1. ஸந்தி⁴கண்ட³

தத்த² ஜினஸாஸனாதி⁴க³மஸ்ஸ அக்க²ரகோஸல்லமூலகத்தா தம் ஸம்பாதே³தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் அபி⁴தே⁴ய்யப்பயோஜனவாக்யமித³முச்சதே.

1. அத்தோ² அக்க²ரஸஞ்ஞாதோ.

யோ கோசி லோகியலோகுத்தராதி³பே⁴தோ³ வசனத்தோ², ஸோ ஸப்³போ³ அக்க²ரேஹேவ ஸஞ்ஞாயதே. ஸிதி²லத⁴னிதாதி³அக்க²ரவிபத்தியஞ்ஹி அத்த²ஸ்ஸ து³ன்னயதா ஹோதி, தஸ்மா அக்க²ரகோஸல்லம் ப³ஹூபகாரம் பு³த்³த⁴வசனேஸு, ஏத்த² பதா³னிபி அக்க²ரஸன்னிபாதரூபத்தா அக்க²ரேஸ்வேவ ஸங்க³ய்ஹந்தி.

தஸ்மா அக்க²ரகோஸல்லம், ஸம்பாதே³ய்ய ஹிதத்தி²கோ;

உபட்ட²ஹம் க³ரும் ஸம்மா, உட்டா²னாதீ³ஹி பஞ்சஹி.

ஸஞ்ஞாவிதா⁴ன

தத்தா²தோ³ தாவ ஸத்³த³லக்க²ணே வோஹாரவிஞ்ஞாபனத்த²ம் ஸஞ்ஞாவிதா⁴னமாரபீ⁴யதே.

2. அக்க²ராபாத³யோ ஏகசத்தாலீஸம்.

அக்க²ரா அபி ஆத³யோ ஏகசத்தாலீஸம், தே ச கோ² ஜினவசனானுரூபா அகாராத³யோ நிக்³க³ஹீதந்தா ஏகசத்தாலீஸமத்தா வண்ணா பச்சேகம் அக்க²ரா நாம ஹோந்தி. தம் யதா² – ஆ இ ஈ உ ஊ ஏ ஓ, க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம, ய ர லவ ஸ ஹ ள அம்-இதி அக்க²ரா.

நக்க²ரந்தீதி அக்க²ரா, அ ஆதி³ யேஸம் தே ஆத³யோ. அகாராதீ³னமனுக்கமோ பனேஸ டா²னாதி³க்கமஸன்னிஸ்ஸிதோ, ததா² ஹி டா²னகரணப்பயதனேஹி வண்ணா ஜாயந்தே, தத்த² ச² டா²னானி கண்ட²தாலுமுத்³த⁴த³ந்தஓட்ட²னாஸிகாவஸேன.

தத்த² – அவண்ண கவக்³க³ ஹகாரா கண்ட²ஜா.

இவண்ண சவக்³க³ யகாரா தாலுஜா. டவக்³க³ ரகார ளகாரா முத்³த⁴ஜா. தவக்³க³ லகார ஸகாரா த³ந்தஜா. உவண்ண பவக்³கா³ ஓட்ட²ஜா. ஏகாரோ கண்ட²தாலுஜோ. ஓகாரோ கண்டோ²ட்ட²ஜோ.

வகாரோ த³ந்தோட்ட²ஜோ.

நிக்³க³ஹீதம் நாஸிகட்டா²னஜம்.

ங ஞ ண ந மா ஸகட்டா²னஜா, நாஸிகட்டா²னஜா சாதி.

ஹகாரம் பஞ்சமேஹேவ, அந்தட்டா²ஹி ச ஸம்யுதம்;

ஓரஸந்தி வத³ந்தேத்த², கண்ட²ஜம் தத³ஸம்யுதம்.

கரணம் ஜிவ்ஹாமஜ்ஜ²ம் தாலுஜானம், ஜிவ்ஹோபக்³க³ம் முத்³த⁴ஜானம், ஜிவ்ஹாக்³க³ம் த³ந்தஜானம், ஸேஸா ஸகட்டா²னகரணா.

பயதனம் ஸம்வுதாதி³கரணவிஸேஸோ. ஸம்வுதத்தமகாரஸ்ஸ, விவடத்தம் ஸேஸஸரானம் ஸகாரஹகாரானஞ்ச, பு²ட்ட²ம் வக்³கா³னம், ஈஸம்பு²ட்ட²ம் யரலவானந்தி.

ஏவம் டா²னகரணப்பயதனஸுதிகாலபி⁴ன்னேஸு அக்க²ரேஸு ஸரா நிஸ்ஸயா, இதரே நிஸ்ஸிதா. தத்த² –

நிஸ்ஸயாதோ³ ஸரா வுத்தா, ப்³யஞ்ஜனா நிஸ்ஸிதா ததோ;

வக்³கே³கஜா ப³ஹுத்தாதோ³, ததோ டா²னலஹுக்கமா.

