7. கிப்³பி³தா⁴னகப்ப
பட²மகண்ட³
(க)
பு³த்³த⁴ம் ஞாணஸமுத்³த³ம், ஸப்³ப³ஞ்ஞும் லோகஹேது’கீ²ணமதிம்;
வந்தி³த்வா புப்³ப³மஹம், வக்கா²மி ஸஸாத⁴னம் ஹி கிதகப்பம்.
(க²)
ஸாத⁴னமூலம் ஹி பயோக³ம்,
ஆஹு பயோக³மூலமத்த²ஞ்ச;
அத்தே²ஸு விஸாரத³மதயோ,
ஸாஸனஸ்ஸுத⁴ரா ஜினஸ்ஸ மதா.
(க³)
அந்தோ⁴ தே³ஸகவிகலோ,
க⁴தமது⁴தேலானி பா⁴ஜனேன வினா;
நட்டோ² நட்டா²னி யதா²,
பயோக³விகலோ ததா² அத்தோ².
(க⁴)
தஸ்மா ஸம்ரக்க²ணத்த²ம், முனிவசனத்த²ஸ்ஸ து³ல்லப⁴ஸ்ஸாஹம்;
வக்கா²மி ஸிஸ்ஸகஹிதம், கிதகப்பம் ஸாத⁴னேன யுதம்.
524. , 561. தா⁴துயா கம்மாதி³ம்ஹி ணோ.
தா⁴துயா கம்மாதி³ம்ஹி ணபச்சயோ ஹோதி.
கம்மம் கரோதீதி கம்மகாரோ, ஏவம் கும்ப⁴காரோ, மாலாகாரோ, கட்ட²காரோ, ரத²காரோ, ரஜதகாரோ, ஸுவண்ணகாரோ, பத்தக்³கா³ஹோ, தந்தவாயோ, த⁴ஞ்ஞமாயோ, த⁴ம்மகாமோ, த⁴ம்மசாரோ.
525. , 565. ஸஞ்ஞாயம நு.
ஸஞ்ஞாயமபி⁴தே⁴ய்யாயம் தா⁴துயா கம்மாதி³ம்ஹி அகாரபச்சயோ ஹோதி, நாமம்ஹி ச நுகாராக³மோ ஹோதி.
அரிம் த³மேதீதி அரிந்த³மோ, ராஜா. வேஸ்ஸம் தரதீதி வேஸ்ஸந்தரோ, ராஜா. தண்ஹம் கரோதீதி தண்ஹங்கரோ, ப⁴க³வா. மேத⁴ம் கரோதீதி மேத⁴ங்கரோ, ப⁴க³வா. ஸரணம் கரோதீதி ஸரணங்கரோ, ப⁴க³வா. தீ³பம் கரோதீதி தீ³பங்கரோ, ப⁴க³வா.
526. , 567. புரே த³தா³ ச இம்.
புரஸத்³தே³ ஆதி³ம்ஹி த³த³இச்சேதாய தா⁴துயா அகாரபச்சயோ ஹோதி, புரஸத்³த³ஸ்ஸ அகாரஸ்ஸ ச இம் ஹோதி.
புரே தா³னம் அதா³ஸீதி புரிந்த³தோ³ தே³வராஜா.
527. , 568. ஸப்³ப³தோ ண்வு த்வாவீ வா.
ஸப்³ப³தோ தா⁴துதோ கம்மாதி³ம்ஹி வா அகம்மாதி³ம்ஹி வா அகார ண்வு து ஆவீஇச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி.
தம் கரோதீதி தக்கரோ, ஹிதம் கரோதீதி ஹிதகரோ, வினேதி ஏத்த², ஏதேனாதி வா வினயோ நிஸ்ஸாய நம் வஸதீதி நிஸ்ஸயோ.
ண்வும்ஹி – ரத²ம் கரோதீதி ரத²காரகோ, அன்னம், த³தா³தீதி அன்னதா³யகோ, வினேதி ஸத்தேதி வினாயகோ, கரோதீதி காரகோ, த³தா³தீதி தா³யகோ, நேதீதி நாயகோ.
தும்ஹி – தம் கரோதீதி தக்கத்தா, தஸ்ஸ கத்தாதி வா தக்கத்தா. போ⁴ஜனம் த³தா³தீதி போ⁴ஜனதா³தா, போ⁴ஜனஸ்ஸ தா³தாதி வா போ⁴ஜனதா³தா. கரோதீதி கத்தா. ஸரதீதி ஸரிதா.
