19. கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸோ

பச்சயபரிக்³க³ஹகதா²

678. ஏதஸ்ஸேவ பன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹணேன தீஸு அத்³தா⁴ஸு கங்க²ம் விதரித்வா டி²தம் ஞாணம் கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ நாம.

தம் ஸம்பாதே³துகாமோ பி⁴க்கு² யதா² நாம குஸலோ பி⁴ஸக்கோ ரோக³ம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ ஸமுட்டா²னம் பரியேஸதி. யதா² வா பன அனுகம்பகோ புரிஸோ த³ஹரம் குமாரம் மந்த³ம் உத்தானஸேய்யகம் ரதி²காய நிபன்னம் தி³ஸ்வா ‘‘கஸ்ஸ நு கோ² அயம் புத்தகோ’’தி தஸ்ஸ மாதாபிதரோ ஆவஜ்ஜதி, ஏவமேவ தஸ்ஸ நாமரூபஸ்ஸ ஹேதுபச்சயபரியேஸனம் ஆபஜ்ஜதி.

ஸோ ஆதி³தோவ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘‘ந தாவித⁴ம் நாமரூபம் அஹேதுகம், ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³தா³ ஸப்³பே³ஸஞ்ச ஏகஸதி³ஸபா⁴வாபத்திதோ, ந இஸ்ஸராதி³ஹேதுகம், நாமரூபதோ உத்³த⁴ம் இஸ்ஸராதீ³னம் அபா⁴வதோ. யேபி நாமரூபமத்தமேவ இஸ்ஸராத³யோதி வத³ந்தி, தேஸம் இஸ்ஸராதி³ஸங்கா²தனாமரூபஸ்ஸ அஹேதுகபா⁴வப்பத்திதோ. தஸ்மா ப⁴விதப்³ப³மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேஹி, கே நு கோ² தே’’தி.

679. ஸோ ஏவம் நாமரூபஸ்ஸ ஹேதுபச்சயே ஆவஜ்ஜேத்வா இமஸ்ஸ தாவ ரூபகாயஸ்ஸ ஏவம் ஹேதுபச்சயே பரிக்³க³ண்ஹாதி – ‘‘அயம் காயோ நிப்³ப³த்தமானோ நேவ உப்பலபது³மபுண்ட³ரீகஸோக³ந்தி⁴காதீ³னம் அப்³ப⁴ந்தரே நிப்³ப³த்ததி, ந மணிமுத்தாஹாராதீ³னம், அத² கோ² ஆமாஸயபக்காஸயானம் அந்தரே உத³ரபடலம் பச்ச²தோ பிட்டி²கண்டகம் புரதோ கத்வா அந்தஅந்தகு³ணபரிவாரிதோ ஸயம்பி து³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலோ து³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்ச²படிக்கூலே பரமஸம்பா³தே⁴ ஓகாஸே பூதிமச்ச²பூதிகும்மாஸஓளிக³ல்லசந்த³னிகாதீ³ஸு கிமிவ நிப்³ப³த்ததி. தஸ்ஸேவம் நிப்³ப³த்தமானஸ்ஸ ‘அவிஜ்ஜா தண்ஹா உபாதா³னம் கம்ம’ந்தி இமே சத்தாரோ த⁴ம்மா நிப்³ப³த்தகத்தா ஹேது, ஆஹாரோ உபத்த²ம்ப⁴கத்தா பச்சயோதி பஞ்ச த⁴ம்மா ஹேதுபச்சயா ஹோந்தி. தேஸுபி அவிஜ்ஜாத³யோ தயோ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ மாதா விய தா³ரகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயா ஹோந்தி. கம்மம் பிதா விய புத்தஸ்ஸ ஜனகம். ஆஹாரோ தா⁴தி விய தா³ரகஸ்ஸ ஸந்தா⁴ரகோ’’தி. ஏவம் ரூபகாயஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கத்வா, புன ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 2.43) நயேன நாமகாயஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி.

