நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

ஸீமவிஸோத⁴னீ

வரத³ம் வரத³ம் அக்³க³ம், தி³ச்சம் தி³ச்சம்வ வனஜம்;

போ³த⁴கம் போ³த⁴கம் பாணம், தே³வ’தே³வம் நமாம’ஹம்.

ஸந்தம் ஸந்தம் ஸதா³ வட்டம், பஜம்’ப⁴வே ஸுதம்;

நிப்³பு³த³ம் நிப்³பு³த³ம் தாரம், த⁴ம்மவரம் நமாம’ஹம்.

ஸுதம் ஸுதம் ப⁴வனே யம், நதனம் நதனா’ரஹம்;

நரா’நரா ஸதா³’கம்ஸு, ஸங்க⁴வரம் நமாம’ஹம்.

இச்சேவ’மச்சந்தனதஸ்ஸனேய்யம், நதய்யமானோ ரதனத்தயம் யம்;

புஞ்ஞாபி⁴வட்³டி⁴ம் மஹக்³க⁴ம் அலத்த²ம், தஸ்ஸானுபா⁴வேன ஹதந்தராயோ.

வினயே ஸதி டி²தே யம், ஸாஸனம் ஸண்டி²தம் ப⁴வே;

வினயே ஸதி நட்டே² யம், வினட்ட²ம் ஸாஸனம் ப⁴வே.

தஸ்மா தி³த்தம் மமே’தா³னி, ஜோதயித்வான ஸாஸனே;

பி⁴ந்தி³த்வா த்³வேள்ஹகம் வாத³ம், ஏகீபா⁴வம் கரோம’ஹம்.

அத்துக்கம்ஸன-பா⁴வஞ்ச, பரவம்ப⁴னகம்பிச;

தேஸு சித்தம் அபேஸேத்வா, ஸாஸனஸ்ஸ ஸுவுட்³டி⁴யா.

யதி³ மே ஈதி³ஸம் சித்தம், ப⁴வேய்யும் பாபஸங்கப்பா;

பச்சிஸ்ஸம் நிரயே ப⁴யம், ஹீன’ஜ்ஜா²ஸயகாரணா.

ஸாஸனஸ்ஸ ஸுலப⁴ம்’வ பத்த²யந்தோ ஸதா’சாரோ;

ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸமஹம் தா³னி, சிரம் ஸத்³த⁴ம்ம’ஸுத்³தி⁴யா.

ஸுது³ல்லப⁴ம் லபி⁴த்வான, பப்³ப³ஜ்ஜம் ஜினஸாஸனே;

ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வரம் வாத³ம், கத்வா த்³வேள்ஹக’மேகிகம்.

ஸீமவிஸோத⁴னிம் நாம, நானாக³ந்த²ஸமாஹடம்;

கரிஸ்ஸம் மே நிஸாமேந்து, ஸாத⁴வோ கவிபுங்க³வா.

பாளிம் அட்ட²கத²ஞ்சேவ, மாதிகம் பத³பா⁴ஜனிம்;

ஓகா³ஹேத்வான தம் ஸப்³ப³ம், புனப்புனம் அஸேஸதோ.

அத்தனோமதிக³ந்தே²ஸு, டீகாக³ண்டி²பதே³ஸுச;

வினிச்ச²யவிமதீஸு, மாதிகா’ட்ட²கதா²ஸுபி.

ஸப்³ப³ம் அஸேஸகம் கத்வா, ஸம்ஸந்தி³த்வான ஏகதோ;

பவத்தா வண்ணனா ஏஸா, தோஸயந்தீ விசக்க²ணேதி.

பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ ஹி து³ல்லபோ⁴, ததோ பப்³ப³ஜ்ஜா ச உபஸம்பதா³ ச, வுத்தஞ்ஹேதம்

பு³த்³தோ⁴ ச து³ல்லபோ⁴ லோகே, ஸத்³த⁴ம்மஸவனம்பி ச;

ஸங்கோ⁴ ச து³ல்லபோ⁴ லோகே, ஸப்பூரிஸா’திது³ல்லபா⁴.

து³ல்லப⁴ஞ்ச மனுஸ்ஸத்தம், பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ ச து³ல்லபோ⁴;

து³ல்லபா⁴ க²ணஸம்பத்தி, ஸத்³த⁴ம்மோ பரமது³ல்லபோ⁴’தி.

1. உபஸம்பதா³கண்டோ³

இமஸ்மிஞ்ஹி டா²னே ட²த்வா பு³த்³த⁴கு³ணபடிஸம்யுத்தாய கதா²ய வுச்சமானாய ஸாதூ⁴னம் சித்தஸம்பஹம்ஸனஞ்சேவ, இமஸ்ஸேவ பகரணஸ்ஸ அனும்மத்தவசனபா⁴வோ ச ப⁴வேய்ய, அனும்மத்தவசனத்தே ச ஸித்³தே⁴ ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, தஸ்மா பு³த்³த⁴கு³ணம் வண்ணயிஸ்ஸாம. அம்ஹாகம் கிர ப⁴க³வா ப்³ரஹ்மதே³வபு³த்³த⁴மாதி³ம் கத்வா யாவ போராணஸக்யகோ³தமா மனோபணிதி⁴வஸேன, கட்ட²வாஹனஜாதகம்ஆதி³ம்கத்வா யாவ மஜ்ஜி²மதீ³பங்கரா வாசங்க³வஸேன மஜ்ஜி²மதீ³பங்கரபாத³மூலதோ பட்டா²ய காயவாசங்க³வஸேன ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா யாவ வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வா வீஸதி அஸங்க்²யேய்யானி பாரமியோ பூரேந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணத்தா²ய யேவ அலங்கதம் ஸீஸம் சி²ந்தி³த்வா தே³ந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ஸீஸம் ஜம்பு³தீ³பவாஸீனம் உத்³த⁴னதோபி ப³ஹுதரம், அஞ்ஜிதனயனம் உப்பாடேத்வா தே³ந்தஸ்ஸ நயனம் அஜடாகாஸே க³க³னதலே தாராக³ணதோபி ப³ஹுதரம், ஹத³யமம்ஸம் வா த³க்கி²ணபா³ஹும் வா சி²ந்தி³த்வா தே³ந்தஸ்ஸ மம்ஸம் ச²னஹுத அட்ட²ஸ ஹஸ்ஸாதி⁴கஸதஸஹஸ்ஸபமாணஸினேருராஜதோபி ப³ஹுதரம், லோஹிதம் உப்பாடேத்வா தே³ந்தஸ்ஸ ருஹிரம் சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கதோபி ப³ஹுதரம், மத்³தீ³ஸதி³ஸே ச ப⁴ரியே ஜாலீகண்ஹாஜினஸதி³ஸே ச புத்தே பரேஸம் தா³ஸத்தா²ய தே³ந்தஸ்ஸ க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. ஏவம் பாரமியோ பூரேந்தஸ்ஸேவ.

சிந்திதம் ஸத்தஸங்க்²யேய்யம், நவஸங்க்²யேய்ய’வாசகம்;

காயவாசா சதுக்²யாதம், பு³த்³த⁴த்தம் ஸமுபாக³மீதி.

ஜாதத்தகீஸோதத்தகியா வுத்தனயேன அஸூரோ ஹுத்வா பு³த்³த⁴த்தம் சிந்தேந்தஸ்ஸேவ ஸத்தஅஸங்க்²யேய்யானி வீதிவத்தானி. அதிஸூரோ அஹுத்வா வாசாமத்தமேவ நவ அஸங்க்²யேய்யானி வீதிவத்தானி. அதிஸூரோ ஹுத்வா காயங்க³வாசங்க³வஸேன பூரேந்தஸ்ஸ சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி வீதிவத்தானி. இமானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி தீ³பங்கரபாத³மூலதோ பட்டா²ய வேதி³தப்³பா³னி. ஸதஸஹஸ்ஸகப்பமத்த²கே பன அஜ்ஜ²த்தபாரமீ பூரிதாதி வேதி³தப்³பா³. வேஸ்ஸந்தரத்தபா⁴வேன ச ஸத்தகமஹாதா³னம் த³த்வா ஸத்தக்க²த்தும் பத²விம் கம்பேத்வா வங்கபப்³ப³தம் க³ந்த்வா நயனஸதி³ஸே த்³வே புத்தே ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ தா³ஸத்தா²ய த³த்வா து³தியதி³வஸே ப்³ராஹ்மணவண்ணேன ஆக³தஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ அத்தஸமம் மத்³தி³ம் நாம ப⁴ரியம் த³த்வா தஸ்மிம் ப⁴வே அபரிமேய்யானி புஞ்ஞானி கத்வா ததோ துஸிதபுரம் க³ந்த்வா தத்த² யாவதாயுகம் ட²த்வா த³ஸஹி சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஹி ஆக³ந்த்வா தே³வதாவிஸேஸேஹி.

காலோ தே³வ மஹாவீர, உப்பஜ்ஜ மாதுகுச்சி²யம்;

ஸதே³வகம் தாரயந்தோ, பு³ஜ்ஜ²ஸ்ஸு அமதம் பத³ந்தி.

யாசியமானோ காலம் தீ³பஞ்ச தே³ஸஞ்ச குலம் மாதரமேவசாதி இமானி பஞ்ச மஹாவிலோகனானி விலோகேத்வா துஸிதபுரதோ சவித்வா மஹாஸம்மதவம்ஸஜஸ்ஸ ஓக்காகரஞ்ஞோ புத்தானம் குஸலம்பே⁴த³ப⁴யேன ப⁴கி³னீஹியேவ ஸத்³தி⁴ம் ஆவாஹகரணம் ஸுத்வா ஸக்யா வத போ⁴ ராஜகுமாராதி ஓக்காகமஹாராஜேன வுத்தவசனம் பவத்தனிமித்தம் கத்வா ஸக்யாதி லத்³த⁴னாமானம் ராஜூனமப்³ப⁴ந்தரே பவத்தஸ்ஸ ஸுத்³தோ⁴த³னமஹாராஜஸ்ஸ ஜேட்ட²மஹேஸியா ஸிரிமஹாமாயாய குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தித்வா த³ஸமாஸச்சயேன தே³வத³ஹனக³ரஸ்ஸ கபிலவத்து²ஸ்ஸ ச மஜ்ஜே² லும்பி³னீவனே மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மித்வா ஜாதக்க²ணேயேவ உத்தராபி⁴முக²ம் ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ந்த்வா அச²ம்பி⁴வாசம் நிச்சா²ரேத்வா பிதரம் வந்தா³பேத்வா அனுக்கமேன ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிககாலே ரஜ்ஜஸிரிம் அனுப⁴வித்வா ராஹுலப⁴த்³த³ஸ்ஸ ஜாததி³வஸே நிக்க²மித்வா ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரசரியம் சரித்வா வேஸாக²புண்ணமதி³வஸே அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா பஞ்சசத்தாலீஸ வஸ்ஸானி தே³வமனுஸ்ஸானம் ரதனதா³மம் க³ந்தே²ந்தோ விய த⁴ம்மரதனவஸ்ஸம் வஸ்ஸாபேத்வா யாவ ஸுப⁴த்³த³பரிப்³பா³ஜகவினயனா கதபு³த்³த⁴கிச்சே குஸினாராயஉபவட்டனே மல்லானம் ஸாலவனே வேஸாக²புண்ணமதி³வஸே பச்சூஸஸமயே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதிலோகனாதே² ஸுப⁴த்³தே³ன வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதேன ‘‘அலம் ஆவுஸோ மா ஸோசித்த² மா பரிதே³வித்த², ஸுமுத்தா மயம் தேன மஹாஸமணேன, உபத்³து³தா ச ஹோம’இத³ம் வோ கப்பதி இத³ம் வோ ந கப்பதீ’தி. இதா³னி பன மயம் யம் இச்சி²ஸ்ஸாம தம் கரிஸ்ஸாம, யம் ந இச்சி²ஸ்ஸாம ந தம் கரிஸ்ஸாமா’’தி வுத்தவசனம் ஸல்லக்கே²த்வா க³ணபாமோக்கா²னம் ஸத்தன்னம் பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸானம் ஸங்க⁴த்தே²ரோ ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ த⁴ம்மஸங்கீ³திம் கத்வா பரிஸுத்³தே⁴ த⁴ம்மவினயே ததோ அபரபா⁴கே³ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன வேஸாலியா வஜ்ஜிபுத்தகா த³ஸவத்தூ²னி த³ஸ்ஸேத்வா ஸாஸனவிபத்திம் கரோந்தே தி³ஸ்வா ஆயஸ்மதா யஸத்தே²ரேன காகண்ட³கபுத்தேன ஸமுஸ்ஸாஹியமானோ து³தியஸங்கீ³திம் கத்வா ததோ அபரபா⁴கே³ ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னதோ த்³வின்னம் வஸ்ஸஸதானம் உபரி அட்டா²ரஸமே வஸ்ஸே த⁴ம்மாஸோகோனாம ராஜா ஸகலஜம்பு³தீ³பதலே ஏகரஜ்ஜாபி⁴ஸேகம் பாபுணித்வா பு³த்³த⁴ஸாஸனே மஹந்தம் லாப⁴ஸக்காரம் பவத்தேத்வா பரிஹீனலாப⁴ஸக்காரா தித்தி²யா அந்தமஸோ கா⁴ஸச்சா²த³னமத்தம்பி அலப⁴ந்தா லாப⁴ஸக்காரம் பத்த²யமானா ஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஸகானி ஸகானி தி³ட்டி²க³தானி தீ³பேத்வா ஸாஸனே மஹந்தம் அப்³பு³த³ஞ்ச மலஞ்ச பவத்தேஸும். ததா³ த⁴ம்மாஸோகரஞ்ஞோ பத்தாபி⁴ஸேகதோ ஸத்தரஸமே வஸ்ஸே ஸட்டி²ஸதஸஹஸ்ஸ பி⁴க்கூ²ஸு ஸஹஸ்ஸபி⁴க்கு²ம் க³ஹேத்வா மோக்³க³லிபுத்ததிஸ்ஸோ நாம ஸங்க⁴த்தே²ரோ மஹாபவாரணாய பரப்பவாத³ம் பி⁴ந்தி³த்வா கதா²வத்து²ப்பகரணம் தே³ஸேத்வா ததியத⁴ம்மஸங்கீ³திம் கத்வா பரிஸுத்³தே⁴ த⁴ம்மவினயே ஸாட்ட²கதே²பு³த்³த⁴வசனே த⁴ரந்தேவ பாளியட்ட²கதா²ஸு அத்த²ச்சா²யம் க³ஹேத்வா அத்தனோ மதிவஸேன நானாக³ந்த²விஸேஸானி கரோந்தி, தேஸு அத்தனோமதிவஸேன அத்த²ச்சா²யம் க³ஹேத்வா காரணபதிரூபகம் கத்வா வுத்தவசனம் ஸாரதோ ஸல்லக்கே²த்வா ஸுத்த-ஸுத்தானுலோமஆசரியவாதே³ முஞ்சித்வா பாளியா அட்ட²கத²ம், அட்ட²கதா²ய ச பாளிம் தப்³பி³வரணபூ⁴தம் ஸாரத்த²தீ³பனிஞ்ச அஞ்ஞானி ச க³ந்த²விஸேஸானி அஸம்ஸந்தி³த்வா அத்தனோமதியாபி புப்³பா³பரம் அஸமானேத்வா வாத³ப்பகாஸனமத்தமேவ ட²பேத்வா க³ருகலஹுகேஸு க³ருகேயேவ டா²தப்³பே³பி க³ருகே அட்ட²த்வா கேசி பி⁴க்கூ² நதி³யா உத³குக்கே²பம் அகத்வா கரோந்தி. ஏவம் ஸாஸனே த்³விதா⁴ பி⁴ன்னா ஹோந்தி. இத³ஞ்ச பி⁴ந்த³னம் கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கே பி⁴ன்னதோபி ஸதகு³ணேன ஸஹஸ்ஸகு³ணேன ப³லவதரமேவ ஸாஸனஸ்ஸ விபத்திகாரணத்தா, ததா² ஹி ந இத³ம் மனுஸ்ஸலோகே பி⁴க்கூ²னம்யேவ ஹோதி, பி⁴க்கூ²னம், உபாஸகமனுஸ்ஸானம், ஆரக்க²கதே³வதானம்பி, தாஸம் ஸஹாயகானம் பு⁴ம்மனிஸ்ஸிததே³வதானம்பி தாஸம் ஸஹாயகானம் ருக்க²னிஸ்ஸிததே³வதானம்பி தாஸம்ஸஹாயகானம் ஆகாஸட்ட²கதே³வதானம்பி, தாஸம் ஸஹாயகானம் சாதுமஹாராஜிகதே³வதானம்பி, தாஸம் ஸஹாயகானம் தாவதிம்ஸதே³வதானம்பி, ஏவம் மித்தபரம்பரவஸேன ச²காமாவசரதே³வதானம்பி தாஸம் மித்தானம் ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜானம்பீதி ஏவம் யாவஅகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா அரியபுக்³க³லே ட²பேத்வா ஸப்³பே³ புது²ஜ்ஜனா தே³வமனுஸ்ஸா பி⁴ன்னா ஹோந்தி, தேஸம் பி⁴ன்னத்தா ப³ஹு ச பாபம் பஸவதி, தஸ்மா பாளியா அட்ட²கத²ம், அட்ட²கதா²ய ச பாளிம் ஸம்ஸந்தி³த்வா தானி தானி க³ந்த²விஸேஸானி ச ஏகதோ கத்வா க³ங்கோ³த³கே ந யமுனோத³கம் விய மிஸ்ஸித்வா ஏகீபா⁴வம் கத்வா ஸீமவிஸோத⁴னிம் நாம கரிஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத² ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத² த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ஸாவகாதி.

தத்த² பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ து³ல்லபோ⁴ தி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ உப்பாத³காலோ து³ல்லபோ⁴ ததா² ஹி அனுப்பன்னகாலே பு³த்³தே⁴ பு³த்³தோ⁴தி ஸத்³த³ம்பி அஸுத்வா வீதிவத்தானம் கப்பானம் க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. பு³த்³த⁴காரணஸ்ஸ து³க்கரத்தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

ததோ பப்³ப³ஜா ச உபஸம்பதா³சா திஏத்த² தோபச்சயோ லாமகத்தே², பஞ்சம்யத்தே² வா. பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ து³ல்லபோ⁴, தமனுபப்³ப³ஜ்ஜா ச உபஸம்பதா³ ச து³ல்லபா⁴யேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² ச லோகே கிஞ்சிதே³வ மஹக்³க⁴ம் அலபி⁴தப்³ப³ம் லபி⁴த்வா வா தேன ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தம் அப்பக்³க⁴ம்பி மஹக்³க⁴ம் மஹக்³க⁴ம் து³ல்லப⁴ம் து³ல்லப⁴ந்தி வுச்சதி, ஏவமேவ அதிது³ல்லப⁴ம் பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் ஆக³ம்ம தமனுபப்³ப³ஜிதம்பி து³ல்லப⁴ந்தி வுச்சதி, யதா² ச நிதி³யா உபரிமபா⁴கே³ ஸத்தாஹவட்டலிகாதி³பா⁴வேன உத³கபூரணே ஹேட்டா² கிஸ்மிஞ்சி டா²னே தரிதும் அவிஸஹந்தா இத³மேவ டா²னம் து³க்கரந்தி வுச்சதி, ஏவமேவ பு³த்³த⁴காரணஸ்ஸ து³க்கரபா⁴வே ந தமனுபப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பதா³பி து³க்கரம் து³ல்லப⁴ந்தி வுச்சதி. அஞ்ஞதா² பு³த்³த⁴ப⁴க³வதோ பி பப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பத³பா⁴வோயேவ ஸேட்டோ² ப⁴வேய்ய. அத²வா காரணூபசாரவஸேனாபி ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், யதா² ஸேம்ஹோகு³ளோதி ததா² ஹி கு³ளஸ்ஸ பி வனபச்சயா ஸேம்ஹோ உஸ்ஸன்னோ, தம் ஜனோ கு³ளேனஸேம்ஹோதி வத்தப்³பே³பி காரணஸ்மிம் கு³ளே ப²லபூ⁴தம் ஸேம்ஹம் ரோபேத்வா ஸேம்ஹோ கு³ளோதி வுச்சதி, ஏவம் காரணஸ்ஸ து³க்கரத்தா து³ல்லபே⁴ பு³த்³து⁴ப்பாதே³ தமனுக்ரியா பப்³ப³ஜ்ஜாபி தம் மூலகாரணபூ⁴தே பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ரோபேத்வா து³ல்லபா⁴ பப்³ப³ஜ்ஜாதி வுச்சதி. பு³த்³து⁴ப்பாத³காலேபி பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸனம் து³ல்லப⁴மேவ, அனுப்பன்னகாலே பன பகே³வ, ஸப்³ப³க²ணேஸு நவமக²ணத்தா ச ததா² ஹி மிலக்கு²தே³ஸஅரூபபூ⁴மிஅஸஞ்ஞஸத்தனிரயபேததிரச்சா²னபூ⁴மீஸு ஜாயமானேஸு வா மஜ்ஜி²மதே³ஸே ஜாயமானோபி மிச்சா²தி³ட்டி²பூ⁴தா வா, ஸம்மாதி³ட்டி²குலே ஜாயமானாபி சக்கு²ஸோத விகலபா⁴வேன அங்க³விகலா வா பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸனம் ந அரஹந்தி, த³ஸ்ஸனம்பி த³ஸ்ஸனமத்தமேவ. ஸுபண்ணனாக³ராஜாதீ³னம் தஸ்மிம் ப⁴வே மக்³க³ப²லபா⁴கி³னோ ந ஹோந்தி, ஹோந்தி சேத்த².

‘‘பச்சந்தஜோ அரூபினோ, விகலங்கோ³ அஸஞ்ஞஜோ;

மிச்சா²தி³ட்டி² திரச்சா²னோ, பேதோ நேரயிகோபிச.

ஏதே அட்ட²க்க²ணா வுத்தா, பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;

பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ க²ணோ ஏகோ, நவமோதி பவுச்சதீதி’’.

பப்³ப³ஜ்ஜா திசேத்த² ஸாமஞ்ஞேன வுத்தேபி ஸாமணேராவ அதி⁴ப்பேதா, உபஸம்பதா³ சாதி விஸும் வுத்தத்தா. ஸாமணேரா ச நாம பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மித்யாதி³னா திக்க²த்தும் வத்வா உப⁴தோஸுத்³தி⁴வஸேனேவ ஸாமணேரபூ⁴மியம் திட்ட²ந்தி. த³ஸஸீலானி பன தேஸம் ஸிக்கா²பத³மத்தமேவ. தானி பாளிவஸேன அஸக்கோந்தோ அத்த²வஸேன ‘‘இத³ஞ்ச ஸமாதா³ய வத்தேஹீ’’தி ஆசிக்கி²தும்பி வட்டதியேவ. இத⁴ வத்தப்³ப³ம் நத்தி². உபஸம்பதா³ பன அட்ட²விதா⁴ ஹோந்தி ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³, ஸரணக³மனூபஸம்பதா³, ஓவாத³ படிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³, பஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³, அட்ட²க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³, தூ³தேனூபஸம்பதா³, அட்ட²வாசிகூபஸம்பதா³, ஞத்திசதுத்தூ²பஸம்பதா³ சாதி. தத்த² ப⁴க³வா ஏஹி பி⁴க்கு²பா⁴வாய உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னம் புக்³க³லம் தி³ஸ்வா ரத்தபம்ஸுகூலந்தரதோ ஸுவண்ணவண்ணம் த³க்கி²ணஹத்த²ம் நீஹரித்வா ப்³ரஹ்மகோ⁴ஸம் நிச்சா²ரேந்தோ ‘‘ஏஹி பி⁴க்கு² சர ப்³ரஹ்மசரியம் ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியாயா’’தி வத³தி. தஸ்ஸானந்தரமேவ கி³ஹிலிங்க³ம் அந்தரதா⁴யித்வா.