வுத்தஞ்ச –

‘‘பஞ்சன்னம் பன டா²னானம், படிபாடிவஸாபி ச;

நிஸ்ஸயாதி³ப்பபே⁴தே³ஹி, வுத்தோ தேஸமனுக்கமோ’’தி.

ஏகேனாதி⁴கா சத்தாலீஸம் ஏகசத்தாலீஸம், ஏதேன க³ணனபரிச்சே²தே³ன –

அதி⁴கக்க²ரவந்தானி, ஏகதாலீஸதோ இதோ;

ந பு³த்³த⁴வசனானீதி, தீ³பேதாசரியாஸபோ⁴.

அபிக்³க³ஹணம் ஹேட்டா² வுத்தானம் அபேக்கா²கரணத்த²ம்.

3. தத்தோ²த³ந்தா ஸரா அட்ட².

தத்த² தேஸு அக்க²ரேஸு அகாராதீ³ஸு ஓகாரந்தா அட்ட² அக்க²ரா ஸரா நாம ஹோந்தி. தம் யதா² – அ ஆ இ ஈ உ ஊ ஏ ஓ-இதி ஸரா.

ஓ அந்தோ யேஸம் தே ஓத³ந்தா, த³காரோ ஸந்தி⁴ஜோ, ஸரந்தி க³ச்ச²ந்தீதி ஸரா, ப்³யஞ்ஜனே ஸாரேந்தீதிபி ஸரா.

‘‘தத்தா²’’தி வத்ததே.

4. லஹுமத்தா தயோ ரஸ்ஸா.

தத்த² அட்ட²ஸு ஸரேஸு லஹுமத்தா தயோ ஸரா ரஸ்ஸா நாம ஹோந்தி. தம் யதா² – அ இ உ-இதி ரஸ்ஸா.

லஹுகா மத்தா பமாணம் யேஸம் தே லஹுமத்தா, மத்தாஸத்³தோ³ சேத்த² அச்ச²ராஸங்கா⁴தஅக்கி²னிமீலனஸங்கா²தம் காலம் வத³தி, தாய மத்தாய ஏகமத்தா ரஸ்ஸா, த்³விமத்தா தீ³கா⁴, அட்³ட⁴மத்தா ப்³யஞ்ஜனா. லஹுக்³க³ஹணஞ்சேத்த² ச²ந்த³ஸி தி³யட்³ட⁴மத்தஸ்ஸாபி க³ஹணத்த²ம். ரஸ்ஸகாலயோக³தோ ரஸ்ஸா, ரஸ்ஸகாலவந்தோ வா ரஸ்ஸா.

ஸரரஸ்ஸக்³க³ஹணானி ச வத்தந்தே.

5. அஞ்ஞே தீ³கா⁴.

தத்த² அட்ட²ஸு ஸரேஸு ரஸ்ஸேஹி அஞ்ஞே த்³விமத்தா பஞ்ச ஸரா தீ³கா⁴ நாம ஹோந்தி. தம் யதா² – ஆ ஈ ஊ ஏ ஓ-இதி தீ³கா⁴.

அஞ்ஞக்³க³ஹணம் தி³யட்³ட⁴மத்திகானம்பி ஸங்க³ஹணத்த²ம். தீ³க⁴காலே நியுத்தா, தப்³ப³ந்தோ வா தீ³கா⁴. க்வசி ஸம்யோக³புப்³பா³ ஏகாரோகாரா ரஸ்ஸா இவ வுச்சந்தே. யதா² – ஏத்த², ஸேய்யோ, ஓட்டோ², ஸோத்தி². க்வசீதி கிம்? மம் சே த்வம் நிக²ணம் வனே. புத்தோ த்யாஹம் மஹாராஜ.

6. து³ம்ஹி க³ரு.

த்³வின்னம் ஸமூஹோ து³, தஸ்மிம் து³ம்ஹி. ஸம்யோக³பூ⁴தே அக்க²ரே பரே யோ புப்³போ³ ரஸ்ஸக்க²ரோ, ஸோ க³ருஸஞ்ஞோ ஹோதி. யதா² – த³த்வா, ஹித்வா, பு⁴த்வா.

‘‘க³ரூ’’தி வத்ததே.

7. தீ³கோ⁴ ச.

தீ³கோ⁴ ச ஸரோ க³ருஸஞ்ஞோ ஹோதி. யதா² – நாவா, நதீ³, வதூ⁴, த்³வே, தயோ. க³ருகதோ அஞ்ஞோ ‘‘லஹுகோ’’தி வேதி³தப்³போ³.

8. ஸேஸா ப்³யஞ்ஜனா.