ஸோ ஏவம் பச்சயதோ நாமரூபஸ்ஸ பவத்திம் தி³ஸ்வா யதா² இத³ம் ஏதரஹி, ஏவம் அதீதேபி அத்³தா⁴னே பச்சயதோ பவத்தித்த², அனாக³தேபி பச்சயதோ பவத்திஸ்ஸதீதி ஸமனுபஸ்ஸதி.

680. தஸ்ஸேவம் ஸமனுபஸ்ஸதோ யா ஸா புப்³ப³ந்தம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴னம், ந நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கிம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கத²ம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம், கிம் ஹுத்வா கிம் அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴ன’’ந்தி (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) பஞ்சவிதா⁴ விசிகிச்சா² வுத்தா, யாபி அபரந்தம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴னம், ந நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கத²ம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம், கிம் ஹுத்வா கிம் ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’’ந்தி பஞ்சவிதா⁴ விசிகிச்சா² வுத்தா, யாபி பச்சுப்பன்னம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘ஏதரஹி வா பன பச்சுப்பன்னம் அத்³தா⁴னம் அஜ்ஜ²த்தம் கத²ம்கதீ² ஹோதி – அஹம் நு கோ²ஸ்மி, நோ நு கோ²ஸ்மி, கிம் நு கோ²ஸ்மி, கத²ம் நு கோ²ஸ்மி, அயம் நு கோ² ஸத்தோ குதோ ஆக³தோ, ஸோ குஹிம் கா³மீ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.18) ச²ப்³பி³தா⁴ விசிகிச்சா² வுத்தா, ஸா ஸப்³பா³பி பஹீயதி.

681. அபரோ ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணவஸேன து³வித⁴ம் நாமஸ்ஸ பச்சயம் பஸ்ஸதி, கம்மாதி³வஸேன சதுப்³பி³த⁴ம் ரூபஸ்ஸ. து³விதோ⁴ ஹி நாமஸ்ஸ பச்சயோ ஸாதா⁴ரணோ அஸாதா⁴ரணோ ச. தத்த² சக்கா²தீ³னி ச² த்³வாரானி, ரூபாதீ³னி ச² ஆரம்மணானி நாமஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணோ பச்சயோ, குஸலாதி³பே⁴த³தோ ஸப்³ப³ப்பகாரஸ்ஸாபி ததோ பவத்திதோ. மனஸிகாராதி³கோ அஸாதா⁴ரணோ. யோனிஸோ மனஸிகாரஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³கோ ஹி குஸலஸ்ஸேவ ஹோதி, விபரீதோ அகுஸலஸ்ஸ, கம்மாதி³கோ விபாகஸ்ஸ, ப⁴வங்கா³தி³கோ கிரியஸ்ஸாதி.

ரூபஸ்ஸ பன கம்மம் சித்தம் உது ஆஹாரோதி அயம் கம்மாதி³கோ சதுப்³பி³தோ⁴ பச்சயோ. தத்த² கம்மம் அதீதமேவ கம்மஸமுட்டா²னஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி. சித்தம் சித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ உப்பஜ்ஜமானம். உதுஆஹாரா உதுஆஹாரஸமுட்டா²னஸ்ஸ டி²திக்க²ணே பச்சயா ஹோந்தீதி. ஏவமேவேகோ நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி.

ஸோ ஏவம் பச்சயதோ நாமரூபஸ்ஸ பவத்திம் தி³ஸ்வா யதா² இத³ம் ஏதரஹி, ஏவம் அதீதேபி அத்³தா⁴னே பச்சயதோ பவத்தித்த², அனாக³தேபி பச்சயதோ பவத்திஸ்ஸதீதி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸேவம் ஸமனுபஸ்ஸதோ வுத்தனயேனேவ தீஸுபி அத்³தா⁴ஸு விசிகிச்சா² பஹீயதி.

