5. வீதி²முத்தஸங்க³ஹஅனுதீ³பனா

143. வீதி²முத்தஸங்க³ஹே. ‘‘பவத்திஸங்க³ஹம்’’தி சித்துப்பாதா³னம் பவத்தாகாரகத²னஸங்க³ஹம். ‘‘படிஸந்தி⁴யம்’’தி படிஸந்தி⁴காலே. ‘‘தேஸம்’’தி சித்த சேதஸிகானம். விபா⁴வனிபாடே². ‘‘ததா³ஸன்னதாயா’’தி தாயபடிஸந்தி⁴யா ஆஸன்னதாய. ‘‘தம் க³ஹணேனே வா’’தி ஸந்தி⁴க்³க³ஹணேன ஏவ ஸந்தி⁴வசனேன ஏவ. ‘‘விஸயப்பவத்தி நாமா’’தி கம்ம கம்மனிமித்தாதீ³னம் விஸயானம் த்³வாரேஸு ஆபாதா க³மன வஸேன பவத்தி நாம. ‘‘மரணுப்பத்தியம் ஏவ ஸித்³தா⁴’’தி மரணுப்பத்தியம் ஜவனேஸு ஏவ ஸித்³தா⁴. ஏதேன மரணுப்பத்தி விதா⁴னம் ஜவனப்பதா⁴னம் ஹோதி, ந சுதிப்பதா⁴னந்தி தீ³பேதி. ந ஹி தஸ்மிம் விதா⁴னே தஸ்ஸம் சுதியம் விஸயப்பவத்தி வசனம் நாம அத்தி². ஜவனேஸு ஏவ அத்தி². ஸா பன சுதி தஸ்மிம் ப⁴வே ஆதி³ம்ஹி படிஸந்தி⁴ பவத்தியா ஸித்³தா⁴ய ஸிஜ்ஜ²தி யேவாதி. ‘‘தேஸம்’’தி வீதி²முத்தானம். ‘‘ப⁴வந்தீ’’தி பாதுப்³ப⁴வந்தி. ‘‘ததோ’’தி அயதோ. ‘‘க³ந்தப்³பா³’’தி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன உபபஜ்ஜிதப்³பா³. ‘‘க³ச்ச²ந்தீ’’தி பவத்தந்தி. ‘‘திரோ’’தி திரியதோ. ‘‘அஞ்சி²தா’’தி க³தா பவத்தா, ஆயதா வா. ‘‘ஸமானஜாதிதாயா’’தி திரச்சா²ன க³தஜாதி வஸேன ஸமானஜாதி பா⁴வேன. ‘‘யுவந்தீ’’தி மிஸ்ஸீ ப⁴வந்தி. ‘‘ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ’’தி ஸுக²ஸமுதா³யதோ. ‘‘தி³ப்³ப³ந்தீ’’தி விஜ்ஜோதந்தி. ‘‘இதி கத்வா’’தி இதி வசனத்த²ம் கத்வா உபரிதே³வா ஸுராதி வுச்சந்தீதி யோஜனா. ‘‘வேபசித்திபஹாராதா³த³யோ’’தி வேபசித்தி அஸுரிந்த³ பஹாராத³அஸுரிந்தா³தி³கே தே³வாஸுரே. ‘‘ஸுரப்படி பக்கா²’’தி தாவதிம்ஸாதே³வப்படிபக்கா². ‘‘ஸுரஸதி³ஸா’’தி தாவதிம்ஸாதே³வ ஸதி³ஸா. ‘‘வேமானிகபேதே’’தி வேமானிக நாமகே பேதே. ‘‘வினிபாதிகே’’தி வினிபாதிக நாமகே து³க்³க³த தே³வஜாதிகே. தேஸம் பவத்தி உபரி ‘வினிபாதிகாஸுரானஞ்சா’தி பதே³ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ‘‘தேபீ’’தி லோகந்தரிக நேரயிக ஸத்தாபி. ‘‘காலகஞ்சிகபேதே’’தி காலகஞ்சிக நாமகே பேதே. ஏவம் கதா²வத்து² பாளியம் ஆக³தா வேஸ்ஸபு⁴ ஆத³யோ யமராஜானோபனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வேஸ்ஸபூ⁴ ச நோத்தி ச ஸோமோ ச யமோ ச வேஸ்ஸவணோ ச இதி இமே பேத்தி ராஜானோ. ‘‘ரஜ்ஜ’’ந்தி ராஜபா⁴வம் ராஜகிச்சம். யே ச யக்க²ரக்க²ஸா நாம கரோந்தா விசரந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘குரூரகம்மகாரினோ’’தி லுத்³த³கம்மகாரினோ. ‘‘ரேவதி விமானே’’தி ரேவதி விமான வத்து²ம்ஹி. ‘‘இதோ’’தி மனுஸ்ஸ லோகதோ, ஸுக³திப⁴வதோ வா. தேஹி யக்க² ரக்க²ஸா நாம பூ⁴மட்ட²காபி ஸந்தி, ஆகாஸட்ட²காபி. ‘‘நானாகம்மகாரணாயோ’’தி த்³வத்திம்ஸ விதா⁴னி கம்மகரண கிச்சானி. தேஸம்பி நிரயபாலானந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘திஸ்ஸன்னம்’’தி திஸ்ஸன்னம் அபாயபூ⁴மீனம். அபாயபூ⁴மி.

உஸ்ஸிதோ மனோ ஏதேஸந்தி வா, உஸ்ஸன்னோ மனோ ஏதேஸந்தி வா, த்³விதா⁴விக்³க³ஹோ. ‘‘உஸ்ஸிதோ’’தி உக்³க³தோ. ‘‘உஸ்ஸன்னோ’’தி விபுலோ. கஸ்மா திக்க²தர சித்தா ஹோந்தீதி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘பரிபுண்ணானம்’’திஆதி³ம். புப்³ப³வாக்யே அனந்த சக்கவாளஸாதா⁴ரண வஸேன வுத்தத்தா புன ‘‘இமஸ்மிம்’’திஆதி³ வுத்தம். வத்தப்³ப³ம் நத்தி². இதே⁴வ ஸப்³ப³ஞ்ஞு பு³த்³தா⁴தீ³னம் உப்பன்னதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அதி⁴க்³க³ண்ஹந்தீ’’தி அதி⁴கம் கத்வா க³ண்ஹந்தி. ‘‘ஸூரா’’தி பாபகல்யாண கம்மேஸு ஸூரசித்தா. ‘‘ஸதிமந்தோ’’தி விபுலஸ்ஸதிகா. ‘‘இத⁴ ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’’தி இதே⁴வ ஸிக்க²த்தயபூரண ஸங்கா²தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மசரியவாஸஸ்ஸ அத்தி²தா. ‘‘மரியாத³த⁴ம்மேஸூ’’தி லோகசாரித்த த⁴ம்மேஸு. ‘‘த⁴தரட்டோ²’’தி த⁴தரட்டோ² மஹாராஜா. ஏவம் விருள்ஹகோதிஆதீ³ஸு. ‘‘க³ந்த⁴ருக்கா²தி⁴ வத்தா²’’தி க³ந்த⁴ருக்கே²ஸு அஜ்ஜா²வுத்தா². ‘‘கும்ப⁴ண்டா³’’தி குவுச்சதி பத²வீ. பத²வி க³தானி ரதனப⁴ண்டா³னி யேஸம் தேதி விக்³க³ஹோ. ‘‘தா³னவரக்க²ஸா’’தி த³னுனாமதே³வதீ⁴தாய அபச்சந்தி அத்தே²ன தா³னவ நாமகா ரக்க²ஸா. அவருஜ்ஜ²ந்தி அந்தராயம் கரோந்தீதி அவருத்³த⁴கா. ‘‘விக³ச்ச²ரூபோ’’தி விபன்னவண்ணோ. ‘‘நிஹீனகம்மகதா’’தி நிஹீனானிபாபகம்மானி கத்வா ஆக³தா. காசிக³ந்த⁴ப்பியோ ஜாயந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யாக³ந்த⁴ப்பியோ ஜோகி³னீதி ச வுச்சந்தி, ஜுண்ஹாதி ச வுச்சந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அபி⁴லக்கி²தரத்தீஸூ’’தி அபி⁴ஞ்ஞாதரத்தீஸு. உபோஸத²ரத்தீஸூதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘கோ³சரப்பஸுதகாலே’’தி கோ³சரத்தா²ய விசரிதகாலே. ‘‘ஜுதிஅத்தே²னா’’தி விஜ்ஜோதனட்டே²ன. வஸூனி த⁴னானி தா⁴ரேந்தீதி வஸுந்த⁴ரா. வஸுந்த⁴ரா ச தே தே³வ யக்கா² சாதி விக்³க³ஹோ. ‘‘நாகா³த்வேவ வுச்சந்தீ’’தி பாளியம் நாகே³ஸு ஸங்க³ய்ஹந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘யா’’தி யா பு⁴ம்மதே³வயக்க² ஜாதியோ. ‘‘யாஸம்’’தி யாஸம் பு⁴ம்மதே³வ யக்க²ஜாதீனம். ‘‘கீளாபஸுதவஸேனா’’தி போ³தி⁴ஸத்தானஞ்ச பு³த்³தா⁴னஞ்ச அச்ச²ரிய த⁴ம்மஜாதகாலே உக்³கோ⁴ஸன கீளாகம்மவட்³ட⁴னவஸேன. ‘‘யாஸஞ்ச மந்தபதா³னீ’’தி யாஸம் நிக்³க³ஹ பக்³க³ஹபூஜனாதி³ வஸேன பவத்தானி மந்தபதா³னி. ‘‘தேஸூ’’தி + தேஸு சதூஸு அவருத்³த⁴கேஸு. ‘‘கீளாஸோண்ட³வஸேனா’’தி கீளாது⁴த்தவஸேன. ‘‘கா⁴ஸஸோண்ட³வஸேனா’’தி கா²த³னபு⁴ஞ்ஜன து⁴த்தவஸேன. ஸோணோ வுச்சதி ஸுனகோ². ‘‘ஸத்தே’’ நேரயிகே வா பேதேவா. ‘‘காமஞ்ச ஹோதீ’’தி கிஞ்சாபி ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘நிப³ந்த⁴னோகாஸோ’’தி நிச்சஸம்ப³ந்த⁴னோகாஸோ. ‘‘ஸமுதா³க³தேஸூ’’தி பரம்பரதோ ஆக³தேஸு. ‘‘தே³வராஜட்டா²னேஸூ’’தி இமஸ்மிம் சக்கவாளே தாவதிம்ஸாப⁴வனே தே³வராஜட்டா²னேஸூதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘பாளியம் ஏவா’’தி தீ³க⁴னிகாயே ஜனவஸப⁴ஸுத்தபாளியம் ஏவ. யச்ச²ந்தி நியச்ச²ந்தி ஏத்தா²தி யாமோ. ‘‘நியச்ச²ந்தீ’’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் இஸ்ஸாமச்ச²ரிய மூலகேஹி கலஹப⁴ண்ட³னாதீ³ஹி விக³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². ‘‘தம் ஸஹசரிதத்தா’’தி தேன யாம நாமகேன இஸ்ஸரதே³வகுலேன நிச்சகாலம் ஸஹ பவத்தத்தா. ‘‘வஸம் வத்தேந்தீ’’தி இச்ச²ம் பூரேந்தீதி வுத்தம் ஹோதி.

‘‘புரே’’தி ஸம்முக²ட்டா²னே. தம் பன டா²னம் உச்சட்டா²னம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உச்சேடா²னே’’தி. ‘‘ஸஹஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா’’திஆதீ³ஸு அத்தனோ ஸரீரோபா⁴ஸேன ஸஹஸ்ஸம் சக்கவாள லோகம் ப²ரந்தோ ஸஹஸ்ஸோனாமாதி அட்ட²கதா²யம் அதி⁴ப்பேதம். குலதே³வதாயோ நாம குல பரம்பர பூஜித தே³வதாயோ நாம. ‘‘உபட்ட²ஹந்தீ’’தி யுத்தட்டா²னே தே³வவத்து² தே³வமாலகானி கத்வா ஸமயே ஸமயே தத்த² க³ந்த்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜேந்தி, வந்த³ந்தி, தோ²மேந்தி, வரம் பத்தே²ந்தீதி அத்தோ². ‘‘உபட்ட²கா ஏவஸம்பஜ்ஜந்தீ’’தி உபட்ட²கமத்தாவஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘கஸ்ஸசீ’’தி கஸ்ஸசி ஹேட்டி²மஸ்ஸ. ‘‘தத்தா²’’தி தாஸு ப்³ரஹ்மபூ⁴மீஸு. புன ‘‘தத்தா²’’தி தஸ்மிம் து³தீயதலே. ‘‘ஆபா⁴’’தி ஸரீராபா⁴. நிச்ச²ரந்தி அங்க³பச்சங்கே³ஹி நிக்³க³ச்ச²ந்தி. ‘‘அசல ஸண்டி²தா’’தி து³தீய தலே விய சலிதா ந ஹோதி. அத² கோ² அசல ஸண்டி²தா. ‘‘தேஸம்’’தி தேஸம்வாதீ³னம் பாடே². ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாதிஆதி³கம் நாமம் நஸித்³த⁴ம்தி யோஜனா. ‘‘இஞ்ஜனஜாதிகேஹீ’’தி சலனஜாதிகேஹி. ‘‘ஹேட்டி²மதலானம் இஞ்ஜிதம் புஞ்ஞப்ப²லம் அத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஆனேஞ்ஜ ஜாதிகேனா’’தி அசலனஜாதிகேன உபேக்கா²ஜா²னேன நிப்³ப³த்தானம் சதுத்த²தலானம். ‘‘கேனசி அந்தராயேனா’’தி தேஜோஸம்வட்டாதி³கேன அந்தராயேன. ‘‘ஏத்த²பீ’’தி ஏதஸ்மிம் சதுத்த²தலேபி. ‘‘ஆயு வேமத்ததாயா’’தி ஆயுப்பமாணனானத்தஸ்ஸ. ‘‘ஓளாரிகானம்’’தி இத³ம் பகதியா ஓளாரிக ஸபா⁴வதாய வுத்தம். ந ஸுகு²மானம் அத்தி²தாய. நத்தி² விஹஞ்ஞனம் ஏதேஸந்தி அவிஹா. கிம் விஹஞ்ஞனம் நாமாதி ஆஹ ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனா கம்மேஸு அவிப்பா²ரிகதா பத்தீ’’தி. சித்தஸ்ஸ அவிப்பா²ரதா பஜ்ஜனம் நாம நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘பஸாத³ தி³ப்³ப³ த⁴ம்ம பஞ்ஞா சக்கூ²ஹீ’’தி ‘பஸாத³ சக்கு², தி³ப்³ப³சக்கு², த⁴ம்மசக்கு², பஞ்ஞா சக்கூ², ஹி. தத்த² பஸாத³சக்கு² ஏவ இத⁴ தி³ப்³ப³சக்கூ²திபி வுச்சதி. ‘‘த⁴ம்ம சக்கூ²’’தி ஹேட்டி²மமக்³க³ஞ்ஞாணம். ‘‘பஞ்ஞா சக்கூ²’’தி விபஸ்ஸனா ஞாணபச்சவேக்க²னாஞாணேஹி ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸம் ஸப்³ப³ஞ்ஞாணம். ‘‘ரூபீனம் ஸத்தானம்’’தி ரூபகாயவந்தானம் ஸத்தானம். ‘‘கனிட்ட²பா⁴வோ’’தி அப்பதரபா⁴வோ. ‘‘அனாகா³மிமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸபி படிக்கே²போ’’தி ஸகதா³கா³மிபா⁴வேட²த்வா பா⁴வேந்தஸ்ஸேவ அனாகா³மிமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜதி. நோ அஞ்ஞதா²தி ஆஹ ‘‘ஸகதா³கா³மீனம் படிக்கே²பேனா’’திஆதி³ம்.

பூ⁴மிசதுக்கம் நிட்டி²தம்.