திசீவரஞ்ச பத்தோ ச, வாஸி ஸூசிச ப³ந்த⁴னம்;

பரிஸ்ஸாவனமட்டே²தே, யுத்தயோக³ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோதி.

ஏவம் வுத்தேஹி அட்ட²ஹிபரிக்கா²ரேஹி ஸரீரே படிமுத்தோயேவ வஸ்ஸஸதிகத்தே²ரோ விய இரியாபத²ஸம்பன்னோ பு³த்³தா⁴சரியகோ பு³த்³து⁴பஜ்ஜா²யகோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் வந்த³மானோவ திட்ட²தி. அயம் ஏஹி பி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ நாம. ப⁴க³வா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் ஏதஸ்மிம் காலே ஏஹி பி⁴க்கு²பஸம்பதா³ய ஏவ உபஸம்பாதே³தி. தானி பன பஞ்சவக்³கி³யாத³யோ அங்கு³லிமாலத்தே²ரபரியோஸானா.

தீணிஸதம் ஸஹஸ்ஸஞ்ச, சத்தாலீஸம் புனாபரோ;

ஏகோ ச தே²ரோ ஸப்பஞ்ஞோ; ஸப்³பே³ தே ஏஹி பி⁴க்கு²காதி.

ஏதே வினயபிடகே நித்³தி³ட்ட²ஏஹிபி⁴க்கூ² நாம வினயபிடகே அனித்³தி³ட்டா² பன திஸதபரிவாரஸேலப்³ராஹ்மணாத³யோ.

ஸத்தவீஸ ஸஹஸ்ஸானி, தீணியேவ ஸதானி ச;

ஏதே ஹி ஸப்³பே³ ஸங்கா²தா, ஸப்³பே³ தே ஏஹிபி⁴க்கு²காதி.

தம் ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா அட்ட²வீஸஸஹஸ்ஸானி ச²ஸதானி ஏகசத்தாலீஸுத்தரானி ச ஹோந்தி. பட²மபோ³தி⁴ச நாமேஸா வீஸதிவஸ்ஸானி ஹோந்தி.

ப⁴க³வா ஹி அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேத்வா அட்டா²ரஸகோடிப்³ராஹ்மணானம் அமதம் பாயேத்வா பட²மவஸ்ஸம் வஸி. து³தியததியசதுத்த²வஸ்ஸேஸு ராஜக³ஹே வேளுவனவிஹாரே வஸ்ஸம் வஸி, ப⁴க³வா ஹி ஆஸாள்ஹினக்க²த்தபுண்ணமியம் பா³ராணஸியா இஸிபதனே மிக³தா³யே பட²மவஸ்ஸம் வஸித்வா ப²க்³கு³ணமாஸே ப²க்³கு³ணபுண்ணமியம் ராஜக³ஹம் பத்வா பி³ம்பி³ஸாரரஞ்ஞா காரிதே வேளுவன விஹாரே ஏகமாஸமத்தம் வஸித்வா சித்ரமாஸே வீஸதிகீ²ணாஸவஸஹஸ்ஸபரிவுதோ கபிலவத்து²ம் க³ந்த்வா அஸீதியா ஞாதிஸஹஸ்ஸானம் மஜ்ஜே² விப்படிபன்னானம் ராஜூனம் மத்த²கே பம்ஸுரஜம் ஓகிரித்வா தே வந்தா³பேத்வா போக்க²ரவஸ்ஸஞ்ச வஸ்ஸாபேத்வா தமாக³ம்ம அஸீதியா ஞாதிஸஹஸ்ஸானம் வேஸ்ஸந்தர ஜாதகம் கதே²த்வா ராஹுலமாதரமாக³ம்ம சந்த³கின்னரீஜாதகஞ்ச கதே²த்வா பிதரம் அனாகா³மிப²லே பதிட்டா²பேத்வா ராஜக³ஹமேவ ஆக³ந்த்வா வாஸம் கப்பேஸி, தேன வுத்தம் து³திய ததிய சதுத்த² வஸ்ஸேஸு ராஜக³ஹே வேளுவனவிஹாரே வஸ்ஸம் வஸீ’’தி. பஞ்சமே பன வேஸாலியம் ஏகவாஸம் வஸி. ச²ட்டே² மகுளபப்³ப³தே ஏகவாஸம் வஸி. புண்ணோ வா தத்த². தத்ராயம் அனுபுப்³பி³கதா² ஸுனாபரந்தரட்டே² கிர ஏகஸ்மிம் வாணிஜககா³மே த்³வே பா⁴தரோ. தேஸு கதா³சி ஜேட்டோ² பஞ்சஸகடஸதானி க³ஹேத்வா ஜனபத³ம் க³ந்த்வா ப⁴ண்ட³ம் ஆஹரதி, கதா³சி கனிட்டோ². இமஸ்மிம் பன ஸமயே கனிட்ட²ம் க⁴ரே ட²பேத்வா ஜேட்ட²பா⁴திகோ பஞ்ச ஸகடஸதானி க³ஹேத்வா ஜனபத³சாரிகம் சரந்தோ அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²ம் பத்வா ஜேதவனஸ்ஸ அவிதூ³ரே பஞ்சஸகடஸதானி ட²பேத்வா பு⁴த்தபாதராஸோ பரிஜனபரிவுதோ பா²ஸுகட்டா²னே நிஸீதி³. தேன ச ஸமயேன ஸாவத்தி²வாஸினோ பு⁴த்தபாதராஸா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ஸுட்டு²த்தராஸங்கா³ க³ந்த⁴புப்பா²தி³ஹத்தா² யேனபு³த்³தோ⁴, யேனத⁴ம்மோ, யேனஸங்கோ⁴, தன்னின்னா தப்போணா தப்பப்³ப⁴ரா ஹுத்வா தி³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஜேதவனம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ தே தி³ஸ்வா ‘‘கஹம் இமே க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஏகம் மனுஸ்ஸம் புச்சி². கிம் த்வம் அய்யோ ந ஜானாஸி, லோகே பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ரதனானி நாம உப்பன்னானி, இச்சேவ மஹாஜனோ ஸத்து²ஸந்திகே த⁴ம்மகத²ம் ஸோதும் க³ச்ச²தீதி. தஸ்ஸ ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி வசனம் ச²விசம்மாதீ³னி சி²ந்தி³த்வா அட்டி²மிஞ்ஜம் ஆஹச்ச அட்டா²ஸி. அத² அத்தனோ பரிஜனபரிவுதோ தாய பரிஸாயஸத்³தி⁴ம் விஹாரம் க³ந்த்வா ஸத்தா²மது⁴ரஸ்ஸரேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ பரிஸ பரியந்தே டி²தோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜ்ஜாய சித்தம் உப்பாதே³ஸி. அத² ததா²க³தேன காலம் விதி³த்வா பரிஸாய உய்யோஜிதாய ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா ஸ்வாதனாய நிமந்தேத்வா து³தியதி³வஸே மண்ட³பம் கரேத்வா ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வா ப⁴த்தகிச்சாவஸானே ப⁴க³வா அனுமோத³னம் கத்வா பக்கமி. பு⁴த்தபாதரஸோ உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ப⁴ண்டா³கா³ரிகம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘ஏத்தகம் ப⁴ண்ட³ம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம் ஏத்தகம் பன ந விஸ்ஸஜ்ஜித’’ந்தி ஸப்³ப³ம் ஆசிக்கி²த்வா ‘‘இமம் ஸாபதேய்யம் மய்ஹம் கனிட்ட²ஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி ஸப்³ப³ம் நிய்யோதேத்வா ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா கம்மட்டா²ன பராயணோ அஹோஸி. அத²ஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் ந உபட்டா²தி, ததோ சிந்தேஸி ‘‘அயம் ஜனபதோ³ மய்ஹம் அஸப்பாயோ, யம்னூனாஹம் ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸகட்டா²னமேவ க³ச்சே²ய்ய’’ந்தி. அத² புப்³ப³ண்ஹஸமயே பிண்டா³ய சரித்வா ஸாயன்ஹஸமயே படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா கம்மட்டா²னம் கதா²பேத்வா ஸத்தா² ஸீஹனாத³ம் நதி³த்வா பக்கமி. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ ஸூனாபரந்தரட்ட²ம் பத்வா ஸம்மதபப்³ப³தம் நாம பவிஸித்வா வாணிஜககா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத² நம் கனிட்ட²பா⁴தா ஸகே³ஹம் நேத்வா பி⁴க்க²ம் த³த்வா ‘‘ப⁴ந்தே அஞ்ஞத்த² அக³ந்த்வா இதே⁴வ வஸதா²’’தி படிஞ்ஞம் காரேத்வா வஸாபேஸி. ததோ ஸமுத்³த³கி³ரிவிஹாரம் நாம அக³மாஸி. தத்த² ஸமுத்³த³வீசியோ ஆக³ந்த்வா அயகண்டபாஸாணேஸு பஹரித்வா மஹாஸத்³த³ம் கரோந்தி. தே²ரோ கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தோ ந பா²ஸுவிஹாரோ ஹோதீதி ஸமுத்³த³ம் நிஸத்³த³ம் கத்வா அதி⁴ட்டா²ஸி. ததோ மாதுலகி³ரிம் நாம ஆக³மாஸி. தத்த² ஸகுணஸங்கோ⁴ உஸ்ஸன்னோ ரத்திஞ்ச தி³வா ச ஸத்³தோ³ ஏகோ ப³த்³தோ⁴ ஹோதி. தே²ரோ ‘‘இத³ம் டா²னம் அபா²ஸுகந்தி ததோ மகுளகாராமவிஹாரம் நாம க³தோ. ஸோ வாணிஜகா³மஸ்ஸ நாதிதூ³ரோ நாச்சாஸன்னோ க³மனாக³மனஸம்பன்னோ விவித்தோ அப்பஸத்³தோ³. தே²ரோ ‘‘இத³ம் டா²னம் பா²ஸுக’’ந்தி தத்த² ரத்திட்டா²னதி³வாடா²னே சங்கமனாதீ³னி காரேத்வா வஸ்ஸம் உபக³ச்ச²தி. ஏவம் சதூஸு டா²னேஸு விஹாஸி. அதே²கதி³வஸம் தஸ்மிம்யேவ அந்தோவஸ்ஸே பஞ்ச வாணிஜகஸதானி ‘‘பரஸமுத்³த³ம் க³ச்சா²மா’’தி நாவாய ப⁴ண்ட³ம் பக்கி²பிம்ஸு. நாவாரோஹனதி³வஸே தே²ரஸ்ஸ கனிட்ட²பா⁴தா தே²ரம் போ⁴ஜேத்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிக்கா²பதா³னி க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தோ ‘‘ப⁴ந்தே மஹாஸமுத்³தோ³ நாம அஸ்ஸத்³தே⁴ய்யோ சானேகந்தராயோ ச, அம்ஹே ஆவஜ்ஜேய்யாதா²’’தி வத்வா நாவம் ஆரூய்ஹி. நாவா ஊமிஜவேன க³ச்ச²மானா அஞ்ஞதரம் தீ³பம் பாபுணி. மனுஸ்ஸா ‘‘பாதராஸம் கரிஸ்ஸாமா’’தி தீ³பகே ஓதிண்ணா. தஸ்மிம் தீ³பகே அஞ்ஞம் கிஞ்சி நத்தி², சந்த³னவனமேவ அஹோஸி. அதே²கோ வா ஸியா ருக்க²ம் ஆகோடேத்வா லோஹிதசந்த³னபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘போ⁴ மயம் லாப⁴த்தா²ய பரஸமுத்³த³ம் க³ச்சா²ம, இதோ ச உத்தரி லாபா⁴ நாம நத்தி², சதுரங்கு³ல மத்தாபி க⁴டிகா ஸதஸஹஸ்ஸம் அக்³க⁴தி, ஸம்ஹாரேதப்³ப³கயுத்தம் ப⁴ண்ட³ம் ஹாரேத்வா க³ச்சா²மா’’தி. தே ததா² கரிம்ஸு சந்த³னவனே அதி⁴வத்தா² அமனுஸ்ஸா குஜ்ஜி²த்வா இமேஹி அம்ஹாகம் சந்த³னவனம் நாஸிதம், கா⁴தேஸ்ஸாம நே’’தி சிந்தேத்வா ந இமேஸு கா⁴டிதேஸு ஸப்³ப³ம் ஏககுணபம் ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² நேஸம் நாவம் ஓஸீதே³ஸ்ஸாமா’’தி ஆஹம்ஸு. அத² தேஸம் நாவம் ஆரூய்ஹ முஹுத்தம் க³தகாலேயேவ உப்பாதி³கம் உபட்டா²பேத்வா ஸயம்பி தே அமனுஸ்ஸா ப⁴யானகானி ரூபானி த³ஸ்ஸயிம்ஸு. பீ⁴தா மனுஸ்ஸா அத்தனோ தே³வதா நமஸ்ஸந்தி. தே²ரஸ்ஸ கனிட்டோ² சூளபுண்ணகுடும்பி³கோ ‘‘மய்ஹம் பா⁴தா அவஸ்ஸயோ ஹோதூ’’தி தே²ரஸ்ஸ நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி. தே²ரோ பி கிர தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஆவஜ்ஜேத்வா தேஸம் ப்³யஸனப்பத்திம் ஞத்வா வேஹாஸம் உப்பதித்வா அபி⁴முகோ² அட்டா²ஸி. அமனுஸ்ஸா தே²ரம் தி³ஸ்வாவ ‘‘அய்யபுண்ணத்தே²ரோ ஏஹீ’’ தி பக்கமிம்ஸு. உப்பாதி³கம் ஸன்னிஸீதி³. தே²ரோ ‘‘மா பா⁴யதா²’’தி தேஸம் அஸ்ஸாஸேத்வாவ கஹம் க³ந்துகாமத்தா²’’தி புச்சி². ‘‘ப⁴ந்தே அம்ஹாகம் ஸகட்டா²னமேவ க³ச்சா²மா’’தி தே²ரோ நாவம் ப²லே அக்கமித்வா ‘‘ஏதேஸம் இச்சி²தட்டா²னம் க³ச்ச²தூ’’தி அதி⁴ட்டா²தி. வாணிஜா ஸகட்டா²னம் க³ந்த்வா தம் பவத்திம் புத்ததா³ரஸ்ஸ ஆரோசேத்வா ‘‘ஏத² தே²ரம் ஸரணம் க³ச்சா²மா’’தி பஞ்சஸதானி அத்தனோ அத்தனோ பஞ்சமாதுகா³மஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் தீஸு ஸரணேஸு பதிட்டா²ய உபாஸகத்தம் படிவேதே³ஸும். ததோ நாவாய ப⁴ண்ட³ம் ஓதாரேத்வா தே²ரஸ்ஸ ஏகம் கோட்டா²ஸம் கத்வா ‘‘அயம் ப⁴ந்தே தும்ஹாகம் கோட்டா²ஸோ’’தி ஆஹம்ஸு. தே²ரோ ‘‘மய்ஹம் விஸும் கோட்டா²ஸ கிச்சம் நத்தி²’’. ஸத்தா² பன தும்ஹேஹி தி³ட்ட²புப்³போ³’தி. ந தி³ட்ட²புப்³போ³ ப⁴ந்தே’தி, தேனஹி இமினா ஸத்து² மண்ட³லமாளம் கரோத². ஏவம் ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸதா²தி தே ஸாது⁴ ப⁴ந்தே’தி தேன ச கோட்டா²ஸேன அத்தனோ ச கோட்டா²ஸேன மண்ட³லமாளம் காதும் ஆரபி⁴ம்ஸு. ஸத்தா² கிரஸ்ஸ ஆரத்³த⁴காலதோ பட்டா²ய பரிபோ⁴க³ம் அகாஸி. ததோ² மனுஸ்ஸா ரத்திம் ஓபா⁴ஸம் தி³ஸ்வா ‘‘மஹேஸக்கா² தே³வதா அத்தீ²’’தி ஸஞ்ஞம்கரிம்ஸு. உபாஸகா மண்ட³லமாளஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸேனாஸனானி ச நிட்ட²பேத்வா தா³னஸம்பா⁴ரம் ஸஜ்ஜேத்வா ‘‘கதம் ப⁴ந்தே அம்ஹேஹி அத்தனோகிச்சம், ஸத்தா²ரம் பக்கோஸதா²’’தி தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேஸும். தே²ரோ ஸாயன்ஹஸமயே இத்³தி⁴யாஸாவத்தி²ம் பத்வா ‘‘ப⁴ந்தே வாணிஜகா³மவாஸினோ தும்ஹே த³ட்டு²காமா, தேஸம் அனுகம்பம் கரோதா²’’தி. ப⁴க³வா அதி⁴வாஸேஸி. தே²ரோ ப⁴க³வதோ அதி⁴வாஸனம் விதி³த்வா ஸகட்டா²னமேவ பச்சாக³தோ. ப⁴க³வா ஆனந்த³த்தே²ரம் ஆமந்தேஸி ‘‘ஆனந்த³ ஸ்வே ஸூனாபரந்தே வாணிஜகா³மே பிண்டா³ய சரிஸ்ஸாம, த்வம் ஏகூனபஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸலாகம் தே³ஹீ’’தி. தே²ரோ ஸாது⁴ ப⁴ந்தே’தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தமத்த²ம் ஆரோசேத்வா ‘‘சாரிகா ஸலாகம் க³ண்ஹந்தூ’’தி ஆஹ. தம் தி³வஸம் குண்ட³தா⁴னத்தே²ரோ பட²மம் ஸலாகம் அக்³க³ஹோதி. வாணிஜகா³மவாஸினோபி ‘‘ஸ்வே கிர ஸத்தா² ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி கா³மமஜ்ஜே² மண்ட³பம் கத்வா தா³னக்³க³ம் ஸஜ்ஜயிம்ஸு. ப⁴க³வா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா ப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³. ஸக்கஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனம் உண்ஹம் அஹோஸி. ஸோ கிம் இத³ந்தி ஆவஜ்ஜேத்வா ஸத்து² ஸூனாபரந்தக³மனம் தி³ஸ்வா விஸுகம்மம் ஆமந்தேஸி ‘‘தாத அஜ்ஜ ப⁴க³வா தீணிமத்தானி யோஜனஸதானி பிண்டா³சாரம் க³மிஸ்ஸதி, பஞ்ச கூடாகா³ரஸதானி மாபேத்வா ஜேதவனத்³வார கோட்ட²மத்த²கே க³மனஸஜ்ஜானிம் கத்வா ட²பேஹீ’’தி, ஸோ ததா² அகாஸி. ப⁴க³வதோ கூடாகா³ரம் சதுமுக²ம் அஹோஸி, த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம் த்³விமுக²ம், ஸேஸானம் ஏகமுக²ம், ஸத்தா² க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²ம்ம படிபாடியா ட²பித கூடாகா³ரேஸு து⁴ரகூடாகா³ரம் பாவிஸி. த்³வே அக்³க³ஸாவகே ஆதி³ம் கத்வா ஏகூனபஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானிபி கூடாகா³ரம் க³ந்த்வா நிஸின்னா அஹேஸும், ஏகம் துச்ச²கூடாகா³ரம் அஹோஸி. பஞ்சபி கூடாகா³ரஸதானி ஆகாஸே உப்பதிம்ஸு. ஸத்தா² ஸச்சப³ந்த⁴பப்³ப³தம் நாம பத்வா கூடாகா³ரம் ஆகாஸே ட²பேத்வா தஸ்மிம் பப்³ப³தே ஸச்சப³ந்தோ⁴ நாம மிச்சா²தி³ட்டி², ஸோ மஹாஜனம் மிச்சா²தி³ட்டி²ம் உக்³க³ண்ஹாபேந்தோ லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ ஹுத்வா வஸதி. அப்³ப⁴ந்தரே சஸ்ஸ அந்தோசாடியம் பதீ³போ விய அரஹத்தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஜலதி, தம் தி³ஸ்வா ‘‘த⁴ம்மமஸ்ஸ கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தாபஸோ தே³ஸனாபரியோஸானே அரஹத்தம் பாபுணி. மக்³கே³னேவஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞா ஆக³தா, ஏஹி பி⁴க்கு² ஹுத்வா இத்³தி⁴மயபத்தசீவரோ கூடாகா³ரம் பாவிஸி. ப⁴க³வா கூடாகா³ரக³தேஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹிஸத்³தி⁴ம் வாணிஜகா³மம் க³ந்த்வா கூடாகா³ரானி அதி³ஸ்ஸமானானி கத்வா வாணிஜகா³மம் பாவிஸி. வாணிஜா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஹாதா³னம் த³த்வா ஸஸத்தா²ரம் மகுளகாராமம் நயிம்ஸு. ஸத்தா² மண்ட³லமாளம் பாவிஸி. மஹாஜனோ யாவ ஸத்தா² ப⁴த்தத³ரத²ம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தி, தாவ பாதராஸம் கத்வா உபோஸத²ங்கா³னி ஸமாதா³ய க³ந்த⁴ஞ்ச புப்ப²ஞ்ச ஆதா³ய த⁴ம்மஸவனத்தா²ய ஆராமம் பச்சாக³மாஸி. ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. மஹாஜனஸ்ஸ ப³ந்த⁴னா மோக்கோ² ஜாதோ, மஹந்த பு³த்³த⁴கோலாஹலம் அஹோஸி. ஸத்தா² மஹாஜனஸ்ஸ ஸங்க³ஹத்த²ம் கதிபாஹம் தத்தே²வ வஸி, அருணம் பன மஹாக³ந்த⁴குடியம்யேவ உட்ட²பேஸி. தத்த² கதிபாஹம் வஸித்வா வாணிஜகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா ‘‘த்வம் இதே⁴வ வஸாஹீ’’தி புண்ணத்தே²ரம் நிவத்தேத்வா அந்தரே நம்மதா³னதீ³ நாம அத்தி², தஸ்ஸா தீரம் அக³மாஸி. நம்மதா³னாக³ராஜா ஸத்து² பச்சுக்³க³ந்த்வா நாக³ப⁴வனம் பவேஸேத்வா திண்ணம் ரதனானம் ஸக்காரம் அகாஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸ த⁴ம்மம் கதே²த்வா நாக³ப⁴வனா நிக்க²மி. ஸோ ‘‘மய்ஹம் ப⁴ந்தே பரிசரிதப்³ப³ம் தே³தா²’’தி யாசி. ப⁴க³வா நம்மதா³னதீ³தீரே பத³சேதியம் த³ஸ்ஸேஸி. தம் வீசீஸு ஆக³ஹாஸு பிதி⁴யதி வீசீஸு க³தாஸு விவரதி, மஹாஸக்காரப்பத்தம் அஹோஸி. ஸத்தா² ததோ நிக்க²ம்ம ஸச்சப³ந்த⁴பப்³ப³தம் க³ந்த்வா ஸச்சப³ந்த⁴ம் ஆஹ ‘‘தயா மஹாஜனோ அபாயமக்³கே³ ஓதாரிதோ. த்வம் இதே⁴வ வஸித்வா ஏதேஸம் லத்³தி⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேத்வா நிப்³பா³னமக்³கே³ பதிட்டா²பேஹீ’’தி. ஸோபி பரிசரிதப்³ப³ம் யாசி. ஸத்தா² க⁴னபிட்டி²பாஸாணே அல்லமத்திகபிண்ட³ம்ஹி லஞ்ச²னம் விய பத³சேதியம் த³ஸ்ஸேஸி. ஏவம் ஸூனாபரந்தரட்டே²யேவ த்³வே சக்கரதனசேதியானி யாவஸாஸனந்தரதா⁴னம் பதிட்டா²பேஸி. ஸத்தமே பன வஸ்ஸே ஸாவத்தி²யம் கண்ட³ம்ப³ருக்க²மூலே தித்தி² மத்³த³னம் கரோந்தோ யமகபாடிஹாரியம் கத்வா த³ஸஹி சக்கவாள ஸஹஸ்ஸேஹி ஆக³தானம் தே³வதானம் மாதரம் காயஸக்கி²ம் கத்வா அபி⁴த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தே தாவதிம்ஸப⁴வனே பாரிச்ச²த்தகமூலே பண்டு³கம்ப³லஸிலாயம் வஸ்ஸம் வஸி. அட்ட²மே ஸம்ஸுமாரனக³ரே ஏகவஸ்ஸம் வஸி. நவமே கோஸம்பி³யம் ஏகவஸ்ஸம் வஸி. ததா³ ப⁴த்³தி³யோ, கிமிலோ, ப⁴கு³, ஆனந்தோ³, அனுருத்³தோ⁴, தே³வத³த்தோ, சாதி ச² க²த்தியா பப்³ப³ஜிம்ஸு. தேஸம் வித்தா²ரோ த⁴ம்மபதே³ ஆக³தோ. த³ஸமே பன வஸ்ஸே பாலிலேய்யாகா³மே த³க்கி²ணவனஸண்டே³ ப⁴த்³த³ஸாலமூலே பாலிலேய்யகேன ஹத்தி²னா உபட்டி²யமானோ பா²ஸுகம் வஸ்ஸாவாஸம் வஸி. ஏகாத³ஸமே நாலந்த⁴ப்³ராஹ்மணகா³மே ஏகவாஸம் வஸி. த்³வாத³ஸமே வேரஞ்ஜாயம் ஏகவாஸம் வஸி து³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகம் அனுப⁴வமானோ, ப⁴க³வதா கிர பு²ஸ்ஸஸ்ஸ ப⁴க³வதோ காலே ஸாவகானம் வசீது³ச்சரிதவஸேன கதுபசிதஸ்ஸ அகுஸலகம்மஸ்ஸ ததா³ லத்³தோ⁴காஸவஸேன உபட்டி²தத்தா வேரஞ்ஜப்³ராஹ்மணேன நிமந்திதோபி ஸமானோ மாராவட்டன வஸேன அஸல்லக்கே²த்வா அஸ்ஸவாணிஜகானம் நிப³த்³த⁴வத்தஸங்கே²பேன பஞ்ஞத்தம் பத்த²பத்த²மூலகம் யவதண்டு³லமேவ தேமாஸம் பு⁴ஞ்ஜதி, வுத்தஞ்ஹேதம் அபதா³னே.