682. அபரோ தேஸம்யேவ நாமரூபஸங்கா²தானம் ஸங்கா²ரானம் ஜராபத்திம் ஜிண்ணானஞ்ச ப⁴ங்க³ம் தி³ஸ்வா இத³ம் ஸங்கா²ரானம் ஜராமரணம் நாம ஜாதியா ஸதி ஹோதி, ஜாதி ப⁴வே ஸதி, ப⁴வோ உபாதா³னே ஸதி, உபாதா³னம் தண்ஹாய ஸதி, தண்ஹா வேத³னாய ஸதி, வேத³னா ப²ஸ்ஸே ஸதி, ப²ஸ்ஸோ ஸளாயதனே ஸதி, ஸளாயதனம் நாமரூபே ஸதி, நாமரூபம் விஞ்ஞாணே ஸதி, விஞ்ஞாணம் ஸங்கா²ரேஸு ஸதி, ஸங்கா²ரா அவிஜ்ஜாய ஸதீதி ஏவம் படிலோமபடிச்சஸமுப்பாத³வஸேன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி. அத²ஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ விசிகிச்சா² பஹீயதி.

683. அபரோ ‘‘இதி கோ² அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’தி (ஸம். நி. 2.2) புப்³பே³ வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸிதஅனுலோமபடிச்சஸமுப்பாத³வஸேனேவ நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி. அத²ஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ கங்கா² பஹீயதி.

684. அபரோ ‘‘புரிமகம்மப⁴வஸ்மிம் மோஹோ அவிஜ்ஜா, ஆயூஹனா ஸங்கா²ரா, நிகந்தி தண்ஹா, உபக³மனம் உபாதா³னம், சேதனா ப⁴வோதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா புரிமகம்மப⁴வஸ்மிம் இத⁴ படிஸந்தி⁴யா பச்சயா, இத⁴ படிஸந்தி⁴ விஞ்ஞாணம், ஓக்கந்தி நாமரூபம், பஸாதோ³ ஆயதனம், பு²ட்டோ² ப²ஸ்ஸோ, வேத³யிதம் வேத³னாதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா இதூ⁴பபத்திப⁴வஸ்மிம் புரேகதஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ பச்சயா. இத⁴ பரிபக்கத்தா ஆயதனானம் மோஹோ அவிஜ்ஜா…பே… சேதனா ப⁴வோதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா இத⁴ கம்மப⁴வஸ்மிம் ஆயதிம் படிஸந்தி⁴யா பச்சயா’’தி (படி. ம. 1.47) ஏவம் கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி.

685. தத்த² சதுப்³பி³த⁴ம் கம்மம் – தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம், உபபஜ்ஜவேத³னீயம், அபராபரியவேத³னீயம், அஹோஸிகம்மந்தி. தேஸு ஏகஜவனவீதி²யம் ஸத்தஸு சித்தேஸு குஸலா வா அகுஸலா வா பட²மஜவனசேதனா தி³ட்டி²த⁴ம்மவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் இமஸ்மிஞ்ஞேவ அத்தபா⁴வே விபாகம் தே³தி. ததா² அஸக்கோந்தம் பன ‘‘அஹோஸிகம்மம் நாஹோஸி கம்மவிபாகோ, ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்மவிபாகோ, நத்தி² கம்மவிபாகோ’’தி (படி. ம. 1.234) இமஸ்ஸ திகஸ்ஸ வஸேன அஹோஸிகம்மம் நாம ஹோதி. அத்த²ஸாதி⁴கா பன ஸத்தமஜவனசேதனா உபபஜ்ஜவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் அனந்தரே அத்தபா⁴வே விபாகம் தே³தி. ததா² அஸக்கோந்தம் வுத்தனயேனேவ அஹோஸிகம்மம் நாம ஹோதி. உபி⁴ன்னம் அந்தரே பஞ்ச ஜவனசேதனா அபராபரியவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் அனாக³தே யதா³ ஓகாஸம் லப⁴தி, ததா³ விபாகம் தே³தி. ஸதி ஸம்ஸாரப்பவத்தியா அஹோஸிகம்மம் நாம ந ஹோதி.