ஆவீம்ஹி – ப⁴யம் பஸ்ஸதீதி ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ இச்சேவமாதி³.
528. , 577. விஸ ருஜ பதா³தி³தோ ண.
விஸ ருஜ பத³இச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி ண பச்சயோ ஹோதி.
பவிஸதீதி பவேஸோ, ருஜதீதி ரோகோ³, உப்பஜ்ஜதீதி உப்பாதோ³, பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோ, உசதீதி ஓகோ, ப⁴வதீதி பா⁴வோ, அயதீதி ஆயோ, ஸம்மா பு³ஜ்ஜ²தீதி ஸம்போ³தோ⁴, விஹரதீதி விஹாரோ.
529. , 580. பா⁴வே ச.
பா⁴வத்தா²பி⁴தே⁴ய்யே ஸப்³ப³தா⁴தூஹி ணபச்சயோ ஹோதி.
பச்சதே, பசனம் வா பாதோ, சஜதே, சஜனம் வா சாகோ³, ஏவம் யாகோ³, யோகோ³, பா⁴கோ³, பரிதா³ஹோ.
530. , 584. க்வி ச.
ஸப்³ப³தா⁴தூஹி க்விபச்சயோ ஹோதி.
ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்பூ⁴, விஸேஸேன ப⁴வதீதி விபூ⁴, பு⁴ஜேன க³ச்ச²தீதி பு⁴ஜகோ³, ஸம் அத்தானம் க²னதி, ஸம் ஸட்டு² க²னதீதி வா ஸங்கோ².
531. , 589. த⁴ராதீ³ஹி ரம்மோ.
த⁴ரஇச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி ரம்மபச்சயோ ஹோதி.
த⁴ரதி தேனாதி த⁴ம்மோ, கரீயதே தந்தி கம்மம்.
532. , 590. தஸ்ஸீலாதீ³ஸு ணீத்வாவீ ச.
ஸப்³பே³ஹி தா⁴தூஹி தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வத்தே²ஸு ணீ து ஆவீ இச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி.
பியம் பஸம்ஸிதும் ஸீலம் யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ, ஸோ ஹோதி ராஜா பியபஸம்ஸீ, ப்³ரஹ்மம் சரிதும் ஸீலம் யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோ ஹோதி புக்³க³லோ ப்³ரஹ்மசாரீ, பஸய்ஹ பவத்திதும் ஸீலம் யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ, ஸோ ஹோதி ராஜா பஸய்ஹபவத்தா², ப⁴யம் பஸ்ஸிதும் ஸீலம் யஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ, ஸோ ஹோதி ஸமணோ ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ இச்சேவமாதி³.
533. , 591. ஸத்³த³ கு த⁴ சல மண்ட³த்த²ருதா⁴தீ³ஹியு.
ஸத்³த³ குத⁴ சல மண்ட³த்தே²ஹி ச ருசாதீ³ஹி ச தா⁴தூஹி யுபச்சயோ ஹோதி தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வத்தே²ஸு.
கோ⁴ஸனஸீலோ கோ⁴ஸனோ, பா⁴ஸனஸீலோ பா⁴ஸனோ. ஏவம் விக்³க³ஹோ காதப்³போ³. கோத⁴னோ, தோ³ஸனோ, சலனோ, கம்பனோ, ப²ந்த³னோ, மண்ட³னோ, விபூ⁴ஸனோ, ரோசனோ, ஜோதனோ, வட்³ட⁴னோ.
534. , 562. பாராதி³க³மிம்ஹா ரூ.
க³முஇச்சேதம்ஹா தா⁴தும்ஹா பாரஸத்³தா³தி³ம்ஹா ரூபச்சயோ ஹோதி தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வத்தே²ஸு.
ப⁴வஸ்ஸ பாரம் ப⁴வபாரம், ப⁴வபாரம் க³ந்தும் ஸீலம் யஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ, ஸோ ஹோதி புரிஸோ ப⁴வபாரகூ³.
தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வீதி கிமத்த²ம்? பாரங்க³தோ.
பாராதி³க³மிம்ஹாதி கிமத்த²ம்? அனுகா³மீ.
535. , 593. பி⁴க்கா²தி³தோ ச.
பி⁴க்க²இச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி ரூபச்சயோ ஹோதி தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வத்தே²ஸு.
பி⁴க்க²னஸீலோ யாசனஸீலோ பி⁴க்கு², விஜானனஸீலோ விஞ்ஞூ.
