4. அத்தா²லங்காராவபோ³த⁴-சதுத்த²பரிச்சே²த³

164. அத்தா²லங்காரஸஹிதா, ஸகு³ணா ப³ந்த⁴பத்³த⁴தி;

அச்சந்தகந்தா கந்தா [யதோ அச்சந்தகந்தா (க.)] வ வுச்சந்தே தே ததோ’து⁴னா.

165. ஸபா⁴வ, வங்கவுத்தீனம், பே⁴தா³ த்³விதா⁴ அலம்க்ரியா;

பட²மா தத்த² வத்தூ²னம், நானாவத்தா²’விபா⁴வினீ.

யதா²

166. லீலா விகந்தி ஸுப⁴கோ³, தி³ஸா தி²ர விலோகனோ;

போ³தி⁴ஸத்தங்குரோ பா⁴ஸம், விரோசி வாச மாஸபி⁴ம்.

167. வுத்தி வத்து²ஸபா⁴வஸ்ஸ, யா’ஞ்ஞதா² ஸா’பரா ப⁴வே;

தஸ்ஸா’நந்தவிகப்பத்தா, ஹோதி பீ³ஜோ’பத³ஸ்ஸனம்.

வங்கவுத்தி அத்தா²லங்கார

உத்³தே³ஸ

168. தத்தா²’திஸய, உபமா, ரூபகா, வுத்தி, தீ³பகம்,;

அக்கே²போ, த்த²ந்தரன்யாஸோ, ப்³யதிரேகோ, விபா⁴வனா.

169. ஹேது, க்கமோ, பியதரம், ஸமாஸ, பரிகப்பனா;

ஸமாஹிதம், பரியாய, வுத்தி, ப்³யாஜோபவண்ணனம்.

170. விஸேஸ, ருள்ஹாஹங்காரா, ஸிலேஸோ, துல்யயோகி³தா;

நித³ஸ்ஸனம், மஹந்தத்தம், வஞ்சனா, ப்பகதத்து²தி,.

171. ஏகாவலி, அஞ்ஞமஞ்ஞம், ஸஹவுத்தி, விரோதி⁴தா;

பரிவுத்தி, ப்³ப⁴மோ, பா⁴வோ, மிஸ்ஸ, மாஸீ, ரஸீ, இதி.

172. ஏதே பே⁴தா³ ஸமுத்³தி³ட்டா², பா⁴வோ ஜீவித முச்சதே;

வங்கவுத்தீஸு போஸேஸி, ஸிலேஸோ து ஸிரிம் பரம்.

நித்³தே³ஸ

173. பகாஸகா விஸேஸஸ்ஸ, ஸியா’திஸயவுத்தி யா;

லோகா’திக்கந்தவிஸயா, லோகியா,தி ச ஸா த்³விதா⁴.

174. லோகியாதிஸயஸ்ஸே’தே,

பே⁴தா³ யே ஜாதிஆத³யோ;

படிபாதீ³யதே த்வ’ஜ்ஜ, லோகாதிக்கந்தகோ³சரா.

175. பிவந்தி தே³ஹகந்தீ யே, நேத்தஞ்ஜலிபுடேன தே;

நா’லம் ஹந்தும் ஜினே’ஸம் த்வம், தண்ஹம் தண்ஹாஹரோபி கிம்?

176. உபமானோ’பமேய்யானம், ஸத⁴ம்மத்தம் ஸியோ’பமா;

ஸத்³த³, த்த²க³ம்மா, வாக்யத்த², விஸயா,தி ச ஸா பி⁴தா⁴.

177. ஸமாஸ, பச்சயே, வா’தீ³, ஸத்³தா³ தேஸம் வஸா திதா⁴;

ஸத்³த³க³ம்மா ஸமாஸேன, முனிந்தோ³ சந்தி³மா’நனோ.

178. ஆயாதீ³ பச்சயா தேஹி, வத³னம் பங்கஜாயதே;

முனிந்த³னயன த்³வந்த³ம், நீலுப்பலத³லீயதி.

179. இவாதீ³ இவ, வா, துல்ய, ஸமான, நிப⁴, ஸன்னிபா⁴;

யதா², ஸங்காஸ, துலித, ப்பகாஸ, பதிரூபகா.

180. ஸரீ, ஸரிக்க², ஸம்வாதீ³, விரோதி⁴, ஸதி³ஸா, விய;

படிபக்க², பச்சனீகா, ஸபக்கோ², பமிதோ, பமா.