686. அபரம்பி சதுப்³பி³த⁴ம் கம்மம் – யம் க³ருகம், யம் ப³ஹுலம், யதா³ஸன்னம், கடத்தா வா பன கம்மந்தி. தத்த² குஸலம் வா ஹோது அகுஸலம் வா, க³ருகாக³ருகேஸு யம் க³ருகம் மாதுகா⁴தாதி³கம்மம் வா மஹக்³க³தகம்மம் வா, ததே³வ பட²மம் விபச்சதி. ததா² ப³ஹுலாப³ஹுலேஸுபி யம் ப³ஹுலம் ஹோதி ஸுஸீல்யம் வா து³ஸ்ஸீல்யம் வா, ததே³வ பட²மம் விபச்சதி. யதா³ஸன்னம் நாம மரணகாலே அனுஸ்ஸரிதகம்மம். யஞ்ஹி ஆஸன்னமரணோ அனுஸ்ஸரிதும் ஸக்கோதி, தேனேவ உபபஜ்ஜதி. ஏதேஹி பன தீஹி முத்தம் புனப்புனம் லத்³தா⁴ஸேவனம் கடத்தா வா பன கம்மம் நாம ஹோதி, தேஸம் அபா⁴வே தம் படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³ட⁴தி.

687. அபரம்பி சதுப்³பி³த⁴ம் கம்மம் – ஜனகம், உபத்த²ம்ப⁴கம், உபபீளகம், உபகா⁴தகந்தி. தத்த² ஜனகம் நாம குஸலம்பி ஹோதி அகுஸலம்பி. தம் படிஸந்தி⁴யம்பி பவத்தேபி ரூபாரூபவிபாகக்க²ந்தே⁴ ஜனேதி. உபத்த²ம்ப⁴கம் பன விபாகம் ஜனேதும் ந ஸக்கோதி, அஞ்ஞேன கம்மேன தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா ஜனிதே விபாகே உப்பஜ்ஜமானகஸுக²து³க்க²ம் உபத்த²ம்பே⁴தி, அத்³தா⁴னம் பவத்தேதி. உபபீளகம் அஞ்ஞேன கம்மேன தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா ஜனிதே விபாகே உப்பஜ்ஜமானகஸுக²து³க்க²ம் பீளேதி பா³த⁴தி, அத்³தா⁴னம் பவத்திதும் ந தே³தி. உபகா⁴தகம் பன ஸயம் குஸலம்பி அகுஸலம்பி ஸமானம் அஞ்ஞம் து³ப்³ப³லகம்மம் கா⁴தேத்வா தஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸ ஓகாஸம் கரோதி. ஏவம் பன கம்மேன கதே ஓகாஸே தம் விபாகம் உப்பன்னம் நாம வுச்சதி.

இதி இமேஸம் த்³வாத³ஸன்னம் கம்மானம் கம்மந்தரஞ்சேவ விபாகந்தரஞ்ச பு³த்³தா⁴னம் கம்மவிபாகஞாணஸ்ஸேவ யாதா²வஸரஸதோ பாகடம் ஹோதி, அஸாதா⁴ரணம் ஸாவகேஹி. விபஸ்ஸகேன பன கம்மந்தரஞ்ச விபாகந்தரஞ்ச ஏகதே³ஸதோ ஜானிதப்³ப³ம். தஸ்மா அயம் முக²மத்தத³ஸ்ஸனேன கம்மவிஸேஸோ பகாஸிதோதி.

688. இதி இமம் த்³வாத³ஸவித⁴ம் கம்மம் கம்மவட்டே பக்கி²பித்வா ஏவம் ஏகோ கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கரோதி. ஸோ ஏவம் கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேன பச்சயதோ நாமரூபஸ்ஸ பவத்திம் தி³ஸ்வா ‘‘யதா² இத³ம் ஏதரஹி, ஏவம் அதீதேபி அத்³தா⁴னே கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேன பச்சயதோ பவத்தித்த², அனாக³தேபி கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேனேவ பச்சயதோ பவத்திஸ்ஸதீ’’தி. இதி கம்மஞ்சேவ கம்மவிபாகோ ச, கம்மவட்டஞ்ச விபாகவட்டஞ்ச, கம்மபவத்தஞ்ச விபாகபவத்தஞ்ச, கம்மஸந்ததி ச விபாகஸந்ததி ச, கிரியா ச கிரியாப²லஞ்ச.