ட²பேத்வா அட்ட² ஸரே ஸேஸா அட்³ட⁴மத்தா அக்க²ரா ககாராத³யோ நிக்³க³ஹீதந்தா தேத்திம்ஸ ப்³யஞ்ஜனா நாம ஹோந்தி. வுத்தேஹி அஞ்ஞே ஸேஸா. ப்³யஞ்ஜீயதி ஏதேஹி அத்தோ²தி ப்³யஞ்ஜனா. தம் யதா² – க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம, ய ர லவ ஸ ஹ ள அம்-இதி ப்³யஞ்ஜனா. ககாராதீ³ஸ்வகாரோ உச்சாரணத்தோ².

‘‘ப்³யஞ்ஜனா’’தி வத்ததே.

9. வக்³கா³ பஞ்சபஞ்சஸோ மந்தா.

தேஸம் கோ² ப்³யஞ்ஜனானம் ககாராத³யோ மகாரந்தா பஞ்சவீஸதி ப்³யஞ்ஜனா பஞ்சபஞ்சவிபா⁴கே³ன வக்³கா³ நாம ஹோந்தி. தம் யதா² – க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம-இதி வக்³கா³.

தே பன பட²மக்க²ரவஸேன கவக்³க³சவக்³கா³தி³வோஹாரம் க³தா, வக்³கோ³தி ஸமூஹோ, தத்த² பஞ்சபஞ்சவிபா⁴கே³னாதி வா பஞ்ச பஞ்ச ஏதேஸமத்தீ²தி வா பஞ்சபஞ்சஸோ, மோ அந்தோ யேஸம் தே மந்தா.

10. அம்இதி நிக்³க³ஹீதம்.

அகாரோ உச்சாரணத்தோ², இதிஸத்³தோ³ பனானந்தரவுத்தனித³ஸ்ஸனத்தோ², அம்இதி யம் அகாரதோ பரம் வுத்தம் பி³ந்து³, தம் நிக்³க³ஹீதம் நாம ஹோதி. ரஸ்ஸஸ்ஸரம் நிஸ்ஸாய க³ய்ஹதி, கரணம் நிக்³க³ஹேத்வா க³ய்ஹதீதி வா நிக்³க³ஹீதம்.

கரணம் நிக்³க³ஹேத்வான, முகே²னாவிவடேன யம்;

வுச்சதே நிக்³க³ஹீதந்தி, வுத்தம் பி³ந்து³ ஸரானுக³ம்.

இத⁴ அவுத்தானம் பரஸமஞ்ஞானம்பி பயோஜனே ஸதி க³ஹணத்த²ம் பரிபா⁴ஸமாஹ.

11. பரஸமஞ்ஞா பயோகே³.

யா ச பன பரஸ்மிம் ஸக்கதக³ந்தே², பரேஸம் வா வேய்யாகரணானம் ஸமஞ்ஞா கோ⁴ஸாகோ⁴ஸலோபஸவண்ணஸம்யோக³லிங்கா³தி³கா, தா பயோகே³ ஸதி ஏத்தா²பி யுஜ்ஜந்தே.

பரஸ்மிம், பரேஸம் வா ஸமஞ்ஞா பரஸமஞ்ஞா, வேய்யாகரணே, வேய்யாகரணமதீ⁴தானம் வா ஸமஞ்ஞாத்யத்தோ². பயுஜ்ஜனம் பயோகோ³, வினியோகோ³.

தத்த² வக்³கா³னம் பட²மது³தியா, ஸகாரோ ச அகோ⁴ஸா. வக்³கா³னம் ததியசதுத்த²பஞ்சமா, ய ர லவ ஹ ளா சாதி ஏகவீஸதி கோ⁴ஸா நாம.

ஏத்த² ச வக்³கா³னம் து³தியசதுத்தா² த⁴னிதாதிபி வுச்சந்தி, இதரே ஸிதி²லாதி. வினாஸோ லோபோ. ரஸ்ஸஸ்ஸரா ஸகதீ³கே⁴ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸவண்ணா நாம, யே ஸரூபாதிபி வுச்சந்தி. ஸரானந்தரிதானி ப்³யஞ்ஜனானி ஸம்யோகோ³. தா⁴துப்பச்சயவிப⁴த்திவஜ்ஜிதமத்த²வம் லிங்க³ம். விப⁴த்யந்தம் பத³ம். இச்சேவமாதி³.

இதி ஸஞ்ஞாவிதா⁴னம்.

ஸரஸந்தி⁴விதா⁴ன

அத² ஸரஸந்தி⁴ வுச்சதே.

லோக அக்³க³புக்³க³லோ, பஞ்ஞா இந்த்³ரியம், தீணி இமானி, நோ ஹி ஏதம், பி⁴க்கு²னீ ஓவாதோ³, மாது உபட்டா²னம், ஸமேது ஆயஸ்மா, அபி⁴பூ⁴ ஆயதனம், த⁴னா மே அத்தி², ஸப்³பே³ ஏவ, தயோ அஸ்ஸு த⁴ம்மா, அஸந்தோ ஏத்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி இதீத⁴ ஸராதி³ஸஞ்ஞாயம் ஸப்³ப³ஸந்தி⁴கரணட்டா²னே ப்³யஞ்ஜனவியோஜனத்த²ம் பரிபா⁴ஸமாஹ.