‘‘பு²ஸ்ஸஸ்ஸாஹம் பாவசனே, ஸாவகே பரிபா⁴ஸிஸ்ஸம்;

யவம் கா²த³த² பு⁴ஞ்ஜத², மாச பு⁴ஞ்ஜத² ஸாலினோ.

தேன கம்மவிபாகேன, தேமாஸம் கா²தி³தம் யவம்;

நிமந்திதோ ப்³ராஹ்மணேன, வேரஞ்ஜாயம் வஸிம் ததா³தி’’.

தேன வுத்தம் ‘‘த்³வாத³ஸமே வேரஞ்ஜாயம் ஏகவாஸம் வஸி து³ச்சரிதஸ்ஸ விபாகம் அனுப⁴வமானோ’’தி. தேரஸமே ஜாலியபப்³ப³தே ஏகவாஸம் வஸி. சதுத்³த³ஸமே ஸாவத்தி²யம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே ஜேதவனவிஹாரே பட²மவாஸம் வஸித்வா பன்னரஸமே வஸ்ஸே ஞாதிஜனஸங்க³ஹத்த²ம் கபிலவத்து²ம் க³ந்த்வா ஏகமேவ வாஸம் கப்பேஸி. ஸோளஸமே வஸ்ஸே ஆளவகயக்க²த³மனத்த²ம் அக்³கா³ளவீனக³ரே ஏகவாஸம் வஸி. ஸத்தரஸமே வஸ்ஸே ராஜக³ஹமேவ நிவத்தித்வா வாஸம் கப்பேஸி. அட்டா²ரஸமே வஸ்ஸே ஜாலியபப்³ப³தமேவ நிவத்தித்வா வஸி. ஏகூனவீஸதிமேபி வஸ்ஸே தத்தே²வ ஜாலியபப்³ப³தமேவ வஸி. வீஸதிமே வஸ்ஸே ராஜக³ஹஸ்ஸ அவிதூ³ரே பீ⁴ஸனகே பே⁴ஸகலவனஸண்டே³ வாஸம் கப்பேஸீ’’தி இமானி வீஸதி வஸ்ஸானி பட²மபோ³தீ⁴தி வேதி³தப்³பா³னி. ஏதஸ்மிம் காலே ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³யஏவ உபஸம்பாதே³ஸீதி யேபு⁴ய்யேன ப⁴க³வந்தம்யேவ உத்³தி³ஸ்ஸ ஆசரியுபஜ்ஜா²யம் கத்வா ஏஹிபி⁴க்கு² பா⁴வமாபன்னே புஞ்ஞவந்தபுக்³க³லேயேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அஞ்ஞேஸம்பி அரியபா⁴வமனாபன்னானம் ஸுதி³ன்னாதீ³னம் வா யமகபாடிஹாரியே பஸீதி³த்வா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிதானம் புப்³பே³ கஸ்ஸபபு³த்³த⁴காலே வக்³கு³லிபூ⁴தபுப்³பா³னம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் தே²ரஸ்ஸேவ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிதபா⁴வஸ்ஸ தி³ஸ்ஸனதோ தேன வுத்தம் ‘‘ப⁴க³வா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் ஏதஸ்மிம் காலே ஏஹி பி⁴க்கூ²பஸம்பதா³ய ஏவ உபஸம்பாதே³ஸீ’’தி. இதோ பரேஸு பன பஞ்சவீஸதிவஸ்ஸேஸு அனாத²பிண்டி³கேன காரிதே ஜேதவனமஹாவிஹாரே ஏகூனவீஸதிவஸ்ஸா வாஸம் வஸி. விஸாகா²ய ஸத்தவீஸதி கோடித⁴னபரிச்சாகே³ன காரிதே புப்³பா³ராமே ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி வஸி. த்³வின்னம் குலானம் கு³ணமஹத்தம் படிச்ச ஸாவத்தி²யம் நிஸ்ஸாய பஞ்சவீஸதி வஸ்ஸானி வாஸம் வஸி. அந்திமே பன வஸ்ஸே பே³ளுவகா³மே வஸித்வா மரணந்திகா வேத³னா உப்பஜ்ஜி, ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச தத்த² அகாஸி. இமானி இத⁴ நாதி⁴ப்பேதானி, ப⁴க³வதோ வஸ்ஸக்கமஜானனத்த²ம்யேவ வுத்தந்தி.

ஸரணக³மனூபஸம்பதா³ நாம ‘‘பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி’’த்யாதி³னா திக்க²த்தும் வாசம் பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தேஹி தீஹி ஸரணக³மனேஹி உபஸம்பன்னோ.

ஓவாத³படிக்³க³ஹணூபஸம்பதா³ நாம ‘‘தஸ்மா திஹ தே கஸ்ஸப ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் திப்³ப³மேவ ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டி²தம் ப⁴விஸ்ஸதி தே²ரேஸு நவேஸு மஜ்ஜி²மேஸு சாதி, ஏவஞ்ஹி தே கஸ்ஸப ஸிக்கி²தப்³ப³ம் தஸ்மா திஹ தே கஸ்ஸப ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் யம் கிஞ்சி த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமி குஸலூபஸஞ்ஹிதம் ஸப்³ப³ந்தம் அட்டி²ம் கத்வா மனஸிகத்வா ஸப்³ப³மேவ சேதஸோ ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமீதி, ஏவஞ்ஹி தே கஸ்ஸப ஸிக்கி²தப்³ப³ம் தஸ்மா திஹ தே கஸ்ஸப ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ஸாதஸஹக³தம் மே காயக³தா ஸதிம் ந ஜஹிஸ்ஸதீதி, ஏவஞ்ஹி தே கஸ்ஸப ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி இமினா ஓவாத³படிக்³க³ணேன மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³ நாம.

பஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³ நாம ஸோபாகஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³, ப⁴க³வா கிர புப்³பா³ராமே அனுசங்கமந்தோ ஸோபாகஸாமணேரம் ‘‘உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞாதி வா ஸோபாக ரூபஸஞ்ஞாதி வா இமே த⁴ம்மா நானத்தா² நானாப்³யஞ்ஜனா, உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி த³ஸஅஸுப⁴னிஸ்ஸிதே பஞ்ஹே புச்சி². ஸோ தே ப்³யாகாஸி. ப⁴க³வா தஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³த்வா ‘‘கதிவஸ்ஸோஸி த்வம் ஸோபாகா’’தி புச்சி². ‘‘ஸத்தவஸ்ஸோ அஹம் ப⁴க³வா’’தி, ‘‘ஸோபாக த்வம் மம ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா பஞ்ஹே ப்³யாகாஸீ’’தி ஆரத்³த⁴சித்தோ உபஸம்பத³ம் அனுஜானாதி, அயம் பஞ்ஹாப்³யாகரணூபஸம்பதா³.

அட்ட²வாசிகூபஸம்பதா³ நாம பி⁴க்கு²னியா பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴தோ ஞத்திசதுத்தே²ன பி⁴க்கு²ஸங்க⁴தோ ஞத்திசதுத்தே²னாதி இமேஹி த்³வீஹி கம்மேஹி உபஸம்பதா³. ஞத்திசதுத்த²கம்மூபஸம்பதா³ நாம பி⁴க்கூ²னம் ஏதரஹி உபஸம்பதா³, அயமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதா, ஸம்பத்திவிபத்திவஸேன ஸம்ப⁴வதோ. கஸ்மா ஹேஸ உபஸம்பன்னோ நாமாதி. ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன அகுப்பேன டா²னாரஹேன உபரிபா⁴வம் ஸமாபன்னோ பத்தோதி உபஸம்பன்னோ, ஸேட்ட²பா⁴வம் பத்தோதிஅத்தோ² ததா² ஹி கி³ஹிபா⁴வதோ ஸாமணேரபா⁴வோ ஸேட்டோ² நாம, ததோபி உபஸம்பன்னபா⁴வோயேவ ஸேட்டோ². தத்த² ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴னாதி ஸப்³ப³ந்திமேன பரியாயேன பஞ்சவக்³க³கரணீயே கம்மே யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா, தேஸம் ஆக³தத்தா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ஸ்ஸ ஆஹடத்தா, ஸம்முகீ²பூ⁴தானஞ்ச அப்படிக்கோஸனதோ ஏதஸ்மிம் கம்மே ஸமக்³க³பா⁴வம் உபக³தேன. ஞத்திசதுத்தே²னாதி தீஹி அனுஸாவனாஹி ஏகாய ச ஞத்தியா கத்தப்³பே³ன. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி ஞத்தி ஸப்³ப³பட²மம் வுத்தா, திஸ்ஸன்னம் பன அனுஸாவனானம் அத்த²ப்³யஞ்ஜனபே⁴தா³பா⁴வதோ அத்த²ப்³யஞ்ஜனபி⁴ன்னா ஞத்தி தாஸம் சதுத்த²ந்தி கத்வா ஞத்திசதுத்த²ந்தி வுச்சதி. கம்மேனா தி த⁴ம்மிகேன கம்மேன, வினயகம்மேனாதிஅத்தோ². அகுப்பேனா தி வத்து² ஞத்தி அனுஸாவன ஸீம பரிஸஸம்பத்தி ஸம்பன்னத்தா அகோபேதப்³ப³தம் அப்படிக்கோஸிதப்³ப³தஞ்ச உபக³தேன. டா²னாரஹேனா தி காரணாரஹேன, ஸத்து²ஸாஸனாரஹேனாதி அத்தோ². ஏதேஹி காரணேஹி ஸேட்ட²பா⁴வமாபன்னோதி அத்தோ². தத்த² ஸம்பத்திவிபத்திவஸேன ஸம்ப⁴வதோ தி வத்து²ஸம்பத்தி ஞத்திஸம்பத்தி அனுஸாவனஸம்பத்திஸீமஸம்பத்திபரிஸஸம்பத்திவஸேன பஞ்சஹி ஸம்பத்தீஹி உபஸம்பத³கம்மஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோதி அத்தோ². தத்த² வத்து² ஸம்பத்தினாம பரிபுண்ணவீஸதிவஸ்ஸபா⁴வோ இதா³னி புரிஸத்தபா⁴வோ ச. உன்னவீஸதிவஸ்ஸம், அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னபுப்³ப³ம், பண்ட³கோ, தே²ய்யஸம்வாஸகோ, தித்தி²யபக்கந்தகோ, திரச்சா²னக³தோ, மாதுகா⁴தகோ, பிதுகா⁴தகோ, அரஹந்தகா⁴தகோ, பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகோ, ஸங்க⁴பே⁴த³கோ, லோஹிதுப்பாத³கோ, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ, தி இமே தேரஸ புக்³க³லா உபஸம்பதா³ய அவத்து². தத்த² ஊனவீஸதிவஸ்ஸந்தி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தேபி மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனதோ பட்டா²ய ஏகூனவீஸபரிபுண்ணோ புரிஸபுக்³க³லோ உபஸம்பதா³ய வத்து², ததோ ஓரம் ந உபஸம்பதா³ய வத்து² ததோ² ஹி ஏகஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே ஹேமந்தகி³ம்ஹவஸ்ஸவஸேன திண்ணம் உதூனம் ஸம்ப⁴வத்தா தயோ உதூ ஹோந்தி, ஹோந்தி சேத்த².

‘‘கத்திகந்திகபக்க²ம்ஹா, ஹேமம் ப²க்³கு³ணபுண்ணமா;

தஸ்ஸந்தி கபக்க²ம்ஹா, கி³ம்ஹம் ஆஸாள்ஹிபுண்ணமா;

வஸ்ஸகாலம் ததோ ஸேஸம், சதுவீஸதூபோஸதா².

சாதுத்³த³ஸீ ச² ஏதேஸு, பக்கா² ததியஸத்தமா;

ஸேஸா பன்னரஸீ ஞேய்யா, அட்டா²ரஸ உபோஸதா²தி’’.

ஏத்த² ச கத்திகஸ்ஸ காளபக்க²பாடிபத³தோ பட்டா²ய யாவ ப²க்³கு³ணபுண்ணமா சத்தாரோ மாஸா ஹேமஉது நாம. ப²க்³கு³ணஸ்ஸ காளபக்க²பாடிபத³தோ பட்டா²ய யாவ ஆஸாள்ஹீபுண்ணமா சத்தாரோ மாஸா கி³ம்ஹஉது நாம. அஸாள்ஹகாளபக்க²பாடிபத³தோ பட்டா²ய யாவ அபரகத்திகபுண்ணமா சத்தாரோ மாஸா வஸ்ஸஉது நாம. ஏவம் ஏகஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே தயோ உதூ ஹோந்தி. தத்த² ஏகஸ்மிம் உதும்ஹி பக்க²ஸ்ஸ ததியஸத்தமேஸு த்³வே த்³வே கத்வா ச² சதுத்³த³ஸிகா, பட²மது³தியசதுத்த²பஞ்சமச²ட்ட²அட்ட²மேஸு ச² ச² கத்வா அட்டா²ரஸ பன்னரஸிகாதி ஏவம் ஏகஸம்வச்ச²ரே சதுவீஸதி உபோஸதா² ஹோந்தி. இமேஸு சதுவீஸதுபோஸதே²ஸு சாதுத்³த³ஸியா ஏகூனதிம்ஸ தி³வஸா ஹோந்தீதி கத்வா ஏகஸம்வச்ச²ரே ச² ஊனா தி³வஸா ஹோந்தி. இமினா நயேன ஏகூனவீஸதிமே வஸ்ஸே ச²மாஸாதி⁴கானி அட்டா²ரஸவஸ்ஸானி ஹோந்தி. தஸ்மிம் மாதுகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தகாலே த³ஸமாஸே பக்கி²பித்வா சத்தாரி மாஸாதி⁴கானி ஏகூனவீஸவஸ்ஸானி பரிபுண்ணானி. ராஜானோ பன திண்ணம் திண்ணம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன மாஸம் ஆகட்³ட⁴ந்தி, தி³வஸேன ஸஹ மாஸம்பி, தஸ்மா அட்டா²ரஸவஸ்ஸே யேவ ச² மாஸாதி⁴கானி ஹோந்தி. தம் ஹேட்டா²சதுமாஸாதி⁴க ஏகூனவீஸதிமே வஸ்ஸே பக்கி²பித்வா ஏகமாஸாதி⁴கானி வீஸதிவஸ்ஸானி ஸப்³ப³ஸோ பரிபுண்ணானி ஹோந்தி. ஏவம் ஏகூனவீஸதிவஸ்ஸதோ பட்டா²ய க³ப்³ப⁴வீஸோ உபஸம்பதா³ய வத்தூ²தி வேதி³தப்³போ³. இதா³னி புரிஸத்தபா⁴வோ தி பி⁴க்கு²னியா அபா⁴வதோ புரிஸபுக்³க³லோவ இதா³னி வட்டதீதி அதி⁴ப்பேதோ ததா² ஹி மாதுகா³மஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதத்தா² பஞ்சவஸ்ஸஸதானி ஸத்³த⁴ம்மோ திட்டே²ய்ய, பஞ்ஞத்தத்தா பன அபரானி பஞ்சவஸ்ஸஸதானி ட²ஸ்ஸதீதி ஏவம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமேவ படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ பதிட்டி²தபா⁴வோ வுத்தோ. மாதுகா³மா ச நாம து³ப்பஞ்ஞா திப்³ப³கிலேஸா லாமகா ச. ப⁴க³வதா ச பட²மபோ³தி⁴யம் ஆதி³தோ பட்டா²யமேவ மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா அட்ட²க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணேன உபஸம்பத³த்தே அனுஞ்ஞாதேபி ஸாஸனஸ்ஸ அசிரட்டி²திகபா⁴வோ வுத்தோ. து³ப்பஞ்ஞத்தா இத்தி²யோ ஸாஸனே சிரம் ந திட்ட²ந்தி, திப்³ப³கிலேஸத்தா யதா² பஞ்ஞத்த ஸிக்கா²பதா³னுரூபம் ஸம்வரம்பி ரக்கி²தும் ந ஸக்கோந்தி. லாமகத்தாபி தா அட்ட²ஸமாபத்திம் லப⁴ந்தாபி ப்³ராஹ்மபாரிஸஜ்ஜம் நாதிக்கமந்தி, ஏவம் பி⁴க்கு²னியா அபா⁴வதோ இதா³னி புரிஸபுக்³க³லோதி வுத்தம். இமஸ்மிம் டா²னே ட²த்வா சத்தாரி கே²த்தானி வேதி³தப்³பா³னி ததா² ஹி மாதுகா³மஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதத்தா வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமேவ ட²ஸ்ஸதீதி சேதம் படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தகீ²ணாஸவவஸேன வுத்தம், ததோ பரம் உத்தரிபி ஸுக்க²விபஸ்ஸககீ²ணாஸவவஸேன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், அனாகா³மிவஸேன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், ஸகதா³கா³மிவஸேன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், ஸோதாபன்னவஸேன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸந்தி ஏவம் பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி படிவேத⁴ஸத்³த⁴ம்மோ திட்ட²தி. பரியத்திஸத்³த⁴ம்மோபி தானியேவ ந ஹி பரியத்தியா அஸதி படிவேதோ⁴ அத்தி². நாபி பரியத்தியா ஸதி படிவேதோ⁴ ந ஹோதி. லிங்க³ம் பன பரியத்தியா அந்தரஹிதாய சிரம் பவத்திஸ்ஸதி, இத³ம் க²ந்த⁴கபா⁴ணகானம் மதேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் பன ஏவம் வுத்தம் ‘‘படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் அட்டா²ஸி, ச²ளபி⁴ஞ்ஞேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், தேவிஜ்ஜேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், ஸுக்க²விபஸ்ஸகேஹி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம், பாதிமோக்கே²ன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் அட்டா²ஸீ’’தி. இத³ம்பி தீ³க⁴பா⁴ணகத்தே²ரானம் மதேன வுத்தம். அங்கு³த்தரனிகாயட்ட²கதா²யம்பி பு³த்³தா⁴னம் பரினிப்³பா³னதோ வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமேவ படிஸம்பி⁴தா³ நிப்³ப³த்தேதும் ஸக்கோந்தி, ததோ பரம் ச² அபி⁴ஞ்ஞா, ததோ தாபி அஸக்கோந்தா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா நிப்³ப³த்தந்தி. க³ச்ச²ந்தேகாலே தானிபி நிப்³ப³த்தேதும் அஸக்கோந்தா ஸுக்க²விபஸ்ஸகா ஹோந்தி. ஏதேனேவ உபாயேன அனாகா³மினோ ஸகதா³கி³மினோ, ஸோதாபன்னாதி வுத்தம். இத³ம்பி அங்கு³த்தரனிகாயே வுத்தம். ஸம்யுத்தனிகாயட்ட²கதா²யம் பன பட²மபோ³தி⁴யம் பி⁴க்கூ² படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தா. அத² காலே க³ச்ச²ந்தே படிஸம்பி⁴தா³ பாபுணிதும் ந ஸக்கி²ம்ஸு, ச²ளபி⁴ஞ்ஞா அஹேஸும். ததோ ச²பி அபி⁴ஞ்ஞா பத்தும் அஸக்கோந்தா திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பாபுணிம்ஸு. இதா³னி காலே க³ச்ச²ந்தே திஸ்ஸோ விஜ்ஜா பாபுணிதும் அஸக்கோந்தா ஆஸவக்க²யம் பாபுணிஸ்ஸந்தி, தம்பி அஸக்கோந்தா அனாகா³மிப²லம், தம்பி அஸக்கோந்தா ஸகதா³கா³மிப²லம், தம்பி அஸக்கோந்தா ஸோதாபத்திப²லம். க³ச்ச²ந்தேகாலே ஸோதாபத்திப²லம்பி பத்தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’தி வுத்தம். யஸ்மா சே தே ஆசரியா பி⁴ன்னவாதா³, தஸ்மா தேஸம் ஆசரியானம் பா⁴ணகானம் மதமேவ பு³த்³த⁴கோ⁴ஸாசரியேன தத்த² தத்த² லிகி²தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² ஆசரியஸ்ஸேவ புப்³பா³பரவிரோத⁴ப்பஸங்கோ³ ஸியா ஆசரியபு³த்³த⁴கோ⁴ஸேனேவ ஹி ஸீஹளபா⁴ஸம் அபனேத்வா மாக³த⁴பா⁴ஸாய ஸாட்ட²கத²ம் பு³த்³த⁴வசனம் லிகி²தம், ந அஞ்ஞேன ஆசரியேன தஸ்மா அட்ட²கதா²ய வுத்தவசனமேவ பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். நனு சத்தாரோபி நிகாயட்ட²கதா²ஸங்கீ³திம் ஆரூள்ஹா, அத² கஸ்மா ஏவம் பி⁴ன்னாதி. ஸச்சம், ததா²பி கேஸஞ்சி தே²ரானம் வாத³ப்பகாஸனத்த²ம் வுத்தம். ந ஸங்கா³ஹகத்தே²ரானம், தஸ்மா அட்ட²கதா²வசனமேவ பமாணந்தி வுத்தம்.

அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னபுப்³ப³ந்தி பாராஜிகபி⁴க்கு², ஸோ அப⁴ப்³போ³ ஸாஸனே உபஸம்பத³கம்மஸ்ஸ லத்³து⁴ம்.

பண்ட³கோதிசேத்த பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி ஆஸித்தபண்ட³கோ, உஸ்ஸூயபண்ட³கோ, ஓபக்கமிகபண்ட³கோ, நபும்ஸகோ, பக்க²பண்ட³கோதி. தத்த² யஸ்ஸ பரேஸம் அங்க³ஜாதம் முகே²ன க³ண்ஹித்வா அஸுசினா ஆஸித்தஸ்ஸ பரிளாஹோ வூபஸமதி, அயம் ஆஸித்தபண்ட³கோ நாம. யஸ்ஸ பரேஸம் அஜ்ஜா²சாரம் பஸ்ஸதோ உஸ்ஸூயாய உப்பன்னாய பரிளாஹோ வூபஸமதி, அயம் உஸ்ஸூயபண்ட³கோ நாம. யஸ்ஸ உபக்கமேன பீ³ஜானி அபனீதானி ஹோந்தி, அயம் ஓபக்கமிகபண்ட³கோ நாம. யோ பன படிஸந்தி⁴யம் யேவ அபா⁴வகோ உப்பன்னோ ஹோதி, அயம் நபும்ஸகோ நாம. ஏகச்சோ பன அகுஸலவிபாகானுபா⁴வேன காளபக்கே² பண்ட³கோ ஹோதி, ஜுண்ஹபக்கே² பனஸ்ஸ பரிளாஹோவூபஸமதி, அயம் பக்க²பண்ட³கோ நாம, கேசி பன யோ காளபக்கே² இத்தீ² ஹோதி, ஜுண்ஹபக்கே² புரிஸோ, அயம் பக்க²பண்ட³கோதி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தமேவ. ஏதேஸு ஆஸித்தபண்ட³கஸ்ஸ ச உஸ்ஸூயபண்ட³கஸ்ஸ ச பப்³ப³ஜ்ஜா ந வாரிதா. ஓபக்கமிகனபும்ஸகபக்க²பண்ட³கானம் பன வாரிதா. தேஸுபி பக்க²பண்ட³கஸ்ஸ யஸ்மிம் பக்கே² பண்ட³கோ ஹோதி, தஸ்மிம்யேவ பப்³ப³ஜ்ஜா வாரிதா. ஏத்த² ச அபண்ட³கபக்கே² பப்³ப³ஜித்வா பண்ட³கபக்கே² நாஸேதப்³போ³தி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். கேசி பன ‘‘அபண்ட³கபக்கே²பப்³ப³ஜிதோ ஸதோ கிலேஸக்க²யம் பாபுணாதி, ந நாஸேதப்³போ³’’தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தமேவ, பண்ட³கஸ்ஸ கிலேஸக்க²யா ஸம்ப⁴வதோ கீ²ணகிலேஸஸ்ஸ ச பண்ட³கபா⁴வானுபபத்திதோ அஹேதுக படிஸந்தி⁴கதா²யஞ்ஹி அவிஸேஸேன பண்ட³கஸ்ஸ அஹேதுகபடிஸந்தி⁴ கதா வுத்தா, ஆஸித்த உஸ்ஸூயபக்க²பண்ட³கானஞ்ச படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²யேவ பண்ட³கபா⁴வோ, ந பவத்தியம்யேவாதி வத³ந்தி. தேனேவ அஹேதுகபடிஸந்தி⁴னித்³தே³ஸே ஜச்சந்த⁴-ஜச்சப³தி⁴ராத³யோ விய பண்ட³கோ ஜாதிஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா நித்³தி³ட்டோ². சதுத்த²பாராஜிகஸம்வண்ணனாயம் பன அப⁴ப்³ப³புக்³க³லே த³ஸ்ஸேந்தேன பண்ட³கதிரச்சா²னக³தஉப⁴தோ ப்³யஞ்ஜனகா தயோ வத்து²விபன்னா அஹேதுகபடிஸந்தி⁴கா, தேஸம் ஸக்³கோ³ அவாரிதோதி அவிஸேஸேன வுத்தம், ஏவம் பஞ்சவிதா⁴ பண்ட³கா தே பண்ட³கஸாமஞ்ஞேன அவிஸேஸேத்வா ‘‘பண்ட³காதி ஏவமேவ வத்வா பண்ட³கோ பி⁴க்க²வே ந உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தே²ய்யஸம்வாஸகோ தி யோ ஸயமேவ பப்³ப³ஜ்ஜாலிங்க³ம் க³ஹேத்வா பி⁴க்கு²வஸ்ஸம் க³ணேத்வா பி⁴க்கூ²தி படிஞ்ஞம் ஸம்படிச்ச²தி, யதா²வுட்³ட⁴ம் வந்த³னம் ஸாதி³யதி, ஸோ லிங்க³ஸ்ஸ ஸம்வாஸஸ்ஸ ச தே²னத்தா உப⁴யத்தே²னகோ நாம. யோ பன யதா²வுட்³ட⁴ம் வந்த³னம் ந ஸாதி³யதி, அஸுத்³த⁴சித்தவஸேன லிங்க³ஸ்ஸதே²னத்தாலிங்க³த்தே²னகோ நாம. யோ வா பன ஸாமணேரபூ⁴மியம் ட²த்வா முஸாவாதே³ன பி⁴க்கு²தி படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா பி⁴க்கு²வஸ்ஸக்³கே³ன வந்த³னாதி³ம் ஸாதி³யதி, ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி தி³ன்னலிங்க³த்தா லிங்க³த்தே²னகோ ந ஹோதி, ஸம்வாஸஸ்ஸ தே²னத்தா ஸம்வாஸத்தே²னகோ நாம. ஏத்த² ச உப⁴யத்தே²னகோபி அஸுத்³த⁴சித்தேன லிங்க³த்தே²னகேஏவ பவிட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³. யோபி ஸாமணேரோ வுட்³ட⁴ஸாமணேரானம் வந்த³னம் ஸாதி³யதி, த³ஹரபி⁴க்கூ²பி வுட்³ட⁴பி⁴க்கூ²னம் வந்த³னம் ஸாதி³யதி, ஸோபி தே²ய்யஸம்வாஸகோ நாபி ஹோதி, அதே²னத்தா. யோ வா பன பி⁴க்கு²பாராஜிகமாபன்னோவ பி⁴க்கு²லிங்கே³ டி²தோ யாவ படிஜானாதி, தாவ அத்தே²வ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²பா⁴வோ, ந ஸோ அனுபஸம்பன்னஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி, ததா² ஹி ஸோ ஸம்வாஸம் ஸாதி³யந்தோபி தே²ய்யஸம்வாஸகோ ந ஹோதி, ஸோ ஸஹஸேய்யாதி³ஆபத்திம்பி ந ஜனேதி, ஓமஸவாதே³ பாசித்தியஞ்ச ந ஜனேதி தேனேவ ‘‘அஸுத்³தோ⁴ ஹோதி புக்³க³லோ அஞ்ஞதரம் பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோ, தஞ்சே ஸுத்³த⁴தி³ட்டி² ஸமானோ ஓகாஸம் காராபேத்வா அக்கோஸாதி⁴ப்பாயோ வத³தி ஆபத்தி ஓமஸவாத³ஸ்ஸா’’தி ஓமஸவாதே³ பாசித்தியம் வுத்தம். அஸதி ஹி பி⁴க்கு²பா⁴வே து³க்கடம் வதே³ய்ய. யோ பன ஸாமணேரோ ஸாமணேரலிங்கே³னேவ பாணாதிபாதாதி³பஞ்சவித⁴ம் ஸிலவிபத்திம் பாபுணாதி, ஸோபி ஆக³தோ லிங்க³னாஸனாய நாஸேத்வா ஸரணஸீலம் தா³தப்³ப³ம், அதே²னத்தா உபஸம்பதா³ய அவத்து²பா⁴வம்பி ந பாபுணாதி. விகாலபோ⁴ஜனாதி³கம் கரோந்தஸ்ஸ பன ‘‘அச்சயோ மம் ப⁴ந்தே அச்சாக³மா’’த்யாதி³னா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அச்சயம் தே³ஸாபேத்வா வா த³ண்ட³கம்மம் வா கத்வா ஸீலம் தா³தப்³ப³மேவ. தித்தி²யபக்கந்தகோ உத்தானோயேவ.

திரச்சா²னக³தோதி யோகோசி அமனுஸ்ஸபூ⁴தோ சத்தாரோ அபாயிகாபி உபஸம்பதா³ய அவத்து²யேவ. தே படிஸந்தி⁴யா லாமகத்தா அப⁴ப்³பா³ ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதும். யதி³ சத்தாரோ அபாயிகா உபஸம்பதா³ய அவத்து² ப⁴வேய்ய, அத² கஸ்மா ஸேஸே அனபதி³ஸித்வா திரச்சா²னக³தோவ அவத்தூ²தி வுத்தந்தி. ஸேஸானம் அபாகடவத்து²த்தா, ததா² ஹி ஸம்பு³த்³த⁴காலே திரச்சா²னயோனியம் நிப்³ப³த்தோ ஏகோ நாக³ராஜா நாக³யோனியா அட்டீயதி ஹராயதி ஜிகு³ச்ச²தி. அத²கோ² தஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி கேனனுகோ² அஹம் உபாயேன நாக³யோனியா பரிமுச்சேய்யம் கி²ப்பஞ்ச மனுஸ்ஸத்தம் லபே⁴ய்யந்தி. அத²கோ² தஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘இமே கோ² ஸமணாஸக்யபுத்தியா த⁴ம்மசாரினோ ஸமசாரினோ ப்³ரஹ்மசாரினோ ஸச்சவாதி³னோ ஸீலவந்தோ கல்யாணத⁴ம்மா ஸசே கோ² அஹம் ஸமணேஸு ஸக்யபுத்தியேஸு பப்³ப³ஜேய்யம், ஏவாஹம் நாக³யோனியா பரிமுச்சேய்யம் கி²ப்பஞ்ச மனுஸ்ஸத்தம் படிலபே⁴ய்ய’’ந்தி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ மாணவகவண்ணேன பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசி. தம் பி⁴க்கூ² பப்³பா³ஜேஸும் உபஸம்பாதே³ஸும். தேன கோ² பன ஸமயேன ஸோ நாகோ³ அஞ்ஞதரேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பச்சந்திமே விஹாரே படிவஸதி. அத² கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சூட்டா²ய அஜ்ஜோ²காஸே சங்கமதி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிக்க²ந்தே விஸ்ஸட்டோ² நித்³த³ம் ஓக்கமேஸி. ஸப்³போ³ விஹாரோ அஹினா புண்ணோ, வாதபானேஹி போ⁴கா³ நிக்க²ந்தா ஹோந்தி. அத²கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ‘‘விஹாரம் பவிஸிஸ்ஸாமீ’’தி கவாடம் பணாமேந்தோ அத்³த³ஸ ஸப்³ப³ம் விஹாரம் அஹினாபுண்ணம் வாதபானேஹி போ⁴கே³ நிக்க²ந்தே. தி³ஸ்வான பீ⁴தோ விஸ்ஸரமகாஸி. பி⁴க்கூ² உபதா⁴வித்வா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோசும் ‘‘கிஸ்ஸ த்வம் ஆவுஸோ விஸ்ஸரமகாஸீ’’தி. அயம் ஆவுஸோ ஸப்³போ³ விஹாரோ அஹினா புண்ணோ வாதபானேஹி போ⁴கா³ நிக்க²ந்தாதி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ தேன ஸத்³தே³ன பபு³ஜ்ஜி²த்வா ஸகே ஆஸனே நிஸீதி³. பி⁴க்கூ² ஏவமாஹம்ஸு ‘‘கோசி த்வம் ஆவுஸோ’’தி. ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே நாகோ³’’தி. ‘‘கிஸ்ஸ பன த்வம் ஆவுஸோ ஏவரூபம் அகாஸீ’’தி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ பி⁴க்கூ²னம் ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸீ. பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதஸ்மிம் நிதா³னே ஏதஸ்மிம் பகரணே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா தம் நாக³ம் ஏதத³வோச ‘‘தும்ஹே க்²வத்த² நாகா³ அவிரூள்ஹித⁴ம்மா இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே, க³ச்ச² த்வம் நாக³, தத்தே²வ சாதுத்³த³ஸே பன்னரஸே அட்ட²மியா ச பக்க²ஸ்ஸ உபோஸத²ம் உபவஸ, ஏவம் த்வம் நாக³யோனியா பரிமுச்சிஸ்ஸஸி கி²ப்பஞ்ச மனுஸ்ஸத்தம் படிலபி⁴ஸ்ஸஸீ’’தி. அத² கோ² ஸோ நாகோ³ ‘‘அவிரூள்ஹத⁴ம்மோ கிராஹம் இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயேதி து³க்கீ² து³ம்மனோ அஸ்ஸூனி பவத்தயமானோ விஸ்ஸரம் கத்வா பக்கமி. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி ‘‘த்³வே மே பி⁴க்க²வே பச்சயா நாக³ஸ்ஸ ஸபா⁴வபாதுகம்மாய. யதா³ ச ஸஜாதியா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவதி, யதா³ ச விஸ்ஸட்டோ² நித்³த³ம் ஓக்கமதி. இமே கோ² பி⁴க்க²வே த்³வே பச்சயா நாக³ஸ்ஸ ஸபா⁴வ பாதுகம்மாய. திரச்சா²னக³தோ பி⁴க்க²வே ந உபஸம்பாதே³தப்³போ³, உபஸம்பன்னோ நாஸேதப்³போ³’’தி ஏவம் திரச்சா²னஸ்ஸேவ பாகடவத்துத்தாதி. ஏத்த² ச பவத்தியம் அபி⁴ண்ஹம் ஸபா⁴வபாதுகம்மத³ஸ்ஸனவஸேன ‘‘த்³வே பச்சயா’’தி வுத்தம். நாக³ஸ்ஸ பன பஞ்சஸு காலேஸு ஸபா⁴வபாதுகம்மம் ஹோதி படிஸந்தி⁴காலே, தசபஜஹனனகாலே, ஸஜாதியா மேது²னகாலே, விஸ்ஸட்ட² நித்³தோ³க்கமனகாலே, சுதிகாலேதி. நனு ச தே³வாபி உபஸம்பதா³ய அவத்து²யேவ, அத² கஸ்மா சத்தாரோ அபாயிகாவ உபஸம்பதா³ய அவத்தூ²தி வுத்தந்தி. ஸச்சம், ததா²பி தே³வானம் அப⁴ப்³ப³த்தா படிவேத⁴ஸாஸனஸ்ஸ டி²தத்தா தே அப⁴ப்³ப³தோ விஸும் கரணத்தா²ய ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வக்க²தி ஹி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய மஹாவக்³கே³ ‘‘திரச்சா²னக³தோ பி⁴க்க²வேதி ஏத்த² நாகோ³ வா ஹோது ஸுபண்ணமாணவகாதீ³னம் வா அஞ்ஞதரோ அந்தமஸோ ஸக்கம் தே³வராஜானம் உபாதா³ய யோ கோசி அமனுஸ்ஸஜாதியோ ஸப்³போ³வ இமஸ்மிம் அத்தே² திரச்சா²னக³தோதி வேதி³தப்³போ³’’தி, தேன ‘‘திரச்சா²னக³தோதி யோகோசி அமனுஸ்ஸபூ⁴தோ’’தி வுத்தந்தி. ஏத்த² சாஹ யதி³ நாக³ஸுபண்ணா படிஸந்தி⁴யா லாமகா ப⁴வேய்ய, அத² கஸ்மா விது⁴ரஜாதகே சத்தாரோ ஜனா நாக³ஸுபண்ணஸக்கத⁴னஞ்சயகோரப்³யேஸு ப⁴வனேஸு தம் ததே³வ டா²னம் பத்தே²ந்தா தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கரோந்தி, தேஸு ஏகோ ஆயுபரியோஸானே ஸபுத்ததா³ரோ நாக³ப⁴வனே நாக³ராஜா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஏகோ ஸுபண்ணப⁴வனே ஸிம்ப³லிவிமானே ஸுபண்ணராஜா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஏகோ தாவதிம்ஸப⁴வனே ஸக்கோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, ஏகோ த⁴னஞ்சயகோரப்³யரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா குச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தீதி சதுன்னம்பி ஜனானம் படிஸந்தி⁴யம் குஸலகம்மேனேவ பவத்தபா⁴வோ வுத்தோ யதி³ குஸலகம்மேன ப⁴வேய்ய, ‘‘குஸலா சேதனா விபாகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் கம்மபச்சயேன பச்சயோ’’தி இமிஸ்ஸாபி பட்டா²னபாளியா அஹேதுகானம்பி படிஸந்தி⁴க்க²ணே கம்மபச்சயபா⁴வோ வுத்தோ ப⁴வேய்ய, ந பனேவம் வத்தப்³ப³ம் அத² கத²ஞ்சித³ம் பச்சேதப்³ப³ந்தி. வுச்சதே, நிகந்தியா ப³லவத்தா ஸத்தவித⁴மேது²னஸம்யோக³த்தா ச அபரிஸுத்³தா⁴ தேஸம் குஸலசேதனா, அபரிஸுத்³தா⁴யேவ ஸுக³திபூ⁴மியம் ஜனேதும் ந ஸக்கோந்தி. து³க்³க³திபூ⁴மியம் பவத்தமானாபி கம்மா யூஹனகாலே தம் தம் பூ⁴மிபத்த²னா தண்ஹாஸம்பயுத்தாபுப்³ப³பா⁴க³சேதனா ப³லேன தேஸு திரச்சா²னபூ⁴மீஸு நிப்³ப³த்தந்தி, ந அஞ்ஞேன அகுஸலேன. ஏவஞ்ஹி பத்தி²தபத்த²னா ஸித்³தா⁴பி ப⁴வேய்ய. யதி³ அஞ்ஞேன அகுஸலகம்மேன ப⁴வேய்ய, இச்சி²தபத்த²னாபி அஸித்³தா⁴வ ப⁴வேய்ய. நிகந்திச நாமேஸா ப³லவஜா²னஸம்பயுத்தசேதனாபி படிபா³ஹிதும் ஸக்கா ததா² ஹி கோ³பகதே³வத³த்தஸ்ஸ ஆசரியஸமணோ ஜா²னப³லேன ப்³ரஹ்மபூ⁴மீஸு அனிப்³ப³த்தித்வா ஜா²னம் படிபா³ஹித்வா அஞ்ஞகம்மேன க³ந்த⁴ப்³ப³தே³வேஸுயேவ உப்பஜ்ஜதி ‘‘ஸீலவதோ ஹி பி⁴க்க²வே சேதோபணிதி⁴ ஸமிஜ்ஜ²தி விஸுத்³த⁴த்தா’’தி தேஸம் வித்தா²ரோ தீ³க⁴னிகாயே ஆக³தோ, அத்தி²கேஹி தத்த² ஓலோகேதப்³போ³. ஸத்தவித⁴மேது²னஸம்யோக³வஸேனாபி ஸத்தா து³க்க²தோ ந முச்சந்தி வுத்தஞ்ஹி ப⁴க³வதா ‘‘இத⁴ ப்³ராஹ்மண ஏகச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஸம்மா ப்³ரஹ்மசாரீ படிஜானமானோ ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் த்³வயம்த்³வய ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, அபி ச கோ² மாதுகா³மஸ்ஸ உச்சா²த³னம் ந்ஹாபனம் பரிமத்³த³னம் ஸம்பா³ஹனம் ஸாதி³யதி, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி தம் நிகாமேதி, தேனசவித்திம் ஆபஜ்ஜதி. இத³ம்பிகோ² ப்³ராஹ்மணப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ க²ண்ட³ம்பி சி²த்³த³ம்பி ஸப³லம்பி கம்மாஸம்பி. அயம் வுச்சதி ப்³ராஹ்மண அபரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி. ஸம்யுத்தோ மேது²னஸம்யோகே³ன ந பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராமரணேன…பே… ந பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண இதே⁴கச்சோ ஸமணோவா…பே… படிஜானமானோ. ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேனஸத்³தி⁴ம் த்³வயம்த்³வயஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ந பி மாதுகா³மஸ்ஸ உச்சா²த³னம்…பே… ஸாதி³யதி, அபி ச கோ² மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஜக்³க⁴தி ஸம்கீளதி ஸம்கேளாயதி, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா…பே… ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமாபஜ்ஜதி. நபி மாதுகா³மஸ்ஸ உச்சா²த³னம் ஸாதி³யதி. நபி மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஜக்³க⁴தி ஸம்கீளதி ஸம்கேளாயதி. அபிச கோ² மாதுகா³மஸ்ஸ சக்கு²ம் உபனிஜ்ஜா²யதி பேக்க²தி, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண இதே⁴கச்சோ ஸமணோவா ப்³ராஹ்மணோ வா…பே… ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேன, ந மாதுகா³மஸ்ஸ, நபி மாதுகா³மேன பேக்க²தி. அபி ச கோ² மாதுகா³மஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி திரோகுட்டம்வா திரோபாகாரம்வா ஹஸந்தியா வா ப⁴ணந்தியா வா கா³யந்தியா வா ரோத³ந்தியா வா, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ரஹ்மணோ வா…பே… நஹேவ கோ² மாதுகா³மேன, நபி மாதுகா³மஸ்ஸ, நபி மாதுகா³மேன, நபி மாதுகா³மஸ்ஸ ரோத³ந்தியா வா…பே… அபி ச கோ² யானிதானி புப்³பே³ மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஹஸிதலபிதகீளிதானி அனுஸ்ஸரதி. ஸோ தத³ஸ்ஸா தே³தி…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ரஹ்மணோ வா…பே… ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேன, நபி மாதுகா³மஸ்ஸ…பே… ந பி யானி தானி புப்³பே³ மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ஹஸிதலபிதகீளிதானி அனுஸ்ஸரதி, அபி ச கோ² க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸஹிதம் ஸமங்கீ³பூ⁴தம் பரிசாரயமானம், ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. புனச பரம் ப்³ராஹ்மண…பே… ந ஹேவ கோ² மாதுகா³மேன…பே… நபி அனுஸ்ஸரதி க³ஹபதிம் வா க³ஹபதிபுத்தம் வா பரிசாரயமானம், அபி ச கோ² அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேனவா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வாதி, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தி, தம் நிகாமேதி, தேன ச வித்திம் ஆபஜ்ஜதி. இத³ம் கோ² ப்³ராஹ்மண ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ க²ண்ட³ம்பி சி²த்³த³ம்பி ஸப³லம்பி கம்மாஸம்பீ’’தி ஏவம் லாபா⁴தி³ஹேதுகேன பே⁴தே³ன ச ஸத்தவித⁴மேது²னஸம்யோகே³ன க²ண்டா³தி³பா⁴வோ ஸங்க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