181. படிபி³ம்ப³, படிச்ச²ன்ன, ஸரூப, ஸம, ஸமிதா;

ஸவண்ணா, பா⁴, படினிதி⁴, ஸத⁴ம்மா, தி³ ஸலக்க²ணா.

182. ஜயத்ய, க்கோஸதி, ஹஸதி, பதிக³ஜ்ஜதி, தூ³ப⁴தி;

உஸூயத்ய, வஜானாதி, நிந்த³தி, ஸ்ஸதி, ருந்த⁴தி.

183. தஸ்ஸ சோரேதி ஸோப⁴க்³க³ம், தஸ்ஸ கந்திம் விலும்பதி;

தேன ஸத்³தி⁴ம் விவத³தி, துல்யம் தேனா’தி⁴ரோஹதி.

184. கச்ச²ம் விகா³ஹதே, தஸ்ஸ, த மன்வேத்ய, நுப³ந்த⁴தி;

தம்ஸீலம், தம்னிஸேதே⁴தி, தஸ்ஸ சா’நுகரோதி, மே.

185. உபமானோ’பமேய்யானம், ஸத⁴ம்மத்தம் விபா⁴விபி⁴;

இமேஹி உபமாபே⁴தா³, கேசி நிய்யந்தி ஸம்பதி.

186. விகாஸிபது³மம்’வா’தி, ஸுந்த³ரம் ஸுக³தா’நனம்;

இதி த⁴ம்மோபமா நாம, துல்யத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனா.

187. த⁴ம்மஹீனா ‘‘முக²’ம்போ⁴ஜ, ஸதி³ஸம் முனினோ’’இதி;

விபரீதோ’பமா ‘‘துல்ய, மானனேன’ம்பு³ஜம் தவ’’.

188. தவா’நன’மிவ’ம்போ⁴ஜம், அம்போ⁴ஜ’மிவ தே முக²ம்;

அஞ்ஞமஞ்ஞோபமா ஸா’யம், அஞ்ஞமஞ்ஞோபமானதோ.

189. ‘‘யதி³ கிஞ்சி ப⁴வே’ம்போ⁴ஜம், லோசன’ப்³ப⁴முவிப்³ப⁴மம்;

தா⁴ரேதும் முக²ஸோப⁴ம் தம், தவே’’தி அப்³பு⁴தோபமா.

190. ‘‘ஸுக³ந்தி⁴ ஸோபா⁴ ஸம்ப³ந்தீ⁴, ஸிஸிரம்’ஸு விரோதி⁴ ச;

முக²ம் தவ’ம்பு³ஜம்வே’தி’’, ஸா ஸிலேஸோபமா மதா.

191. ஸரூபஸத்³த³வாச்சத்தா, ஸா ஸந்தானோபமா யதா²;

பா³லா’வு’ய்யானமாலா’யம், ஸா’லகா’நனஸோபி⁴னீ.

192. க²யீ சந்தோ³, ப³ஹுரஜம், பது³மம், தேஹி தே முக²ம்;

ஸமானம்பி ஸமுக்கம்ஸி, த்ய’யம் நிந்தோ³பமா மதா.

193. அஸமத்தோ² முகே²னி’ந்து³, ஜின! தே படிக³ஜ்ஜிதும்;

ஜளோ கலங்கீ’தி அயம், படிஸேதோ⁴பமா ஸியா.

194. ‘‘கச்ச²ம் சந்தா³ரவிந்தா³னம், அதிக்கம்ம முக²ம் தவ;

அத்தனா’வ ஸமம் ஜாத’’, மித்ய’ஸாதா⁴ரணோபமா.

195. ‘‘ஸப்³ப³’ம்போ⁴ஜ’ப்பபா⁴ஸாரோ, ராஸிபூ⁴தோ’வ கத்த²சி;

தவா’நனம் விபா⁴தீ’’தி, ஹோதா’பூ⁴தோபமா அயம்.

196. பதீயதே’த்த²க³ம்மா து, ஸத்³த³ஸாமத்தி²யா க்வசி;

ஸமாஸ, ப்பச்சயே, வாதி³, ஸத்³த³யோக³ம் வினா அபி.

197. பி⁴ங்கா³னே’மானி சக்கூ²னி, நா’ம்பு³ஜம் முக²’மேவி’த³ம்;

ஸுப்³யத்தஸதி³ஸத்தேன, ஸா ஸரூபோபமா மதா.