144. ப⁴வந்தரே ஓக்கமந்தி ஏதாயாதி ஓக்கந்தீதி பியுஜ்ஜதி. ‘‘ஸோதரஹிதோ’’தி பஸாத³ஸோதரஹிதோ. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ‘‘ஆஸித்தகாதி³பா⁴வேனா’’தி ஆஸித்தகபண்ட³காதி³ பா⁴வேன. ‘‘த்³வீஹி ப்³யஞ்ஜனேஹீ’’தி த்³வீஹி நிமித்தேஹி. ‘‘விப³ச்ச²வசனோ’’தி விபன்னவசனோ. ‘‘வத்து² விபன்னஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ‘‘வத்தூ²’’தி ஸம்பா⁴ர சக்கு² வுச்சதி. தஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய விபன்னத்தா தேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ வத்து²விபன்னோதி வுச்சதி. ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸா’’தி சக்கு²ஸோ தாதி³கஸ்ஸ.‘‘பஸூதியம் யேவா’’தி விஜாயமானகாலேயேவ. ‘‘பஞ்ஞாவேய்யத்தியபா⁴வஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ப்³யத்தஸ்ஸ பா⁴வோ வேய்யத்தியம். ‘‘ப்³யத்தஸ்ஸா’’தி ப²ரணஞ்ஞாணஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. பஞ்ஞா ஸங்கா²தம் வேய்யத்தியம் அஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. த்³விஹேதுக திஹேதுகானம்பி ந ஸக்கா நியமேதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் ந ஸக்காதி ஆஹ ‘‘மாதுகுச்சி²ம்ஹி விபத்தி நாம நத்தீ²’’தி. கதமேஸம் விபத்தீதி. உப்பன்னானம்பி சக்கு² ஸோதானம் விபத்தி. கேனகாரணேன விபத்தீதி. பரூபக்கமேனவா மாதுயா விஸம பயோகே³ன வா நானாபா³தே⁴ன வா விபத்தீதி யோஜனா. தா⁴துபாடே² யக்க² பூஜாயம்தி படி²தத்தா ‘‘பூஜனீயட்டே²னா’’தி வுத்தம். ஏதேன யக்கி²தப்³பா³ பூஜிதப்³பா³ யக்கா²தி த³ஸ்ஸேதி. யே பன கிச்ச²ஜீவிகபத்தா விசரந்தி, தே பூ⁴மஸ்ஸிதா நாம ஹோந்தீதி யோஜனா. ‘‘பூ⁴மிஸ்ஸிதா’’தி பாடே² பூ⁴மியம் ஸிதா நிஸ்ஸிதாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புஞ்ஞனிப்³ப³த்தஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘விரூபா ஹுத்வா’’தி தே வண்ணதோபி து³ப்³ப³ண்ணா ஹோந்தி. ஸண்டா²னதோபி து³ஸ்ஸண்டா²னா. ஜீவிகதோபி கிச்ச²ஜீவிகாதிஆதி³னா விபன்னரூபா ஹுத்வா. ‘விவஸா ஹுத்வா நிபதந்தீ’தி வினிபாதிகாதிபி வத³ந்தி. விவஸாதி ச அத்தனோ வஸேன இச்சா²ய வினாதி அத்தோ². ‘‘விவித்தட்டா²னேஸூ’’தி ஜனவிவித்தேஸு டா²னேஸு. பரியேஸித்வா வா ஜீவிதம் கப்பேந்தி. பீளேத்வா வா ஜீவிதம் கப்பேந்தி. தாஸேத்வா பீளேத்வா வா ஜீவிதம் கப்பேந்தீதி யோஜனா. ‘‘வேமானிகபேதாபீ’’தி அத்தனோ புஞ்ஞனிப்³ப³த்தம் தி³ப்³ப³விமானம் யேஸம் அத்தி², தே வேமானிகா. தே பன புஞ்ஞாபுஞ்ஞமிஸ்ஸக கம்மேன நிப்³ப³த்தத்தா கேசி தி³வா தி³ப்³ப³ஸுக²ம் அனுப⁴வந்தி, ரத்திம் பேதது³க்க²ம். கேசி ரத்திம் தி³ப்³ப³ஸுக²ம் அனுப⁴வந்தி, தி³வா பேதது³க்க²ந்தி. பரேஹி த³த்தம் தி³ன்னம் புஞ்ஞப்ப²லம் உபனிஸ்ஸாய ஜீவந்தீதி பரத³த்தூபஜீவினோ. ‘‘பரேஹி தி³ன்னம் புஞ்ஞப்ப²லம்’’தி ஞாதகேஹி புஞ்ஞம் கத்வா இத³ம் மே புஞ்ஞம் பேதானம் காலங்கதானம் ஞாதீனம் தே³தீ⁴தி ஏவம் தி³ன்னம் புஞ்ஞப்ப²லம். ‘‘ஸகலசக்கவாளபரியாபன்னா ஏகபூ⁴மகா’’தி யதா² தாவதிம்ஸாபூ⁴மி நாம ஸப்³ப³ சக்கவாளேஸுபி அத்தி². ஸப்³பா³பி தி³ப்³பே³ன வஸ்ஸஸஹஸ்ஸேன ஏகஆயு பரிச்சே²தோ³ ஹோதி. இமஸ்மிம் சக்கவாளே வத்தப்³ப³ம் நத்தி². ந ததா² நிரயேஸு வா திரச்சா²ன யோனியம் வா பேத்திவிஸயேவா அஸுரகாயேவா மனுஸ்ஸேஸுவா பு⁴ம்மதே³வேஸு வா ஏகபரிச்சே²தோ³ நாம அத்தி². சதுன்னம் அபாயானம் ஆயுப்பமாண க³ணனாய நியமோ நத்தீ²தி வுத்தம், ந நு ப்³ரஹ்ம ஸம்யுத்தே கோகாலிகம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ ப⁴க³வதா வுத்தோ த³ஸன்னம் நிரயானம் விஸும் விஸும் அத்தீ²தி. ஸச்சம் அத்தி². தே பன த³ஸனிரயா அவீசினிரயே பரியாபன்னா ஹுத்வா தஸ்ஸ பதே³ஸமத்தா ஹோந்தி. ந தேஹி பதே³ ஸமத்தேஹி ஸகலோ அவீசினிரயோ நியதாயு பரிமாணோதி ஸக்கா வத்தும். அபி ச ஸோபி தேஸம் ஆயுபரிச்சே²தோ³ அவீசிபூ⁴மியா நியாமேன ஸித்³தோ⁴ ந ஹோதி. தேன தேன கம்மவிஸேஸேனேவ ஸித்³தோ⁴. தஸ்மா யம் வுத்தம் ‘‘தத்த² யேபூ⁴ய்யேன கம்மப்பமாணத்தா’’தி, தம் ஸு வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தத்த² நிரயேஸூ’’திஆதி³ம். ‘‘ஏவம் ஸந்தே’’தி ந இதர தீ³பவாஸீனம் ஆயுகப்பஸ்ஸ ஆரோஹணஞ்ச ஓரோஹணஞ்ச அத்தீ²தி வுத்தே ஸதீதி அத்தோ². ஸமாசாரோ நாம த³ஸஸுசரிதானி. விஸமாசாரோ நாம த³ஸது³ச்சரிதானி. தேஸம் நிஸ்ஸந்த³பூ⁴தா ஸம்பத்திவிபத்தியோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தேஸம் பீ’’தி இதர தீ³பவாஸீனம்பி. ஸோ ஏவபரிச்சே²தோ³தி ஆபஜ்ஜதி. ந ச ஸக்கா ததா² ப⁴விதும். ஆதி³கப்பகாலே ஸப்³பே³ஸம்பி சதுதீ³ப வாஸீனம் அஸங்க்²யேய்யாயுகதா ஸம்ப⁴வதோதி. அத² இதரதீ³பவாஸீனம்பி ஆயுகப்பஸ்ஸ ஆரோஹணம் ஓரோஹணஞ்ச அத்தி². ஏவம் ஸதி, ஏதரஹிபி தேஸம் ஆயுகப்போ ஜம்பு³தீ³பவாஸீனம் ஆயுகப்பேன ஏகக³திகோ ஸியாதி சோத³னா. நிஸ்ஸந்த³மத்தத்தாதிஆதி³ பரிஹாரோ. நத்தி² இத³ம் மம இத³ம் மமாதி பவத்தா பாடிபுக்³க³லிகதண்ஹா ஏதேஸந்தி ‘‘அமமா’’. ‘‘அபரிக்³க³ஹா’’தி புத்ததா³ராதி³பரிக்³க³ஹரஹிதா. ‘‘உபரிமே சாதுமஹாராஜிகே’’தி ஆகாஸட்ட²கசாதுமஹாராஜிகே. தி³வே தே³வலோகே ஸித்³தா⁴னி தி³ப்³பா³னி. ‘‘யாவ நிமிராஜகாலா’’தி யாவ அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தஸ்ஸ நிமிரஞ்ஞோ உப்பன்னகாலா. கஸ்ஸ பபு³த்³தோ⁴ புரிமே அந்தரகப்பே உப்பன்னோ. நிமிராஜா பன இமஸ்மிம் அந்தர கப்பே உப்பன்னோ. ‘‘மனுஸ்ஸ லோகேஹி பஞ்ஞாஸவஸ்ஸானி சாதுமஹாராஜிகே ஏகோதி³ப்³ப³ரத்திதி³வோ ஹோதீ’’திஆதி³ அபி⁴த⁴ம்மே த⁴ம்ம ஹத³ய விப⁴ங்கே³ ஆக³தனயேன வுத்தோ. சதுக்³கு³ணவசனே. ‘‘உபரிமானம்’’தி உபரிமானம் தே³வானம். ஏகம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸம் ஆயுப்பமாணம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘த்³வே’’தி த்³வே வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி. ‘‘அட்டா²’’தி அட்ட²வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி. ‘‘ஹேட்டி²மானம்’’தி ஹேட்டி²மானம் தே³வானம். ‘‘உபரிமானம்’’தி உபரிமானம் தே³வானம். யாமே ஏகோ ரத்திதி³வோதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘சத்தாரீ’’தி மனுஸ்ஸலோகே சத்தாரி வஸ்ஸஸதானி. ஏவம் ஸேஸேஸு. ‘‘ஆதி³அந்த த³ஸ்ஸனவஸேனா’’தி சாதுமஹாராஜிகே மனுஸ்ஸவஸ்ஸக³ணனா த³ஸ்ஸனம் ஆதி³த³ஸ்ஸனம் நாம. இதா³னி வஸவத்தியம் மனுஸ்ஸவஸ்ஸக³ணனா த³ஸ்ஸனம் அந்த த³ஸ்ஸனம் நாம.

ந அதிது³ப்³ப³லம்தி நாதிது³ப்³ப³லம். ‘‘தம்’’தி தம் அவிதக்க அவிசாரமத்தஜா²னம். ‘‘பூ⁴மந்தரே’’தி பத²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிதோ அஞ்ஞிஸ்ஸம் து³தீயஜ்ஜா²னபூ⁴மியம். கப்பவசனே. கப்பீயதி வஸ்ஸ, உது, மாஸ, பக்க², ரத்தி, தி³வா, தி³வஸேன பரிச்சி²ஜ்ஜீயதீதி கப்போ. கப்பீயந்தி வா நானாத⁴ம்மப்பவத்தியோ அதீதா தி³வஸேன பரிச்சி²ஜ்ஜீயந்தி ஏதேனாதி கப்போ. காலோ. மஹந்தோ கப்போதி மஹாகப்போ. வஸ்ஸானம் ஸதபா⁴கே³ஹிபி ஸஹஸ்ஸபா⁴கே³ஹிபி ஸதஸஹஸ்ஸபா⁴கே³ஹிபி ஸங்கா²தும் அஸக்குணேய்யோதி அஸங்க்²யேய்யோ. ஏகஸ்ஸ அஸங்க்²யேய்யஸ்ஸ அந்தரே தி³ஸ்ஸமானோ கப்போ அந்தரகப்போ. ஸத்தானம் நானாஆயுபரிச்சே²தோ³ ஆயுகப்போ. ஸோ பன மனுஸ்ஸானம் த³ஸவஸ்ஸாயுககாலே த³ஸவஸ்ஸேன பரிச்சி²ன்னோ. நேவஸஞ்ஞா தே³வானம் நிச்சகாலம் சதுராஸீதி கப்பஸஹஸ்ஸேஹி பரிச்சி²ன்னோ. அந்தரகப்போ நாம சூளகப்பா வுச்சந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வீஸதிப்பபே⁴தா³ சூளகப்பா வுச்சந்தீதி கேசி வத³ந்தீதிஆதி³னா யோஜனா. ‘‘யே’’தி யே சதுஸட்டி²யாதி³பே⁴தா³ அந்தரகப்பா. ‘‘யதா²வினட்ட²ம்’’தி வினட்ட²ப்பகாரேன வினட்ட²ப்பகதியா. வட்³ட⁴மானோ கப்போ விவட்டோ. ‘‘யதா²விவட்டம்’’தி விவட்டப்பகாரேன விவட்டப்பகதியா. அச்சயேன அதிக்கமனேன. ஹரணேன அபனயனேன. ‘‘தத்தா²’’தி தஸ்மிம் கப்பவசனே. அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தேஜேனா’’தி அக்³கி³னா. ‘‘ஸம்வட்டதீ’’தி வினஸ்ஸதி ததா³. ‘‘ஹேட்டா²’’தி ஹேட்டா²லோகோ. ‘‘சதுஸட்டி²வாரேஸூ’’தி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மவசனம்.

கா³தா²ஸு. ‘‘ஸத்தஸத்தக்³கி³னாவாரா’’தி ஸத்தஸத்தவாரா அக்³கி³னா வினஸ்ஸந்தி. அத²வா, பு⁴ம்மத்தே² பச்சத்தவசனம். ஸத்தஸுஸத்தஸுவாரேஸு லோகோ அக்³கி³னா வினஸ்ஸதீதி யோஜனா. தேனாஹ ‘‘அட்ட²மே அட்ட²மே’’தி. ‘‘த³கா’’தி உத³கேன. அட்ட²மே அட்ட²மேவாரே லோகோ த³கேன வினஸ்ஸதீதி யோஜனா. யதா³ சதுஸட்டி²வாரா புண்ணா, ததா³ ஏகோ வாயுவாரோ ஸியா. தத்த² ‘‘ததா³’’தி தஸ்மிம் சதுஸட்டி²வாரே. ‘‘விவட்டமானம்’’தி ஸண்ட²ஹமானம். ‘‘விவட்டதீ’’தி ஸண்ட²ஹதி. ‘‘ஸம்வட்டமானம்’’தி வினஸ்ஸமானம். ‘‘ஸம்வட்டதீ’’தி வினஸ்ஸதி. ‘‘த்³வே அஸங்க்²யேய்யானீ’’தி அட்³ட⁴த்³வயம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யந்தி கத்வா உபசாரேன வுத்தம். யதா²தம்-ஆப⁴ஸ்ஸரானம் அட்ட²கப்பானீதி. ‘‘உபட்³டே⁴னா’’தி உத³கவாரே ஹேட்டி²மபூ⁴மீஸு உத³கேன வினஸ்ஸமானாஸு து³தீயஜ்ஜா²னபூ⁴மி ந தாவ வினஸ்ஸதி. ஸம்வட்டகப்பேபி சிரகாலம் திட்ட²தேயேவ. இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸப்³ப³ஞ்சேதம் லப்³ப⁴மானத்தா வுத்தம். அஸங்க்²யேய்யகப்பம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி. இத³மேவ பமாணந்தி.

படிஸந்தி⁴சதுக்கம் நிட்டி²தம்.