கம்மா விபாகா வத்தந்தி, விபாகோ கம்மஸம்ப⁴வோ;

கம்மா புனப்³ப⁴வோ ஹோதி, ஏவம் லோகோ பவத்ததீதி. –

ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்ஸேவம் ஸமனுபஸ்ஸதோ யா ஸா புப்³ப³ந்தாத³யோ ஆரப்³ப⁴ ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹ’’ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தா ஸோளஸவிதா⁴ விசிகிச்சா², ஸா ஸப்³பா³ பஹீயதி. ஸப்³ப³ப⁴வயோனிக³திட்டி²தினிவாஸேஸு ஹேதுப²லஸம்ப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானம் நாமரூபமத்தமேவ கா²யதி. ஸோ நேவ காரணதோ உத்³த⁴ம் காரகம் பஸ்ஸதி, ந விபாகப்பவத்திதோ உத்³த⁴ம் விபாகபடிஸம்வேத³கம். காரணே பன ஸதி ‘‘காரகோ’’தி, விபாகப்பவத்தியா ஸதி ‘‘படிஸம்வேத³கோ’’தி ஸமஞ்ஞாமத்தேன பண்டி³தா வோஹரந்திச்சேவஸ்ஸ ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் ஹோதி.

689. தேனாஹு போராணா –

‘‘கம்மஸ்ஸ காரகோ நத்தி², விபாகஸ்ஸ ச வேத³கோ;

ஸுத்³த⁴த⁴ம்மா பவத்தந்தி, ஏவேதம் ஸம்மத³ஸ்ஸனம்.

‘‘ஏவம் கம்மே விபாகே ச, வத்தமானே ஸஹேதுகே;

பீ³ஜருக்கா²தி³கானம்வ, புப்³பா³ கோடி ந நாயதி;

அனாக³தேபி ஸம்ஸாரே, அப்பவத்தம் ந தி³ஸ்ஸதி.

‘‘ஏதமத்த²ம் அனஞ்ஞாய, தித்தி²யா அஸயம்வஸீ;

ஸத்தஸஞ்ஞம் க³ஹேத்வான, ஸஸ்ஸதுச்சே²த³த³ஸ்ஸினோ;

த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞவிரோதி⁴தா.

‘‘தி³ட்டி²ப³ந்த⁴னப³த்³தா⁴ தே, தண்ஹாஸோதேன வுய்ஹரே;

தண்ஹாஸோதேன வுய்ஹந்தா, ந தே து³க்கா² பமுச்சரே.

‘‘ஏவமேதம் அபி⁴ஞ்ஞாய, பி⁴க்கு² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ;

க³ம்பீ⁴ரம் நிபுணம் ஸுஞ்ஞம், பச்சயம் படிவிஜ்ஜ²தி.

‘‘கம்மம் நத்தி² விபாகம்ஹி, பாகோ கம்மே ந விஜ்ஜதி;

அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபோ⁴ ஸுஞ்ஞா, ந ச கம்மம் வினா ப²லம்.

‘‘யதா² ந ஸூரியே அக்³கி³, ந மணிம்ஹி ந கோ³மயே;

ந தேஸம் ப³ஹி ஸோ அத்தி², ஸம்பா⁴ரேஹி ச ஜாயதி.

‘‘ததா² ந அந்தோ கம்மஸ்ஸ, விபாகோ உபலப்³ப⁴தி;

ப³ஹித்³தா⁴பி ந கம்மஸ்ஸ, ந கம்மம் தத்த² விஜ்ஜதி.