மாதுகா⁴தகே பன யேன மனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தாபி அஜனிகா போஸா வனிகா மாதா வா மஹாமாதா வா சூளமாதா வா ஜனிகாபி அமனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தா மாதா கா⁴திதா, தஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா ந வாரிதா, ந ச அனந்தரிகோ ஹோதி. திரச்சா²னித்தி²யோபி மனுஸ்ஸபுரிஸமாக³ம்ம மனுஸ்ஸபூ⁴தம் புத்தம் விஜாயந்தி கோந்தபுத்தா த்³வேபா⁴திகத்தே²ரா விய தேபி ஹி அண்ட³ஜாயேவ, ததா² ஹி பேதலோகே திரச்சா²னே மனுஸ்ஸே சாதி இமேஸு தீஸு பூ⁴மீஸு சதஸ்ஸோ யோனியோ ஸம்ப⁴வந்தி. மனுஸ்ஸேஸு பனேத்த² கேசிதே³வ ஓபபாதிகா ஹோந்தி, ஸேய்யதா²பி மஹாபது³மகுமாராத³யோ. அண்ட³ஜாபி கோந்த புத்தா த்³வேபா⁴திகத்தே²ரா விய. வித்தா²ரோ பன ஸீஹளவத்து²ஸ்மிம் ஓலோகேதப்³போ³. ஏத்த² ச கோந்தாதி கின்னரீ, தஸ்ஸா புத்தா கோந்தபுத்தா, ஸா ஹி ரஞ்ஞோ அஸோகத⁴ம்மராஜஸ்ஸ காலே வனசரகேன லபி⁴த்வா மனுஸ்ஸஸம்வாஸமாக³ம்ம த்³வே புத்தே விஜாயித்வா ‘‘இதா³னி தா³ரகே பஹாய ந க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஸஞ்ஞாய வனசரகோ தஸ்ஸா போத்த²ம் அதா³ஸி, ஸா போத்த²ம் லபி⁴த்வா பக்க²ந்தி³த்வா ஸகட்டா²னமேவ க³தா கின்னரியோ ஹி போத்த²ம் வினா பக்க²ந்தி³தும் ந ஸக்கோந்தி, தேனேவ தாபஸோ ‘‘மா போத்த²ம் அஸ்ஸா அதா³ஸீ’’தி ஆஹ. கம்மபச்சய உதுஸமுட்டா²னஞ்ஹி தாஸம் போத்த²ம், ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ சக்கரதனம் விய, ததா² ஹி சக்கவத்தினோ வேஹாஸக³மனாதி³ புஞ்ஞவதோ இத்³தி⁴னாம, ந தேன சக்கரதனம் வா ஹத்தி²அஸ்ஸரதனம் வா வினா அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ க³ந்தும் ஸக்கோந்தி. தத்த² சக்கரதனம் ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸ்ஸ கம்மப³லேன நிப்³ப³த்தத்தா ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² ஜாயமானம்பி கம்மபச்சயஉதுஸமுட்டா²னம் நாம. ஹத்தி²அஸ்ஸரதனானி பன கம்மபச்சயகம்மஸமுட்டா²னானி நாம. பக்கீ²னம் வேஹாஸக³மனாதி³கா கம்மவிபாகஜா இத்³தி⁴. கின்னரியோ பன போத்த²ம் வினா அத்தனோ ஸபா⁴வேன பக்க²ந்தி³தும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்மா தாஸம் போத்த²ம் கம்மபச்சயஉதுஸமுட்டா²னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேசி பன தே³வானம் அலங்காரா விய படிஸந்தி⁴யா ஸஹ ஆக³தோதி வத³ந்தி, ந தம் பச்சேதப்³ப³ம், அண்ட³ஜஜலாபு³ஜானம் ததா² அஸம்ப⁴வதோ. கேசிபி பவத்தி காலே கதந்தி வத³ந்தி, தம்பி அயுத்தமேவ, ஸம்ஸேத³ஜாபி பது³மக³ப்³பே⁴வா வேளுக³ப்³பே⁴ வா நிப்³ப³த்தா போக்க²ரஸாதிப்³ராஹ்மணபது³மவதீவேளுவதீதே³வீஆத³யோ விய. ஜலாபு³ஜா பன பாகடாயேவ. யேன ஸயம் திரச்சா²னபூ⁴தேன மனுஸ்ஸித்தி²பூ⁴தா மாதா கா⁴திதா, ஸோபி ஆனந்தரிகோ ந ஹோதி திரச்சா²னக³தத்தா பனஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா படிக்கி²த்தா, கம்மம் பனஸ்ஸ பா⁴ரியம் ஹோதி, ஆனந்தரியம் ஆஹச்ச திட்ட²தி. மனுஸ்ஸித்தி²யோபி திரச்சா²னமாக³ம்ம க³ப்³ப⁴ம் ஜனேந்தி, ஸேய்யதா²பி பூ⁴ரித³த்தஸ்ஸ மாதா இத்தி²யோ ஹி அட்ட²ஹி காரணேஹி க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி - அஜ்ஜா²சாரேன, காயஸம்ஸக்³கே³ன, சோளக்³க³ஹணேன, அஸுசிபானேன, நாபி⁴பராமஸனேன, ரூபத³ஸ்ஸனேன, ஸத்³தே³ன க³ந்தே⁴னாதி. தத்த² அஜ்ஜா²சாரேன ஸுதி³ன்னஸ்ஸ புராணது³தியிகா க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா பச்சி²மப⁴விகம் ஸுவண்ணபி³ம்ப³ஸதி³ஸம் பீ³ஜகம் நாம புத்தம் விஜாயி. கதா³சி ஏகச்சா உதுஸமயே ச²ந்த³ராக³ரத்தா புரிஸானம் ஹத்த²கா³ஹவேணிகா³ஹஅங்க³பச்சங்க³பராமஸனம் ஸாதி³யந்தியோபி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி. ஏவம் காயஸம்ஸக்³கே³ன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி. உதா³யித்தே²ரஸ்ஸ பன புராணது³தியிகா பி⁴க்கு²னீ தம் அஸுசிம் ஏகதே³ஸம் முகே²ன அக்³க³ஹேஸி, ஏகதே³ஸம் சோளகேனேவ ஸத்³தி⁴ம் அங்க³ஜாதே பக்கி²பி, ஸா தேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹி. ஏவம் சோளக்³க³ஹணேன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி. மிக³ஸிங்க³தாபஸஸ்ஸ மாதா மிகீ³ உதுஸமயே தாபஸஸ்ஸ பஸ்ஸாவட்டா²னம் ஆக³ந்த்வா ஸஸம்ப⁴வம் பிவி, ஸா தேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா மிக³ஸிங்க³ம் நாம தாபஸதா³ரகம் விஜாயி. ஏவம் அஸுசிபானேன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி. ஸாமஸ்ஸ பன போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மாதா உதுஸமயே நாபி⁴பராமஸனேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா ஸாமதாபஸதா³ரகம் விஜாயி, ஏவம் மண்ட³ப்³யஸ்ஸ ச சண்ட³பஜ்ஜோ தஸ்ஸ ச மாதா உதுஸமயே நாபி⁴பராமஸனவஸேன, தத்த² ச தி³ட்ட²மங்க³லிகாய நாபி⁴பராமஸனேன மண்ட³ப்³யஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி அஹோஸி. சண்ட³பஜ்ஜோதஸ்ஸ மாது நாபி⁴யம் விச்சி²கோ ப²ரித்வா க³தோ, தேன சண்ட³பஜ்ஜோதஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி அஹோஸி. இதே⁴கச்சா இத்தீ² உதுஸமயே புரிஸஸம்ஸக்³க³ம் அலப⁴மானா ச²ந்த³ராக³வஸேன அந்தோகே³ஹேக³தாவ புரிஸம் உபனிஜ்ஜா²யதி, ராஜோரோதோ⁴ விய, ஸா தேன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி. ஏவம் ரூபத³ஸ்ஸனேன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி. ப³லாகாஸு பன புரிஸோனாம நத்தி², தா உதுஸமயே மேக⁴ஸத்³த³ம் ஸுத்வா க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி. கா³வீஏவ வா கதா³சி உஸப⁴க³ந்தே⁴ன க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி. ஏவம் க³ந்தே⁴ன க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணம் ஹோதி. ஏவம் அட்ட²ஹி காரணேஹி இத்தி²யோ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி. ஏத்த² ச பிதுஸதி³ஸாயேவ புத்தா ஹோந்தி, தஸ்மா பூ⁴ரித³த்தாத³யோ த⁴தரட்ட²ம் நாக³ராஜானம் படிச்ச நாகா³யேவ ஹோந்தி. சண்ட³பஜ்ஜோதஸ்ஸ பன விச்சி²கம் படிச்ச மனுஸ்ஸோ ஜாதோ, ஸம்ப⁴வேன அஜாதத்தா. பிதுகா⁴தகேபி ஏஸேவ நயோ.

அரஹந்தகா⁴தகோ பன அமனுஸ்ஸ அரஹந்ததே³வதம் வா மனுஸ்ஸஜாதியம் வா அவஸேஸம் அரியபுக்³க³லம் கா⁴தேத்வா அனந்தரியோ ந ஹோதி, பப்³ப³ஜ்ஜாபிஸ்ஸ ந வாரிதா, கம்மம் பன ப³லவம் ஹோதி. திரச்சா²னோ பன அமனுஸ்ஸஅரஹந்தம்பி கா⁴தேத்வா ஆனந்தரிகோ ந ஹோதி, கம்மம் பன பா⁴ரியம் திரச்சா²னக³தத்தா பனஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா வாரிதா. பி⁴க்கு²னிதூ³ஸகஸங்க⁴பே⁴த³கானி பாகடாயேவ.

லோஹிதுப்பாத³கோ பன யோ ததா²க³தஸ்ஸ அபே⁴ஜ்ஜகாயதாய பரூபக்கமேன சம்மம் சி²ந்தி³த்வா லோஹிதம் பக்³க⁴ரிதும் ந ஸக்கோதி, ஸரீரஸ்ஸ பன அந்தோயேவ ஏகஸ்மிம் டா²னே லோஹிதம் ஸமோஸரதி, ஆகா⁴தேன பதுப்³ப³னமானம் ஸஞ்சிதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ப³ஹு அபுஞ்ஞம் பஸவதி, ஆனந்தரிகோ ச ஹோதி, பப்³ப³ஜ்ஜாபிஸ்ஸ வாரிதா, ஸேய்யதா²பி தே³வத³த்தோ. யோ பன ஜீவகோ விய ரோக³வூபஸமனத்த²ம் பா²லேத்வா பூதிமம்ஸஞ்ச லோஹிதஞ்ச நீஹரித்வா பா²ஸும் கரோதி, அயம் லோஹிதுப்பாத³கோ ந ஹோதி, ப³ஹுபுஞ்ஞம் பஸவதி ப்³ரஹ்மபுஞ்ஞம் பஸவதி, ஸேய்யதா²பி ஜீவகோகோமாரப⁴ச்சோ.

உப்³ப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பன இத்தி²-புரிஸவஸேன து³விதோ⁴ தத்த² இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தி²னிமித்தம் பாகடம், புரிஸனிமித்தம் படிச்ச²ன்னம். புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸனிமித்தம் பாகடம், இத்தி²னிமித்தம் படிச்ச²ன்னம். இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தீ²ஸு புரிஸத்தம் கரோந்தஸ்ஸ இத்தி²னிமித்தம் படிச்ச²ன்னம் ஹோதி, புரிஸனிமித்தம் பாகடம் ஹோதி. புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸானம் இத்தி²பா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ புரிஸனிமித்தம் படிச்ச²ன்னம் ஹோதி, இத்தி²னிமித்தம் பாகடம். இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ஸயஞ்ச க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பரஞ்ச க³ண்ஹாபேதி. புரிஸ உப⁴தோ ப்³யஞ்ஜனகோ பன ஸயம் ந க³ண்ஹாதி, பரம் க³ண்ஹாபேதி. இத³மேவ தேஸம் நானாகரணம். உப⁴தோப்³யஞ்ஜனந்தி சேத்த² ‘‘ப்³யஞ்ஜனந்தி நிமித்தம். உப⁴தோ ப்³யஞ்ஜனம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி விக்³க³ஹேன ‘‘உப⁴தோப்³யஞ்ஜ’’ந்தி வக்க²த², ஏகஸ்ஸ த்³வே இந்த்³ரியானி ஹோந்தி, அத² ஏகமேவாதி. ஏகமேவ ந த்³வே, ‘‘யஸ்ஸ இத்தி²ந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி நோ. யஸ்ஸ வா பன புரிஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ இத்தி²ந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி நோதி ஏகஸ்மிம் ஸந்தானே இந்த்³ரிய த்³வயஸ்ஸ படிஸேவிதத்தா. தஞ்ச கோ² இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தி²ந்த்³ரியம், புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியமேவாதி. யதி³ ஏகமேவ இந்த்³ரியம், ஏவம் உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகபா⁴வோ கத²ம் ஸியா. இந்த்³ரியம் ப்³யஞ்ஜனகாரணந்தி வுத்தம், தஞ்ச தஸ்ஸ நத்தீ²தி. வுச்சதே ந இத்தி²ந்த்³ரியம் புரிஸப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ காரணம், ததா² புரிஸிந்த்³ரியம்பி இத்தி²ப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ, கஸ்மா ஸதா³ அபா⁴வதோதி, ததா² ஹி இத்தி² உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ யதா³ இத்தி²யா ரத்தம் ஹோதி, ததா³ புரிஸப்³யஞ்ஜனம் பாகடம் ஹோதி, இத்தி²ப்³யஞ்ஜனம் படிச்ச²ன்னம் ததா² புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸபி. யதி³ தேஸம் இந்த்³ரியத்³வயம் ப்³யஞ்ஜனானம் காரணம் ப⁴வேய்ய, ஸதா³ ப்³யஞ்ஜன த்³வயம் ஏகதோ திட்டே²ய்ய ந பன திட்ட²தி, தஸ்மா ஏகமேவ இந்த்³ரியந்தி நிட்ட²மேத்தா²வ க³ந்தப்³ப³ம். ப்³யஞ்ஜனகாரணம் இந்த்³ரியம் பஹாய ராக³சித்தமேவேத்த² ப்³யஞ்ஜனத்³வயஸ்ஸ காரணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஸ்மா இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ஸயம்பி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பரம்பி க³ண்ஹாபேதி, புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பரம் க³ண்ஹாபேதி, ஸயம் பன ந க³ண்ஹாதி, இத்தி²ந்த்³ரியஸமங்கி³ஸ்ஸேவ க³ப்³ப⁴ஸம்ப⁴வதோதி. குருந்தி³யம் பன ‘‘யதி³ படிஸந்தி⁴யம் புரிஸலிங்க³ம், பவத்தே இத்தி²லிங்க³ம் நிப்³ப³த்ததி, யதி³ படிஸந்தி⁴யம் இத்தி²லிங்க³ம், பவத்தே புரிஸலிங்க³ம் நிப்³ப³தீ’’தி படிஸந்தி⁴யம் லிங்க³ஸம்ப⁴வோ வுத்தோ, ஸோ அயுத்தோவ. கஸ்மா, பவத்தியம்யேவ இத்தி²லிங்கா³தீ³னி ஸமுட்ட²ஹந்தி. படிஸந்தி⁴யமேவ ஸமுட்டா²தி, ந லிங்கா³தீ³னி. இந்த்³ரியமேவ லிங்க³ந்தி ந ஸக்கா வத்தும், இந்த்³ரியலிங்கா³னம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா, யதா² ச பீ³ஜே ஸதி ருக்கோ² ஸம்ப⁴வதி, நாஸதி, ஏவமேவ இந்த்³ரியே ஸதி லிங்கா³தீ³னி ஸம்ப⁴வந்தி பீ³ஜஸதி³ஸஞ்ஹி இந்த்³ரியம், ருக்க²ஸதி³ஸானி லிங்கா³தீ³னி ஏவமேவ தேஸு புக்³க³லேஸு பண்ட³காத³யோ ஏகாத³ஸபுக்³க³லா தஸ்மிம் யேவ ப⁴வே நியாமம் ஓக்கமிதும் ந அரஹந்தி, தஸ்மா அப⁴ப்³பா³ நாம. ஊனவீஸதி அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னபுப்³பா³ த்³வே உபஸம்பதா³ய அவத்து²மத்தமேவ, உபனிஸ்ஸயே ஸதி தஸ்மிம்யேவ ப⁴வே நியாமம் ஓக்கமிதும் அரஹந்தி, தஸ்மா ப⁴ப்³பா³னாம ஹோந்தி.

வத்து²ஸம்பத்திகதா² நிட்டி²தா.

ஞத்திஸம்பத்தி நாம.

‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், க³ருகம் லஹுகஞ்ச நிக்³க³ஹிதம்;

ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி.

ஏவம் வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனம் அபேக்கி²த்வா வா ஏவம் அஸக்கோந்தேனாபி ஸிதி²லத⁴னித விமுத்தனிக்³க³ஹிதவஸேன வுத்தானி ப்³யஞ்ஜனானி அகோபேத்வா வா து³ருத்தம் வா அகத்வா வுத்தம் ஞத்திஸம்பத்தி நாம. ஞத்திவிபத்தி நாம ஸப்³ப³ஸோ ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா வா வத்து²ஸங்க⁴புக்³க³லஞத்தீனம் அபராமஸனானி பச்சா² ஞத்திட்ட²பனஞ்சாதி இமே தாவ பஞ்ச ஞத்திதோ³ஸா. தத்த² அயம் இத்த²னாமோதி உபஸம்பதா³பேக்க²ஸ்ஸ அபி அகித்தனம் வத்து²அபராமஸனம் நாம. ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴தி ஏத்த² ஸுணாது மே ப⁴ந்தேதி வத்வா ஸங்கோ⁴தி அப⁴ணனம் ஸங்க⁴அபராமஸனம் நாம. இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²தி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ அகித்தனம் புக்³க³லஅபராமஸனம் நாம. ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஞத்தியா அனுச்சாரணம் ஞத்திஅபராமஸனம் நாம. பட²மம் கம்மவாசம் நிட்டா²பேத்வா ஏஸா ஞத்தீதி வத்வா க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸாதி ஏவம் ஞத்தி கித்தனம் பச்சா² ஞத்திட்ட²பனம் நாம. இதி இமே பஞ்ச ஞத்திதோ³ஸா ஞத்திவிபத்தி நாம. இமேஹி தோ³ஸேஹி விமுத்தாய ஞத்தியா ஸம்பன்னம் ஞத்திஸம்பத்தி நாம.

ஞத்திஸம்பத்திகதா² நிட்டி²தா.