12. புப்³ப³மதோ⁴டி²தமஸ்ஸரம் ஸரேன வியோஜயே.

ஸரேனாதி நிஸ்ஸக்கே கரணவசனம், ஸஹயோகே³ வா, ஸந்தி⁴தப்³பே³ ஸரஸஹிதம் புப்³ப³ப்³யஞ்ஜனம் அனதிக்கமந்தோ அதோ⁴டி²தமஸ்ஸரஞ்ச கத்வா ஸரதோ வியோஜயேதி ஸரதோ ப்³யஞ்ஜனம் வியோஜேதப்³ப³ம். ஏத்த² ச அஸ்ஸரக்³க³ஹணஸாமத்தி²யேன ‘‘ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி லத்³த⁴ம்.

13. ஸரா ஸரே லோபம்.

ஸரா கோ² ஸப்³பே³பி ஸரே பரே டி²தே லோபம் பப்போந்தி. லோபோதி அத³ஸ்ஸனம் அனுச்சாரணம். ஏத்த² ஸராதி காரியீனித்³தே³ஸோ. ப³ஹுவசனம் பனேத்த² ஏகேகஸ்மிம் ஸரே பரே ப³ஹூனம் லோபஞாபனத்த²ம். ஸரேதி நிமித்தனித்³தே³ஸோ, நிமித்தஸத்தமீ சாயம், நிமித்தோபாதா³னஸாமத்தி²யதோ வண்ணகாலப்³யவதா⁴னே ஸந்தி⁴காரியம் ந ஹோதி. லோபந்தி காரியனித்³தே³ஸோ, இத³ம் பன ஸுத்தம் உபரி பரலோபவிதா⁴னதோ புப்³ப³லோபவிதா⁴னந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸத்தமீனித்³தே³ஸே புப்³ப³ஸ்ஸேவ விதி⁴, ந பரஸ்ஸ விதா⁴னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘அஸ்ஸரம், அதோ⁴டி²த’’ந்தி ச வத்ததே, ஸிலிட்ட²கத²னே பரிபா⁴ஸமாஹ.

14. நயே பரம் யுத்தே.

ஸரரஹிதம் கோ² ப்³யஞ்ஜனம் அதோ⁴டி²தம் பரக்க²ரம் நயே யுத்தே டா²னேதி பரனயனம் காதப்³ப³ம். ஏத்த² யுத்தக்³க³ஹணம் நிக்³க³ஹீதனிஸேத⁴னத்த²ம், தேன ‘‘அக்கோச்சி² மம் அவதி⁴ ம’’ந்திஆதீ³ஸு பரனயனஸந்தே³ஹோ ந ஹோதி.

லோகக்³க³புக்³க³லோ, பஞ்ஞிந்த்³ரியம், தீணிமானி, நோஹேதம், பி⁴க்கு²னோவாதோ³, மாதுபட்டா²னம், ஸமேதாயஸ்மா, அபி⁴பா⁴யதனம், த⁴னா மத்தி², ஸப்³பே³வ, தயஸ்ஸு த⁴ம்மா, அஸந்தேத்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி.

யஸ்ஸ இதா³னி, ஸஞ்ஞா இதி, சா²யா இவ, கதா² ஏவ கா, இதி அபி, அஸ்ஸமணீ அஸி, சக்கு² இந்த்³ரியம், அகதஞ்ஞூ அஸி, ஆகாஸே இவ, தே அபி, வந்தே³ அஹம், ஸோ அஹம், சத்தாரோ இமே, வஸலோ இதி, மோக்³க³ல்லானோ ஆஸி பீ³ஜகோ, பாதோ ஏவாதீத⁴ புப்³ப³லோபே ஸம்பத்தே ‘‘ஸரே’’தி அதி⁴காரோ, இத⁴ பன ‘‘அத்த²வஸா விப⁴த்திவிபரிணாமோ’’தி கத்வா ‘‘ஸரோ, ஸரம்ஹா, லோப’’ந்தி ச வத்தமானே –

15. வா பரோ அஸரூபா.

அஸமானரூபம்ஹா ஸரம்ஹா பரோ ஸரோ லோபம் பப்போதி வா. ஸமானம் ரூபம் அஸ்ஸாதி ஸரூபோ, ந ஸரூபோ அஸரூபோ, அஸவண்ணோ. யஸ்மா பன மரியாதா³யம், அபி⁴விதி⁴ம்ஹி ச வத்தமானோ ஆஉபஸக்³கோ³ விய வாஸத்³தோ³ த்³விதா⁴ வத்ததே, கத்த²சி விகப்பே, கத்த²சி யதா²வவத்தி²தரூபபரிக்³க³ஹே, இத⁴ பன பச்சி²மே, ததோ நிச்சமனிச்சமஸந்தஞ்ச விதி⁴மேத்த² வாஸத்³தோ³ தீ³பேதி. ‘‘நயே பரம் யுத்தே’’தி பரம் நேதப்³ப³ம்.