‘‘ப²லேன ஸுஞ்ஞம் தம் கம்மம், ப²லம் கம்மே ந விஜ்ஜதி;

கம்மஞ்ச கோ² உபாதா³ய, ததோ நிப்³ப³த்ததே ப²லம்.

‘‘ந ஹேத்த² தே³வோ ப்³ரஹ்மா வா, ஸம்ஸாரஸ்ஸத்தி²காரகோ;

ஸுத்³த⁴த⁴ம்மா பவத்தந்தி, ஹேதுஸம்பா⁴ரபச்சயா’’தி.

690. தஸ்ஸேவம் கம்மவட்டவிபாகவட்டவஸேன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹம் கத்வா தீஸு அத்³தா⁴ஸு பஹீனவிசிகிச்ச²ஸ்ஸ ஸப்³பே³ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னத⁴ம்மா சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன விதி³தா ஹோந்தி, ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஞாதபரிஞ்ஞா.

ஸோ ஏவம் பஜானாதி – யே அதீதே கம்மபச்சயா நிப்³ப³த்தா க²ந்தா⁴, தே தத்தே²வ நிருத்³தா⁴, அதீதகம்மபச்சயா பன இமஸ்மிம் ப⁴வே அஞ்ஞே நிப்³ப³த்தா, அதீதப⁴வதோ இமம் ப⁴வம் ஆக³தோ ஏகத⁴ம்மோபி நத்தி², இமஸ்மிம்பி ப⁴வே கம்மபச்சயேன நிப்³ப³த்தா க²ந்தா⁴ நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸந்தி, புனப்³ப⁴வே அஞ்ஞே நிப்³ப³த்திஸ்ஸந்தி, இமம்ஹா ப⁴வா புனப்³ப⁴வம் ஏகத⁴ம்மோபி ந க³மிஸ்ஸதி. அபிச கோ² யதா² ந ஆசரியமுக²தோ ஸஜ்ஜா²யோ அந்தேவாஸிகஸ்ஸ முக²ம் பவிஸதி, ந ச தப்பச்சயா தஸ்ஸ முகே² ஸஜ்ஜா²யோ ந வத்ததி, ந தூ³தேன மந்தோத³கம் பீதம் ரோகி³னோ உத³ரம் பவிஸதி, ந ச தஸ்ஸ தப்பச்சயா ரோகோ³ ந வூபஸம்மதி, ந முகே² மண்ட³னவிதா⁴னம் ஆதா³ஸதலாதீ³ஸு முக²னிமித்தம் க³ச்ச²தி, ந ச தத்த² தப்பச்சயா மண்ட³னவிதா⁴னம் ந பஞ்ஞாயதி, ந ஏகிஸ்ஸா வட்டியா தீ³பஸிகா² அஞ்ஞம் வட்டிம் ஸங்கமதி, ந ச தத்த² தப்பச்சயா தீ³பஸிகா² ந நிப்³ப³த்ததி, ஏவமேவ ந அதீதப⁴வதோ இமம் ப⁴வம், இதோ வா புனப்³ப⁴வம் கோசி த⁴ம்மோ ஸங்கமதி, ந ச அதீதப⁴வே க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயா இத⁴, இத⁴ வா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துபச்சயா புனப்³ப⁴வே க²ந்தா⁴யதனதா⁴துயோ ந நிப்³ப³த்தந்தீதி.

யதே²வ சக்கு²விஞ்ஞாணம், மனோதா⁴துஅனந்தரம்;

ந சேவ ஆக³தம் நாபி, ந நிப்³ப³த்தம் அனந்தரம்.

ததே²வ படிஸந்தி⁴ம்ஹி, வத்ததே சித்தஸந்ததி;

புரிமம் பி⁴ஜ்ஜதே சித்தம், பச்சி²மம் ஜாயதே ததோ.

தேஸம் அந்தரிகா நத்தி², வீசி தேஸம் ந விஜ்ஜதி;

ந சிதோ க³ச்ச²தி கிஞ்சி, படிஸந்தி⁴ ச ஜாயதீதி.