198. ‘‘மயே’வ முக²ஸோபா⁴’ஸ்ஸே, த்யல’மிந்து³! விகத்த²னா;

யதோ’ம்பு³ஜேபி ஸா’த்தீ²தி’’, பரிகப்போபமா அயம்.

199. ‘‘கிம் வா’ம்பு³ஜ’ந்தோப⁴ந்தாலி, கிம் லோலனயனம் முக²ம்;

மம தோ³லாயதே சித்த’’, மிச்ச’யம் ஸம்ஸயோபமா.

200. கிஞ்சி வத்து²ம் பத³ஸ்ஸேத்வா, ஸத⁴ம்மஸ்ஸா’பி⁴தா⁴னதோ;

ஸாம்யப்பதீதிஸப்³பா⁴வா, பதிவத்து²பமா யதா².

201. ஜனேஸு ஜாயமானேஸு, நே’கோபி ஜினஸாதி³ஸோ;

து³தியோ நனு நத்தே²’வ, பாரிஜாதஸ்ஸ பாத³போ.

202. வாக்யத்தே²னே’வ வாக்யத்தோ², யதி³ கோசூ’பமீயதே;

இவயுத்தா, வியுத்தத்தா, ஸா வாக்யத்தோ²பமா த்³விதா⁴.

இவயுத்தா

203. ஜினோ ஸம்க்லேஸதத்தானம், ஆவிபூ⁴தோ ஜனான’யம்;

க⁴ம்மஸந்தாபதத்தானம், க⁴ம்மகாலே’ம்பு³தோ³ விய.

இவவியுத்தா

204. முனிந்தா³னன மாபா⁴தி, விலாஸேகமனோஹரம்;

உத்³த⁴ம் ஸமுக்³க³தஸ்ஸா’பி, கிம் தே சந்த³ விஜம்ப⁴னா.

205. ஸமுப்³பே³ஜேதி தீ⁴மந்தம், பி⁴ன்னலிங்கா³தி³கம் து யம்;

உபமாதூ³ஸனாயா’ல, மேதம் கத்த²சி தம் யதா².

206. ஹம்ஸீ’வா’யம் ஸஸீ பி⁴ன்ன, லிங்கா³, காஸம் ஸரானி’வ;

விஜாதி வசனா, ஹீனா, ஸா’வ ப⁴த்தோ ப⁴டோ’தி⁴பே.

207. ‘‘க²ஜ்ஜோதோ பா⁴ணுமாலீ’வ, விபா⁴தி’’த்யதி⁴கோபமா;

அபு²ட்ட²த்தா² ‘‘ப³லம்போ³தி⁴, ஸாக³ரோ விய ஸம்கு²பி⁴.’’

208. ‘‘சந்தே³ கலங்கோ பி⁴ங்கோ³’வே’, த்யு’பமாபேக்கி²னீ அயம்;

க²ண்டி³தா கேரவா’காரோ, ஸகலங்கோ நிஸாகரோ.

209. இச்சேவமாதி³ரூபேஸு, ப⁴வந்தி விக³தா’த³ரா;

கரோந்தி சா’த³ரம் தீ⁴ரா, பயோகே³ க்வசி தே³’வ து.

210. இத்தீ²யம்’வா’ஜனோ யாதி, வத³த்யே’ஸா புமா விய;

பியோ பாணா இவா’யம் மே, விஜ்ஜா த⁴ன’மிவ’ச்சிதா.

211. ப⁴வம் விய மஹீபால, தே³வராஜா விரோசதே;

அல’மம்ஸுமதோ கச்ச²ம், தேஜஸா ரோஹிதும் அயம்.

212. உபமானோ’பமேய்யானம், அபே⁴த³ஸ்ஸ நிரூபனா;

உபமா’வ திரோபூ⁴த, பே⁴தா³ ரூபக முச்சதே.

213. அஸேஸ வத்து² விஸயம், ஏகதே³ஸ விவுத்தி [விவத்தி (டீகா)], ச;

தம் த்³விதா⁴ புன பச்சேகம், ஸமாஸாதி³வஸா திதா⁴.

அஸேஸவத்து²விஸயஸமாஸ

214. அங்கு³லித³ல ஸம்ஸோபி⁴ம், நக²தீ³தி⁴தி கேஸரம்;

ஸிரஸா ந பிலந்த⁴ந்தி, கே முனிந்த³ பத³’ம்பு³ஜம்.