யஸ்ஸதா³னி யஸ்ஸ இதா³னி, ஸஞ்ஞாதி ஸஞ்ஞா இதி, சா²யாவ சா²யா இவ, கதா²வ கா கதா² ஏவ கா, இதீபி இதி அபி, அஸ்ஸமணீஸி அஸ்ஸமணீ அஸி. சக்கு²ந்த்³ரிய மிதி நிச்சம். அகதஞ்ஞூஸி அகதஞ்ஞூ அஸி, ஆகாஸேவ ஆகாஸே இவ, தேபி தே அபி, வந்தே³ஹம் வந்தே³ அஹம், ஸோஹம் ஸோ அஹம், சத்தாரோமே சத்தாரோ இமே, வஸலோதி வஸலோ இதி, மோக்³க³ல்லானோஸி பீ³ஜகோ மோக்³க³ல்லானோ ஆஸி பீ³ஜகோ, பாதோவ பாதோ ஏவ.

இத⁴ ந ப⁴வதி – பஞ்சிந்த்³ரியானி, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம், ஸத்துத்தமோ, ஏகூனவீஸதி, யஸ்ஸேதே, ஸுக³தோவாதோ³, தி³ட்டா²ஸவோ, தி³ட்டோ²கோ⁴, சக்கா²யதனம், தம் குதேத்த² லப்³பா⁴ இச்சாதி³.

ப⁴வதி ச வவத்தி²தவிபா⁴ஸாய.

அவண்ணதோ ஸரோதா³னீ-தீவேவாதி³ம் வினா பரோ;

ந லுப்பதஞ்ஞதோ தீ³கோ⁴, ஆஸேவாதி³விவஜ்ஜிதோ.

ப³ந்து⁴ஸ்ஸ இவ, உப இக்க²தி, உப இதோ, அவ இச்ச, ஜின ஈரிதம், ந உபேதி, சந்த³ உத³யோ, யதா² உத³கே இதீத⁴ புப்³பா³வண்ணஸ்ஸரானம் லோபே கதே ‘‘பரோ, அஸரூபே’’தி ச வத்ததே, ததா² ‘‘இவண்ணோ யம் நவா’’தி இதோ இவண்ணக்³க³ஹணஞ்ச, ‘‘வமோது³த³ந்தான’’ந்தி இதோ உக்³க³ஹணஞ்ச ஸீஹக³தியா இதா⁴னுவத்தேதப்³ப³ம்.

16. க்வசாஸவண்ணம் லுத்தே.

இவண்ணபூ⁴தோ, உகாரபூ⁴தோ ச பரோ ஸரோ அஸரூபே புப்³ப³ஸ்ஸரே லுத்தே க்வசி அஸவண்ணம் பப்போதி. நத்தி² ஸவண்ணா ஏதேஸந்தி அஸவண்ணா, ஏகாரோகாரா, தத்த² டா²னாஸன்னவஸேன இவண்ணுகாரானமேகாரோகாரா ஹோந்தி.

ப³ந்து⁴ஸ்ஸேவ, உபேக்க²தி, உபேதோ, அவேச்ச, ஜினேரிதம், நோபேதி, சந்தோ³த³யோ, யதோ²த³கே. க்வசீதி கிம்? தத்ரிமே, யஸ்ஸிந்த்³ரியானி, மஹித்³தி⁴கோ, ஸப்³பீ³தியோ, தேனுபஸங்கமி, லோகுத்தரோ. லுத்தேதி கிம்? ச² இமே த⁴ம்மா, யதா² இத³ம், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³. அஸரூபேதி கிம்? சத்தாரிமானி, மாதுபட்டா²னம்.

ஏத்த² ச ஸதிபி ஹேட்டா² வாக்³க³ஹணே க்வசிகரணதோ அவண்ணே ஏவ லுத்தே இத⁴ வுத்தவிதி⁴ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததோ இத⁴ ந ப⁴வதி – தி³ட்டு²பாதா³னம், பஞ்சஹுபாலி, முதி³ந்த்³ரியம், யோ மிஸ்ஸரோதி.

தத்ர அயம், பு³த்³த⁴ அனுஸ்ஸதி, ஸ அத்தி²கா, பஞ்ஞவா அஸ்ஸ, ததா³ அஹம், யானி இத⁴ பூ⁴தானி, க³ச்சா²மி இதி, அதி இதோ, கிகீ இவ, ப³ஹு உபகாரம், மது⁴ உத³கம், ஸு உபதா⁴ரிதம், யோபி அயம், இதா³னி அஹம், ஸசே அயம், அப்பஸ்ஸுதோ அயம், இதர இதரேன, ஸத்³தா⁴ இத⁴ வித்தம், கம்ம உபனிஸ்ஸயோ, ததா² உபமம், ரத்தி உபரதோ, வி உபஸமோ இச்சத்ர புப்³ப³ஸ்ஸரானம் லோபே கதே –

‘‘க்வசீ’’தி அதி⁴காரோ, ‘‘பரோ, லுத்தே’’தி ச வத்ததே.