அனுஸாவனஸம்பத்தி நாம வத்து² ஸங்க⁴புக்³க³லானம் அபராமஸனானி, ஸாவனாய ஹாபனம், அகாலே ஸாவனந்தி இமே பஞ்ச அனுஸாவனதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா கத²னம் அனுஸாவனஸம்பத்தி நாம. தத்த² வத்தா²தீ³னம் அபராமஸனானி ஞத்தியம் வுத்தஸதி³ஸானேவ. தீஸு பன அனுஸாவனாஸு யத்த² கத்த²சி ஏதேஸம் அபராமஸனம் அபராமஸனமேவ. ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் பன கம்மவாசம் அவத்வா சதுக்க²த்தும் ஞத்திகித்தனமேவ வா கம்மவாசப்³ப⁴ந்தரேபி சத்தாரி ப்³யஞ்ஜனானி கோபேத்வா வா அக்க²ரஸ்ஸ வா பத³ஸ்ஸ வா து³ருச்சாரணம் வா கத்வா ஸாவனம் ஸாவனாய ஹாபனம் நாம, ததா² ஹி ஸிதி²லத⁴னிதவிமுத்தனிக்³க³ஹிதவஸேன சத்தாரி ப்³யஞ்ஜனானி அந்தோகம்மவாசாய கம்மம் கோபேந்தி. தத்த² ‘‘ஸுணாது மே தி ஸிதி²லே வத்தப்³பே³ ஸுணாது² மே’’தி வசனம் ஸிதி²லே த⁴னிதம் நாம. ‘‘ப⁴ந்தே’’தி வத்தப்³பே³ ப⁴ந்தேதி வசனம் த⁴னிதே ஸிதி²லம் நாம. ‘‘ஸுணாது ஏஸா ஞத்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுணந்து ஏஸம் ஞத்தீ’’தி வசனம் விமுத்தே நிக்³க³ஹிதம் நாம. ‘‘பத்தகல்ல’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘பத்தகல்லா’’தி வசனம் நிக்³க³ஹிதே விமுத்தம் நாம. ஏவம் இமானி சத்தாரி ப்³யஞ்ஜனானி அந்தோகம்மவாசாய கம்மம் தூ³ஸேந்தி. இமானி சத்தாரி அகோபேத்வா வத³ந்தேனாபி அஞ்ஞஸ்மிம் அக்க²ரே வத்தப்³பே³ அஞ்ஞம் அக்க²ரம் வத³ந்தோ து³ருத்தம் கரோதி நாம. இதரேஸு தீ³க⁴ரஸ்ஸாதீ³ஸு ச²ஸு டா²னேஸு தீ³க⁴ட்டா²னே தீ³க⁴ம், ரஸ்ஸட்டா²னே ரஸ்ஸமேவாதி ஏவம் யதா²டா²னே தம் ததே³வ அக்க²ரம் பா⁴ஸந்தேன அனுக்கமாக³தம் பவேணிம் அவினாஸேத்வா கம்மவாசா காதப்³பா³. ஸசே பன ஏவம் அகத்வா தீ³கே⁴ வத்தப்³பே³ ரஸ்ஸம், ரஸ்ஸே வத்தப்³பே³ தீ³க⁴ம் வத³தி, ததா² க³ருகே வத்தப்³பே³ லஹுகம், லஹுகே வத்தப்³பே³ க³ருகம் வத³தி. ஸம்ப³ந்தே⁴ வா வத்தப்³பே³ வவத்தி²தம், வவத்தி²தே வா வத்தப்³பே³ ஸம்ப³ந்த⁴ம் வத³தி, ஏவம்பி கம்மவாசா ந குப்பதி. இமானி ச² ப்³யஞ்ஜனானி கம்மம் ந கோபேந்தி. இத³மேவ ஆசரியானம் ஸமானகதா². அபரே பன இதா³னி ப்³யஞ்ஜனானி அந்தோகம்மவாசாய கம்மம் தூ³ஸேந்தீதி வத³ந்தி, ஏவம் ஸதி அனுபஸம்பன்னாவ ப³ஹுதரா ப⁴வேய்யும், வீமம்ஸித்வா பன க³ஹேதப்³ப³ம். ஸுட்டு²தரா வா கம்மவாசா ஸிக்கி²தப்³பா³. ஸாவனாய அனோகாஸே பட²மம் ஞத்திம் அட்ட²பேத்வா அனுஸாவனம் அகாலே ஸாவனம் நாம. இதி இமேஹி தோ³ஸேஹி விமுத்தாய அனுஸாவனாய ஸம்பன்னம் அனுஸாவனஸம்பத்திஸம்பன்னம் நாம. யதி³ பத்தசீவரரஹிதம் புக்³க³லம் உபஸம்பாதே³தி, ‘‘பரிபுண்ணஸ்ஸ பத்தசீவர’’ந்தி அனுஸாவனாய கதத்தா கம்மகோபோ ந ஹோதி, காரகஸங்கோ⁴ பன ஸாதிஸாரோ தேனேவாஹ விமதிவினோத³னியம்பி பத்தசீவரானம் அபா⁴வேபி’பரிபுண்ணஸ்ஸ பத்தசீவர’ந்தி கம்மவாசாய ஸாவிதத்தா கம்மகோபம் அவத்வா து³க்கடமேவ வுத்தந்தி. ஸசே அனுபஜ்ஜா²யகோ உபஸம்பாதே³தி, ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ², இத்த²ன்னாமேன உபஜ்ஜா²யேனா’’தி வா உபஜ்ஜா²யம் ஸாவேதி, ஸூபஸம்பன்னோவ ஹோதி. உபஜ்ஜா²யம் ந ஸாவேதி நுபஸம்பன்னோ. வக்க²தி ஹி விமதிவினோத³னியம் ‘‘கம்மம் ந குப்பதீதி இத³ம் உபஜ்ஜா²யாபா⁴வேபி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ² இத்த²ன்னாமேன உபஜ்ஜா²யேனா’’தி மதஸ்ஸ வா விப்³ப⁴மந்தஸ்ஸ வா புராணஉபஜ்ஜா²யஸ்ஸ வா யஸ்ஸ கஸ்ஸசி அவிஜ்ஜமானஸ்ஸாபி நாமேன ஸப்³ப³த்த² உபஜ்ஜா²யகித்தனஸ்ஸ கதத்தா வுத்தம். யதி³ ஹி உபஜ்ஜா²யகித்தனம் ந கரேய்ய,’புக்³க³லம் ந பராமஸதீ’தி வுத்தகம்மவிபத்திஏவ ஸியா, தேனேவ பாளியம் ‘‘அனுபஜ்ஜா²யகந்தி வுத்த’’ந்தி. ஸசே ஸங்கு⁴பஜ்ஜா²யேன க³ணுபஜ்ஜா²யேன உபஸம்பாதே³தி, காரகஸங்கோ⁴ ஸாதிஸாரோ, கம்மம் பன ந குப்பதி, வக்க²தி ஹி விமதிவினோத³னியம் ‘‘ஸங்கே⁴ன உபஜ்ஜா²யேனா’’தி அயம் இத்த²ன்னாமோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ², இத்த²ன்னாமோ ஸங்க⁴ம் உபஸம்பத³ம் யாசதி. ஸங்கே⁴ன உபஜ்ஜா²யேனா’’தி ஏவம் கம்மவாசாய ஸங்க⁴மேவ உபஜ்ஜா²யம் கித்தேத்வாதி அத்தோ². ஏவம்’க³ணேன உபஜ்ஜா²யேனா’தி ஏத்தா²பி அயம் இத்த²ன்னாமோக³ணஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ²’தி ஆதி³னா யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் வுத்தேபி கம்மம் ந குப்பதி ஏவ, து³க்கடஸ்ஸேவ வுத்தத்தா, அஞ்ஞதா² ஸோ ச புக்³க³லோ அனுபஸம்பன்னோதி வதே³ய்யா’தி. ஸசே பண்ட³காதி³னா அனுபஸம்பன்னகேன உபஜ்ஜா²யேன உபஸம்பாதே³தி, தே வஜ்ஜேத்வா பஞ்சவக்³கா³தி³க³ணோ ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா பூரதி, கம்மம் ந குப்பதி, காரகஸங்கோ⁴ பன ஸாதிஸாரோ தேன வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் ‘‘பண்ட³காதீ³ஹி உபஜ்ஜா²யேஹி கரியமானேஸு பண்ட³காதி³கேன வினாவ பஞ்சவக்³கா³தி³க³ணோ பூரதி, கம்மம் ந குப்பதி. இதரதா² குப்பதீ’’தி. ஸசே சத்தாரோ ஆசரியா ஏகதோ அனுஸாவேந்தி, ஏத்த² பன கத²ந்தி வுச்சதே, ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு த்³வீஹி வா தீஹி வா ஆசரியேஹி விஸும் விஸும் ஏகேன ஏகஸ்ஸாதி ஏகப்பஹாரேனேவ த்³வே திஸ்ஸோ வா கம்மவாசா காதப்³பா³. ஸசே பன நானாசரியா நானுபஜ்ஜா²யா ஹோந்தி, திஸ்ஸத்தே²ரோ ஸுமனத்தே²ரஸ்ஸ ஸத்³தி⁴விஹாரிகம், ஸுமனத்தே²ரோ திஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் அனுஸாவேதி, க³ணபூரகா ஹோந்தி வட்டதி. ஸசே பன நானுபஜ்ஜா²யா ஹோந்தி, ஏகோ ஆசரியோ ஹோதி, நத்வேவ’நானுபஜ்ஜா²யேனா’தி படிக்கி²த்தத்தா ந வட்டதீதி ஏத்தகமேவ வுத்தம். சதுன்னம் பன ஜனானம் விசாரணகதா²ய நாபி கம்மவிபத்திசா²யா தி³ஸ்ஸதி, ததா²பி ந கத்தப்³ப³மேவ, ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு அவிசாரிதத்தா. ஸசே வத்தா²லங்காராதி³ஸஹிதபரூள்ஹகேஸமஸ்ஸும் உபஸம்பாதே³தி, ஸூபஸம்பன்னோவ ஹோதி, பச்சா² கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³தும் வட்டதி தேரஸவத்து²விமுத்தத்தா ஸம்பத்தி யேவேத்த²பமாணத்தா ச.

அனுஸாவனஸம்பத்திகதா² நிட்டி²தா.

இதா³னி ஸீமவிஸோத⁴னிம் நாம, நானாக³ந்த²ஸமாஹந்தி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய ஸம்வண்ணனாக்கமோ அனுப்பத்தோ.

பஞ்ஞாவ ஸப்³ப³ஞேய்யேஸு, த³யா யஸ்ஸ மஹேஸினோ;

அனந்தேஸுபி ஸத்தேஸு, பவத்தித்த² யதா²ருசி.

தாய உஸ்ஸாஹிதோ ஸத்தா², பி⁴க்கூ²னம் ஹிதகாரணம்;

யம் ஸீமம் அனுஜானாதி, தத்த² பஞ்ஹோ பவத்ததி.

த்³வேள்ஹகா ஸம்ஸயா ஹோந்தி, தே³ஸே ஸப்³ப³த்த² பி⁴க்க²வோ;

க³ந்தா²பி விஸமா ஹோந்தி, அத்தனோமதிகாரணா.

யதி³ மே ஈதி³ஸம் வாத³ம், ஸுத்வாவுபேக்க²கோ ப⁴வே;

பப்³ப³ஜ்ஜா நிப்ப²லா மய்ஹம், வரே ஸம்பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

க³ம்பீ⁴ரோ நிபுணோ அத்தோ², ஸப்³ப³ஞ்ஞுஜினகோ³சரோ.

ஸாரிபுத்தோ மஹாபஞ்ஞோ, தே²ரஸ்ஸபி அவிஸயோ;

கத²ம் த்வம் ஸக்குணேய்யாஸி, ஸப்³ப³ஞ்ஞுஜினகோ³சரே;

இதி மே உபவதே³ய்யும், த⁴ரதேவ மஹாமுனி.

பாலிபு²ல்லோ மஹாஸாலோ, உச்சோ மேருனகூ³பமோ;

பரினிப்³பா³னகாலம்ஹி, ஸம்பு³த்³தோ⁴ இச்சமப்³ரவி.

மா த்வம் ஆனந்த³ ரோத³ஸி, மா த்வம் ஆனந்த³ ஸோசஸி;

அஹமேகோவ நிப்³பா³யி, த⁴ரந்தேவ ப³ஹூ பு³த்³தா⁴.

ஸம்பு³த்³தா⁴ சதுராஸீதி, ஸஹஸ்ஸானி இமானி தே;

ஓவதி³ஸ்ஸந்தி த்வம் பி⁴க்கு², கதபுஞ்ஞோஸி ஹோஹிஸி.

வரே ஸாட்ட²கதே² பாளி, டி²தே ஸப்³ப³ஞ்ஞுகோ³சரே;

நிப்³பு³தோபி ஸம்பு³த்³தோ⁴, அஸுஞ்ஞோவ பஜம் இமம்.

ஏவாஹம் சிந்தயித்வான, ரத்திதி³வம் அதந்தி³தோ;

த⁴ரந்தேயேவ ஸம்பு³த்³தே⁴, பி⁴ன்னவாதோ³ அவிஸயோ.

தம் வாத³ம் பி⁴ந்த³யித்வான, ஜஹித்வா வத்தனோமதிம்;

விஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸமஹம் தா³னி, சிரம் ஸத்³த⁴ம்மஸுத்³தி⁴யாதி.

தத்த² ஸீமவிஸோத⁴னி'ந்தி ஸீமவிபத்திஜஹனம் ஸீமவிபத்திம் பஹாய ஸம்பத்திலக்க²ணப்பகாஸகம் பகரணம் கரிஸ்ஸந்தி அத்தோ². தத்த² ஸீமாதி பன்னரஸவிதா⁴ ஸீமா. கதமே பன்னரஸ. க²ண்ட³ஸீமா, உபசாரஸீமா, ஸமானஸம்வாஸஸீமா, அவிப்பவாஸஸீமா, லாப⁴ஸீமா, கா³மஸீமா, நிக³மஸீமா, நக³ரஸீமா, அப்³ப⁴ந்தரஸீமா, உத³குக்கே²பஸீமா, ஜனபத³ஸீமா, ரட்ட²ஸீமா, ரஜ்ஜஸீமா, தீ³பஸீமா, சக்கவாளஸீமா’தி. தத்த² க²ண்ட³ஸீமா நாம பப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பதா³தீ³னம் ஸங்க⁴கம்மானம் ஸுக²கரணத்த²ம் மஹாஸீமாய வா கா³மகே²த்தே வா க²ண்டி³த்வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸம்மதா. தஸ்ஸாவித்தா²ரோ ''பட²மம் நிமித்தா கித்தேதப்³பா³''தி ஆதி³னா த்³வாஸத்ததிப்பபே⁴தா³ய ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய மஹாவக்³கே³ வுத்தோ, இத⁴ வுத்தோபி ததே²வ வுத்தோ ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ந வக்கா²ம, து³விஞ்ஞேய்யட்டா²னமேவ கிஞ்சிடா²னம் நீஹரித்வா பாகடம் கரிஸ்ஸாம. தத்த² ஸசே பன ஹேட்டா² உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ பரதோ அந்தோ லேணம் ஹோதி, ப³ஹி ஸீமா ந ஓதரதி. அதா²பி உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரதோ ப³ஹி லேணம் ஹோதி, அந்தோஸீமா ந ஓதரதீதி இமே த்³வே ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம். அயஞ்ஹேத்த²த்தோ²உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரிமபா⁴க³தோ ஹேட்டா² பப்³ப³தபாதே³ உமங்க³ஸண்டா²னேன பப்³ப³தபஸ்ஸே விஜ்ஜி²த்வா லேணம் ஹோதி, ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ பரதோ லேணே ச லேணஸ்ஸ ப³ஹிபூ⁴தே ஹேட்டா² பப்³ப³தே ச பூ⁴மிபா⁴கே³ ஸீமா ந ஓதரதி, லேணஸ்ஸ உபரியேவ ஸீமா ஹோதீதி. தஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரிமபா⁴க³தோ ப³ஹிபூ⁴தே ஹேட்டா² பப்³ப³தபாதே³ உமங்க³ஸண்டா²னேன விஜ்ஜி²த்வா பப்³ப³தபஸ்ஸே லேணம் அதா²பி ஹோதி, லேணே ச லேணஸ்ஸ பரபூ⁴தே ஹேட்டா² பப்³ப³தே ச பூ⁴மிபா⁴கே³ ஸீமா ந ஓதரதி, லேணஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³ வ ஸீமா ஹோதீதி. ஏஸா ச விசாரணா விமதிவினோத³னியம்பி கதா. அந்தோ தி பப்³ப³தஸ்ஸ அந்தோ, பப்³ப³தமூலேதி அத்தோ². தமேவ அந்தோஸத்³த³ம் ஸீமாபரிச்சே²தே³ன விஸேஸேதும் ‘‘உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ பரதோ’’தி வுத்தம். பப்³ப³தபாத³ம் பன அபேக்கி²த்வா ‘‘ஓரதோ’’தி வத்தப்³பே³பி ஸீமானிஸ்ஸயம் பப்³ப³தக்³க³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பரதோ’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம் தேனேவ ப³ஹிலேணந்தி ஏத்த² ப³ஹிஸத்³த³ம் விஸேஸேந்தோ ‘‘உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரதோ’’தி ஆஹ. ப³ஹி ஸீமா ந ஓதரதீதி ஏத்த² ப³ஹீ தி பப்³ப³தபாதே³லேணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். லேணஸ்ஸ ப³ஹிபூ⁴தே உபரி ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴கே³ ஸீமா ந ஓதரதீதி அத்தோ². அந்தோஸீமாதி லேணஸ்ஸ ச பப்³ப³தபாத³ஸ்ஸ ச அந்தோ அத்தனோ ஓதரணாரஹட்டா²னே ந ஓதரதீதி அத்தோ². ப³ஹி ஸீமா ந ஓதரதீதி அத்தோ², ஸீமா ந ஓதரதீ தி சேத்த² அத்தனோ ஓதரணாரஹட்டா²னே லேணபா⁴வேன ஸீமா ஸப்³ப³தா² ‘‘அனோதரணமேவ த³ஸ்ஸிதந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தத்த² பி அனோதரணந்தி உபரிஏவ ஸீமா ஹோதீ’’தி விமதிவினோத³னீ. கேசி பன வேளுஸுஸிரோ விய ஸுஸிரமேவ லேணந்தி வத³ந்தி, தம் அயுத்தம்.

உபசாரஸீமா நாம கா³மாரஞ்ஞனிக³மாதி³வஸா யாவ ப்³ரஹ்மலோகா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் நிவாஸகே³ஹஸ்ஸ வா தே³வவிமானகப்பருக்கா²தீ³னம் வா உபசாராரஹட்டா²னமேவ உபசாரஸீமா தே இத⁴ நாதி⁴ப்பேதா, பி⁴க்கூ²னம் அவிஸயதாய. யம் பன பதே³ஸம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா பரிவேணம் கத்வா பாகாராதி³பரிக்கி²த்தம் வா கத்வா அபரிக்கி²த்தேபி உபசாராரஹட்டா²னம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா வா யஸ்மிம் பதே³ஸே பி⁴க்கூ² வஸந்தி, அயமேவ உபசாரஸீமாதி அதி⁴ப்பேதா. பி⁴க்கூ²னம் வஸ்ஸூபக³மனகதி²னத்தா²ரகரணட்டா²னத்தா, ததா² ஹி ‘‘கதி²னத்த²தஸீமாய’’ந்தி உபசாரஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், க²ந்த⁴ஸீமாய தத்ருப்பாதா³பா⁴வதோதி தீஸுபி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். தத்ருப்பாதே³னா ப⁴தந்தி விஹாரஸந்தகேன கே²த்தவத்து²ஆதி³னா ஆப⁴தம் கிஞ்சி ஸங்கி⁴கம் சீவரம் உப்பஜ்ஜதி, தம் தேஸம் கதி²னத்தா²ரகபி⁴க்கூ²னம் யேவ ப⁴விஸ்ஸதீதி யோஜனா காதப்³பா³. கே²த்தவத்து²ஆதி³னா தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன மதகசீவரம் வா ஹோது ஸம்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ தி³ன்னம் வா ஸங்கி⁴கேன வா தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தஸ்மிம் உபசாரஸீமே பவத்தசீவரம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி, தேனேவ ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரேன உபாஸகேன ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ விஹாரோ காரிதோ ஹோதி, ஸோ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ கதே உப⁴தோஸங்க⁴ஸ்ஸ அகாலசீவரம் தா³துகாமோ ஹோதி. தேன கோ² பன ஸமயேன உப⁴தோஸங்க⁴ஸ்ஸ கதி²னம் அத்த²தம் ஹோதி. அத² கோ² ஸோ உபாஸகோ ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா கதி²னுத்³தா⁴ரம் யாசீ’’தி இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ஆனிஸம்ஸபஸம்ப⁴னத்த²ம் கதி²னுத்³தா⁴ரம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம், தேனேவ து²ல்லனந்தா³ பி⁴க்கு²னீ ஆனிஸம்ஸம் அப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ந்தா சீவரம் அம்ஹாகம் ப⁴விஸ்ஸதீதி கதி²னுத்³தா⁴ரம் படிபா³ஹி, தஸ்மா கதி²னத்த²தஸீமாயம் அனுத்³த⁴டே கதி²னே யாவ ப²க்³கு³ணபுண்ணமா பஞ்ச மாஸா ஏத்த²ந்தரே மதகசீவரம் வா ஹோது சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ மதானம் ஞாதிஜனானம் வா, பி⁴க்கா²பஞ்ஞத்தியா வா விஹாரமஹாதி³கிச்சேன வா யேனகேனசி ஆகாரேன ஸங்கி⁴கம் சீவரம் தி³ன்னம் ஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் தேஸம் கதி²னத்தா²ரகபி⁴க்கூ²னம்யேவ ஹோதி. சி²ன்னவஸ்ஸானம் வா பச்சி²மிகாய உபக³தானம் வா தத்த² ஸம்பத்தானம் ஸீமட்ட²கபி⁴க்கூ²னம் வா ந ஹோதி. அஜானித்வா சே க³ண்ஹந்தி தா³தப்³ப³மேவ. யதி³ தம் சீவரம் தண்டு³லாதி³கா²த³னீயபோ⁴ஜனம் கரோதி, இதரேஸம்பி ஹோதியேவ. கஸ்மாதி சே ஆனிஸம்ஸ விக³தத்தா. தேனேவ க³ணபூரணவஸேன ஸம்பத்தானம் சி²ன்னம் வஸ்ஸானம் வா பச்சி²மிகாய உபக³தானம் வா அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே வுத்த²வஸ்ஸனம் வா கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயாதீ³னி பாபுணந்தி. கதி²னத்த²தஸாடகஸ்ஸ தா³னகம்மவாசா பன க²ண்ட³ஸீமாயமேவ வட்டஸி. தஸ்மிம் விஹாரே அஸதி அஞ்ஞவிஹாரே ப³த்³த⁴ஸீமாய வா உத³குக்கே²பஸீமாதீ³ஸு வா காதப்³ப³மேவ.