536. , 594. தனத்யாதீ³னம் ணுகோ.
ஹனத்யாதீ³னம் தா⁴தூனம் அந்தே ணுகபச்சயோ ஹோதி தஸ்ஸீலாதீ³ஸ்வத்தே²ஸு.
ஆஹனனஸீலோ ஆகா⁴துகோ, கரணஸீலோ காருகோ.
537. , 566. நு நிக்³க³ஹிதம் பத³ந்தே.
பத³ந்தே நுகாராக³மோ நிக்³க³ஹிதமாபஜ்ஜதே.
அரிம் த³மேதீதி அரிந்த³மோ, ராஜா. வேஸ்ஸம் தரதீதி வேஸ்ஸந்தரோ, ராஜா. பப⁴ம் கரோதீதி பப⁴ங்கரோ, ப⁴க³வா.
538. , 595. ஸம்ஹனாஞ்ஞாய வா ரோ கோ⁴.
ஸம்புப்³பா³ய ஹனஇச்சேதாய தா⁴துயா, அஞ்ஞாய வா தா⁴துயா ரபச்சயோ, ஹனஸ்ஸ ச கோ⁴ ஹோதி.
ஸமக்³க³ம் கம்மம் ஸமுபக³ச்ச²தீதி ஸங்கோ⁴, ஸமந்ததோ நக³ரஸ்ஸ மாஹிரே க²ஞ்ஞதீதி பரிகா², அந்தம் கரோதீதி அந்தகோ.
ஸம்இதி கிமத்த²ம்? உபஹனனம் உபகா⁴தோ.
539. , 558. ரம்ஹி ரந்தோ ராதி³னோ.
ரம்ஹி பச்சயே பரே ஸப்³போ³ தா⁴த்வந்தோ ரகாராதி³ லோபோ ஹோதி.
அந்தகோ, பாரகூ³, ஸத்தா², தி³ட்டோ² இச்சேவமாதி³.
540. , 545. பா⁴வகம்மேஸு தப்³பா³னீயா.
பா⁴வகம்மஇச்சேதேஸ்வத்தே²ஸு தப்³ப³ அனீயஇச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி ஸப்³ப³தா⁴தூஹி.
ப⁴விதப்³ப³ம், ப⁴வனீயம், ஆஸிதப்³ப³ம், ஆஸனீயம், பஜ்ஜிதப்³ப³ம், பஜ்ஜனீயம், கத்தப்³ப³ம், கரணீயம், க³ந்தப்³ப³ம், க³மனீயம்.
541. , 552. ண்யோ ச.
பா⁴வகம்மேஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹி ண்யபச்சயோ ஹோதி.
கத்தப்³ப³ம் காரியம், ஜேதப்³ப³ம் ஜேய்யம், நேதப்³ப³ம் நேய்யம், இச்சேவமாதி³.
சக்³க³ஹணேன தேய்யபச்சயோ ஹோதி. ஞாதப்³ப³ம் ஞாதேய்யம், த³ட்டே²ய்யம், பத்தேய்யம் இச்சேவமாதி³.
542. , 557. கரம்ஹா ரிச்ச.
கரஇச்சேதம்ஹா தா⁴தும்ஹா ரிச்சபச்சயோ ஹோதி பா⁴வகம்மேஸு.
கத்தப்³ப³ம் கிச்சம்.
543. , 555. பூ⁴தோ’ப்³ப³.
பூ⁴இச்சேதாய தா⁴துயா ண்யபச்சயஸ்ஸ ஊகாரேன ஸஹ அப்³பா³தே³ஸோ ஹோதி பா⁴வகம்மேஸு.
ப⁴விதப்³போ³ ப⁴ப்³போ³, ப⁴விதப்³ப³ம் ப⁴ப்³ப³ம்.
544. , 556. வத³ மத³ க³மு யுஜ க³ரஹாகாராதீ³ஹி ஜ்ஜ ம்ம க்³க³ ய்ஹேய்யா கா³ரோ வா.
வத³ மத³ க³மு யுஜ க³ரஹாகாரந்தஇச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி ண்யபச்சயஸ்ஸ யதா²ஸங்க்²யம் ஜ்ஜ ம்ம க்³க³ ய்ஹ ஏய்யாதே³ஸா ஹோந்தி வா தா⁴த்வந்தேன ஸஹ, க³ரஸ்ஸம் ச கா³ரோ ஹோதி பா⁴வகம்மேஸு.