17. தீ³க⁴ம்.

ஸரோ கோ² பரோ புப்³ப³ஸ்ஸரே லுத்தே க்வசி தீ³க⁴பா⁴வம் பப்போதீதி டா²னாஸன்னவஸேன ரஸ்ஸஸ்ஸரானம் ஸவண்ணதீ³கோ⁴.

தத்ராயம், பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, ஸாத்தி²கா, பஞ்ஞவாஸ்ஸ, ததா³ஹம், யானீத⁴ பூ⁴தானி, க³ச்சா²மீதி, அதீதோ, கிகீவ, ப³ஹூபகாரம், மதூ⁴த³கம், ஸூபதா⁴ரிதம், யோபாயம், இதா³னாஹம், ஸசாயம், அப்பஸ்ஸுதாயம், இதரீதரேன, ஸத்³தீ⁴த⁴ வித்தம், கம்மூபனிஸ்ஸயோ, ததூ²பமம், ரத்தூபரதோ, வூபஸமோ.

க்வசீதி கிம்? அசிரம் வத’யம் காயோ, கிம்பிமாய, தீணிமானி, பஞ்சஸுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு, தஸ்ஸத்தோ², பஞ்சங்கி³கோ, முனிந்தோ³, ஸதிந்த்³ரியம், லஹுட்டா²னம், க³ச்சா²மஹம், தத்ரித³ம், பஞ்சஹுபாலி, நத்த²ஞ்ஞம். லுத்தேதி கிம்? யதா² அயம், நிமி இவ ராஜா, கிகீ இவ, ஸு உபதா⁴ரிதம்.

லோகஸ்ஸ இதி, தே³வ இதி, வி அதி பதந்தி, வி அதி நாமேந்தி, ஸங்கா⁴டி அபி, ஜீவிதஹேது அபி, விஜ்ஜு இவ, கிம்ஸு இத⁴ வித்தம், ஸாது⁴ இதி இதீத⁴ பரஸ்ஸரானம் லோபே கதே –

‘‘லுத்தே, தீ³க⁴’’ந்தி ச வத்ததே.

18. புப்³போ³ ச.

புப்³போ³ ஸரோ பரஸ்ஸரே லுத்தே க்வசிதீ³க⁴ம் பப்போதி. சக்³க³ஹணம் லுத்ததீ³க⁴க்³க³ஹணானுகட்³ட⁴னத்த²ம், தம் ‘‘சாநுகட்³டி⁴தமுத்தரத்ர நானுவத்ததே’’தி ஞாபனத்த²ம்.

லோகஸ்ஸாதி, தே³வாதி, வீதிபதந்தி, வீதினாமேந்தி, ஸங்கா⁴டீபி, ஜீவிதஹேதூபி, விஜ்ஜூவ, கிம்ஸூத⁴ வித்தம், ஸாதூ⁴தி.

க்வசீதி கிம்? யஸ்ஸதா³னி, இதிஸ்ஸ, இதா³னிபி, தேஸுபி, சக்கு²ந்த்³ரியம், கின்னுமாவ.

அதி⁴க³தோ கோ² மே அயம் த⁴ம்மோ, புத்தோ தே அஹம், தே அஸ்ஸ பஹீனா, பப்³ப³தே அஹம், யே அஸ்ஸ இதீத⁴ புப்³ப³லோபே ஸம்பத்தே –

19. யமேத³ந்தஸ்ஸாதே³ஸோ.

ஏகாரஸ்ஸ பத³ந்தபூ⁴தஸ்ஸ டா²னே ஸரே பரே க்வசி யகாராதே³ஸோ ஹோதி. அகாரேமேதேயேஸத்³தா³தி³ஸ்ஸேவாயம் விதி⁴, யந்தி யம் ரூபம், ஏ ஏவ அந்தோ ஏத³ந்தோ, ஆதே³ஸிட்டா²னே ஆதி³ஸ்ஸதீதி ஆதே³ஸோ. ‘‘ப்³யஞ்ஜனே’’தி அதி⁴கிச்ச ‘‘தீ³க⁴’’ந்தி தீ³கோ⁴.

அதி⁴க³தோ கோ² ம்யாயம் த⁴ம்மோ, புத்தோ த்யாஹம், த்யாஸ்ஸ பஹீனா, பப்³ப³த்யாஹம், ய்யாஸ்ஸ.

க்வசீதி கிம்? தே நாக³தா, புத்தா மத்தி². அந்தக்³க³ஹணம் கிம்? த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேந்தோ, த³மேந்தோ சித்தம்.