கஸ்மாதி சே, தஸ்மிம் விஹாரே புரிமிகாய உபக³தா கதி²னத்தா²ரகுஸலா ந ஹோந்தி. அத்தா²ரகுஸலா க²ந்த⁴கபா⁴ணகத்தே²ரா பரியேஸித்வா ஆனேதப்³பா³. கம்மவாசம் ஸாவேத்வா கதி²னம் அத்த²ராபேத்வா தா³னஞ்ச பு⁴ஞ்ஜித்வா க³மிஸ்ஸந்தி, ஆனிஸம்ஸோ பன இதரேஸம் வஹோதீ’தி. அஞ்ஞஸீமட்ட²கபி⁴க்கூ²னம்பி கம்மவாச ஸாவனஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா. சி²ன்னவஸ்ஸாவா பச்சி²மிகாய உபக³தா வா அஞ்ஞஸ்மிம் விஹாரே வுத்த²வஸ்ஸாபி வா புரிமிகாய உபக³தானம் க³ணபூரணமத்தமேவ லப⁴ந்தி, ஆனிஸம்ஸோ இதரேஸம்யேவ ஹோதி. ஸசேபி தே சி²ன்னவஸ்ஸாத³யோ அனுமோதே³ந்தி, பி⁴ன்னோ கதி²னத்தா²ரோ, இத³ம் அட்ட²கதா²யம் விசாரிதம். அபரே பன ‘‘கதி²னத்த²தஸீமந்தி உபசாரஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வுத்தத்தா உபசாரஸீமாயமேவ கதி²னனத்தா²ரக ஞத்திம் கரோந்தி, தம் அயுத்தம், ஸோதே⁴தும் து³க்கரத்தா. ததா² ஹி உபசாரஸீமாயமேவ பவிட்ட²கா³மஸீமாயம் தத்த² ஓதிண்ணே பி⁴க்கூ² தத்த² பாஸானயனம் வா ப³ஹிஸீமகரணம் வா கோ ஸக்கி²ஸ்ஸதி. ‘‘கதி²னத்த²தஸீமாய’’ந்தி இமினாபிபதே³ன கதி²னத்த²தபா⁴வோயேவ வுத்தோ, ந கதி²னத்த²தஸாடகஸ்ஸ தா³னகம்மவாசா, ஸா ச விசாரணா கம்மசதுக்கேன தீ³பேதப்³பா³. தத்த² அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மந்தி. தத்த² அபலோகனகம்மம் நாம ஸீமட்ட²கஸங்க⁴ம் ஸோதே⁴த்வா ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ம் ஆஹரித்வா ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஸங்க⁴ம் கித்தேத்வா ‘‘ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி திக்கு²த்தும் அனுஸாவேத்வா கத்தப்³ப³ம் வுச்சதி. ஞத்திகம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா கத்தப்³ப³ம் கம்மம். ஞத்திது³தியகம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா ஏகாய ச அனுஸாவனாயாதி ஏவம் ஞத்திது³தியாய அனுஸாவனாய கத்தப்³ப³ம் கம்மம். ஞத்திசதுத்த²கம்மம் நாம வுத்தனயேனேவ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா தீஹி ச அனுஸாவனாஹீதி ஏவம் ஞத்திசதுத்தா²ஹி தீஹி அனுஸாவனாஹி கத்தப்³ப³ம் கம்மம். தத்த² அபலோகனகம்மம் ப²லபா⁴ஜனகாலாதீ³ஸு லஹுககம்மேயேவ லப்³ப⁴தி. கதி²னத்த²தஸாடகதா³னேபி அனத்த²தேயேவ கதி²னே ததோ ப³ஹுஆனிஸம்ஸசீவரஸாடகம் லபி⁴த்வா தேனேவ ஸாடகேன அத்த²ரிதப்³பா³, புன கம்மவாசாய தா³னகிச்சம் நத்தி² அபலோகனகம்மேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா தா³தப்³ப³ம். கதி²னத்த²தஸாடகதா³னகம்மவாசா ஏகா சே வட்டதி. புன கம்ம வாசாயகிச்சம் நத்தி². ஞத்திகம்மம் பன த⁴ம்மஸங்கா³ஹககாலே மஹாகஸ்ஸபத்தே²ராதீ³ஹி அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னனகாலே லஹுககம்மேயேவ லப்³ப⁴தி. ஞத்திது³தியகம்மம் பன ஸீமாஸம்முதி, ஸீமாஸமூஹனம், கதி²னதா³னம், கதி²னுத்³தா⁴ரோ, குடிவத்து²தே³ஸனா, விஹாரவத்து²தே³ஸனாதி இமானி ச² க³ருகம்மானி அபலோகேத்வா காதும் ந வட்டதி. ஞத்திது³தியகம்மவாசம் ஸாவேத்வாவ காதப்³ப³ம். இதோ பரேஸு சீவரவிப்பவாஸஸம்முதிஆதீ³ஸு ஞத்திது³தியகம்மேஸு அபலோகேத்வாபி காதப்³ப³ம், லஹுககம்மத்தா. ஞத்திசதுத்த²கம்மம் பன இதா³னி உபஸம்பதா³கம்மம் இதா³னி சத்தாரி கம்மானி ப³த்³த⁴ஸீமாய வா, தஸ்மிம் அஸதி உத³குக்கே²பஸீமாய வா ஸோதே⁴தும் அஸக்கோந்தே ஸதி அப³த்³த⁴ஸீமாய வா காதப்³ப³மேவ. அபரே ஏவம் வத³ந்தி ‘‘குடிவத்து²காரவிஹாரவத்து²காரகாலே தானி குடிவிஹாரவத்தூ²னி கத²ம் ஸீமட்டா² காதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, தஸ்மா தத்த² தத்தே²வ குடிவிஹாரகரணட்டா²னேயேவ காதப்³ப³’’ந்தி, தம் தேஸம் வசனமத்தமேவ, ந ஸாரதோ பச்சேதப்³ப³ம். வத்து²பராமஸனமேவேத்த² பமாணம், ததா² ஹி ஸங்க⁴குடிவத்து²ம் ஓலோகேந்தம் யாசதித்யாதி³னா வத்து²பராமஸனம் கத்வா ஹேட்டா² வத்து²ஞத்திதோ³ஸே ச விபத்தி லக்க²ணே ச வஜ்ஜேத்வா ஞத்திது³தியகம்மேன ஸம்மதபி⁴க்கூ²ஹி தத்த² குடிவிஹாரட்டா²னம் க³ந்த்வா ஓலோகேதப்³ப³ம் தேனேவ பாளியம் ‘‘தேஹி ஸம்மதேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தத்த² க³ந்த்வா குடிவத்து² ஓலோகேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். அஞ்ஞதா² பத்தசீவரவிரஹிதம் புக்³க³லம் வா அனுபஜ்ஜா²யகம் வா கத்வா உபஸம்பாதே³ந்தேஹி ‘‘பரிபுண்ணஸ்ஸ பத்தசீவர’’ந்தி வா ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ², இத்த²ன்னாமேன உபஜ்ஜா²யேனா’’தி கம்மவாசாய ஸாவிதேபி கம்மஸ்ஸ அஸிஜ்ஜ²னம் ப⁴வேய்ய. அபரே ஏவம் வத³ந்தி ‘‘ஸீமாஸம்முதிகாலே பன கதம், ததா² ஹி ஸீமாஸம்முதிகாலே பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் யேவ டா²னே ட²த்வா கம்மவாசம் ஸாவேந்தி, தஸ்மிம்பி டா²னே அப³த்³த⁴ஸீமாவ ஹோதி. யதி³ ப³த்³த⁴ஸீமா ப⁴வேய்ய, ஸீமஜ்ஜோ²த்த²ரணம் வா ஸீமஸம்பே⁴தோ³ வா ஸியா’’தி. ஸச்சம், ததா²பி தம் ஸீமாஸம்முதிட்டா²னம் பு⁴ஜிஸ்ஸம் கத்வா ஸீமஸம்முதிகம்மஸ்ஸகதத்தா விஸும்கா³மே ஸம்மதானம் பி⁴க்கூ²னம் கா³மஸீமே டி²தா பி⁴க்கூ² கம்மம் கோபேதும் ந ஸக்கோந்தி. யதி³ ஸீமஸம்முதிட்டா²னம் பு⁴ஜிஸ்ஸம் கத்வாவ ஸீமம் ஸம்மன்னேய்ய, கத²ம் ப⁴க³வதோ த⁴ரமானகாலே ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கு² யதா²ஸுக²ம் ஸீமம் ஸம்மன்னிஸ்ஸந்தீதி ந பனேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ததா² ஹி வாஸாகா² மிகா³ரமாதாபி நவகோடீஹி பூ⁴மிம் க³ண்ஹித்வா புப்³பா³ராமம் நாம மஹா விஹாரம் காரேஸி, ததா² அனாத²பிண்டி³கோ கஹாபணஸந்த²தேன ஜேதஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ உய்யானட்டா²னம் கிணாபேத்வா க³ண்ஹித்வா ஜேதவனம் நாம மஹாவிஹாரம் காரேஸி ஏவம் புஞ்ஞகாமா பரிவேணம் கத்வா விஹாரம் கரோந்தி தஸ்மா ச²ப்³ப³க்³கி³யா பி⁴க்கூ² யதா²ஸுக²ம் ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி. அயம் உபசாரஸீமாய விசாரணா.

ஸமானஸம்வாஸஸீமா நாம தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞஸங்கா⁴தஸங்கா²தேஹி பி⁴க்கு²க³ணேஹி உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மேன ஸமானம் ஏகீபா⁴வம் ஹுத்வா வஸிதும் ஸம்மதா ஸீமா. அவிப்பவாஸஸீமா நாம திசீவரேன விப்பவஸிதும் ஸம்மதா ஸீமா, ஏதா த்³வேஸீமா தியோஜனபரமதாயபி ஸம்ப⁴வதோ மஹாஸீமா திபி நாமம் லப⁴ந்தி, தாஸம் விசாரணா மஹாஅட்ட²கதா²யம் ஸப்³ப³ஸோ பரிபுண்ணம் கத்வா வுத்தா, தஸ்மா இத⁴ ந வக்கா²ம வுச்சமானம்பி அவிஸேஸேத்வா வுத்தம் ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ந வக்கா²ம.

லாப⁴ஸீமா நாம யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா போக்க²ரணீதளாகவனாதி³கம் வா யம் யம் பதே³ஸம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ சதுச்சப்பயத்தா²ய ராஜராஜமஹாமத்தேஹி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ட²பிதா, ஏஸா லாப⁴ஸீமா நாம. நேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அனுஞ்ஞாதா, ந த⁴ம்மஸங்க³ஹகத்தே²ரேஹி ட²பிதா, அபி ச கோ² லாப⁴தா³யகேஹி ட²பிதாவ. மாதிகாட்ட²கதா²ய லீனத்த²ப்பகாஸனியம்பி லாப⁴ஸீமாதி யம் ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ விஹாரம் காரேத்வா கா³வுதம் வா அட்³ட⁴யோஜனம் வா யோஜனம் வா ஸமந்தா பரிச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘அயம் அம்ஹாகம் விஹாரஸ்ஸ லாப⁴ஸீமா, யம் ஏத்த²ந்தரே உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸப்³ப³ம் அம்ஹாகம் விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி ட²பேந்தி, அயம் லாப⁴ஸீமா நாமா’தி வுத்தம். இமஸ்மிம் லாப⁴ஸீமாதி⁴காரே ரஞ்ஞோ மஹாசேதியதா³யகஸ்ஸ தி³வங்க³தகாலதோ ஏகஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே அதீதே தஸ்ஸ ஜேட்ட²புத்தஸ்ஸ த⁴ம்மரஞ்ஞோ காலே ஈதி³ஸம் புஞ்ஞம் பூ⁴தபுப்³ப³ம். யதி³ ஹி ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஸு யோ கோசி யஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ யானி தளாககே²த்தவத்தா²தீ³னி த³த்வா தம் ஸஹிதவிஹாரம் புக்³க³லஸ்ஸ தே³தி, ஏவம் ஸதி கிம் தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தம் ஸஹிதவிஹாரம் புக்³க³லிகபா⁴வேன படிக்³க³ஹேதும் வட்டதி, உதா³ஹு ஸங்கி⁴கபா⁴வேனேவாதி தளாககே²த்தவத்தா²தி³விரஹிதோ பன கேவலோ புக்³க³லிகவிஹாரோ அஞ்ஞேஸம் த³ம்மீதி அத³த்வா புக்³க³லே மதே ஸங்கி⁴கோ ஹோதி, உதா³ஹு புக்³க³லிகோயேவாதி. தத்ராயம் விஸ்ஸஜ்ஜனா, யதி³ ஹி ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஸு யோகோசி விஹாரஸ்ஸ தளாககே²த்தாவத்தா²தீ³னி தே³தி, ஏவம் ஸதி படிக்கி²பிதும் ந வட்டதீதித³ட்ட²ப்³ப³ம் தேன வுத்தம் வினயட்ட²கதா²யம் ‘‘இமம் தளாகம், இமம் கே²த்தம், இமம் வத்து²ம் விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி வுத்தே படிக்கி²பிதும் ந லப்³ப⁴தீ’’தி. ‘‘பாஸாத³ஸ்ஸ தா³ஸிம், தா³ஸம், கே²த்தம், வத்து²ம், கோ³மஹிம்ஸம் தே³மாதி வத³ந்தி, பாடேக்கம் க³ஹணகிச்சம் நத்தி², பாஸாதே³ படிக்³க³ஹிதே படிக்³க³ஹிதமேவ ஹோதீ’’தி ச. வினயவினிச்ச²யபகரணே ச.

‘‘கே²த்தவத்து²தளாகம் வா, தே³ம கோ³அஜிகாதி³கம்;

விஹாரஸ்ஸாதி வுத்தேபி, நிஸேதே⁴தும் ந வட்டதீ’’தி.

கு²த்³த³ஸிக்கா²பகரணே ச ‘‘கே²த்தாதீ³னி விஹாரஸ்ஸ, வுத்தே த³ம்மீதி வட்டதீ’’தி வுத்தம். ‘‘விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி சேத்த² ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸேவ, ந புக்³க³லிகவிஹாரஸ்ஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ததா² ஹி வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி ஸங்கி⁴கவிஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி. ‘‘பாஸாத³ஸ்ஸா’’தி ச ஸாமஞ்ஞேன வுத்தேபி ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன விஸாகா² மிகா³ரமாதா ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தா²ய ஸாளிந்த³ம் பாஸாத³ம் காராபேதுகாமோ ஹோதி ஹத்தி²னக²க’’ந்தி இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதத்தா ஸங்கி⁴கம்யேவ பாஸாத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி விஞ்ஞாயதி ததா² ஹி வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் ஸப்³ப³ம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³’ந்தி. பாளியா அட்ட²கதா²ய வண்ணனாதி⁴காரே ‘‘ஸுவண்ணரஜதாதி³விசித்ரானீ’’திஆதி³ ஸங்கி⁴கஸேனாஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். புக்³க³லிகம் பன ஸுவண்ணாதி³விசித்ரம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²துமேவ ந வட்டதி, ‘‘ந கேனசி பரியாயேன ஜாதரூபஜதம் ஸாதி³யிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா, தேனேவேத்த² அட்ட²கதா²யம் ஸங்கி⁴கவிஹாரே வா புக்³க³லிகவிஹாரே வாதி ந வுத்த’ந்தி. ‘‘பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மவினயவண்ணனட்டா²னே’’தி வுத்தத்தா ஸங்கி⁴கமேவ ஸுவண்ணாதி³மயம் ஸேனாஸனம் ஸேனாஸனபரிக்கா²ரா ச வட்டந்தி, ந புக்³க³லிகானீதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி ச, தஸ்மா தளாககே²த்தவத்தா²தி³ஸஹிதவிஹாரோ ஸங்கி⁴கோயேவ ஹோதி, ந புக்³க³லிகோதி வினயகோவிதே³ஹி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸசே பன ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஸு யோகோசி தளாககே²த்தவத்தா²தி³ஸஹிதம் விஹாரம் புக்³க³லஸ்ஸ தம் ஸஹிதவிஹாரபா⁴வமாரோசேத்வா தே³தி, ஏவம் ஸதி புக்³க³லஸ்ஸ ஸங்கி⁴கவிஹாரபா⁴வேனேவ படிக்³க³ஹேதும் வட்டதி, ந புக்³க³லிகவிஹாரபா⁴வேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘கஸ்மா, விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி வத்வா தி³ன்னானம் தளாககே²த்தவத்தா²தீ³னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ வட்டமானத்தா. தேனேவாஹ விமதிவினோத³னியம் ‘‘விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி வுத்தம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வட்டதி, ந புக்³க³லஸ்ஸ, கே²த்தாதி³ விய த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி. தத்ராயம் யோஜனா விஹாரஸ்ஸாதே³மாதி வத்வா தி³ன்னம் கே²த்தாதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ வட்டதி, ந புக்³க³லஸ்ஸ, ஏவம் விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி வுத்தம் ஸுவண்ணாதி³விசித்தம் அகப்பியமஞ்சம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வட்டதி, ந புக்³க³லஸ்ஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ கப்பியவோஹாரேன கே²த்தாதீ³னி படிக்³க³ஹேதும் வட்டதி, ததா² ஹி வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் ‘‘சத்தாரோபச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜதூதி தே³தி வட்டதீதிஏத்த² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ சதுபச்சயபரிபோ⁴க³த்தா²ய தளாகம் த³ம்மீதி வா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ சத்தாரோ பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் தளாகம் த³ம்மீதி வா இதோ தளாகதோ உப்பன்னே சத்தாரோ பச்சயே த³ம்மீதி வா வுத்தம்பி வட்டதி. இத³ஞ்ச ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ய்யமானஞ்ஞேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், புக்³க³லஸ்ஸ பன ஏவம்பி தி³ன்னம் தளாககே²த்தாதி³ ந வட்டதி. ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ பன உத³கபரிபோ⁴க³த்த²ம் கூபபோக்க²ரணீஆத³யோ வட்டந்தி. ஸங்க⁴ஸ்ஸதளாகம்அத்தி², தம்கத²ந்திஆதி³னாஹிஸப்³ப³த்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸவஸேனேவ வுத்தந்தி. ‘‘கே²த்தாத³யோ பன ஸப்³பே³ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ வட்டந்தி, பாளியம் புக்³க³லிகவஸேன க³ஹேதும் அனனுஞ்ஞாதத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி ச. புக்³க³லஸ்ஸ பன புக்³க³லானஞ்ச கே²த்தவத்தா²தீ³னி கப்பியவோஹாரேனாபி படிக்³க³ஹேதும் ந வட்டதி. ஏவஞ்சகத்வா விமதிவினோத³னியம் ‘‘கே²த்தவத்தா²தீ³னிபி கப்பியவோஹாரேனாபி புக்³க³லானம் க³ஹேதும் ந வட்டதி, ததா² அனுஞ்ஞாதத்தாதி விஞ்ஞாயதி கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி ஆதி³னா ஹி படிக்கி²த்தாஸு ஏகஸ்ஸேவ புக்³க³லிகவஸேன க³ஹணே அனனுஞ்ஞாதே ததி³தரானம் ததா²க³ஹேதப்³ப³தா ஸித்³தா⁴வ ஹோதீ’தி வுத்தம், தஸ்மா தளாககே²த்தவத்தா²தி³ஸஹிதஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸங்கி⁴கபா⁴வேனேவ படிக்³க³ஹேதப்³ப³தா ஸித்³தா⁴ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³பா³. அயம் பட²மபஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜனா.

தளாககே²த்தவத்தா²தி³விரஹிதம் பன விஹாரம் புக்³க³லிகபா⁴வேனாபி படிக்³க³ஹேதும் வட்டதி. ஸோ ச விஹாரோ தஸ்மிம் புக்³க³லே ஜீவந்தே புக்³க³லிகோ ஹோதி. அஞ்ஞேஸம் த³ம்மீதி அத³த்வா மதே அவிஸ்ஸஜ்ஜனீயோ அவேப⁴ங்கி³யோ, ஸங்கி⁴கோயேவ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. யதா²ஹ, பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பி⁴க்க²வே காலங்கதே ஸங்கோ⁴ ஸாமி பத்தசீவரே. அபி ச கி³லானுபட்டா²கா ப³ஹூபகாரா, அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸங்கே⁴ன திசீவரஞ்ச கி³லானுபட்டா²கானம் தா³தும். யம் தத்த² லஹுப⁴ண்ட³ம் லஹுபரிக்கா²ரம், தம் ஸம்முகீ²பூ⁴தேன ஸங்கே⁴ன பா⁴ஜேதப்³ப³ம். யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³ம்க³ருபரிக்கா²ரம் தம் ஆக³தானாக³தஸ்ஸ சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அவிஸ்ஸஜ்ஜியம் அவேப⁴ங்கி³யந்தி. வினயட்ட²கதா²யஞ்ச ‘‘தஸ்மிம் ஜீவந்தே புக்³க³லிகோ, மதே ஸங்கி⁴கோயேவாதி அஞ்ஞேஸம் அத³த்வா ட²பிதபரிக்கா²ராபி தத்த² ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ ஹோந்தி. த்³வின்னம் ஸந்தகம் ஹோதி அவிப⁴த்தம், ஏகஸ்மிம் காலங்கதே இதரோ ஸாமி. ப³ஹூனம் ஸந்தகேபி ஏஸேவ நயோ, ஸப்³பே³ஸு மதேஸு ஸங்கி⁴கம் ஹோதீ’’தி வுத்தம்.

ஏத்த² ச யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³’ந்தி ஆதீ³ஸு க³ருப⁴ண்ட³ம் நாம ராஸிவஸேன பஞ்சவித⁴ம், ஸரூபவஸேன பன பஞ்சவீஸதிவித⁴ம் ஹோதி, தஸ்மா மதகஸந்தகபூ⁴தஸ்ஸாபி விஹாரஸ்ஸ க³ருப⁴ண்ட³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘யம் தத்த² லஹுப⁴ண்ட³ம் யம் தத்த² க³ருப⁴ண்ட³’’ந்தி.

இதி பஞ்சஹி ராஸீஹி, பஞ்சனிம்மலலோசனோ;

பஞ்சவீஸவித⁴ம் நாதோ², க³ருப⁴ண்ட³ம் பகாஸயீதி.

ஏத்த² விஹாரஸ்ஸ க³ருப⁴ண்ட³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அயம் து³தியபஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜனா.