145. கம்மசதுக்கே. ‘‘ஜனேதீ’’தி அஜனிதம் ஜனேதி. பாதுபா⁴வேதி. ‘‘உபத்த²ம்ப⁴தீ’’தி ஜனிதம் உபத்த²ம்ப⁴தி. சிரட்டி²திகம் கரோதி. ‘‘உபபீளேதீ’’தி ஜனிதம் உபபீளேதி, பரிஹாபேதி. ‘‘உபகா⁴தேதீ’’தி உபச்சி²ந்த³தி. ‘‘கடத்தா ரூபானம்’’தி கடத்தானாமகானம் கம்மஜரூபானம். ‘‘கம்மபத²பத்தாவா’’தி ஏத்த² படிஸந்தி⁴ஜனேன ஸதி, ஸப்³ப³ம்பி கம்மம் கம்மபத²பத்தம் நாம ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபச்சித்தா²தி விபக்கம். விபக்கம் விபாகம் யேஸந்தி விபக்க விபாகா. உபத்த²ம்ப⁴மானா பவத்ததி. ஸயம்பி பச்சயலாபே⁴ ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அலத்³தோ⁴காஸஸ்ஸா’’தி இத³ம் நித³ஸ்ஸன மத்தம். லத்³தோ⁴காஸஸ்ஸபி உபத்த²ம்ப⁴னம் நாம இச்சி²தப்³ப³மேவ. அஞ்ஞம் அகுஸலகம்மம் ஓகாஸம் லப⁴தீதி யோஜனா. ‘‘சாயம்’’தி சே அயம். ‘‘காலங்கரியா’’தி காலம்கரேய்ய. ‘‘அஸ்ஸா’’தி இமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. ‘‘பஸாதி³தம்’’தி பஸன்னம். ‘‘பதூ³ஸிதம்’’தி பது³ட்ட²ம். புப்³பே³ ‘மரணாஸன்ன காலே’தி வுத்தத்தா இத⁴ ‘பவத்திகாலேபீ’தி வுத்தம். ‘‘ஏதம்’’தி கம்மந்தரஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴னம். ‘‘ஜீவிதபரிக்கா²ரே’’தி ஜீவிதபரிவாரே பச்சயே. ‘‘ஸமுதா³னேத்வா’’தி ஸமாஹ ரித்வா.‘‘ஏத்தா²’’தி உபத்த²ம்ப⁴க கம்மட்டா²னே. க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ உபப்³ரூஹனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘வுத்தனயேனா’’தி ‘ஜீவிதந்தராயே அபனேத்வா’திஆதி³னா வுத்தனயேன. க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ சிரதரப்பவத்திந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘வுத்தப்பகாரா’’தி ‘விபச்சிதும் அலத்³தோ⁴காஸாவா விபக்க விபாகா வா ஸப்³பா³பி குஸலா குஸல சேதனா’தி ஏவம் வுத்தப்பகாரா. ‘‘து³ப்³ப³லதரம் கத்வா வா விபா³த⁴மானா’’தி உபபீளக கம்மகிச்சம் வுத்தம். ‘‘ஜனக கம்மஸ்ஸ து³ப்³ப³ல ஆயூஹனகாலே’’தி ஸமுச்சயனகாலே. ‘‘விஹத ஸாமத்தி²யம்’’தி வினாஸிதஸத்திகம். ‘‘மஹேஸக்கே²ஸூ’’தி மஹானுபா⁴வேஸு. ‘‘உபத்த²ம்ப⁴கம்பி தப்³பி³பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம்’’தி உபபீளக கம்மதோ விபரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம். ‘உபரிபூ⁴மி நிப்³ப³த்தகம்பி ஸமானம் ஹேட்டா²பூ⁴மியம் நிப்³ப³த்தேதீ’திஆதீ³ஸு ‘ஹேட்டா²பூ⁴மி நிப்³ப³த்தகம்பி ஸமானம் உபரிபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்தேதீ’திஆதி³னா வத்தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அஜாதஸத்துராஜவத்து²ம்ஹி தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ பிதுகா⁴தகம்மம் மஹாஅவீசினிரயே நிப்³ப³த்தனகம்பி ஸமானம் பச்சா² பு³த்³து⁴ பட்டா²ன கம்மேன பா³தீ⁴யமானம் விஹதஸாமத்தி²யம் ஹுத்வா தம் உஸ்ஸத³னிரயே நிப்³ப³த்தேதி. க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ விபா³த⁴னம் நாம ஸத்தஸ்ஸ து³க்கு²ப்பத்தி கரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் கோ³மஹிம்ஸாதீ³னம் புத்ததா³ரஞாதிமித்தானஞ்ச விபத்திகரணம் தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ உபபீளக கம்மகிச்சம் ப⁴வேய்ய. அஞ்ஞோஹி ஸோ புக்³க³லோ, அஞ்ஞே கோ³மஹிம்ஸாத³யோ. ந ச அஞ்ஞேன கதம் கம்மம் அஞ்ஞேஸம் ஸத்தானம் து³க்கு²ப்பத்திம் வா ஸுகு²ப்பத்திம் வா கரேய்யாதி சோத³னா. து³வித⁴ந்திஆதி³னா தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி. ஆனந்த³ ஸேட்டி²வத்து²ம்ஹி. ஸோஸேட்டி² மஹாமச்ச²ரியோ அஹோஸி. அஞ்ஞேபி தா³னம் தே³ந்தே நீவாரேஸி. ஸோ ததோ சவித்வா ஏகஸ்மிம் கா³மகே ஏகிஸ்ஸா இத்தி²யாகுச்சி²ம்ஹி ஜாதோ. தஸ்ஸ ஜாதகாலதோ பட்டா²ய தஸ்ஸ பாபகம்மேன மாதரம் ஆதி³ம் கத்வா ஸகலகா³மிகானம் ஜனானம் து³க்கு²ப்பத்தி ஹோதீதி த⁴ம்மபத³ அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தஸ்மா நிஸ்ஸந்த³ப²லவஸேன அஞ்ஞேன கதம் கம்மம் அஞ்ஞேஸம் ஸத்தானம் து³க்கு²ப்பத்திம் வா ஸுகு²ப்பத்திம் வா கரோதி யேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். [‘‘கம்மஜஸந்ததி ஸீஸேஸூ’’தி படிஸந்தி⁴காலதோ பட்டா²ய உப்பன்னா ஏகேகா கம்மஜரூபஸந்ததி நாம அத்தி². ஸா பச்சா² அபராபரம் தாதி³ஸாய கம்மஜரூபஸந்ததியா பவத்தத்தா²ய ஸீஸபூ⁴தத்தா ஸந்ததி ஸீஸந்தி வுச்சதி. யம் கிஞ்சி ஏகம் வாகம்மஜஸந்ததி ஸீஸம். த்³வே வாகம்மஜஸந்ததி ஸீஸானி ]. விஸுத்³தி⁴மக்³க³பாடே². ‘‘ததே³வா’’தி தம் உபகா⁴தக கம்மமேவ. ‘‘இத⁴ சா’’தி இமஸ்மிம் அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹே. ‘‘இமஸ்ஸ பீ’’தி இமஸ்ஸ உபகா⁴தக கம்மஸ்ஸபி. து³ட்ட²கா³மணி ரஞ்ஞோ வத்து²ம்ஹி ச ஸோணத்தே²ர பிதுனோ வத்து²ம்ஹி ச தேஸம் மரணாஸன்னகாலே பத²மம் து³க்³க³தி நிமித்தானி உபட்ட²ஹந்தி. பச்சா² ரஞ்ஞோ ஏகம் புப்³ப³கதம் கல்யாண கம்மம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ தே²ரபிது ச தங்க²ணே ஏவ ஏகம் கல்யாண கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ தானி து³க்³க³தி நிமித்தானி அந்தரதா⁴யந்தி. ஸக்³க³னிமித்தானி பாதுப்³ப⁴வந்தி. உபோ⁴பி சவித்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தந்தீதி. குஸலா குஸல கம்மானம் க²யம் கரோதீதி குஸலா குஸல கம்மக்க²யகரோ. ‘‘ஆயு கம்மேஸு விஜ்ஜமானேஸூ’’தி தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ஆயு பரிச்சே²தோ³ ச பரியந்த க³தோ ந ஹோதி, கம்மானுபா⁴வோ ச பரிக்கீ²ணோ ந ஹோதி. ஏவம் ஆயு கம்மேஸு விஜ்ஜமானேஸு. ‘‘அபராத⁴ கம்மஸ்ஸா’’தி மாதாபிதூஸுவா த⁴ம்மிகஸமண ப்³ராஹ்மணேஸு வா அபரஜ்ஜ²னவஸேன கதஸ்ஸ அபராத⁴கம்மஸ்ஸ. ‘‘ஸோ பனா’’தி மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²வாதோ³ பன. ‘‘அருச்சமானோ வியா’’தி அனிச்சி²யமானோவிய. ‘‘ஸோ’’தி மஜ்ஜி²மட்ட²கதா² வாதோ³. ‘‘தத்த² பனா’’தி மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் பன. ‘‘ஸப்³ப³ஞ்சேதம்’’தி ஸப்³ப³ஞ்ச ஏதம் ஸுத்தவசனம், வஸேன வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அனிச்ச²ந்தேஹி டீகா சரியேஹி. ‘‘விபாகம் படிஇச்சி²தப்³போ³’’தி விபாகம் படிச்ச இச்சி² தப்³போ³. ஏத்த² ‘‘விபாகம்’’தி கம்மனிப்³ப³த்தக்க²ந்த⁴ ஸந்தானம் வுச்சதி. தஸ்ஸ ஜனகம் கம்மம் ஜனக கம்மந்தி வுச்சதி. தஸ்ஸேவ க²ந்த⁴ஸந்தானஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴கம் தஸ்ஸேவ உபபீளகம் தஸ்ஸேவ உபகா⁴தகம் கம்மம் உபகா⁴தக கம்மந்தி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸாகேத பஞ்ஹே’’தி விபாகுத்³தா⁴ரே ஆக³தே ஸாகேத பஞ்ஹே. த⁴ம்மதி³ன்னாய நாம உக்³க³ஸேன ரஞ்ஞோ தே³வியா வத்து²ம்ஹி ஸாதே³வீ புப்³பே³ ஏகம் அஜம் கா⁴தேஸி, தேன கம்மேன அபாயேஸு பதித்வா பச்சா² பவத்தி விபாகவஸேன ப³ஹூஸு ப⁴வேஸு அஜஸரீரே லோமக³ணனாமத்தம் அத்தனோ ஸீஸச்சே²த³ன து³க்க²ம் அனுபோ⁴ஸீதி. ‘‘ஸா பனா’’தி ஸா ஏகா பாணாதிபாத சேதனா பன. மஹாமோக்³க³லான வத்து² நாம பஞ்சஸத சோரானம் தே²ரஸ்ஸ கா⁴த ந வத்து². தே²ரோஹி அத்தனா புப்³ப³கதேன உபச்சே²த³க கம்மேன சோரகா⁴தனம் லபி⁴த்வா பரினிப்³பு³தோ. ஸாமாவதிதே³வீ ச வக்³கு³முதா³னதி³தீரவாஸினோ பஞ்சஸத பி⁴க்கூ² ச அத்தனோ புப்³ப³கதேஹி உபச்சே²த³க கம்மேஹி தாதி³ஸம் பரூபக்கமம் லபி⁴த்வா ஸக்³கே³ஸு நிப்³ப³த்தா. து³ஸ்ஸிமாரோ நாம ககுஸந்த⁴ பு³த்³த⁴காலே மாரதே³வ புத்தோ வுச்சதி. கலாபு³ராஜானாம க²ந்தி வாதி³தா பஸஸ்ஸ கா⁴தகோ வுச்சதி. தே பன தங்க²ணே அத்தனா கதேன உபச்சே²த³க கம்மேன தங்க²ணே ஏவ சவித்வா அவீசிம்ஹி நிப்³ப³த்தா. தத்த² புரிம வத்தூ²ஸு உபச்சே²த³க கம்மம் உபச்சி²ந்த³ன மத்தம் கரோதி. ந அத்தனோ விபாகம் தே³தி. பச்சி²மவத்தூ²ஸு பன உபச்சி²ந்த³னஞ்ச கரோதி, விபாகஞ்ச தே³தீதி. விபா⁴வனிபாடே². ‘‘உபச்சே²த³ன புப்³ப³கம்’’தி உபச்சே²த³ன புப்³ப³கம் விபாகம் ஜனேதீதி யோஜனா. கம்மந்தரஸ்ஸ விபாகம் உபச்சி²ந்தி³த்வாவ அத்தனோ விபாகம் ஜனேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தத்த² ‘‘அத்தனோ விபாகம் ஜனேதீ’’தி இத⁴ கதா³சி ஜனேதி, கதா³சி ந ஜனேதீதி ஏவம் விபா⁴க³ஸ்ஸ அகதத்தா ‘‘தம் ந ஸுந்த³ரம்’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘இத⁴ புப்³ப³கதேனா’’திஆதி³ம். ‘‘அட்ட²கதா²ஸுயேவ ஆக³தத்தா’’தி தேஸு வத்தூ²ஸு தேஜனா உபச்சே²த³க கம்மேன மரந்தீதி ஏவம் வத்வா ஆக³தத்தா. விபாகம் நிப்³ப³த்தேதீதி விபாக நிப்³ப³த்தகம். தஸ்ஸ பா⁴வோ விபாக நிப்³ப³த்தகத்தம். விபாக நிப்³ப³த்தகத்தஸ்ஸ அபா⁴வோதி விக்³க³ஹோ.

ஜனகசதுக்கம் நிட்டி²தம்.

136. ‘‘நிகந்தி ப³லேன வா படிபா³ஹியமானம் விபாகம் ந தே³தீ’’தி ஜா²னலாபி⁴னோ ஹுத்வாபி மரணகாலே உப்பஜ்ஜிதும் நிகந்தியா ஸதி, தம் ஜா²னம் விபாகம் ந தே³தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஏகஸ்ஸா’’தி ஏகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. ‘‘தேஸம்’’தி மஹக்³க³தகம்ம ஆனந்தரிய கம்மானம். அந்திம ஜவனவீதி²யம் கதம் நாம வத்து² து³ப்³ப³லத்தா ஸயம்பி து³ப்³ப³லம் ஹோதி. படிஸந்தி⁴ம் ந ஜனேதி. தேனாஹ ‘‘அந்திம ஜவனவீதி²தோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஆஸன்னே கதம்’’தி. இத³ஞ்ச கம்மஸாமஞ்ஞ வஸேன வுத்தம். கம்மவிஸேஸே பன ஸதி, ந தே³தீதி ந வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். கதம் ஆஸன்ன கம்மம் நாமாதி க³ஹேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. பாளிபாடே². அஸ்ஸபுக்³க³லஸ்ஸ மரணகாலேவா ஸம்மாதி³ட்டி² ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா, மிச்சா²தி³ட்டி² ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னாதி யோஜனா. பரதோ பரிபுண்ணம் ஆக³மிஸ்ஸதி. ஸோமனஸ்ஸ ஜனகம் பரசேதனா பவத்திவஸேன. ஸந்தாப ஜனகம் குக்குச்சவிப்படிஸாரப்பவத்திவஸேன. இத³ம் க³ருக சதுக்கம் நாம அனந்தரே ப⁴வே விபச்சனகானம் கம்மானம் வஸேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘உபபஜ்ஜவேத³னீய கம்மானி ஏவா’’தி. கம்மம் நாம குஸலம் வா ஹோது, அகுஸலம் வா. புனப்புனம் லத்³தா⁴ ஸேவனே ஸதி, விபாகம் தே³தி. அஸதி ந தே³தி. காமாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் உப்பன்னம் ஹோதி சக்கு² விஞ்ஞாணந்தி ச, அகுஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் உப்பன்னம் ஹோதி சக்கு² விஞ்ஞாணந்தி ச, பாளியம் வுத்தம். ஏத்த²ஹி கதத்தாதி வத்வா புன உபசிதத்தாதி வசனம் புனப்புனம் வட்³ட⁴னஸங்கா²தே ஆஸேவனே ஸதி ஏவ விபாகம் தே³தீதி ஞாபேதி. தஸ்மா கதமத்த கம்மத்தா கடத்தா கம்மம் நாமாதி வுத்தேபி அனந்தரப⁴வே விபச்சனக கம்மஸ்ஸேவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தா புனப்புனம் லத்³தா⁴ ஸேவனமேவ இத⁴ க³ஹேதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘புனப்புனம் லத்³தா⁴ஸேவனம்’’தி வுத்தம்.

‘‘ஏவஞ்ச கத்வா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘யத்த² தம் புப்³ப³கதம் கம்மந்தி ஆக³தம்’’தி யஸ்மிம் அட்ட²கதா² பதே³ஸே தம் கடத்தா கம்மம் புப்³ப³கதம் கம்மம்தி ஆக³தம். ‘‘கஸ்மா இதா⁴’’திஆதீ³ஸு. ‘‘இதா⁴’’தி இமஸ்மிம் அபி⁴த⁴ம்மத்த² ஸங்க³ஹே. பாளியம். யம் க³ருகம், தம் விபாகம் தே³தி. தஸ்மிம் அஸதி, யம் ப³ஹுலம். தஸ்மிம் அஸதி, யம் ஆஸன்னம். தஸ்மிம் அஸதி, யம் கடத்தா வா பன கம்மம், தம் விபாகம் தே³தீதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

ஸுத்தந்தபாடே². ஸுக²வேத³னம் ஜனேதீதி ஸுக²வேத³னீயம். ‘‘ஸமத்தா’’தி ஸுட்டு²க³ஹிதா. ‘‘ஸமாதி³ன்னா’’தி தத³த்த²விவரணம். ‘‘பரியத்தம்’’தி ஸமத்த²ம். தம்ப³தா³தி⁴கஸ்ஸ யாவஜீவம் ப³ஹூனி பாபகம்மானி ஆசிண்ணானி. மரண தி³வஸே பன ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா சவித்வா தேன ஆஸன்ன கம்மேன ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தி. வாதகாலஸ்ஸ யாவஜீவம் ப³ஹூனி கல்யாண கம்மானி ஆசிண்ணானி. மரண தி³வஸேபன பு³த்³த⁴ஸாஸனே விபரீத ஸஞ்ஞம் கத்வா தேன ஆஸன்ன கம்மேன அபாயே நிப்³ப³த்தி.

க³ருகசதுக்கம் நிட்டி²தம்.