யாவதகோ அஸ்ஸ காயோ, தாவதகோ அஸ்ஸ ப்³யாமோ, கோ அத்தோ², அத² கோ² அஸ்ஸ, அஹம் கோ² அஜ்ஜ, யோ அயம், ஸோ அஸ்ஸ, ஸோ ஏவ, யதோ அதி⁴கரணம், அனு அத்³த⁴மாஸம், அனு ஏதி, ஸு ஆக³தம், ஸு ஆகாரோ, து³ ஆகாரோ, சக்கு² ஆபாத²ம், ப³ஹு ஆபா³தோ⁴, பாது அகாஸி, ந து ஏவாதீத⁴ –

20. வமோது³த³ந்தானம்.

ஓகாருகாரானம் அந்தபூ⁴தானம் ஸரே பரே க்வசி வகாராதே³ஸோ ஹோதி. க க² ய தஸத்³தா³தி³ஓகாரஸ்ஸேத³ம் க³ஹணம்.

யாவதக்வஸ்ஸ காயோ, தாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ, க்வத்தோ², அத² க்²வஸ்ஸ, அஹம் க்²வஜ்ஜ, ய்வாயம், ஸ்வஸ்ஸ, ஸ்வேவ, யத்வாதி⁴கரணம், அன்வத்³த⁴மாஸம், அன்வேபி⁴, ஸ்வாக³தம், ஸ்வாகாரோ, த்³வாகாரோ, சக்க்²வாபாத²ம், ப³ஹ்வாபா³தோ⁴, பாத்வாகாஸி, ந த்வேவ.

க்வசீதி கிம்? கோ அத்தோ², அத² கோ² அஞ்ஞதரா, யோஹம், ஸோஹம், சத்தாரோமே, ஸாக³தம், ஸாதா⁴வுஸோ, ஹோதூதி. அந்தக்³க³ஹணம் கிம்? ஸவனீயம், விரவந்தி.

படிஸந்தா²ரவுத்தி அஸ்ஸ, ஸப்³பா³ வித்தி அனுபு⁴ய்யதே, வி அஞ்ஜனம், வி ஆகதோ, நதீ³ ஆஸன்னோ இதீத⁴ மண்டூ³கக³தியா ‘‘அஸரூபே’’தி வத்ததே.

21. இவண்ணோ யம் நவா.

புப்³போ³ இவண்ணோ அஸரூபே ஸரே பரே யகாரம் பப்போதி நவா. இ ஏவ வண்ணோ இவண்ணோ, நவாஸத்³தோ³ க்வசிஸத்³த³பரியாயோ.

படிஸந்தா²ரவுத்யஸ்ஸ, ஸப்³பா³ வித்யானுபு⁴ய்யதே, ப்³யஞ்ஜனம், ப்³யாகதோ, நத்³யாஸன்னோ.

நவாதி கிம்? பஞ்சஹங்கே³ஹி, தானி அத்தனி, க³ச்சா²மஹம், முத்தசாகீ³ அனுத்³த⁴தோ. அஸரூபேதி கிம்? இதிஹித³ம், அக்³கீ³வ, அத்தீ²தி.

அதி அந்தம், அதி ஓதா³தா, பதி அயோ, பதி ஆஹரதி, பதி ஏதி, இதி அஸ்ஸ, இதி ஏதம், இதிஆதி³ இதீத⁴ ‘‘இவண்ணோ யம் நவா’’தி யகாராதே³ஸே ஸம்பத்தே –

22. ஸப்³போ³ சந்தி.

அதிபதிஇதீனம் திஸத்³த³ஸ்ஸேத³ம் க³ஹணம்.

ஸப்³போ³ திஇச்சேஸோ ஸத்³தோ³ ஸரே பரே க்வசி சகாரம் பப்போதி. தீதி நித்³தே³ஸதோ அகதயகாரஸ்ஸேவாயம் விதி⁴, இதரதா² க்வசிக்³க³ஹணஸ்ஸ ச ‘‘அதிஸ்ஸ சந்தஸ்ஸா’’திஸுத்தஸ்ஸ ச நிரத்த²கதா ஸியா. ‘‘பரத்³வேபா⁴வோ டா²னே’’தி த்³வித்தம்.

அச்சந்தம், அச்சோதா³தா, பச்சயோ, பச்சாஹரதி, பச்சேதி, இச்சஸ்ஸ, இச்சேதம், இச்சாதி³.

க்வசீதி கிம்? இதிஸ்ஸ, இதி ஆகங்க²மானேன.

‘‘தே ந வாஇவண்ணே’’தி இதோ ‘‘ந இவண்ணே’’தி ச வத்ததே.

23. அதிஸ்ஸ சந்தஸ்ஸ.

அதிஇச்சேதஸ்ஸ அந்தபூ⁴தஸ்ஸ திஸத்³த³ஸ்ஸ இவண்ணே பரே ‘‘ஸப்³போ³ சம் தீ’’தி வுத்தரூபம் ந ஹோதி. அதிஸ்ஸாதி அதிஉபஸக்³கா³னுகரணமேதம். தேனேவேத்த² விப⁴த்திலோபாபா⁴வோ. ஏத்த² ச அந்தஸத்³தோ³ ஸத்³த³விதி⁴னிஸேத⁴ப்பகரணதோ அதிஸத்³த³ந்தபூ⁴தம் திஸத்³த³மேவ வத³தி, ந இவண்ணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், இதரதா² இத³ம் ஸுத்தமேவ நிரத்த²கம் ஸியா.