அஸேஸவத்து²விஸயஅஸமாஸ

215. ரதனானி கு³ணா பூ⁴ரீ, கருணா ஸீதலம் ஜலம்;

க³ம்பீ⁴ரத்த மகா³த⁴த்தம், பச்சக்கோ²’யம் ஜினோ’ம்பு³தி⁴.

அஸேஸவத்து²விஸயமிஸ்ஸக

216. சந்தி³கா மந்த³ஹாஸா தே, முனிந்த³! வத³னி’ந்து³னோ;

பபோ³த⁴யத்ய’யம் ஸாது⁴, மனோ குமுத³ கானனம்.

217. அஸேஸவத்து²விஸயே, பபே⁴தோ³ ரூபகே அயம்;

ஏகதே³ஸவிவுத்திம்ஹி, பே⁴தோ³ தா³னி பவுச்சதி.

ஏகதே³ஸவிவுத்திஸமாஸ

218. விலாஸ ஹாஸ குஸுமம், ருசிரா’த⁴ர பல்லவம்;

ஸுக²ம் கே வா ந விந்த³ந்தி, பஸ்ஸந்தா முனினோ முக²ம்.

ஏகதே³ஸவிவுத்திஅஸமாஸ

219. பாத³த்³வந்த³ம் முனிந்த³ஸ்ஸ, த³தா³து விஜயம் தவ;

நக²ரம்ஸீ பரம் கந்தா, யஸ்ஸ பாபஜயத்³த⁴ஜா.

ஏகதே³ஸவிவுத்திமிஸ்ஸக

220. ஸுனிம்மலகபோலஸ்ஸ, முனிந்த³ வத³னி’ந்து³னோ;

ஸாது⁴’ப்பபு³த்³த⁴ ஹத³யம், ஜாதம் கேரவ கானனம்.

221. ரூபகானி ப³ஹூன்யே’வ [டீகாயம் உத்³த⁴டம் யுத்தரூபகம் ஸிதபுப்பு²ஜலம் லோல, நேத்தபி⁴ங்க³ தவா’நனம்; கஸ்ஸ நாம மனோ தீ⁴ர, நாகட்³ட⁴தி மனோஹரம்;], யுத்தா, யுத்தாதி³பே⁴த³தோ;

விஸும் ந தானி வுத்தானி, ஏத்தே²’வ’ந்தோக³தா⁴னி’தி.

222. ‘‘சந்தி³மா’காஸபது³ம’’, மிச்சேதம் க²ண்ட³ரூபகம்;

து³ட்ட², ‘‘மம்போ³ருஹவனம், நேத்தானி’ச்சா’’தி³ ஸுந்த³ரம்.

223. பரியந்தோ விகப்பானம், ரூபகஸ்ஸோ’பமாய ச;

நத்தி² யம் தேன விஞ்ஞேய்யம், அவுத்த மனுமானதோ.

224. புனப்புன முச்சாரணம் [புனப்புனுச்சாரணம் யம் (ஸீ. க.)], யமத்த²ஸ்ஸ, பத³ஸ்ஸ ச;

உப⁴யேஸஞ்ச விஞ்ஞேய்யா, ஸா’ய’மாவுத்தி நாமதோ.

அத்தா²வுத்தி

225. மனோ ஹரதி ஸப்³பே³ஸம், ஆத³தா³தி தி³ஸா த³ஸ;

க³ண்ஹாதி நிம்மலத்தஞ்ச, யஸோராஸி ஜினஸ்ஸ’யம்.

பதா³வுத்தி

226. விபா⁴ஸேந்தி தி³ஸா ஸப்³பா³, முனினோ தே³ஹகந்தியோ;

விபா⁴ ஸேந்தி ச ஸப்³பா³பி, சந்தா³தீ³னம் ஹதா விய.

உப⁴யாவுத்தி

227. ஜித்வா விஹரதி க்லேஸ, ரிபும் லோகே ஜினோ அயம்;

விஹரத்ய’ரிவக்³கோ³’யம், ராஸிபூ⁴தோ’வ து³ஜ்ஜனே.

228. ஏகத்த² வத்தமானம்பி, ஸப்³ப³வாக்யோ’பகாரகம்;

தீ³பகம் நாம தம் சாதி³, மஜ்ஜ², ந்தவிஸயம் திதா⁴.

ஆதி³ தீ³பக

229. அகாஸி பு³த்³தோ⁴ வேனேய்ய, ப³ந்தூ⁴ன மமிதோ’த³யம்;

ஸப்³ப³பாபேஹி ச ஸமம், நேகதித்தி²யமத்³த³னம்.