அயம் ஹம்ஸாவதியா பாமோக்க²மஹாதே²ரானம் விஸ்ஸஜ்ஜனா. ராமஞ்ஞரட்ட²வாஸினோ பன மஹாதே²ரா புக்³க³லிகபா⁴வேனாபி படிக்³க³ஹேதப்³ப³மேவாதி வத³ந்தி, ததா² ஜம்மாயரட்ட²வாஸினோபி மஹாதே²ரா, ததா² ஸூனாபரந்தரட்ட²வாஸினோபி மஹாதே²ரா ததா² இஸினக³ரவாஸினோபி மஹாதே²ரா புக்³க³லிகபா⁴வேன படிக்³க³ஹணே தோ³ஸோ நத்தீ²’தி வத³ந்தி தேஸம் மஹாதே²ரானம் அயமதி⁴ப்பாயோ லாப⁴ஸீமானாமேஸா நேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அனுஞ்ஞாதா. ந த⁴ம்மஸங்கா³ஹகத்தே²ரேஹிபி ட²பிதா. அபி ச கோ² புஞ்ஞத்தி²கேஹி லாப⁴தா³யகேஹி ட²பிதா தஸ்மா புஞ்ஞத்தி²கா ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ விஹாரம் காராபேத்வா தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ லாப⁴த்தா²ய பதே³ஸம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா ட²பேந்தி ‘‘யம் ஏத்த²ந்தரே உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸப்³ப³ம் அம்ஹாகம் விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி. தம் பன விஹாரம் அத்தனோ ருசிதஸ்ஸ யஸ்ஸகஸ்ஸசி புக்³க³லஸ்ஸ ‘‘இமம் விஹாரம் துய்ஹம் த³ம்மி, தவ விஹாரோ ஹோதூ’’திவா அத்தனோ ருசியா தே³தி ஸோபி புக்³க³லோ ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே பஞ்சலேணானி விஹார’’ந்தி ஆதி³னா அனுஞ்ஞாதவிஹாரமேவ படிக்³க³ண்ஹாதி, ப⁴க³வதோ அனுஞ்ஞாதவிஹாரமத்தஸ்ஸேவ படிக்³க³ஹிதத்தாதி. தஸ்மிம் விஹாரே கே²த்தவத்தா²தீ³னி அத்தீ²தி சே. ‘‘கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி ஆதி³னா யம் கே²த்தாதி³வத்து²படிக்³க³ஹணம் படிக்கி²த்தம், தஸ்ஸ கே²த்தாதி³வத்து²ஸ்ஸ அப்படிக்³க³ஹிதத்தா விஹாரமத்தமேவ ஹி படிக்³க³ஹிதே தப்படிப³த்³தா⁴ கே²த்தாதி³வத்து²ஸ்மிம் உப்பன்னசீவர பிண்ட³பாதகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ராபி தஸ்ஸேவ புக்³க³லஸ்ஸ கப்பியபா⁴வேனேவ பவத்தந்தி, புக்³க³லஸ்ஸ படிக்³க³ஹணே வா பரிபு⁴த்தே வா தோ³ஸோ நத்தி², ப⁴க³வதா ஏவ அனுஞ்ஞாதஸ்ஸ கப்பியபச்சயஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜிதத்தா. ஸுத்தம் ஆஹராதி சே, ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸப்³ப³ம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³’’ந்தி. நனு ச விஸாகா² மிகா³ரமாதா ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ அத்தா²ய ஸாளிந்த³ம் பாஸாத³ம் ஹத்தி²னக²கந்தி. ஸச்சம், ததா²பி புக்³க³லோ ஸங்க⁴பரியாபன்னோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பாஸாத³பரிபோ⁴கே³ அனுஞ்ஞாதே தத³ந்தோக³த⁴ஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதமேவ ஹோதி. அஞ்ஞதா² புக்³க³லே அந்தோவிஹாரே நிஸின்னோயேவ ஸங்கோ⁴ தஸ்மிம் யேவ விஹாரஸீமே கம்மம் கரோந்தோபி கம்மகோபோ ந ப⁴வேய்ய, அவக்³கா³ரஹத்தாதி வக்க²தி ச ஸாரத்த²தீ³பனியம் ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸப்³ப³ம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³’’ந்தி வசனதோ புக்³க³லிகேபி ஸேனாஸனே ஸே நாஸனபரிபோ⁴க³வஸேன நியமிதம் ஸுவண்ணக⁴டாதி³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டமானம்பி கேவலம் அத்தனோ ஸந்தகம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதீ’’தி, இமினாபி வசனேன புக்³க³லிகவிஹாரஸ்ஸபி ஸப்³ப³கப்பியபா⁴வோ விஞ்ஞாயதி ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸப்³ப³ம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³’’ந்தி ஞாபகஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ. ஸுவண்ணக⁴டாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தோ³ மரியாத³த்தோ², பகாரத்தோ² வா, தேன ரஜதஹாரகூட-ஜாதிப²லிகாதீ³னி அகப்பியக⁴டானி ஸுவண்ணரஜதஹாரகூட ஜாதிப²லிகாதி³பா⁴ஜனஸரவாதீ³னி ச ஸேனாஸனபரிக்கா²ரானி ஸங்க³ண்ஹாதி, தானி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பரிக்கா²ரபா⁴வேன ந வட்டந்தி ததா² தா³ஸிதா³ஸகோ³மஹிம்ஸாபி, ததா² கே²த்தாதி³வத்து²ம்பி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ அத்தனோ ஸந்தகபா⁴வேன படிக்³க³ஹேதும் ந வட்டந்தி, விஹாரஸ்ஸ பன படிஸேதே⁴தப்³ப³ம் நத்தி², ஸப்³ப³ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ தேனேவாஹ ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய ‘‘ஸேனாஸனே பன த்³வாரகவாட வாதபானகவாடாதீ³ஸு ஸப்³ப³ம் ரதனமயம்பி வண்ணமட்ட²கம்மம் வட்டதி. ஸேனாஸனே கிஞ்சி படிஸேதே⁴தப்³ப³ம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர விருத்³த⁴ஸேனாஸனா’’தி, இமினா ட²பேத்வா’கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சா’தி ஏத்த² விருத்³த⁴ஸேனாஸனம் ட²பேத்வா ஸப்³ப³கப்பியாகப்பியம் விஹாரஸ்ஸ கப்பதி, கிஞ்சிஅப்பமத்தகம்பி படிஸேதே⁴தப்³ப³ம் நாம நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி, தேனேவாஹ வினயவினிச்ச²யே.

‘‘கே²த்தவத்து² தளாகம்வா, தே³ம கோ³அஜிகாதி³கம்;

விஹாரஸ்ஸாதி வுத்தேபி, நிஸேதே⁴தும் ந வட்டதீ’’தி.

நனுச விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி ஸங்கி⁴கவிஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி விமதிவினோத³னியம் வுத்தந்தி. வுத்தம் ஏத்த² ஹி ஆசரியஸ்ஸஅதி⁴ப்பாயேன ப⁴விதப்³ப³ம் ‘‘கே²த்தவத்தாதீ³னிபுக்³க³லிகவிஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி வுத்தே ‘‘ந கப்பதி உபாஸகா’’தி படிக்கி²பிதப்³ப³ம். கஸ்மா புக்³க³லோ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸாமி, விஹாரஸ்ஸ தி³ன்னே புக்³க³லஸ்ஸ தி³ன்னமேவ ஹோதி, ஏவம் ஸதி ச ‘‘கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதீ’’தி ஆதி³னா வுத்தஸிக்கா²பதே³ன காரேதப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸ பன ந படிக்கி²பிதப்³ப³ம். கஸ்மா ஸோ புக்³க³லோ தஸ்ஸ ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸ அனிஸ்ஸரோ. சாதுத்³தி³ஸம் ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ தி³ன்னம் யம்கிஞ்சி கு²த்³த³கம் வா மஹந்தம் வா பதே³ஸம் அச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹந்தஸ்ஸபி பாராஜிகோ ந ஹோதி, ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ சாதுத்³தி³ஸிகஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ து⁴ரனிக்கே²பஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ தஸ்மா ஸங்கி⁴கவிஹாரஸ்ஸ தி³ன்னே படிக்கி²த்தே ஸங்க⁴ஸ்ஸ லாப⁴ந்தராயகரோ ஹோதீதி. இமமேவத்த²ம் ஸந்தா⁴ய விஹாரஸ்ஸ தே³மாதி ஸங்கி⁴கவிஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’ந்தி வுத்தம் ப⁴வேய்ய, ந புக்³க³லிகபா⁴வேனாபி படிக்³க³ஹேதப்³ப³ந்தி. ஏவஞ்ச ஸதி ஸாமிகானம் து⁴ரனிக்கே²பேனா’தி ஏத்த² ஏகஸ்ஸ ஸந்தகே தளாகே கே²த்தே ச ஜாதே தஸ்ஸேவ து⁴ரனிக்கே²பேன பாராஜிகம். யதி³ பன தம் தளாகம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம், கே²த்தானி பாடிபுக்³க³லிகானி, தஸ்ஸ ச து⁴ரனிக்கே²பே அவஹாரோ. அத² கே²த்தானிபி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணானி, ஸப்³பே³ஸம் து⁴ரனிக்கே²பேயேவ பாராஜிகம், நாஸதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி விமதிவினோத³னியம் வுத்தவசனேன அவிரோதோ⁴ ஸியா, ததா² ஹி கே²த்தவத்தா²தி³ஸஹிதஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ புக்³க³லிகபா⁴வேன அகப்பியே ஸதி. கத²ம் புக்³க³லஸ்ஸ கே²த்தவத்தா²தி³கமாரப்³ப⁴ அபி⁴யுஞ்ஜபா⁴வோ ப⁴வேய்ய, ஏவஞ்ச பன வதே³ய்ய ‘‘து⁴ரம் நிக்கி²பதீதி ஏத்த² ஏகஸ்ஸ ஸந்தகே தளாகே கே²த்தே சாதிஏத்த² கி³ஹிஸந்தகமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. ததா²பி ந வத்தப்³ப³ம். கஸ்மா ‘‘து⁴ரம் நிக்கி²பதீதி யதா³ பன ஸாமிகோ அயம் த²த்³தோ⁴ கக்க²ளோ, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியந்தராயம்பி மே கரேய்ய, அலம் தா³னி மய்ஹம் இமினா’’தி பத³ஸ்ஸ தி³ஸ்ஸனதோ தேனேவ ‘‘கே²த்தானி பாடிபுக்³க³லிகானி, தஸ்ஸ ச து⁴ரனிக்கே²பே’’தி விமதிவினோத³னியம் வுத்தம். ததா² ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸப்³ப³ம் பாஸாத³பரிபோ⁴க³’’ந்தி வசனதோ புக்³க³லிகேபி ஸேனாஸனே ஸேனாஸனபரிபோ⁴க³வஸேன நியமிதம் ஸுவண்ணக⁴டாதி³கம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டமானம்பி கேவலம் அத்தனோ ஸந்தகம் கத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதீ’’தி ஸாரத்த²தீ³பனியம் வுத்த வசனேனாபி அவிரோதோ⁴ ஸியா, ததா² ‘‘ஸேனாஸனே கிஞ்சி படிஸேதே⁴தப்³ப³ம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர விருத்³த⁴ஸேனாஸனனா’’தி அட்ட²கதா²வசனேனாபி ஸம்ஸந்த³மேவ. ததா² ‘‘யம் பி⁴க்க²வே மயா இத³ம் ந கப்பதீதி அப்படிக்கி²த்தம், தம் சே கப்பியம் அனுலோமேதி, அகப்பியம் படிபா³ஹதி, தம் வோ கப்பதீ’’தி இமினா ஸுத்தானுலோமேனபிஸம்ந்த³மேவ. கத²ம் ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே பஞ்சலேணானி விஹாரந்த்யா’’தி³னா அனுஞ்ஞாதவிஹாரஸ்ஸ படிக்³க³ஹிதத்தா². தப்படிப³த்³த⁴சீவராதி³கப்பியபச்சயஸ்ஸேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதத்தா ச விஹாரபிண்ட³பாதகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ராபி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஸப்³ப³கப்பியா கப்பியானுலோமா ச ஹோந்தி. ஏவம் ஸுத்தஸுத்தானுலோமஆசரியவாத³அத்தனோமதீஹி ஸம்ஸந்த³னதோ அஞ்ஞத³த்து² க³ங்கோ³த³கேன யமுனோத³கம் விய கே²த்தவத்தா²தி³ஸஹிதவிஹாரோ புக்³க³லிகபா⁴வேனாபி படிக்³க³ஹேதப்³போ³தி கப்பியா கப்பியானி வினயகோவிதே³ஹி த³ட்ட²ப்³போ³. அயம் இஸினக³ரவாஸீனம் மஹாதே²ரானம் ஸமானவிஸ்ஸஜ்ஜனா.

‘‘யே ச ஜனா க³ருப⁴ண்ட³ம் ஸம்விதா⁴ய அவஹரும். து⁴ரனிக்கே²போ ச ஹோதி, பாராஜிகமனாபன்னா, பஞ்ஹாமேஸா குஸலேஹி சிந்திதா’’தி.

அயம் பஞ்ஹா ஸங்கி⁴கபூ⁴மிதே²னகே பி⁴க்கு² ஸந்தா⁴ய வுத்தா, தத்த² ஹி பச்சுப்பன்னஸங்க⁴ஸ்ஸ து⁴ரனிக்கே²பேன சாதுத்³தி³ஸிகஸங்க⁴ஸ்ஸ து⁴ரனிக்கே²பாபா⁴வதோ அவஹாரோ நத்தீ²தி. அயம் லாப⁴ஸிமாய விசாரணா.

கா³மஸீமானிக³மஸீமானக³ரஸீமா பன பாகடாயேவ. தாஸம் பன விஸேஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ யஸ்மிம் பன பதே³ஸே ஆபணமேவ அத்தி², ந பாகாரபரிக்கி²த்தம் பாகாரபரிக்கி²த்தமேவ வா அத்தி² ந ஆபணம் அயம் பதே³ஸோ கா³மோ நாம. யஸ்மிம் பன ட்டா²னே கா³மோயேவ அத்தி², ந பன ஆபணபாகாரா ஸந்தி, அயம் பதே³ஸோ நிக³மோ நாம. யத்த² பன ஆபணம்பி அத்தி² பாகாரபரிக்கி²த்தம்பி, அயம் பதே³ஸோ நக³ரம் நாம. அயம் பதே³ஸோ நாகா³ரவந்தி ஏத்தா²தி வசனத்தே²ன ராஜூனம் வா மஹாமத்தானம் வா நிவாஸனயோக்³யட்டா²னத்தா நக³ரந்தி வுச்சதி. லோகியஸத்தே² பன.

‘‘விசித்ததே³வாயதனம், பாஸாதா³பணமந்தி³ரம்;

நக³ரம் த³ஸ்ஸயே வித்³வா, ராஜமக்³கோ³ பஸோபி⁴த’’ந்தி.

வுத்தம். ஏவம் கா³மனிக³மனக³ரானம் விஸேஸம் ஞத்வா கா³மோயேவ கா³மஸீமா, நிக³மோயேவ நிக³மஸீமா, நக³ரமேவ நக³ரஸீமாதி தாஸம் வசனத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத்த² யம் பதே³ஸம் அஸம்மதாய பி⁴க்க²வே ஸீமாய அட²பிதாய யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி, யா தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ வா கா³மஸீமா நிக³மஸ்ஸ வா நிக³மஸீமா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²’தி அனுஞ்ஞாதம், தஸ்மிம் பதே³ஸே ஸப்³போ³பி வா கா³மபதே³ஸோ. யம்பி ஏகஸ்மிம்யேவ கா³மகே²த்தே ஏகம் பதே³ஸம் ‘‘அயம் விஸும் கா³மோ ஹோதூ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ராஜா கஸ்ஸசி தே³தி ஸோபி விஸும்கா³மஸீமா ஹோதியேவ தஸ்மா ஸா ச இதரா ச பகதிகா³மனக³ரனிக³மஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸாயேவ ஹோந்தி. கேவலம் பன திசீவரவிப்பவாஸபரிஹாரம் ந லப⁴ந்தி. ஏத்த² ச அபரே ஏவம் வத³ந்தி, ‘‘ராஜா பஸேனதீ³கோஸலாத³யோ போக்க²ரஸாதிபபு⁴தீனம் த³க்கி²ணோத³கபாதனவஸேன தே³ந்தி விய ப்³ரஹ்மதே³ய்யவஸேன தி³ன்னமேவ விஸும் கா³மஸீமா ஹோதி, ந ஆயமத்தஸ்ஸ, சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜஸ்ஸ அனிஸ்ஸரத்தா’’தி தம் ந பனேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜஸ்ஸ ராஜாரஹத்தா ததா² ஹி லோகவோஹாரஸங்கேதவஸேன அயம் பதே³ஸோ இமஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³’’தி இஸ்ஸரேஹி கதபரிச்சி²ன்னமேவ பமாணம் ஹோதி. யதி³ சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜகரோ ப⁴வேய்ய, ராஜாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ஸோபி கா³மதே³ஸோ நக³ரரஜ்ஜஸீமா ப⁴வேய்ய, ந பன கா³மஸீமாமத்தமேவ, தேனேவாஹ ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயட்ட²கதா²ய ‘‘யத்தகே பதே³ஸே தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ கா³மபோ⁴ஜகா ப³லிம் லப⁴ந்தி, ஸோ பதே³ஸோ அப்போ வா ஹோது மஹந்தோ வா, கா³மஸீமாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. நக³ரனிக³மஸீமாஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி. அயம் கா³ம நிக³மனக³ரஸீமானம் விசாரணா.

அப்³ப⁴ந்தரஸீமா நாம யம் படபதே³ஸம் அகா³மகே பி⁴க்க²வே அரஞ்ஞே ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²’தி அனுஞ்ஞாதா அப்³ப⁴ந்தரஸீமா நாம. தத்த² ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தராதி யஸ்மிம் விஞ்ஜா²டவிஸதி³ஸே அரஞ்ஞே பி⁴க்கு² வஸதி, அத²ஸ்ஸ டி²தோகாஸதோ ஸமந்தா புரத்தி²மாய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா பச்சி²மாய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா த³க்கி²ணாய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா உத்தராய ஸத்தப்³ப⁴ந்தராதி ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா. வினிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸா தி புரத்தி²மபச்சி²மவஸேன சுத்³த³ஸப்³ப⁴ந்தரா, த³க்கி²ணுத்தரவஸேனபி சுத்³த³ஸப்³ப⁴ந்தராதி ஏவம் நிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸ சுத்³த³ஸ கத்வா ஸமந்தா அட்ட²வீஸதி அப்³ப⁴ந்தரா ஹோந்தி. ஏத்த² ச ஏகம் அப்³ப⁴ந்தரம் அட்ட²வீஸதி ஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதி, தஸ்மா புரத்தி²மாய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரே ச²ன்னவுதிஸதஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதி, ஏவம் த³க்கி²ணுத்தரபச்சி²மேஸுபீதி ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா சதுராஸீதிஸத்தஸதஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதி. பரிமண்ட³லவஸேன பன ஸப்³ப³ம் ச²ஸத்ததிஏகஸதுத்தரானி ச ஏகம் ஸஹஸ்ஸஞ்ச ஹோதி. பகதிஅயனவஸேன மினிதே பன –

‘‘பஞ்சஹத்தோ² மதோ த³ண்டோ³, வீஸத³ண்டோ³ உஸபோ⁴;

அதீ²திஉஸபா⁴ கா³வீ, சதுகா³வீ யோஜன’’ந்தி.

வுத்தத்தா அயனவஸேன வினிப்³பே³தே⁴ சுத்³த³ஸப்³ப⁴ந்தரே த்³வேஹத்தா²தி⁴கஅட்ட²ஸத்ததி ஹோதி. ஸப்³ப³ம் அட்ட²வீஸதி அப்³ப⁴ந்தரம் ஸம்பிண்டே³த்வா சதுஹத்தா²தி⁴கச²ப்பஞ்ஞாஸுத்தர ஏகஸதம் ஹோதி. பரிமண்ட³லவஸேன பன ச²ஹத்தா²தி⁴கசதுதிம்ஸுத்தரத்³வேஸதானி ஹோந்தி, உஸப⁴வஸேன பன வினிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸ அப்³ப⁴ந்தரே த்³வேஹி ஊனானி சத்தாரி உஸபா⁴னி ச த்³வேரதனஞ்ச ஹோந்தி. ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா அட்ட²வீஸதியா அப்³ப⁴ந்தரே சதுரதனஞ்ச ஸோளஸ அயனானி அதி⁴கானி ஸத்த உஸபா⁴னி ஹோந்தி. பரிமண்ட³லவஸேன பன ச²ரதனஞ்ச சுத்³த³ஸஅயனானி ச அதி⁴கானி ஏகாத³ஸ உஸபா⁴னி ஹோந்தி. அயமேத்த² ஸாரதோ வினிச்ச²யோ. கேசி பன அப்³ப⁴ந்தரஸத்³த³ம் ஹத்த²ரதனவாசகம் பரிகப்பேத்வா ஏவம் வத³ந்தி மஜ்ஜே² டி²தஸ்ஸ ஸமந்தா ஸத்த வினிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸா’தி வுத்தத்தா புரத்தி²மாய ஸத்த ஹத்தா² த³க்கி²ணுத்தரபச்சி²மேஸுபி ஸத்த ஸத்த ஹத்தா²தி கத்வா ஏவம் நிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸ ஹத்தா² ஹோந்தி. ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா அட்ட²வீஸதிஹத்த²ம் அப்³ப⁴ந்தரந்தி தம் தேஸம் மதிமத்தமேவ, ந ஸாரதோ பச்சேதப்³ப³ம். கஸ்மா அட்ட²கதா²யம் தத்த² ஏகம் அப்³ப⁴ந்தரம் அட்ட²வீஸதிஹத்த²’ந்தி வுத்தத்தா. யதி³ தேஸம் மதேன ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா அட்ட²வீஸதிஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரம் ப⁴வேய்ய, அட்ட²கதா²யம் தத்த² அப்³ப⁴ந்தரம் நாம அட்ட²வீஸதிஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதி, மஜ்ஜே² டி²தஸ்ஸ ஸமந்தா ஸத்தவினிப்³பே³தே⁴ன சுத்³த³ஸா ஹோந்தீ’தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய, ந பனேவம் வுத்தம், தஸ்மா தம் தேஸம் மதிமத்தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² அயஞ்ஹேத்த²த்தோ² தத்த² தத்தா²’தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். ஏகந்தி க³ணனபரிச்சே²தோ³. அப்³ப⁴ந்தரந்தி பரிச்சி²ன்னனித்³தே³ஸோ, நியமிதபரிதீ³பனம் வா. அட்ட²வீஸதிஹத்த²ப்பமாணந்தி பரிச்சி²ந்தி³தப்³ப³த⁴ம்மஸமுதா³யனித்³தே³ஸோ தத்த² தேஸு ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரேஸு ஏகம் அப்³ப⁴ந்தரம் நாம அட்ட²வீஸதிஹத்த²ப்பமாணம் ஹோதீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்த² பன ஸங்க்²யா கதே²தப்³பா³. ஸா து³விதா⁴ பரிமாணமினனவஸேன. தத்த² பரிமாண ஸங்க்²யா ஏவம் வேதி³தப்³பா³ சதஸ்ஸோ முட்டி²யோ ஏகோ குடு³வோ. சத்தாரோ குடு³வா ஏகோ பத்தோ², சத்தாரோ பத்தா² ஏகோ ஆள்ஹகோ. சத்தாரோ ஆள்ஹகா ஏகம் தோ³ணம், சத்தாரி தோ³ணானி ஏகா மானிகா. சதஸ்ஸோ மானிகா ஏகா கா²ரீ. வீஸதி கா²ரிகா ஏகோ வாஹோ. ததே³வ ஏகம் ஸகடந்தி ஸுத்தனிபாதட்ட²கதா²தீ³ஸு வுத்தம். ஸாரத்த²தீ³பனியம் பன நவ வாஹஸஹஸ்ஸானீதி ஏத்த² சதஸ்ஸோ முட்டி²யோ குடு³வோ, சத்தாரோ குடு³வா ஏகோ பத்தோ², சத்தாரோ பத்தா² ஏகோ ஆள்ஹகோ. சத்தாரோ ஆள்ஹகா ஏகம் தோ³ணம், சத்தாரி தோ³ணானி ஏகா மானிகா, சத்தஸ்ஸோ மானிகா ஏகா கா²ரீ. வீஸதிகா²ரிகா ஏகோ வாஹோ. ததே³வ ஏகம் ஸகடந்தி ஸுத்தனிபாதட்ட²கதா²தீ³ஸு வுத்த’ந்தி வத்வா ‘‘இத⁴ பன த்³வே ஸகடானி ஏகோ வாஹோதி வத³ந்தீ’’தி லிகி²தம் பச்சந்தவோஹாரேன மினிதே பன ஸட்டி²ஸதம் ஏகோ வாஹோதி ரஞ்ஞோ த⁴ம்மாஸோகஸ்ஸ ஸூவகாஹதஸாலியா மினிதே பன பச்சந்தவோஹாரேன வீஸாதி⁴கதிஸதம் ஹோதி ஏகோ வாஹோதி வத³ந்தி. மினன ஸங்க்²யா பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி –

‘‘ச²த்திம்ஸ பரமாணூனம், அணுமத்தந்தி வுச்சதி;

ச²த்திம் ஸஅணுமத்தம், தஜ்ஜாரீதி பவுச்சதி.

ச²த்திம் ஸமத்தாதஜ்ஜாரீ, ரத²ரேணுபமாணம்;

ச²த்திம்ஸ ரத²ரேணூ ச, ஏகா லிக்கா²தி வுச்சதி.

ஸத்தலிக்கா² ச ஏகூகா, ஸத்தூகா த⁴ஞ்ஞமாஸகோ;

ஸத்தத⁴ஞ்ஞங்கு³லி ஏகா, வித³த்தி² த்³வாத³ஸங்கு³லி.

த்³வே வித³த்தி²து ரதனம், ஸத்தஹத்த²ம் ஏகயட்டி²;