691. ஏவம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன விதி³தஸப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸப்³பா³காரேன நாமரூபஸ்ஸ பச்சயபரிக்³க³ஹஞாணம் தா²மக³தம் ஹோதி, ஸோளஸவிதா⁴ கங்கா² ஸுட்டு²தரம் பஹீயதி. ந கேவலஞ்ச ஸா ஏவ, ‘‘ஸத்த²ரி கங்க²தீ’’தி (த⁴. ஸ. 1008) ஆதி³னயப்பவத்தா அட்ட²விதா⁴பி கங்கா² பஹீயதியேவ, த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி விக்க²ம்ப⁴ந்தி. ஏவம் நானானயேஹி நாமரூபபச்சயபரிக்³க³ஹணேன தீஸு அத்³தா⁴ஸு கங்க²ம் விதரித்வா டி²தம் ஞாணம் கங்கா²விதரணவிஸுத்³தீ⁴தி வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மட்டி²திஞாணந்திபி யதா²பூ⁴தஞாணந்திபி ஸம்மாத³ஸ்ஸனந்திபி ஏதஸ்ஸேவாதி⁴வசனம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அவிஜ்ஜா பச்சயோ, ஸங்கா²ரா பச்சயஸமுப்பன்னா. உபோ⁴பேதே த⁴ம்மா பச்சயஸமுப்பன்னாதி பச்சயபரிக்³க³ஹே பஞ்ஞா த⁴ம்மட்டி²திஞாண’’ந்தி (படி. ம. 1.46).

‘‘அனிச்சதோ மனஸிகரோந்தோ கதமே த⁴ம்மே யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி, கத²ம் ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் ஹோதி, கத²ம் தத³ன்வயேன ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சதோ ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி, கத்த² கங்கா² பஹீயதி? து³க்க²தோ…பே… அனத்ததோ மனஸிகரோந்தோ கதமே த⁴ம்மே யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி…பே… கத்த² கங்கா² பஹீயதீதி?

‘‘அனிச்சதோ மனஸிகரோந்தோ நிமித்தம் யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி, தேன வுச்சதி ஸம்மாத³ஸ்ஸனம். ஏவம் தத³ன்வயேன ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சதோ ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. ஏத்த² கங்கா² பஹீயதி. து³க்க²தோ மனஸிகரோந்தோ பவத்தம் யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி…பே… அனத்ததோ மனஸிகரோந்தோ நிமித்தஞ்ச பவத்தஞ்ச யதா²பூ⁴தம் ஜானாதி பஸ்ஸதி, தேன வுச்சதி ஸம்மாத³ஸ்ஸனம். ஏவம் தத³ன்வயேன ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்ததோ ஸுதி³ட்டா² ஹோந்தி. ஏத்த² கங்கா² பஹீயதி.

‘‘யஞ்ச யதா²பூ⁴தஞாணம் யஞ்ச ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் யா ச கங்கா²விதரணா, இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச, உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானந்தி? யஞ்ச யதா²பூ⁴தஞாணம் யஞ்ச ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் யா ச கங்கா²விதரணா, இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி (படி. ம. 1.227).

இமினா பன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ விபஸ்ஸகோ பு³த்³த⁴ஸாஸனே லத்³த⁴ஸ்ஸாஸோ லத்³த⁴பதிட்டோ² நியதக³திகோ சூளஸோதாபன்னோ நாம ஹோதி.

தஸ்மா பி⁴க்கு² ஸதா³ ஸதோ, நாமரூபஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ;

பச்சயே பரிக்³க³ண்ஹேய்ய, கங்கா²விதரணத்தி²கோதி.

இதி ஸாது⁴ஜனபாமோஜ்ஜத்தா²ய கதே விஸுத்³தி⁴மக்³கே³

பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே

கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸோ நாம

ஏகூனவீஸதிமோ பரிச்சே²தோ³.