‘‘இவண்ணோ யம் நவா’’தீத⁴, அஸரூபாதி⁴காரதோ;

இவண்ணஸ்ஸ ஸரூபஸ்மிம், யாதே³ஸோ ச ந ஸம்ப⁴வே.

சகாரோ அனுத்தஸமுச்சயத்தோ², தேன இதிபதீநமந்தஸ்ஸ ச ந ஹோதி. அதி இஸிக³ணோ அதீஸிக³ணோ, ஏவம் அதீதோ, அதீரிதம், இதீதி, இதீத³ம், பதீதோ.

அபி⁴ அக்கா²னம், அபி⁴ உக்³க³தோ, அபி⁴ ஓகாஸோ இதீத⁴ யகாரே ஸம்பத்தே –

‘‘ஸரே’’தி வத்ததே.

24. அப்³போ⁴ அபி⁴.

அபி⁴இச்சேதஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸரே பரே அப்³பா⁴தே³ஸோ ஹோதி.

‘‘அபீ⁴’’தி பட²மந்தஸ்ஸ, வுத்தியம் ச²ட்டி²யோஜனம்;

ஆதே³ஸாபேக்க²தோ வுத்தம், ‘‘அம்மோ’’திஆதி³கே விய.

புப்³ப³ஸ்ஸரலோபோ, அப்³ப⁴க்கா²னம், அப்³பு⁴க்³க³தோ, அப்³போ⁴காஸோ.

அதி⁴ அக³மா, அதி⁴ உபக³தோ, அதி⁴ ஓகா³ஹேத்வா இதீத⁴

25. அஜ்ஜோ² அதி⁴.

அதி⁴இச்சேதஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸரே பரே அஜ்ஜா²தே³ஸோ ஹோதி. அஜ்ஜ²க³மா, அஜ்ஜு²பக³தோ, அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா.

அபி⁴ இச்சி²தம், அதி⁴ ஈரிதம் இதீத⁴

‘‘அப்³போ⁴ அபி⁴, அஜ்ஜோ² அதீ⁴’’தி ச வத்ததே.

26. தே ந வா இவண்ணே.

தே ச கோ² அபி⁴அதி⁴இச்சேதே உபஸக்³கா³ இவண்ணே பரே அப்³போ⁴ அஜ்ஜோ²இதி வுத்தரூபா ந ஹோந்தி வா. ஸரலோபபரனயனானி. அபி⁴ச்சி²தம், அதீ⁴ரிதம். வாதி கிம்? அப்³பீ⁴ரிதம், அஜ்ஜி²ணமுத்தோ, அஜ்ஜி²ட்டோ².

ஏகமித⁴ அஹந்தீத⁴

27. தோ³ த⁴ஸ்ஸ ச.

த⁴இச்சேதஸ்ஸ ஸரே பரே க்வசி த³காரோ ஹோதி. ஏகஸத்³த³தோ பரஸ்ஸ இத⁴ஸ்ஸ த⁴காரஸ்ஸேவாயம், ஸரலோபதீ³கா⁴. ஏகமிதா³ஹம். க்வசீதி கிம்? இதே⁴வ.

சஸத்³தே³ன க்வசி ஸாது⁴ஸ்ஸ த⁴ஸ்ஸ ஹகாரோ, யதா² – ஸாஹு த³ஸ்ஸனம்.

யதா² ஏவ ததா² ஏவாதீத⁴

‘‘நவா’’தி வத்ததே, ‘‘ஸரம்ஹா’’தி ச.

28. ஏவாதி³ஸ்ஸ ரி புப்³போ³ ச ரஸ்ஸோ.

யதா²ததா²த்³வயபரஸ்ஸேத³ம் க³ஹணம். தீ³க⁴ஸரம்ஹா பரஸ்ஸ ஏவஸத்³தா³தி³பூ⁴தஸ்ஸ ஏகாரஸ்ஸ ரிகாரோ ஹோதி, புப்³போ³ ச ஸரோ ரஸ்ஸோ ஹோதி நவா. யத²ரிவ, தத²ரிவ. நவாதி கிம்? யதே²வ, ததே²வ.

தி அந்தம்,தி அத்³த⁴ம், அக்³கி³ அகா³ரே, ஸத்தமீ அத்தே², பஞ்சமீ அந்தம், து³ அங்கி³கம், பி⁴க்கு² ஆஸனே, புது² ஆஸனே, ஸயம்பூ⁴ ஆஸனே இதீத⁴ யவாதே³ஸேஸு ஸம்பத்தேஸு –

‘‘ஸஞ்ஞா’’தி வத்ததே.