வத்தப்³ப³ம் வஜ்ஜம், மத³னீயம் மஜ்ஜம், க³மனீயம் க³ம்மம், யோஜனீயம் யோக்³க³ம், க³ரஹிதப்³ப³ம் கா³ரய்ஹம், தா³தப்³ப³ம் தே³ய்யம், பாதப்³ப³ம் பேய்யம், ஹாதப்³ப³ம் ஹேய்யம், மாதப்³ப³ம் மேய்யம், ஞாதப்³ப³ம் ஞேய்யம், இச்சேவமாதி³.
545. , 548. தே கிச்சா.
யே பச்சயா தப்³பா³த³யோ ரிச்சந்தா, தே கிச்சஸஞ்ஞாதி வேதி³தப்³பா³.
கிச்சஸஞ்ஞாய கிம்பயோஜனம்? பா⁴வகம்மேஸு கிச்சத்தக²த்தா².
546. , 562. அஞ்ஞே கித.
அஞ்ஞே பச்சயா கித ஏவ ஸஞ்ஞா ஹோந்தி.
கித ஸஞ்ஞாய கிம்பயோஜனம்? கத்தரி கித.
547. , 596. நந்தா³தீ³ஹி யு.
நந்தா³தீ³ஹி தா⁴தூஹி யுபச்சயோ ஹோதி பா⁴வகம்மேஸு.
நந்தீ³யதே நந்த³னம், நிந்தி³தப்³ப³ம் வா நந்த³னம், க³ஹணீயம் க³ஹணம், சரிதப்³ப³ம் சரணம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த² யோஜேதப்³பா³.
548. , 597. கத்துகரணபதே³ஸேஸு ச.
கத்துகரணபதே³ஸஇச்சேதேஸ்வத்தே²ஸு ச யுபச்சயோ ஹோதி.
கத்தரி தாவ – ரஜம் ஹரதீதி ரஜோஹரணம் தோயம்.
கரணே தாவ – கரோதி தேனாதி கரணம்.
பதே³ஸே தாவ – திட்ட²ந்தி தஸ்மிந்தி டா²னம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த² யோஜேதப்³பா³.
549. , 550. ரஹாதி³தோ ண.
ரகாரஹகாராத்³யந்தேஹி தா⁴தூஹி அனாதே³ஸஸ்ஸ நஸ்ஸ ணோ ஹோதி.
கரோதி தேனாதி கரணம், பூரேதி தேனாதி பூரணம். க³ஹணீயம் தேனாதி க³ஹணம். ஏவமஞ்ஞேபி யோஜேதப்³பா³.
இதி கிப்³பி³தா⁴னகப்பே பட²மோ கண்டோ³.
து³தியகண்ட³
550. , 546. ணாத³யோ தேகாலிகா.
ணாத³யோ பச்சயா யுபச்சயந்தா தேகாலிகாதி வேதி³தப்³பா³.
கும்ப⁴ம் கரோதி அகாஸி கரிஸ்ஸதீதி கும்ப⁴காரோ, கரோதி அகாஸி கரிஸ்ஸதி தேனாதி கரணம். ஏவமஞ்ஞேபி யோஜேதப்³பா³.
551. , 598. ஸஞ்ஞாயம் தா³ தா⁴தோ இ.
ஸஞ்ஞாயமபி⁴தே⁴ய்யாயம் தா³ தா⁴தோ இபச்சயோ ஹோதி.
பட²மம் ஆதீ³யதீதி ஆதி³, உத³கம் த³தா⁴தீதி உத³மி, மஹோத³கானி த³தா⁴தீதி மஹோத³தி⁴, வாலானி த³தா⁴தி தஸ்மிந்தி வாலதி⁴, ஸம்மா தீ⁴யதீதி ஸந்தி⁴.
552. , 609. தி கித சாஸிட்டே².
ஸஞ்ஞாயமபி⁴தே⁴ய்யாயம் ஸப்³ப³தா⁴தூஹி திபச்சயோ ஹோதி, கித ச ஆஸிட்டே².
ஜினோ ஜனம் பு³ஜ்ஜ²தூதி ஜினபு³த்³தி⁴, த⁴னம் அஸ்ஸ ப⁴வதூதி த⁴னபூ⁴தி, ப⁴வதூதி பூ⁴தோ, ப⁴வதூதி பா⁴வோ, த⁴ம்மோ ஜனம் த³தா³தூதி த⁴ம்மதி³ன்னோ, வட்³ட⁴தூதி வட்³ட⁴மானோ. ஏவமஞ்ஞேபி யோஜேதப்³பா³.