14. 7. தி³ட்ட²த⁴ம்மசதுக்கே. பஸ்ஸிதப்³போ³தி தி³ட்டோ². ‘‘த⁴ம்மோ’’தி க²ந்தா⁴யதன த⁴ம்ம ஸமூஹோ. தி³ட்டோ² த⁴ம்மோதி தி³ட்ட² த⁴ம்மோ. வத்தமானோ த⁴ம்மஸமூஹோ. யோ அத்தபா⁴வோதி வுச்சதி. அத்தஸங்கா²தஸ்ஸ தி³ட்டி²யா பரிகப்பிதஸாரஸ்ஸ பா⁴வோ பவத்தி காரணந்தி கத்வாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ட்ட² த⁴ம்மோ வுச்சதீ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘விபாகம் படிஸம்வேதே³தீ’’தி ஏதேன கத²ம் கம்மஸாத⁴னம் த³ஸ்ஸேதி. படிஸம்வேத³ன க்ரியாபதே³ விபாகந்தி கம்மபத³ம் தி³ஸ்வா விபாகம் நாம வேதி³தப்³ப³ம் வேத³னீயம். படிஸம்வேதி³தப்³ப³ம் படிஸம்வேத³னீயந்தி விஞ்ஞாதத்தா. ‘‘உபேச்சா’’தி உபக³ந்த்வா. ‘‘உபபஜ்ஜித்வா’’தி உபேச்ச பஜ்ஜித்வா. பாபுணித்வாதி அத்தோ². விபா⁴வனிபாடே². ‘‘தி³ட்ட² த⁴ம்மதோ’’தி தி³ட்ட² த⁴ம்மஸ்ஸ. ஸாமிஅத்தே² பஞ்சமீ. பாளியம் வுத்தம். ‘‘ஏத்த²ஹீ’’திஆதி³ புப்³ப³வாக்யே வுத்த நயமேவ. அபரஸத்³தோ³ நிச்சம் அபாதா³னா பேக்கோ². தஞ்ச அபாதா³னம் நாம அனந்தரே வுத்தபதே³ஹி. ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மா நாக³தானந்தர ப⁴வேஹீ’’தி தி³ட்ட²த⁴ம்மதோ ச அனாக³தானந்தர ப⁴வதோ சாதி அத்தோ². ‘‘பரிவத்தோ’’தி பப³ந்தோ⁴. அபராபரியோதி வா, அபரோ ச அபரோ ச அபராபரோ. அபராபரே பவத்தோ அபராபரியோதி அத்தோ². ‘‘உபபஜ்ஜப⁴வம்’’தி அனாக³தானந்தரப⁴வம். அஹோஸி கம்மே ‘‘அஹோஸீ’’தி பத³ம் அஞ்ஞாஸி கோண்ட³ஞ்ஞோதி பதே³விய ருள்ஹீனாமபத³ந்தி ஆஹ ‘‘அஹோஸி நாமகம்’’தி. தம் பன ருள்ஹிபத³ம் குதோபவத்தம்தி ஆஹ ‘‘அஹோஸி கம்மம்’’திஆதி³ம். ‘‘ஏவம் வுத்த பாட²வஸேனா’’தி ஏத்த² இத⁴ வுத்தோ பாடோ² ஸா வஸேஸோ. பரிபுண்ணபாடோ² பன அஹோஸி கம்மம் அஹோஸி கம்ம விபாகோ, அஹோஸி கம்மம் நாஹோஸி கம்ம விபாகோ, அஹோஸி கம்மம் அத்தி²கம்ம விபாகோ, அஹோஸி கம்மம் நத்தி² கம்மவிபாகோ, அஹோஸிகம்மம் ப⁴விஸ்ஸதி கம்ம விபாகோ, அஹோஸி கம்மம் ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்ம விபாகோதிஆதி³னா படிஸம்பி⁴தா³ மக்³கே³ ஆக³தோ. ‘‘ஸா’’தி பத²ம ஜவன சேதனா. ‘‘அப்பதர விபாகா சாதீ’’தி ஏத்த² ‘‘இதீ’’தி ஹேது அத்தே² நிபாதோ, தஸ்மா அசிரட்டி²தி கத்தா தி³ட்ட² த⁴ம்மே ஏவ ப²லம் த³த்வா விக³ச்ச²தி, தஸ்மா அப்பதர விபாகத்தா அஹேதுகமத்தம் ப²லம் த³த்வா விக³ச்ச²தீதி யோஜனா. ‘‘பச்சயோதி சா’’தி பச்சயம் லத்³தா⁴தி வுத்தோ பச்சயோதி ச. ‘‘ஸோ’’தி மஹந்தம் வுத்தோ பச்சயோ. ‘‘காகவலியாதீ³னம் வியா’’தி காகவலியாதீ³னம் புக்³க³லானம் தி³ட்ட²வேத³னீய கம்மம் விய. ‘‘பாகடதரப்ப²லதா³னம்’’தி ஸத்தாஹப்³ப⁴ந்தரே ஏவ ஸேட்டி²ட்டா²னப்படி லாபா⁴தி³வஸேன பாகடதரப்ப²லதா³னகம் கம்மவிஸேஸம். கம்ம பத²ஜவனஸந்தானே பவத்தா பத²மஜவன சேதனா வா இதராபி பத²ம ஜவன சேதனா வாதி யோஜனா. ‘‘காசீ’’தி ஏகச்சா பத²மஜவன சேதனா. ஸேஸானி தி³ட்ட²த⁴ம்ம வேத³னீய கம்மானி.

உபபஜ்ஜகம்மே. ‘‘அத்த² ஸாதி⁴கா’’தி ஸன்னிட்டா²னத்த²ஸாதி⁴கா. பாணகா⁴தாதி³ கிச்சஸாதி⁴காதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுட்டு² நிட்டா²பேதீதி ஸன்னிட்டா²பிகா. ‘‘ஸேஸானி பீ’’தி ஸேஸானி உபபஜ்ஜ வேத³னீய கம்மானிபி. ‘‘இதா⁴’’தி இமஸ்மிம் மனுஸ்ஸ லோகே. ‘‘மிஸ்ஸககம்மானீ’’தி குஸலா குஸலமிஸ்ஸகானி கம்மானி. வேமானிகபேதவத்தூ²னி விமானவத்து² பாளியம் ஆக³தானி. ‘‘ஸுக³தியம் விபத்திம் அனுப⁴வந்தானி வத்தூ²னீ’’தி ஏத்த² ‘‘விபத்திம்’’தி சக்கு² ஸோதாதீ³னம் அங்க³ பச்சங்கா³னம் வா விபத்திம். நானா து³க்கு²ப்பத்திபூ⁴தம் வா விபத்திம். ‘‘து³க்³க³தியம் ஸம்பத்திம்’’தி மஹித்³தீ⁴னம் நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம் ஸம்பத்திம். ‘‘யதா² வுத்த வத்தூ²ஹீ’’தி வேமானிக பேதவத்தா²தீ³ஹி. அட்ட²கதா²பாடே². ‘‘தேஸம் ஸங்கமனம் நத்தீ²’’தி தேஸம் கம்மானம் விபச்சனகால ஸங்கந்தி நாம நத்தி². ‘‘யதா²டா²னேயேவ பதிட்ட²ந்தீ’’தி தானி தி³ட்ட² த⁴ம்மட்டா²னாதி³வஸேன ப⁴க³வதா யதா² வுத்தட்டா²னே ஏவ திட்ட²ந்தி. ‘‘ஏவம் வுத்தம்’’தி தேஸம் ஸங்கமனம் நத்தீ²திஆதி³னயேன வுத்தம். ‘‘யுத்தியா வா அபா⁴வதோ’’தி ஏத்த² தி³ட்ட² த⁴ம்ம வேத³னீயஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ விபாகாதி³ யுத்தியா அபா⁴வதோ.

தி³ட்ட²த⁴ம்மசதுக்கம்.

148. பாகட்டா²னசதுக்கே. ‘‘காயாதீ³னம்’’தி சோபனகாயாதீ³னம். காய விஞ்ஞத்தாதீ³னந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அதிபாதேந்தீ’’தி அதிக்கம்ம பயோகே³ன அபி⁴ப⁴வித்வா பாதேந்தி. தேனாஹ ‘‘அதிபாதனஞ்சேத்தா²’’திஆதி³ம். ‘‘அதி³ன்னம்’’தி ஸாமிகேனஅதி³ன்னம் பரஸந்தகம். அக³மனீயவத்தூ²னி நாம அவீதிக்கமனத்தா²ய அனுபக³ந்தப்³பா³னி மாதுரக்கி²தாதீ³னி இத்தி² புரிஸஸரீரானி. ‘‘தஸ்ஸா’’தி பரபாணஸ்ஸ. ‘‘ததோ’’தி பரபரிக்³க³ஹித பா⁴வதோ. ‘‘அச்சி²ந்த³க சேதனா’’தி பரஸந்தகஸ்ஸ அத்தனோ ஸந்தககரணவஸேன பு⁴ஸம் பரஸந்தகா பா⁴வச்சி²ந்த³க சேதனா. விலுப்பன சேதனாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘மக்³கே³ன மக்³க³ப்படிபாத³கஸ்ஸா’’தி அத்தனோ மக்³கே³ன பரமக்³க³ ஸம்பயோஜகஸ்ஸ. ‘‘ஏத்த²பீ’’தி யதா² அதி³ன்னாதா³னே பரபரிக்³க³ஹித ஸஞ்ஞினோதி து³தீயம் அங்க³பத³ம் வுத்தம். ஏவம் ஏத்த²பி. ஏத்த² வத³ந்தி அக³மனீய வத்து² வஸேன சித்தந்தி அவத்வா தஸ்மிம் ஸேவன சித்தந்தி வுத்தம். தஸ்மா அக³மனீய வத்து² ஸஞ்ஞிதாதி அவுத்தம்பி வுத்தஸதி³ஸம் ஹோதீதி. ந ஹோதி. ந ஹி தஸ்மிந்தி வசனம் ஸஞ்ஞாவிஸேஸ ஸஹிதம் அத்த²ம் வத³தி. ஈதி³ஸேஸு ச டா²னேஸு ஸசே ஸஞ்ஞாபதா⁴னம் ஹோதி. பாணஸஞ்ஞிதா, பரபரிக்³க³ஹித ஸஞ்ஞிதா,தி அங்க³ பத³ம் விய இத⁴பி அக³மனீய வத்து² ஸஞ்ஞிதாதி து³தீயம் அங்க³பத³ம் அவஸ்ஸம் வத்தப்³ப³ம் ஹோதி. கஸ்மா, அங்க³னியமட்டா²னத்தா. தேனாஹ ‘‘ஏதேனா’’திஆதி³ம். ‘‘சதுரங்கீ³கோவ வுத்தோ’’தி தஸ்ஸ சத்தாரோ ஸம்பா⁴ரா. அக³மனீய வத்து², தஸ்மிம் ஸேவன சித்தம், ஸேவனப்பயோகோ³, மக்³கே³ன மக்³க³ப்படிபத்தி அதி⁴வாஸனந்தி. ‘‘ஸா’’தி பி⁴க்கு²னீ. ‘‘ரக்கி²தாஸு ஸங்க³ஹிதா’’தி மாதுரக்கி²த பிது ரக்கி²தாதீ³ஸு ஸங்க³ஹிதா. ‘‘டீகாஸு பனா’’தி ஸுத்தந்தடீகாஸு பன. ‘‘ஸா’’தி பி⁴க்கு²னீ. பாஸண்டா³ வுச்சந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தாதீ³னி. தம் வாதி³னோ பாஸண்டி³யா நாம. தேஸம் த⁴ம்மோ பாஸண்டி³ய த⁴ம்மோ நாம. மிச்சா²சாரோபி து³ஸ்ஸீலாய இத்தி²யா வீதிக்கமோ அப்பஸாவஜ்ஜோ. ததோ கோ³ரூப ஸீலிகாய மஹாஸாவஜ்ஜோ. ததோ ஸரணங்க³தாய, பஞ்ச ஸிக்கா² பதி³காய, ஸாமணேரியா, புது²ஜ்ஜன பி⁴க்கு²னியாதிஆதி³. அட்ட²கதா² பாடே². ‘‘ஏத்தா²’’தி இமஸ்மிம் அகுஸலகாயகம்மே. ‘‘ந க³ஹிதம்’’தி தே²ரேன வா அட்ட²கதா²சரியேஹி வா ந க³ஹிதம். ஸுரஞ்ச மேரயஞ்ச பிவந்தி ஏதேனாதி ஸுராமேரய பானம். தத³ஜ்ஜோ²ஹரண சேதனா கம்மம். ‘‘ஸப்³ப³ லஹுகோ’’தி ஸப்³பே³ஸம் ஸுராபான கம்ம விபாகானம் மஜ்ஜே² யோ விபாகோ லஹுகதரோ, பவத்திவிபாகமத்தோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘உம்மத்தகஸம்வத்தனிகோ’’தி உம்மத்தபா⁴வ ஸம்வத்தனிகோ. ‘‘பஞ்சபீ’’தி ஸுராபான கம்மேன ஸஹ பஞ்சபி. மூலடீகா வசனே. ‘‘தஸ்ஸா’’தி ஸுராபான கம்மஸ்ஸ. படிஸம்பி⁴தா³ மக்³க³டீகாயம் இமஸ்ஸ வாக்யஸ்ஸ ஸம்வண்ணனாயம் வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ‘‘தப்³பி³ ரமணாத³யோ சா’’தி ததோ ஸுராபானதோ விரமணாத³யோ ச. ‘‘மத³ஸ்ஸா’’தி மஜ்ஜனஸ்ஸ. ‘‘அபுஞ்ஞபத²ஸ்ஸா’’தி அகுஸல கம்ம பத²ஸ்ஸ. ‘‘தப்³பி³ரதி பீ’’தி ததோ ஸுராபானதோ விரதிபி. ‘‘நிம்மத³தாயா’’தி மஜ்ஜனரஹித பா⁴வஸ்ஸ. ‘‘ஸா’’தி நிம்மத³தா. ‘‘புஞ்ஞபத²ஸ்ஸா’’தி குஸலகம்ம பத²ஸ்ஸ. ‘‘இதீ’’தி தஸ்மா. ‘‘தானீ’’தி ஸுராபான கம்மதப்³பி³ரதி கம்மானி. ‘‘ந இதரம்’’தி கம்மபதே²ஹி அஸம்ப³ந்த⁴ம். ஸுராபானம் விஸும் படிஸந்தி⁴ம் ந தே³தீதி யோஜனா. தப்³பி³ரதி கம்மே பன ஸசே இத³ம் ஸுராபானம் நாம பாபகம்மம் து³ச்சரிதந்தி ஞத்வா ஸமாதா³ன விரதி ஸம்பத்தவிரதி வஸேன தம் ஸிக்கா²பத³ம் ரக்க²தி. தம் ஸீலம் அஞ்ஞேஹி புஞ்ஞபதே²ஹி அஸம்ப³ந்த⁴ம்பி விஸும் படிஸந்தி⁴ம் ந தே³தீதி ந வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஏவமித³ம் பீ’’தி ஏவம் இத³ம்பி ஸுராபான கம்மம் கம்ம பத²பத்தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ பரிவாரபூ⁴தம் ஏவ படிஸந்தி⁴ம் ஜனேதீதி யோஜனா. ‘‘தத்தா²’’தி கம்மபத²ஸுத்தேஸு. ஸரூபதோ ந வுத்தந்தி ச ஸக்கா வத்துந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யம்’’தி யம் ஸுராபான கம்மம். ‘‘தத்தா²’’தி தேஸு கம்மபத²ஸுத்தேஸு. கம்ம ஜனனம் நாம து³ச்சரித கம்மானம் ஜனனம். ஸக்கேன தே³வான மிந்தே³ன தஸ்ஸ அபாயகா³மிதா வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாஸுராய புண்ணம் இமம் ஸுராகும்ப⁴ம்கிணாத². மூலம் தே³த² க³ண்ஹாதா²தி அத்தோ². ‘‘தஸ்ஸா’’தி ஸுராபான கம்மஸ்ஸ. அபாயம் க³மேதி ஸம்பாபேதீதி அபாய கா³மீ. ‘‘யதி³த³ம்’’தி யா அயம் யதா²லாப⁴ யோஜனா அத்தி². மூலடீகா வசனே. ‘‘கம்மஸஹஜாதா’’தி அகுஸல கம்மஸஹஜாதா தண்ஹா. ‘‘தேஸம்’’தி தேஸம் பஞ்சன்னம் கம்மானம். ‘‘கோட்டா²ஸதோ’’தி த⁴ம்மஸங்க³ணியம் ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, வேத³னா ஹோதீதிஆதி³னா வுத்தே த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரே ஜா²னாதி³கோட்டா²ஸா நாம ஆக³தா. தேஸு பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³ கோட்டா²ஸதோ கம்மபத² கோட்டா²ஸிகா ஏவ. கம்மபத² கோட்டா²ஸே அந்தோக³தா⁴தி அத்தோ². ‘‘புரிமானம் சதுன்னம்’’தி பாணாதி பாதாதீ³னம் சதுன்னம் கம்மானம். ‘‘படிக்கி²த்தோ’’தி தஸ்ஸ கம்மபத²பா⁴வோ படிக்கி²த்தோ. ‘‘ததீயம்’’தி ததீய ஸுத்தம். ஏதாஸுபி ச அட்ட²கதா²ஸு.

காயகம்மாதீ³ஸு. ஸஸம்பா⁴ரகாயோ நாம ஸகலோ ரூபகாயோ. பஸாத³காயோ நாம காயபஸாதோ³ ஏவ. காய விஞ்ஞத்தி சோபனகாயோ நாம. ‘‘சோபன’’ந்தி ச சலனம் வுச்சதி. ‘‘ஸோ யேவா’’தி சோபனகாயோயேவ. காயகம்ம நாம லாபோ⁴ ச ஹோதி, தஸ்மா ஸோ கம்மானம் பவத்தி முக²ந்தி வுச்சதீதி யோஜனா. ‘‘கம்மானி விஸேஸேதும்’’தி இத³ம் காயகம்மம் நாம, இத³ம் வசீகம்மம் நாமாதி விஸேஸேதும் நியமேதும். ‘‘ஸக்கோந்தீ’’தி கம்மானி விஸேஸேதும் ஸக்கோந்தி. தஸ்மா காயத்³வாரே வுத்திதோதி ச வசீத்³வாரே வுத்திதோதி ச வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. மிச்சா²சாரஸ்ஸ வசீத்³வாரே அப்பவத்திதோ ‘‘புரிமானி த்³வே’’தி வுத்தம். ‘‘மஜ்ஜி²மானி சத்தாரீ’’தி முஸாவாதா³தீ³னி சத்தாரி வசீகம்மானி. ‘‘ச²ப்³பி³தா⁴னி தானி வஜ்ஜானீதி’’தி ‘காயகம்மம் ஜஹேய்யு’ந்திஆதீ³னி ச²ப்³பி³தா⁴னி தானி வஜ்ஜானி. கத²ம் ஏகமேகேன பா³ஹுல்ல ஸத்³தே³ன ச²ப்³பி³தா⁴னி தானி வஜ்ஜேதீதி. அன்வயதோ ச ப்³யதிரேகதோ ச வஜ்ஜேதி. கத²ம், பாணாதிபாத கம்மம் கதா³சி அப்பகேன வசீத்³வாரே உப்பன்னம்பி காயத்³வாரே ஏவ பவத்தி ப³ஹுலத்தா காயகம்மமேவ ஹோதி. வசீகம்ம ஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி. த்³வே வா அஸ்ஸ நாமானி ந ப⁴வந்தி. வசீத்³வாரே பன அப்பகவுத்தித்தா வசீகம்மம் நாம ந ஹோதி. காயகம்மந்தி நாமம் ந ஜஹதி. த்³வே வா அஸ்ஸ நாமானி ந ப⁴வந்தீதி ஏவம் ஏகேன காயத்³வாரே பா³ஹுல்ல வுத்திவசனேன பாணாதிபாத கம்மே ச²ப்³பி³தா⁴னி வஜ்ஜானி வஜ்ஜேதீதி. ஏவம் ஸேஸேஸு. வனசரகோ நாம வனலுத்³த³கோ. ஸோ பன கதா³சி அப்பகேன கா³மே சரந்தோபி வனே பா³ஹுல்ல சாரித்தா வனசரகோ ஏவ ஹோதி. கா³மசரகோதி நாமம் ந லப⁴தி. த்³வே வா அஸ்ஸ நாமானி ந ப⁴வந்தி. ஏவம் ஸங்கா³மாவசரகாபி. ஸங்கா³மாவசரோ நாம ஸங்கா³மே பா³ஹுல்லாவசரோ ஹத்தீ² வுச்சதி. ஏத்த² மனோத்³வாரம் ஸப்³ப³ கம்ம ஸாதா⁴ரணத்தா கம்மானி விஸேஸேதும் ந ஸக்கோதீதி வுத்தம். ஏவஞ்சஸதி, ‘அபி⁴ஜ்ஜா² ப்³யாபாதோ³ மிச்சா²தி³ட்டி² சேதி மனஸ்மிம் வுத்திதோ மனோகம்மம் நாமா’தி இத³ம் ந வத்தப்³ப³ந்தி. நோ ந வத்தப்³ப³ம். கம்ம ஸித்³தி⁴ம் படிச்ச அஞ்ஞத்³வாரேஹி அஸாதா⁴ரணத்தா. தேனாஹ ‘‘மனோகம்மானி பனா’’திஆதி³ம். ‘‘ஸித்³த⁴ம்’’தி நிப்³ப³த்தம். ‘‘காயகம்மத்³வாரம்’’தி ஏத்த² தத்த² சோபனகாயோ காயகம்மானம் பவத்தி ப³ஹுலத்தா காயகம்ம த்³வாரம் நாம. சோபனவாசா தத்த² வசீகம்மானம் பவத்தி ப³ஹுலத்தா வசீகம்மத்³வாரம் நாம. குஸலா குஸல ஜவன சித்தம் பன மனோகம்மானம் தத்தே²வ கம்ம கிச்ச ஸித்³தி⁴தோ மனோகம்ம த்³வாரம் நாமாதி ஏவம் கம்மேன த்³வார வவத்தா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘தஸ்ஸ த்³வாரஸ்ஸ நாமம் பி⁴ந்தி³தும் வா’’தி காயோதி நாமம் பி⁴ந்தி³தும் வா. ‘‘அத்தனோ நாமம் தா³துந்தி வா’’தி வசீதி நாமம் தஸ்ஸ தா³தும் வா. ‘‘ப்³ராஹ்மண கா³மாதீ³னம் ப்³ராஹ்மண கா³மாதி³பா⁴வோ வியா’’தி தஸ்மிம் அஞ்ஞகுலேஸு வஸந்தேஸுபி ப்³ராஹ்மண குலப³ஹுலத்தா ப்³ராஹ்மண கா³மோத்வேவ நாமம் ஹோதி. தஸ்மிம் வனே அஞ்ஞருக்கே²ஸு ஸந்தேஸுபி க²தீ³ரருக்க² ப³ஹுலத்தா க²தீ³ரவனந்த்வேவ நாமம் ஹோதீதி வத்தப்³ப³ந்தி. காயகம்மம் நிட்டி²தம்.

149. வசீகம்மே. ‘‘முஸா வத³ந்தீ’’தி அபூ⁴ததோ வத³ந்தி. பிஸதி ஏதாயாதி பிஸுணா. ‘‘நிருத்தி நயேனா’’தி ஏத்த² பியஸுஞ்ஞ கரணாதி வத்தப்³பே³ அக்க²ர லோபகரணம் நிருத்தி நயோ நாம. ‘‘யேனா’’தி யேனஜனேன. ‘‘ஸம்ப²ம்’’தி ஏத்த² ஸம்ஸத்³தோ³ ஸம்மதி து³க்க²ம் ஏதேனாதி அத்தே²ன ஸுகே² ஹிதே வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸம் ஸுக²ம் ஹிதஞ்சா’’தி. கீதி³ஸம் ஸுக²ம் ஹிதஞ்சாதி ஆஹ ‘‘ஸாது⁴ஜனேஹி அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம்’’தி. ஏதேன பாபஜனேஹி அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் ஹிதஸுக²ம் படிக்கி²பதி. ஹிதஸுக²ஸ்ஸ வினாஸனம் நாம தஸ்ஸ ஆக³மன மக்³க³பி⁴ந்த³னந்தி ஆஹ ‘‘ஹிதஸுக² மக்³க³ம் பி⁴ந்த³தீ’’தி. ‘‘தம் வா’’தி ஏத்த² ‘‘தம்’’தி ஹிதஸுக²ம். ‘‘அத்த² த⁴ம்மா பக³தஸ்ஸா’’தி அத்த²தோ ச த⁴ம்மதோ ச அபக³தஸ்ஸ. ‘‘படிபா⁴ண சித்தஸ்ஸா’’தி ஸுணந்தானம் சித்தரதி சித்தஹாஸவட்³ட⁴னத்தா²ய படிபா⁴ணஞ்ஞாணேன சித்தீகதஸ்ஸ. ‘‘யத்தா²’’தி யஸ்மிம் கதா² மக்³கே³. ‘‘அத்த² த⁴ம்ம வினயபத³ம்’’தி அத்த² பத³ஞ்ச த⁴ம்மபத³ஞ்ச வினய பத³ஞ்ச. தத்த² அத்தோ² நாம ஆரோக்³யஸம்பத்தி, மித்தஸம்பத்தி, பஞ்ஞாஸம்பத்தி, த⁴ன ஸம்பத்தி, போ⁴க³ஸம்பத்தியோ. தாஸு கோஸல்லஜனகம் வாக்யபத³ம் அத்த²பத³ம் நாம. இத³ம் ஸுசரிதம் நாம ஸக்³க³ஸம்வத்தனிகம், இத³ம் து³ச்சரிதம் நாம அபாய ஸம்வத்தனிகந்தி ஏவம் ஸபா⁴வ த⁴ம்மேஸு கோஸல்ல ஜனகம் வாக்ய பத³ம் த⁴ம்ம பத³ம் நாம. ஏவம் சித்தம் த³மிதப்³ப³ம், ஏவம் இந்த்³ரியானி த³மிதப்³பா³னி, ஏவம் ராகோ³ வினேதப்³போ³, ஏவம் தோ³ஸோ வினேதப்³போ³திஆதி³னா வினேதப்³பே³ஸு வினய கோஸல்லஜனகம் வாக்யபத³ம் வினய பத³ம் நாம. யத்த² ஏவரூபம் அத்த² பத³ஞ்ச த⁴ம்ம பத³ஞ்ச வினய பத³ஞ்ச கிஞ்சி நத்தி². தஸ்ஸ வாசா வத்து²மத்தஸ்ஸ ஏதம்னாமம் ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘ஸம்ப²ம்’’தி வுத்தப்பகாரம் நிரத்த²கவசனம். ‘‘தத்தா²’’தி தேஸு வசீகம்மேஸு. விஸம்வாத³னம் நாம விரஜ்ஜா² பனம். விஸம்வாத³கோ நாம விரஜ்ஜா²பனகோ. அத்த²ம் ப⁴ஞ்ஜதி வினாஸேதீதி அத்த² ப⁴ஞ்ஜனகோ. ‘‘கம்மபத²பே⁴தோ³’’தி படிஸந்தி⁴ ஜனகோ கம்மபத²விஸேஸோ. ‘‘இதரோ’’தி அத்த² ப⁴ஞ்ஜனகதோ அஞ்ஞோ முஸாவாதோ³. ‘‘கம்ம மேவா’’தி பவத்தி விபாக ஜனகம் வசீகம்மமேவ. ‘‘ரஜானம்’’தி தூ⁴லீனம். தாஸு ஸுக³தி து³க்³க³தீஸு உப்பஜ்ஜந்தீதி தது³ப்பஜ்ஜனகானி. ‘‘பத²பூ⁴தத்தா’’தி உப்பத்திமக்³க³பூ⁴தத்தா. ‘‘பே⁴த³ புரேக்கா²ரேனா’’தி மித்தபே⁴த³புரேக்கா²ரேன. மித்தம் பி⁴ந்த³தீதி பே⁴த³கோ. ‘‘ஸம்கிலிட்ட² சேதனா’’தி அத்த² புரேக்கா²ர த⁴ம்ம புரேக்கா²ர வினய புரேக்கா²ர அனுஸாஸனி புரேக்கா²ர ரஹிதா கேவலம் பே⁴த³புரேக்கா²ர சேதனா ஸம்கிலிட்ட² சேதனா நாம. ‘‘பரே பி⁴ன்னே யேவா’’தி பரஜனே பரஜனேன மிது²பே⁴த³வஸேன பி⁴ன்னேயேவ. ‘‘யம் கிஞ்சீ’’தி யம் கிஞ்சி அக்கோஸவத்து². ‘‘அயம் பீ’’தி அயம் ப²ருஸவாசாபி. ஏவம் அக்கோஸன கம்மம்பி அக்கோஸிதப்³ப³ஸ்ஸ தூ³ரே டி²தஸ்ஸபி மதஸ்ஸபி ஸம்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. அனத்த²ம் நிரத்த²கவாசா வத்து² மத்தம் விஞ்ஞாபேதீதி அனத்த²விஞ்ஞாபனகோ. ‘‘ஸச்சதோ க³ண்ஹந்தே யேவா’’தி யதா² ஸோ கதே²தி, ததா² தம் வத்து² உப்பன்ன புப்³ப³ந்தி ஏவம் ஸச்சதோ க³ண்ஹந்தேயேவ. கேசி ஸச்சதோ க³ண்ஹித்வா கிஞ்சி வத்து²ம் பூஜனீய டா²னே ட²பேத்வா தோ²மேந்தா பூஜேந்தா வந்த³ந்தா பரிஹரந்தி. ஸம்பராயி கத்தா²ய தம் ஸரணம் க³ச்ச²ந்தி. ஸப்³ப³மேதம் நிரத்த²கம் ஹோதி. ‘‘தத³ஸ்ஸாத³வஸேனா’’தி தம் ராஜகதா²தி³ம் தத்த² சித்தரதிம் லபி⁴த்வா அஸ்ஸாத³வஸேன கதே²ந்தஸ்ஸேவ கம்மம் ஹோதி. அனிச்ச லக்க²ண விபா⁴வனத்தா²ய வா ரதனத்தய கு³ணவிபா⁴வனத்தா²ய வா பாப க³ரஹ கல்யாண ஸம்பா⁴வனாய வா கதே²ந்தஸ்ஸ பன ஸத்த²கமேவ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘அத்த² த⁴ம்ம வினய நிஸ்ஸிதம்’’திஆதி³ம். ஸேஸமேத்த² காயத்³வாரே தீ³பிதமேவ.