553. , 599. இத்தி²யமதியவோ வா.
இத்தி²யமபி⁴தே⁴ய்யாயம் ஸப்³ப³தா⁴தூஹி அகார தி யு இச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி வா.
ஜீரதீதீ ஜரா, மஞ்ஞதீதி மதி, சேதயதீதி சேதனா, வேத³யதீதி வேத³னா. ஏவமஞ்ஞேபி யோஜேதப்³பா³.
554. , 601. கரதோ ரிரிய.
கரதோ இத்தி²யமனித்தி²யம் வா அபி⁴கே²ய்யாயம் ரிரீயபச்சயோ ஹோதி வா.
கத்தப்³பா³ கிரியா, கரணீயம் கிரியம்.
555. , 612. அதீதே ததவந்துதாவீ.
அதீதே காலே ஸப்³ப³தா⁴தூஹி ததவந்துதாவீஇச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி.
ஹுதோ, ஹுதவா, ஹுதாவீ. வுஸிதோ, வுஸிதவா, வுஸிதாவீ. பு⁴த்தோ, பு⁴த்தவா, பு⁴த்தாவீ.
556. , 622. பா⁴வகம்மேஸு த.
பா⁴வகம்மேஸு அதீதே காலே தபச்சயோ ஹோதி ஸப்³ப³தா⁴தூஹி.
பா⁴வே தாவ – தஸ்ஸ கீ³தம், நச்சம், நட்டம், ஹஸிதம்.
கம்மனி தாவ – தேன பா⁴ஸிதம், தே³ஸிதம்.
557. , 606. பு³த⁴க³மாதி³த்தே² கத்தரி.
பு³த⁴க³முஇச்சேவமாதீ³ஹி தா⁴தூஹி தத³த்தே² க³ம்யமானே தபச்சயோ ஹோதி கத்தரி ஸப்³ப³காலே.
ஸப்³பே³ ஸங்க²தாஸங்க²தே த⁴ம்மே பு³ஜ்ஜ²தி அபு³ஜ்ஜி² பு³ஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி பு³த்³தோ⁴, ஸரணங்க³தோ, ஸமத²ங்க³தோ, அமத²ங்க³தோ, ஜானாதி அஜானி ஜானிஸ்ஸதீதி ஞாதோ, இச்சேவமாதி³.
558. , 602. ஜிதோ இன ஸப்³ப³த்த².
ஜிஇச்சேதாய தா⁴துயா இனபச்சயோ ஹோதி ஸப்³ப³காலே கத்தரி.
பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே ஜினாதி அஜினி ஜினிஸ்ஸதீதி ஜினோ.
559. , 603. ஸுபதோ ச.
ஸுபஇச்சேதாய தா⁴துயா இனபச்சயோ ஹோதி கத்தரி, பா⁴வே ச.
ஸுபதீதி ஸுபினம், ஸுபீயதே ஸுபினம்.
560. , 604. ஈஸம்து³ஸூஹி க².
ஈஸம்து³ஸுஸத்³தா³தீ³ஹி ஸப்³ப³தா⁴தூஹி க²பச்சயோ ஹோதி.
ஈஸஸ்ஸயோ, து³ஸ்ஸயோ, ஸுஸ்ஸயோ ப⁴வதா, ஈஸக்கரம், து³க்கரம், ஸுகரம், ப⁴வதா.
561. , 636. இச்ச²த்தே²ஸு ஸமானகத்துகேஸு தவே தும் வா.
இச்ச²த்தே²ஸு ஸமானகத்துகேஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹிதவேதும்இச்சேதே பச்சயா ஹோந்தி ஸப்³ப³காலே கத்தரி.
புஞ்ஞானி காதவே, ஸத்³த⁴ம்மம் ஸோது மிச்ச²தி.
562. , 638. அரஹஸக்காதீ³ஸு ச.
அரஹஸக்காதீ³ஸு ச அத்தே²ஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹி தும்பச்சயோ ஹோதி.
கோ தம் நிந்தி³துமரஹதி, ஸக்கா ஜேதும் த⁴னேன வா. ஏவமஞ்ஞேபி யோஜேதப்³பா³.
563. , 639. பத்தவசனே அலமத்தே²ஸு ச.
பத்தவசனே அலமத்தே²ஸு ஸப்³ப³தா⁴தூஹி தும்பச்சயோ ஹோதி.
அலமேவ தா³னானி தா³தும், அலமேவ புஞ்ஞானி காதும்.