150. மனோகம்மே. ‘‘அபி⁴ஜா²யந்தீ’’தி அதிரேகதரம் ஜா²யந்தி, சிந்தேந்தி, ஓலோகேந்தி வாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸ்ஸாத³மத்தே அட²த்வா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘ப்³யாபாதே³ந்தீ’’தி விக³தபா⁴வம் ஆபாதே³ந்தி ஸம்பாபேந்தி. தஞ்ச ஆபாத³னம் ந காயவாசாஹி. அத² கோ² சித்தேனேவாதி வுத்தம் ‘‘சிந்தேந்தீ’’தி. ‘‘தப்³பி³ பரீததோ’’தி ஸப்புரிஸ பஞ்ஞத்திதோ விபரீதேன. ‘‘தத்தா²’’தி தேஸு மனோகம்மேஸு. ‘‘இத³ம் மமஸ்ஸா’’தி இத³ம் ஸந்தகம் மமஸந்தகம் ப⁴வேய்ய, அஹோ ஸாது⁴ வதாதி யோஜனா. ‘‘அத்தனோ கத்வா’’தி அத்தனோ ஸந்தகம் கத்வா. ‘‘லாபா⁴வதிமே’’தி ஏத்த² ஸுலாப⁴ம் லப⁴ந்தீதி லாபா⁴. ‘‘அத்தனோ கரேய்யம்’’தி அத்தனோ ஸந்தகம் கரேய்யம். பரப⁴ண்ட³ம் வத்து² யஸ்ஸாதி பரப⁴ண்ட³ வத்து²கோ. ‘‘வத்தூ²’’தி ஆரம்மணபூ⁴தம் வத்து². யாவ ந பரிணாமேதி, தாவ ந கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²ஸூ’’தி அதி⁴காரோ. ‘‘அயம்’’தி அயம் ஸத்தோ. ‘‘தஸ்ஸா’’தி தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ. த³ஸவத்து²காமிச்சா²தி³ட்டி² நாம ‘நத்தி²தி³ன்னம், நத்தி²யிட்ட²ம், நத்தி²ஹுதம்’திஆதி³கா மிச்சா²தி³ட்டி². த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தேஸு காசிதி³ட்டி²யோ நத்தி²காதி³ ஸபா⁴வா ஹோந்தி. இத⁴ பன தப்³ப³ஹுலனயேன கம்மமேவாதி வுத்தம். யதா²வுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. ‘‘சித்துப்பாதோ³’’தி மக்³க³சித்துப்பாதே³. ‘‘பஸ்ஸந்தோ’’தி தீணி லக்க²ணானி பஸ்ஸந்தோ. வுத்தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘நியாமம்’’தி ஸம்மத்த நியாமம். அவிபரீதனியாமந்தி அத்தோ². புன ‘‘நியாமம்’’தி மிச்ச²த்தனியாமம். விபரீத நியாமந்தி அத்தோ². திகிச்சி²தும் அஸக்குணேய்யோதி அதேகிச்சோ². ஏகந்தேன அபாயகா³மீ ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘அபஸ்ஸித்வா’’தி தி³ட்டி²ட்டா²னானம் அபஸ்ஸித்வா. ‘‘மிச்சா²தி⁴மோக்க²மத்தேனா’’தி தித்தா² சரியேஸு ஸத்³த³ஹன மத்தேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸகம் ஆசரியகம்’’தி அத்தனோ ஆசரியஸ்ஸ ஸந்தகபூ⁴தம். டி²தோ புக்³க³லோ. அட்ட²கதா²யம் வுத்தோ, யதா²ஹ மிச்ச²த்ததிகே மிச்சா²ஸபா⁴வாதி மிச்ச²த்தா. விபாகதா³னே ஸதி, க²ந்த⁴பே⁴தா³னந்தரமேவ விபாகதா³னதோ நியதா. மிச்ச²த்தா ச தே நியதா சாதி மிச்ச²த்தனியதா. ஸம்மாஸ பா⁴வாதி ஸம்மத்தா. ஸம்மத்தா ச தே நியதா ச அனந்தரமேவ ப²லதா³ன நியமேனாதி ஸம்மத்தனியதாதி. ‘‘தஸ்ஸா’’தி மிச்சா²தி³ட்டி²யா. ‘‘அசோபேத்வா’’தி அசாலேத்வா. ‘‘ஏதேனா’’தி ஏதேனபி ஸத்³தே³ன. ‘‘இமேஸம்’’தி மனோகம்மானம். ‘‘ஏதேனா’’தி மனஸ்மிம் ஏவாதி வசனேன. ‘‘உபபன்னம்’’தி பரிபுண்ணம். ‘‘உபலக்க²ணாதி³வஸேனா’’தி உபலக்க²ணனய நித³ஸ்ஸனனய பதா⁴னனயாதி³வஸேன. ‘‘அத்த²ந்தரப்பஸங்கோ³ ஹோதீ’’தி கத²ம் ஹோதி. ஏவஸத்³தே³ன வினா பாணாதிபாத கம்மம் காயத்³வாரே பா³ஹுல்ல வுத்திதோ காயகம்மம் நாமாதி வுத்தே இத³ம் லத்³தா⁴தபத்தோ ராஜகுமாரோதி விய உபலக்க²ணனயமத்தம். தேன ஸேஸத்³வாரேஸுபி பா³ஹுல்ல வுத்திம் உபஸல்லக்கே²தீதி அத்த²ந்தரப்பஸங்கோ³ ஸியாதி. ஏவம் ஸேஸனயேஸுபீதி. ‘‘அபிசா’’தி கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் அத்தீ²தி ஜோதேதி. ‘‘தேஸூ’’தி பாணவதா⁴தீ³ஸு. ‘‘ஏகம் அங்க³ம்’’தி உபக்கமோதி சதுத்த²ம் அங்க³ம். ‘‘தம் ஸஹஜாதா சா’’தி சேதனா ஸஹஜாதா ச. சேதனா பக்கே² ப⁴வாதி சேதனா பக்கி²கா. சேதனா விய காயகம்மபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அப்³போ³ஹாரிகத்தம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி மனோகம்மந்தி வோஹரிதும் அப்பஹோனகத்தம் க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². அத்தா பதா⁴னம் யேஸம் தே அத்தப்பதா⁴னா. அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ. அத்தப்பதா⁴னா ந ஹோந்தி. சேதனா பதா⁴னா ஹோந்தி. இதே⁴வ தே அத்தப்பதா⁴னா ஹோந்தீதி அத்தோ². ‘‘ததா² ததா²’’தி அஹோவத இத³ம் மமஸ்ஸாதிஆதி³னா தேன தேன பகாரேன. ‘‘தத்தா²’’தி தேஸு மனோகம்மேஸு. ‘‘ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம்’’தி பாடிபதி³கபத³மேதம். ஸப்³ப³ப்பகாரதோதி அத்தோ². ‘‘இதா⁴’’தி மனோகம்மட்டா²னே. ‘‘மனோகம்ம கிச்சவிஸேஸேனா’’தி அஹோவத இத³ம் மமஸ்ஸாதிஆதி³கேன கிச்ச விஸேஸேன. மனோகம்ம தீ³பனா நிட்டி²தா.

151. ‘‘ஏத்த² ச த³ஸன்னம் பீ’’திஆதீ³ஸு. ‘‘தாபீ’’தி தா புப்³பா³பரசேதனாயோபி. ஆதி³தோ பட்டா²ய பவத்தா தாபீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யானிபனா’’திஆதீ³ஸு. ஏகோ ஏகஸ்ஸ வத³தி அஹம் இமம் ஸத்தம் மாரேமி, த்வம் அஸுகம்ஸத்தம் மாரேஹீதி. ஏவம் வத்வா உபோ⁴பி உபக்கமம் கரோந்தி. கம்மம் பன உபி⁴ன்னம்பி ந ஸிஜ்ஜ²தி. தத்த² ஆணாபகஸ்ஸ த்வம் அஸுகம் ஸத்தம் மாரேஹீதி ஆணாபன கம்மம் ஸசே ஸிஜ்ஜ²தி. வசீத்³வாரே பவத்தம் காயகம்மந்தி வுச்சதி. இத⁴ பன அஸித்³த⁴த்தா வசீத்³வாரே தி³ஸ்ஸ மானம் வசீகம்மந்தி வுச்சதி. வசீது³ச்சரிதமத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏஸனயோ ஸேஸேஸுபி.

‘‘தோ³ஸமூலேனா’’திஆதீ³ஸு. தோ³ஸோ ஏவ மூலம் தோ³ஸமூலம். தோ³ஸோ மூலம் மஸ்ஸாதி தோ³ஸமூலம். தம் ஸம்பயுத்த சித்தந்தி த்³விதா⁴ அத்தோ². ப்³யாபாதோ³ நாம தோ³ஸோ ஏவ. ஸோ கத²ம் தோ³ஸேன மூலேன ஜாயேய்யாதி வுத்தம் ‘‘புரிமோ ப்³யாபாத³வஜ்ஜேஹீ’’தி. பரதோ அபி⁴ஜ்ஜா²யம்பி ஏஸனயோ. விபா⁴வனிபாடே². நிதி⁴பாட²கா நாம ராஜனிதி⁴ விதா⁴யகா. தத்த² சண்டோ³ நிக்³க³ஹேதப்³போ³தி ஆக³தத்தா து³ட்ட²னிக்³க³ஹத்த²ந்தி வுத்தம். ராஜூனம் அதி³ன்னாதா³னம் மோஹமூலேன ஜாயதீதி யோஜனா. ‘‘ப்³ராஹ்மணானஞ்சா’’தி ஸகஸஞ்ஞாய ஏவ யம் கிஞ்சி ஹரந்தானம் ப்³ராஹ்மணானஞ்ச கம்மப²லஸம்ப³ந்தா⁴பவாதீ³னஞ்ச. ‘‘ஆஹரணம்’’தி அதி³ன்னாதா³னவஸேன ஹரணம். அவஹரணந்தி வுத்தம் ஹோதி. யோ பன மோஹோ ராஜூனம் உப்பன்னோ, யோ ச ப்³ராஹ்மணானம் உப்பன்னோ, யோ ச கம்ம ப²லஸம்ப³ந்தா⁴ பவாதீ³னம் உப்பன்னோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’தி லோபோ⁴ கம்மானம் ஸுட்டு²வட்³ட⁴னாய நிதா³னம் காரணம் ஹோதீதி யோஜனா. ஸஞ்ஜாதா கங்கா²யேஸம் தே ஸஞ்ஜாதகங்கா². பரிதோ உட்டா²தி ஏத்தா²தி பரியுட்டா²னம். கங்கா²ய பரியுட்டா²னம் கங்கா²பரியுட்டா²னம். ஜனானம் தானிகம்மானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

அகுஸலகம்மதீ³பனானிட்டி²தா.

157. குஸலகம்மே. அயம் பன ஏவமாதீ³ஸு ஸுத்தபதே³ஸு ஆக³தோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘மேத்தம் காயகம்மம்’’தி மேத்தாஸஹக³தம் காயகம்மம். ஏவம் வசீகம்மேபி. சேதனா ஹேத்த² கம்மந்தி அதி⁴ப்பேதா. மனோகம்மே பன சேதனாபி யுஜ்ஜதி. அப்³யாபாதோ³பி யுஜ்ஜதி. ஞாணம் அனுபரிவத்தீதி ஞாணானுபரிவத்தம். ஞாணானுபரிவத்தீதிபி பாடோ², ஸோ யேவத்தோ². ‘‘பத³க்கி²ணம்’’தி பவட்³டி⁴தம். அபரம் பரியாயம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யஸ்மிம் பனா’’திஆதி³னா. து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ பா⁴வோ து³ஸ்ஸில்யம். பாணாதிபாதாதி³கம்மம். ‘‘பவத்தமானே’’தி காயத்³வாரே பவத்தமானே. ‘‘யம் பன குஸலம்’’தி பாணாதி பாதாதி³தோ விரதி குஸலம். ‘‘பவத்தமானம்’’தி சித்தே பவத்தமானம். ‘‘கிச்ச ஸீஸேனா’’தி கிச்சப்பதா⁴னேன. கிச்சம் பதா⁴னம் கத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸமேத்த² காயகம்மே ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

‘‘வசீகம்மேபி ஏஸேவனயோ’’தி யஸ்மிம் து³ஸ்ஸில்யே பவத்தமானே வாசா அபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதி. வசீ ஸம்வரோ பி⁴ஜ்ஜதீதிஆதி³னா வத்தப்³ப³ம். ‘‘அவஸேஸம் பனா’’தி தீஹி காயகம்மேஹி சதூஹி வசீகம்மேஹி அவஸேஸம். தத்த² ‘‘தீஹி காயகம்மேஹீ’’தி தீஹி காயது³ச்சரித விரதி கம்மேஹி. ‘‘சதூஹி வசீகம்மேஹீ’’தி சதூஹி வசீது³ச்சரித விரதி கம்மேஹி. ‘‘ஸப்³ப³ம்பி கல்யாண கம்மம்’’தி ஸப்³ப³ம்பி தா³னகம்மம், ஸப்³ப³ம்பி பா⁴வனா கம்மம், அபசாயன கம்மம், வேய்யாவச்சகம்மம், பத்திதா³னகம்மம், பத்தானுமோத³னாகம்மம், த⁴ம்மஸவன கம்மம், த⁴ம்ம தே³ஸனா கம்மம், ஸப்³ப³ம்பி தி³ட்டி²ஜுகம்மம் தீஸுத்³வாரேஸு பவத்தம்பி மனோகம்மம் நாமாதி யோஜனா. இமேஸு பன த்³வீஸு பரியாயேஸு பச்சி²மோயேவ பதா⁴னந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யாவ தே³வா’’தி அந்திம பரிச்சே²த³ ஜோதகோ நிபாதோ. மத்த²கபரிச்சே²தே³னாதி அத்தோ².

ஸீலபதே³. ‘‘ஸீலயதீ’’தி ஸம்மா த³ஹதி ச உபதா⁴ரேதி சாதி த்³விதா⁴ அத்தோ². ‘‘ஸுஸமாஹிதானீ’’தி ஸுப்பதிட்டி²தானி. ‘‘உபரிமே குஸல த⁴ம்மே’’தி மஹக்³க³த லோகுத்தர குஸலத⁴ம்மே. ஸத்தஸு விஸுத்³தீ⁴ஸு உபரிமே சித்த விஸுத்³தா⁴தி³ குஸலத⁴ம்மே. ‘‘அதி⁴குஸல த⁴ம்மே’’தி அதி⁴கே போ³தி⁴பக்கி²ய குஸல த⁴ம்மே. பரேஹி தி³ன்னம், ததே³வ பத்திம். ஸப்³பா³னி பன தானி தா³னாதீ³னி குஸலானி. ஸோதே⁴ந்தி ஸப்புரிஸாஜனா. தானி ஏவபுஞ்ஞானி. ஏகமேகம் புஞ்ஞக்ரியவத்து². ‘‘இமினா பச்சயேனா’’தி சீவராதி³ பச்சயேன, அன்னபானாதி³ பச்சயேன, த⁴ன த⁴னஞ்ஞாதி³பச்சயேன வா. ‘‘ஸப்³ப³ம்பி சேதம்’’தி ஸப்³ப³ம்பி ஏதம் த³ஸவித⁴ம் புஞ்ஞம். ‘‘ஹீனேன ச²ந்தே³னா’’தி யஸகாமதாதி³வஸேன ஹீனேன ச²ந்தே³ன, ஹீனேன சித்தேன, ஹீனேன வீரியேன, ஹீனாய வீமம்ஸாய. ‘‘மஜ்ஜி²மேனா’’தி புஞ்ஞப்ப²லகாமதாதி³வஸேன மஜ்ஜி²மேன. ‘‘பணீதேனா’’தி கத்தப்³ப³மேவித³ந்தி அரியவம்ஸானு ப்³ரூஹனவஸேன பணீதேன ச²ந்தா³தி³னா பவத்தி தம் பணீதந்தி யோஜனா. ‘‘யஸகாமதாயா’’தி கித்தி ஸத்³த³காமதாய வா, பரிவாரகாமதாய வா. ‘‘புஞ்ஞப்ப²லகாமதாயா’’தி ப⁴வஸம்பத்தி போ⁴க³ஸம்பத்திகாமதாய. ‘‘அரியபா⁴வம் நிஸ்ஸாயா’’தி இத³ம் தா³னம் நாம அரியானம் வம்ஸோ. அஹம்பி அரியோ. தஸ்மா மயாபி கத்தப்³ப³மேவித³ந்தி ஏவம் அரியபா⁴வம் நிஸ்ஸாயாதி அத்தோ². ஏத்த² ச ‘‘அரியோ’’தி ஆசார அரியோபி யுஜ்ஜதி த³ஸ்ஸன அரியோபி. தத்த² ஆசார அரியோ நாம ஸப்புரிஸோ புது²ஜ்ஜன கல்யாணகோ வுச்சதி. த³ஸ்ஸன அரியோ நாம பரமத்த² அரியோ. ‘‘பாரமிதா தா³னம்’’தி ஸப்³ப³தா³னேஹி அக்³க³பத்தம் மஹாபோ³தி⁴ ஸத்தானம் பாரங்க³ததா³னம். தஞ்ஹி ஸப்³ப³ ஸத்தவிமோக்க²த்தா²ய பவத்தி தத்தா அக்³க³பத்தம் ஹோதி, பாரங்க³தம். ததோ உத்தரிதரஸ்ஸ கஸ்ஸசிதா³னஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஸேஸேஸுபி புஞ்ஞ க்ரியவத்தூ²ஸு. ‘‘திகத்³வயம்’’தி புரிமாதி³ ஹீனாதி³ திகத்³வயம். ‘‘அந்திம வத்து²னா’’தி அந்திம வத்து² அஜ்ஜா²பஜ்ஜனேன வா. ‘‘து³ஸ்ஸீலோ நாமா’’தி து³ஸ்ஸீல பி⁴க்கு² நாம. ஸோ ஹி யாவபி⁴க்கு²ப்படீஞ்ஞம் ந விஜஹி. தாவ பி⁴க்கு² ஏவ. ந ஸாமணேரோ, ந கி³ஹீ. தம் சே அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² அமூலகேன அந்திம வத்து²னா அனுத்³த⁴ம்ஸேதி. அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ ஸேஸோ. ஓமஸவாதே³ பாசித்தியம். ஸஹஸேய்யட்டா²னே தேன ஸஹ அதிரேக ரத்திம் ஸயந்தஸ்ஸாபி ஆபத்தி நத்தி². தஸ்மா ஸோ து³ஸ்ஸீல பி⁴க்கு²த்வேவ வத்தப்³போ³தி. ‘‘புன கம்மவாசாய ஸமாதா³தப்³ப³ந்தி நத்தீ²’’தி யதா² ஸிக்க²ம் பச்சக்க²ந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் ஸமாதா³னம் பி⁴ஜ்ஜதி. புன பி⁴க்கு²பா⁴வம் இச்ச²ந்தேன புன கம்மவாசாய ஸமாதா³தப்³ப³ம் ஹோதி. ஏவம் புன கம்மவாசாய ஸமாதா³தப்³ப³ந்தி நத்தி². ‘‘இதரேஸு பனா’’தி லிங்க³னாஸனங்க³தோ அஞ்ஞேஸு த³ண்ட³கம்மங்கே³ஸு. நிச்சஸீலாதீ³ஸு. ‘‘யம் நிச்சமேவ வட்டதீ’’தி யம் பாணாதிபாத விரதி ஸீலம் நிச்சமேவ ரக்கி²தும் வட்டதி. அனிச்சம் ந வட்டதி. கஸ்மா, பாணகா⁴தாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³காலம்பி து³ச்சரித ஸம்ப⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘அனிச்சம் ஸாவஜ்ஜம் ஹோதீ’’தி. து³ச்சரிதம் ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘யம் நிச்சம்பி வட்டதீ’’தி பகதி க³ஹட்டா²னம் யம் விகால போ⁴ஜனாதி³ விரதி ஸீலம் நிச்சம்பி வட்டதி. ‘‘அனிச்சம்பி வட்டதீ’’தி ஸமாதா³ன தி³வஸம் அதிக்கமித்வா விகால போ⁴ஜனாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ வீதிக்கம தோ³ஸோவா து³ச்சரித தோ³ஸோ வா நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ஸாவஜ்ஜம் ந ஹோதீ’’தி. து³ச்சரிதம் ந ஹோதீதி அத்தோ². ததா² த³ஸஸீலஞ்ச பகதி க³ஹட்டா²னம் அனிச்சஸீலம் நாமாதி யோஜனா. ‘‘அனிச்சஸீலமேவ ஹோதீ’’தி பகதி க³ஹட்டா²னம் தம் த³ஸஸீலம் யாவஜீவம் நிச்சம் கத்வா ஸமாதி³யித்வா ரக்க²ந்தானம்பி அபப்³ப³ஜிதத்தா பப்³ப³ஜிதேஸு ஜாதி ஸபா⁴வேனேவ ஸித்³த⁴ம் நிச்சஸீலம் நாம ந ஹோதி. யாவஜீவம் கத்வா ஸமாதா³ன வஸேனேவ நிச்சம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘வேஸதா⁴ரணேன ஸஹ ஸித்³த⁴த்தா’’தி ஏத்த² கத²ம் வேஸதா⁴ரணேன ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி. வேஸதா⁴ரணம் நாம கி³ஹிவத்த²ம் பஹாய காஸாய வத்த² தா⁴ரணம். காஸாயவத்த²ஞ்ச நாம அரஹத்தத⁴ஜோ ஹோதி. ந ச அரஹத்தத⁴ஜம் தா⁴ரேந்தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ம் அஸமாதி³யந்தஸ்ஸபி விகாலே பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ததா² நச்சாதீ³னி பஸ்ஸிதும், மாலாதீ³னி தா⁴ரேதும், உச்சாஸயனாதீ³ஸு வஸிதும், ஜாதரூபாதீ³னி ஸாதி³தும். கஸ்மா இதி சே, தேஸஞ்ஹி தம் தம் யதா²ஸகம் ஸீலம் நிச்சம் ஸுத்³த⁴ம் கத்வா ரக்கி²துமேவ வட்டதீதிஆதி³னா காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவாதி. ‘‘அப்பனம் அபத்தாவ அதி⁴ப்பேதா’’தி அப்பனாபத்தானம் மஹக்³க³தபா⁴வனானம் விஸும் உபரி வக்க²மானத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஏத்தே²வா’’தி இமஸ்மிம் பா⁴வனா கம்மே ஏவ. ‘‘தே ஸஞ்ஞேவா’’தி ரதனத்தயாதீ³னம் ஏவ ச. க³ந்தும் ஆரத்³தோ⁴ க³மிகோ. அத்³தா⁴னம் தீ³க⁴மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தோ அத்³தி⁴கோ. ‘‘பரிஸுத்³தே⁴னா’’தி லாப⁴ஸக்காராதி³ நிரபேக்க²தாய அத்துக்கம் ஸன பரவம்ப⁴னாதி³ ரஹிததாய ச பரிஸுத்³தே⁴ன. ‘‘ஹிதப்ப²ரண சித்தேனா’’தி மயி கரோந்தே இமஸ்ஸ ஏத்தகம் ஹிதஸுக²ம் ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் தேஸம் ஹிதஸுகே²ஸு ப²ரண சித்தேன. மேத்தசித்தேனாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அத்தனோ கிச்சேஸு வியா’’தி ஏதேன தேஸம் ஸப்³ப³ம் கிச்சம் அத்தனோபா⁴ரம் கரோதீதி தீ³பேதி. ‘‘ஸாதா⁴ரண கரணம்’’தி அத்தனோ புஞ்ஞம் பரேஸம் தா³னம். அத்த மனதாபவேத³னியாது⁴ஸாதூ⁴தி வசீபே⁴த³கரணம். தஞ்ஹிதி³ன்னஞ்சானுமோதி³தஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் ஜாதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யோனிஸோமனஸிகாரே ட²த்வாதி ஏத்த² ஸிலோகாதி³பக்கி²கம் அயோனிஸோமனஸிகாரம் ஜஹித்வா ஸுணந்தஸ்ஸ இமம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா அத்த²ரஸத⁴ம்மரஸப்படிஸம்வேதீ³ ப⁴விஸ்ஸாமீதி, தே³ஸேந்தஸ்ஸ இமம் தே³ஸேந்தோ த⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸுணந்தானஞ்ச அனுக்³க³ஹம் கரிஸ்ஸாமீதி யோனிஸோமனஸிகாரே ட²த்வா. லாப⁴ ஸக்காராதி³ பக்கி²கோ மனஸிகாரோ அயோனி ஸோமனஸிகாரோ நாம. நிய்யானத்த² நிஸ்ஸரணத்த² பக்கி²கோ யோனிஸோமனஸிகாரோ நாம. நிரவஜ்ஜ கம்மானி நாம கஸிகோ³ரக்கா²தி³ கம்மானி. நிரவஜ்ஜஸிப்பானி நாம வட்³ட⁴கிஸிப்பாதீ³னி வேஜ்ஜஸிப்பாதீ³னி ச. நிரவஜ்ஜ விஜ்ஜாடா²னானி நாம பரூபரோத⁴ர ஹிதானி அங்க³விஜ்ஜா வேத³விஜ்ஜா மந்தவிஜ்ஜாதீ³னி. ‘‘வோதா³ன கரணம்’’தி விஸேஸேன விஸுத்³த⁴கரணம். ‘‘தம் ஸபா⁴வத்தா’’தி தா³னஸபா⁴வத்தா. ‘‘சாரித்த ஸீலத்தா’’தி ஸப்புரிஸானம் பகதி சாரித்த ஸீலத்தா. புன ‘‘தம் ஸபா⁴வத்தா’’தி பா⁴வனா ஸபா⁴வத்தா. ததா²ஹி தே³ஸேந்தஸ்ஸ ச ஸுணந்தஸ்ஸ ச தே³ஸனாஸோதானுஸாரேன சித்தபா⁴வனா ஞாணபா⁴வனாவஹத்தா தே³ஸனாஸவனா ஸபா⁴வா ஹோந்தி. அத்தனோ தி³ட்டி²ம் ஸயமேவ உஜும் கரோந்தஸ்ஸ ச ஞாணபா⁴வனா கம்மமேவ. ததா² பரஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா உஜும் கரோந்தஸ்ஸாபீதி. ‘‘த⁴ம்மோ நாம நத்தீ²’’தி தே³ஸனா த⁴ம்மோ நாம நத்தி². கஸ்மா, தா³னஸீலானி தே³ஸேந்தேனபி அந்தே லக்க²ணத்தயேன ஸஹஸச்சப்பகாஸனஸ்ஸ கத்தப்³ப³த்தா. ஏதேன தே³ஸனாஸவனா அந்தே லக்க²ணத்தயானுபஸ்ஸனா பா⁴வனா கம்மட்டா²னே பதிட்டி²தத்தா தம் ஸபா⁴வா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘மனோகம்ம மேவா’’தி பது³த்³தா⁴ரோ. ‘‘மனஸ்மிம் ஏவா’’தி மனோத்³வாரே ஏவ. ‘‘கிச்சஸித்³தி⁴தோ’’தி அப்பனாகிச்சஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ. ‘‘அங்க³பா⁴வா ஸம்ப⁴வதோ’’தி அப்பனா கிச்சஸித்³தி⁴யம் அங்க³பா⁴வா ஸம்ப⁴வதோ. ‘‘தஞ்சபா⁴வனா மய’’ந்தி பது³த்³தா⁴ரோ. ‘‘தா³னாதி³வஸேனா’’தி தா³னஸீலவஸேன. தா³னவஸேன அப்பவத்தனதோதி இத³ம் தாவ யுஜ்ஜதி. ஸீலவஸேன அப்பவத்தனதோதி இத³ம் பன பாளியா ந ஸமேதி. பாளியஞ்ஹி மஹக்³க³தஜ்ஜா²னேஸுபி பஹானம் ஸீலம் வேரமணி ஸீலந்திஆதி³ வுத்தந்தி சோத³னா. தம் பரிஹரந்தோ ‘‘யம் பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘பரியாயேன வுத்தம்’’தி கேனபரியாயேன வுத்தந்தி. பகதி சாரித்தம் ஸீலந்தி வுச்சதி. உப்பன்னே ச பத²மஜ்ஜா²னே நீவரணானம் பஹானம் நாம பகதிசாரித்தமேவ பகதி நியாமேன பவத்தமேவ. இதி பகதிசாரித்தத்தா ஸீலந்தி வுத்தம். புன நீவரணானம் பஹானமேவ தேஹி விக³மனட்டே²ன வேரமணீதி ச, பித³ஹனட்டே²ன ஸம்வரோதி ச, பஹான கிச்சம் அவிஜஹனட்டே²ன அவீதிக்கமோதி ச, வுத்தம். சேதனாஸீலந்தி ஏத்த² பன ஜா²னஸம்பயுத்த சேதனா ஏவ வுச்சதி. ஸா ச ஸீலஜாதி கத்தா ஸீலந்தி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘அப்பனாபத்த’’ந்தி பது³த்³தா⁴ரோ. ‘‘ஜா²னபே⁴தே³னா’’தி பன வத்தப்³ப³ம். ரூபாவசரகுஸலஞ்ஹி ஜா²னபே⁴தே³ன பஞ்சவித⁴ம், ஜா²னமேவ பன ஜா²னங்க³பே⁴தே³ன பஞ்சவித⁴ந்தி.

குஸலகம்மதீ³பனா நிட்டி²தா.

153. ‘‘ஏத்தா²’’திஆதீ³ஸு. ‘‘த⁴ம்மஸங்க³ஹே’’தி த⁴ம்மஸங்க³ணி பாளியம். ‘‘த³ஸ்ஸனேனா’’தி ஸோதாபத்தி மக்³க³ஞ்ஞாணேன. ‘‘தம்’’தி உத்³த⁴ச்ச சேதனம். ‘‘பா⁴வனாயா’’தி உபரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தாய பா⁴வனாய. பாளிபாடே². ‘‘சித்துப்பாதா³’’தி சித்தசேதஸிகா வுச்சந்தி. ‘‘ஸியா’’தி ஏகச்சேதி அத்தே² நிபாத பத³ம். இமேஸு ச²ஸு சித்துப்பாதே³ஸு ஏகச்சே ச² சித்துப்பாதா³ ஸோதாபத்தி மக்³கே³ன பஹாதப்³பா³, ஏகச்சே ச² சித்துப்பாதா³ தீஹி உபரி மக்³கே³ஹி பஹாதப்³பா³தி அத்தோ². தத்த² பத²மபதே³ ‘‘ஏகச்சே ச² சித்துப்பாதா³’’தி கம்மபத²பத்தகம்மஸஹஜாதா ச² சித்துப்பாதா³. து³தீய பதே³ ‘‘ஏகச்சே ச² சித்துப்பாதா³’’தி அகம்மபத² பத்தா த⁴ம்மிகேஸு டா²னேஸு அஸ்ஸாத³னாபி⁴ நந்தா³தி³வஸேன பவத்தா ச² சித்துப்பாதா³. ‘‘தத்தா²’’தி த⁴ம்மஸங்க³ஹே. ‘‘இதரத்தா²’’தி இதரேஸு பா⁴வனாய பஹாதப்³பே³ஸு. ‘‘தஸ்ஸா’’தி நானக்க²ணிக கம்மபச்சயஸ்ஸ. பாளிபாடே². ‘‘ஸஹஜாதா’’தி அத்தனோ பச்சயுப்பன்னேஹி ஸஹஜாதா. ‘‘நானக்க²ணிகா’’தி அத்தனோ பச்சயுப்பன்னேஹி அஸஹஜாதா அதீதகாலபூ⁴தே நானக்க²ணே பவத்தா பாணாதிபாதாதி³ சேதனா. ‘‘யதி³ ஏவம்’’தி ஏவம் யதி³ ஸியாதி அத்தோ². யதி³ உத்³த⁴ச்ச சேதனா த³ஸ்ஸன பதே³ அனுத்³த⁴டத்தா படிஸந்தி⁴ம் நாகட்³ட⁴தீதி விஞ்ஞாயேய்ய. ஏவம் ஸதீதி பாட²ஸேஸோ. ‘‘சே’’தி சே வதே³ய்ய. ‘‘நா’’தி ந ஸக்கா வத்தும். ‘‘தஸ்ஸா விபாகஸ்ஸா’’தி தஸ்ஸா உத்³த⁴ச்ச சேதனாய விபாகஸ்ஸ. பாளிபாடே². ‘‘இமேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணம்’’தி இமே த⁴ம்மே ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னஞ்ஞாணம். ‘‘தேஸம் விபாகே’’தி உத்³த⁴ச்ச ஸஹக³தானம் விபாகே. ‘‘ஞாணம்’’தி தம் விபாகம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னஞ்ஞாணம். ‘‘ஸப்³ப³ து³ப்³ப³லந்தி ச ஸக்கா வத்தும்’’தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அதிவிய காளகத⁴ம்மத்தா’’தி பு³த்³தா⁴தீ³ஸு மஹந்தேஸு டா²னேஸு ஸத்³தா⁴ரதனஸ்ஸ அந்தராயம் கத்வா பவத்தனதோ அதியேவகண்ஹ த⁴ம்மத்தா. தஸ்ஸா விசிகிச்சா² சேதனாய படிஸந்தி⁴ ஆகட்³ட⁴னம்பி விஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ‘‘ஸபா⁴வ விருத்³த⁴த்தா யேவா’’தி விசிகிச்சா² அஸன்னிட்டா²ன ஸபா⁴வா. அதி⁴மோக்கோ² ஸன்னிட்டா²ன ஸபா⁴வோதி ஏவம் ஸபா⁴வ விருத்³த⁴த்தாயேவ.

‘‘ஸப்³ப³த்தா²’’திஆதீ³ஸு. ‘‘விபச்சதீதி விபாசேதீ’’தி வத³ந்தி. தம் பன பத³ரூபேன ந ஸமேதீதி அஞ்ஞம் அத்த²ம் வத³ந்தோ ‘‘ஸப்³ப³ம்பி வா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘மஹாஸம்பத்தியோ ஸமுட்டா²பேத்வா’’தி தே³வலோகே தே³வஸம்பத்தி ஸதி³ஸா தி³ப்³ப³விமானாதி³கா மஹாஸம்பத்தியோ ஸமுட்டா²பேத்வா. இத³ம் ‘‘ஓகாஸம் கத்வா’’தி பதே³ விஸேஸனம். தத்த² ‘‘ஸுக² விபாகம்’’தி இத³ம் அட்ட² அஹேதுக விபாகானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ரூபலோகே ப்³ரஹ்மானம் ரூபகாயோ ரூபாவசர கம்மேன நிப்³ப³த்தோ. ஸோ ச காமாவசர த⁴ம்ம ஸமூஹோ ஏவ. ஏவம் ஸந்தே தஸ்மிம் லோகே பஞ்ச அஹேதுக விபாகானிபி ரூபாவசர கம்மேன நிப்³ப³த்தானி ஸியுந்தி சோத³னா. தம் பரிஹரந்தோ ‘‘ரூபாவசர குஸலம்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘தானீ’’தி அபாயபூ⁴மியம் உப்பன்னானி அட்ட² அஹேதுக விபாகானி. ‘‘ஸப்³ப³ஸ்மிம் காமலோகே’’தி ஏகாத³ஸவிதே⁴ காமலோகே. ‘‘தேஸு சா’’தி தேஸு அட்ட² அஹேதுக விபாகேஸு ச. ‘‘ஆரம்மணந்தரே’’தி கஸிண நிமித்தாதி³தோ அஞ்ஞஸ்மிம் ஆரம்மணே. ‘‘நிமித்தா ரம்மணே’’தி கஸிண நிமித்தாதி³கே நிமித்த பஞ்ஞத்தா ரம்மணே. ‘‘தானி பஞ்சவிபாகானீ’’தி சக்கு² விஞ்ஞாணாதீ³னி பஞ்ச அஹேதுக விபாகானி காமாவசர குஸல கம்மஸ்ஸேவ விபாகானி ஹோந்தீதி யோஜனா. ‘‘ஸோளஸக மக்³கோ³’’தி ஸோளஸகதா² மக்³கோ³ கதா²பப³ந்தோ⁴. ஏவம் த்³வாத³ஸ கமக்³கோ³. ‘‘அஹேதுகட்ட²க’’ந்தி அஹேதுக விபாகட்ட²கம். ஸம்மா பகாரேன ஜானாதீதி ஸம்பஜானம். ஞாணம். ஸம்பஜானேன கதந்தி விக்³க³ஹோ. ந ஸம்பஜானகதம் அஸம்பஜானகதம். ‘‘ஸத்³த³ஹித்வா’’தி ஏதேன தி³ட்டு²ஜு கம்மஞாண ஸம்பத்திம் தீ³பேதி. ந ஹி தேன ஞாணேன அஸம்பன்னோ கம்மஞ்ச கம்மப²லஞ்ச ஸத்³த³ஹதீதி. ஜானித்வாதி வா பாடோ² ஸியா. ‘‘ஏகமேகம்’’தி ஏகமேகம் குஸலகம்மம். ‘‘குஸல ஸமயே’’தி குஸல கம்ம கரணகாலே. குஸலுப்பத்திகாலே வா. யஸ்ஸமே ஈதி³ஸம் புஞ்ஞம் பஸுதம். தஸ்ஸமே ப⁴வலாபோ⁴ போ⁴க³லாபோ⁴ மித்தலாபோ⁴ ஸப்³பே³லாபா⁴ ஏகந்தேன ஸுலாபா⁴தி அத்தோ². ‘‘ஸுலத்³த⁴ம்’’தி இத³ம் புஞ்ஞம் ஸுலத்³த⁴ம். தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ஸம்ஸரித்வாதி பாட²ஸேஸோ. ‘‘ஸேஸேனா’’தி தஸ்ஸகம்மஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேன. அட்ட²கதா² பாடே². ‘‘ஏகபிண்ட³பாதஸ்மிம்’’தி ஏகவாரம் பிண்ட³பாததா³னே. ஸம்யுத்தட்ட²கதா²யம் வுத்தம். தஸ்மா யம் வுத்தம் ‘ஏகா சேதனா ஏகமேவ படிஸந்தி⁴ம் தே³தீ’தி, தம் ஸுவுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘படிபக்கே²ஹீ’’தி படிபக்கே²ஹி அகுஸலேஹி. விஸேஸேன பு⁴ஸம் முள்ஹோ ப்³யாமுள்ஹோ. அதிவிய ப்³யாமுள்ஹோ அதிப்³யாமுள்ஹோ. அதிப்³யாமுள்ஹத்தா²ய பச்சயபூ⁴தந்தி விக்³க³ஹோ. அதிது³ப்பஞ்ஞாய பச்சயபூ⁴தந்தி அத்தோ². ஸோ ஹி தே²ரோ வத³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘இதி கத்வா’’தி ஏவம் மனஸிகரித்வா. ‘‘ஸன்னிஹிதபச்சயமத்தேனா’’தி ஆஸன்னே ஸண்டி²தபச்சய மத்தேன. ‘‘புப்³ப³பயோக³ பச்சயமத்தேனா’’தி வுத்தம் ஹோதி. ப³லவகம்மவஸேன உப்பன்னத்தா திக்க²தரம் விபாகம். யதா³ பயோக³ ரஹிதேன பச்சயக³ணேன உப்பஜ்ஜதி, ததா³ அஸங்கா²ரிகம் நாம. யதா³ பயோக³ஸஹிதேன, ததா³ ஸஸங்கா²ரிகம் நாம. தத்த² அஸங்கா²ரிகம் திக்க²ம் நாம. ஸஸங்கா²ரிகம் மந்த³ம் நாம. ததா² து³ப்³ப³ல கம்மேன உப்பன்னே மந்த³விபாகேபி யோஜேதப்³ப³ம். ஏவம் திக்க²மந்தா³னம் மந்த³திக்க²தாபத்தி நாம ஸியா. ந ச ததா² ஸக்கா ப⁴விதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்த² ஸியா, யதி³ புப்³ப³கம்மவஸேன அட்ட²ன்னம் மஹாவிபாகானம் ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ ஸித்³தோ⁴ ஸியா, அட்ட²ன்னம் அஹேதுக விபாகானம்பி ஸோஸங்கா²ரபே⁴தோ³ ஸித்³தோ⁴ ப⁴வேய்ய. தானிபி ஹி கானிசி அஸங்கா²ரிகேன கம்மேன நிப்³ப³த்தானி, கானிசி ஸஸங்கா²ரிகேனாதி சோத³னா. தம் பரிஹரந்தோ ‘‘அஹேதுக விபாகானம் பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘உப⁴யகம்ம நிப்³ப³த்தனம்’’தி தேஸம் ஸங்கா²ர பே⁴த³ரஹிதத்தா அஸங்கா²ரிக கம்மேனபி விரோதோ⁴ நத்தி². ஸஸங்கா²ரிக கம்மேனபி விரோதோ⁴ நத்தி². அஸங்கா²ரிக கம்மேனபி நிப்³ப³த்தந்தி. ஸஸங்கா²ரிக கம்மேனபி நிப்³ப³த்தந்தி. ஏவம் உப⁴யகம்ம நிப்³ப³த்தனம் யுத்தம். ‘‘இதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ந கம்மாக³மன வஸேனா’’தி கம்மஸங்கா²தஸ்ஸ சிரகாலதோ ஆக³மன பச்சயஸ்ஸ வஸேன. ‘‘ஆக³மனம்’’தி ச ஆக³ச்ச²தி ஏதேனாதி ஆக³மனந்தி விக்³க³ஹோ. ‘‘கம்மப⁴வே’’தி அதீதே கம்மகரணப⁴வே. ‘‘கேசனா’’தி கேசி. அட்ட²ஸாலினியம் பன ஆக³தாதி ச. படிஸம்பி⁴தா³ மக்³கே³ பன த்³விஹேதுகா வுத்தாதி ச ஸம்ப³ந்தோ⁴. இமஸ்மிம் டா²னே படிஸம்பி⁴தா³ மக்³க³ட்ட²கதா² வசனம்பி வத்தப்³ப³ந்தி வத³ந்தோ ‘‘தத்த² பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘தீஸுக²ணேஸூ’’தி கம்மக்க²ணே நிகந்திக்க²ணே படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி தீஸுக²ணேஸு. ‘‘டீகாகாராபனா’’தி அபி⁴த⁴ம்மடீகாகாராபன. ‘‘ஸாவஸேஸபாடோ²’’தி பாளியம் திஹேதுகேன கம்மேன த்³விஹேதுக படிஸந்தி⁴, த்³விஹேதுகேன கம்மேன அஹேதுக படிஸந்தி⁴ அவஸேஸா ஹோதி. ஏவம் அவஸேஸ வாக்ய ஸஹிதோ பாடோ². ஸரிக்க²மேவ ஸரிக்க²கம். கம்மேன ஸரிக்க²கம் ஸதி³ஸம் கம்மஸரிக்க²கம். விபாகம். ‘‘மஹாதே²ரேனா’’தி ஸாரிபுத்த மஹாதே²ரேன. ஏவஞ்ச கத்வாதிஆதி³னா டீகாகாரானம் வசனம் உபத்த²ம்பே⁴தி.

காமாவசரகம்மம் நிட்டி²தம்.

154. ரூபாவசரகம்மே. ‘‘அப்பகு³ணதாயா’’தி அபரிசிததாய. அவட்³ட⁴தாய. ‘‘ஹீனேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹீ’’தி லாப⁴ஸக்கார ஸிலோகாதி³ ஸாபேக்க²தாய ஹீனேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி. ‘‘தே த⁴ம்மா’’தி ச²ந்தா³த³யோ த⁴ம்மா. தானி இத⁴ நாதி⁴ப்பேதானி. கஸ்மா, உபபத்திப்பபே⁴த³ஸ்ஸ அஸாத⁴கத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘இமானேவா’’தி இமானி ஏவ ஜா²னானி. ‘‘திவிதா⁴ஸூ’’தி ஏகஸ்மிம்தலே ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாதி³ வஸேன திவிதா⁴ஸு. ‘‘அட்டா²ரஸப்பபே⁴தே³ன விப⁴ஜித்வா’’தி தீஸு ஹீன மஜ்ஜி²மபணீதேஸு ஏகேகஸ்மிம் ஹீன ஹீனம் ஹீன மஜ்ஜி²மம் ஹீன பணீதந்திஆதி³னா விப⁴த்தேன நவவிதா⁴னி ஹோந்தி. புன தேஸு தீணி மஜ்ஜி²மானி. மஜ்ஜி²மஹீனம் மஜ்ஜி²மமஜ்ஜி²மந்திஆதி³னா விப⁴த்தானி நவவிதா⁴னி ஹோந்தி. ஏவம் அட்டா²ரஸபே⁴தே³ன விப⁴ஜித்வா. ‘‘கம்மத்³வாரானி நாமா’’தி கம்மப்பவத்தி முகா²னி நாம. ‘‘இமேஹி பபா⁴விதத்தா’’தி இமேஹி பபா⁴வேஹி மூலகாரணேஹி பபா⁴விதத்தா பவத்தாபிதத்தா. ‘‘அட்டா²ரஸக²த்தியா’’தி ஹீனமஜ்ஜி²மாதி³பே⁴தே³ன அட்டா²ரஸ க²த்தியா. ததா² அட்டா²ரஸ ப்³ராஹ்மணாத³யோ. அட்ட² சத்தாலீஸ கோ³த்தானி நாம ஹீனமஜ்ஜி²மா தி³வஸேன விப⁴த்தானி கோ³தமகோ³த்தாதீ³னி அட்ட²சத்தாலீஸ கோ³த்தானி. தேஸம் சாரித்த படிபத்திபூ⁴தானி சரணானிபி அட்ட²சத்தாலீஸ ஹோந்தீதி. ஏத்த² ஸியா. புரிம வசனே ஹீனாதீ³னி ப்³ரஹ்மலோகே, அட்ட²கதா² வசனேஹீனாதீ³னி மனுஸ்ஸலோகேதி ஸாதே⁴தப்³ப³ம் அஞ்ஞம், ஸாத⁴கம் அஞ்ஞந்தி சோத³னா. தம் பரிஹரதி ‘‘ஏதேனஹீ’’திஆதி³னா. ‘‘உபலக்கே²தீ’’தி பச்சக்க²தோ பாகடம் ஏகதே³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா அபாகடே தாதி³ஸேபி ஜானாபேதீதி அத்தோ². ‘‘ஸமத்தா² ஸமத்த²ம் வா’’தி ஸமத்தா² ஸமத்த²பா⁴வம் வா. ‘‘ததா² ஹானேனா’’தி ததா²ஹி அனேன ஆசரியேன. அனுருத்³தா⁴ சரியேனாதி வுத்தம் ஹோதி. நாம ரூப பரிச்சே²தே³ வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸமானாஸேவனே லத்³தே⁴ ஸதி, மஹப்³ப³லே விஜ்ஜமானே மஹக்³க³தகம்மம் விபாகம் ஜனேதி. தாதி³ஸம் ஹேதும் அலத்³தா⁴ அலபி⁴த்வா அபி⁴ஞ்ஞா சேதனா விபாகம் ந பச்சதீதி யோஜனா. தத்த² ‘‘ஸமானா ஸேவனே’’தி பூ⁴மிஸமானதா வஸேன ஸமானாஸேவனே. காமஜவனம் காமஜவனேன ஸமானாஸேவனம். ரூபஜவனம் ரூபஜவனேன. அரூபஜவனம் அரூபஜவனேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன வுத்தம் ‘‘ஸமானபூ⁴மிகதோ’’திஆதி³. தத்த² ‘‘தத³பா⁴வதோ’’தி தாதி³ஸஸ்ஸ ப³லவபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஏகவாரமத்தபூ⁴தா மஹக்³க³த சேதனா ச. ‘‘ஸப்³ப³ பத²மபூ⁴தா’’தி ஸமாபத்தி வீதீ²ஸு கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ அனந்தரே மஹக்³க³த ஜவனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். லோகுத்தர மக்³க³சேதனா கதா³சிபி ஸமானா ஸேவனம் ந லப⁴தி. ஏவம் ஸந்தேபி அத்தனோ அனந்தரதோ பட்டா²ய யாவஜீவம்பி ப⁴வந்தரேபி அரியப²லம் ஜனேதியேவ. ஏவமேவாதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ம் பவத்திப²லம் நாம ஹோதி, இத⁴ பன படிஸந்தி⁴ ப²லம் விசாரிதம், தஸ்மா அஸமானம் இத³ம் நித³ஸ்ஸனந்தி சே. வுச்சதே. மக்³க³சேதனா நாம தண்ஹா ஸஹாயகம் வட்டகா³மி கம்மம் ந ஹோதி. அதண்ஹா ஸஹாயகம் விவட்டகா³மி கம்மம் ஹோதி. தஸ்மா படிஸந்தி⁴ம் ந தே³தி. ஸசே பன தம் தண்ஹா ஸஹாயகம் வட்டகா³மிகம்மம் ப⁴வேய்ய. படிஸந்தி⁴ காலேபி ப²லம் த³தே³ய்ய. அஸமானா ஸேவனதா பமாணம் ந ப⁴வேய்ய. ஏவம் அஞ்ஞகாரணத்தா அஸமானம் நித³ஸ்ஸனம் ஹோதி. ந அஸமானா ஸேவனதாயாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘உபசிதத்தா’’தி புனப்புனம் ஆஸேவன லாபே⁴ன வட்³டி⁴தத்தா. ‘‘ஸா சேதனா’’திஆதி³கம்மிகமஹக்³க³த சேதனா ச. ‘‘நா’’தி சோத³னா, ந ஸியாதி அத்தோ². ந ச ஸாபி ஸமானபூ⁴மக த⁴ம்மதோ லத்³தா⁴ ஸேவனா ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி கதத்தா பா⁴விதத்தாதி வுத்தம். பா⁴விதத்தாதி ச புனப்புனம் ஆஸேவன லாபே⁴ன வட்³டி⁴தத்தா இச்சேவத்தோ². தஸ்மா விஞ்ஞாயதி அஸமானபூ⁴மிகேஹி புப்³ப³பா⁴க³ப்பவத்தேஹி காமஜவனேஹி பரம்பரதோ புனப்புனம் லத்³தா⁴ ஸேவனதாய ஏவ இத⁴ உபசிதத்தாதி வுத்தந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘உப⁴யத்த² பனா’’திஆதி³. தத்த² ‘‘உப⁴யத்தா²’’தி உப⁴யேஸு கதத்தா உபசிதத்தாதி ச கதத்தா பா⁴விதத்தாதி ச வுத்தேஸு பாடே²ஸு. ‘‘பத²ம ஸமன்னாஹாரதோ பட்டாயா’’தி மஹக்³க³தஜ்ஜா²னே அப்பனாவீதி²தோ புரே த்³வீஸு பரிகம்ம பா⁴வனா உபசார பா⁴வனாஸு பரிகம்ம பா⁴வனம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ பத²வீ பத²வீதிஆதி³னா பத²ம ஸமன்னாஹாரதோ பட்டா²ய. லோகுத்தர மக்³கே³பன த³ஸஸு விபஸ்ஸனா ஞாணேஸு ஸப்³ப³பத²மம் ஸம்மஸனஞ்ஞாணம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ ரூபம் அனிச்சம் வேத³னா அனிச்சாதிஆதி³னா பத²ம ஸமன்னாஹாரதோ பட்டா²யாதி அத்தோ². உபசினித்வாதி ச பா⁴வேத்வாதி ச வட்³டே⁴த்வா இச்சேவ அத்தோ². ‘‘அப்³பு⁴ண்ஹா’’தி அபி⁴னவாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அயம் வாதோ³’’தி அனுருத்³தா⁴ சரியஸ்ஸ வாதோ³. யதி³ ஏவம், அட்ட²கதா²ஸு ஸங்கா²ர பச்சயா விஞ்ஞாண பத³ நித்³தே³ஸேஸு அபி⁴ஞ்ஞா சேதனா பனேத்த² பரதோ விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ந ஹோதீதி ந க³ஹிதாதி வுத்தம். தத்த² அஞ்ஞம் யுத்தம் காரணம் வத்தப்³ப³ந்தி, தம் வத³ந்தோ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²ன ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பனா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘டீகாகாரா’’தி அபி⁴த⁴ம்மடீகாகாரா. ‘‘தஸ்ஸா பனா’’திஆதி³ அத்தனோவாத³ த³ஸ்ஸனம். ஸாதே⁴ந்தியா அபி⁴ஞ்ஞா சேதனாய. அசித்தகப⁴வ பத்த²னாஸஹிதம் ஸஞ்ஞா விராக³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘இதா⁴’’தி மனுஸ்ஸ லோகே.

‘‘அனாகா³மினோ பனா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘ஏதேனா’’தி ஏதேன அத்த² வசனேன. ‘‘ஸத்³தா⁴தி⁴கோ’’தி ஸந்தி⁴ந்த்³ரியாதி⁴கோ. ஏவம் வீரியாதி⁴காதீ³ஸுபி. ‘‘அத்தனா லத்³த⁴ ஸமாபத்தீனம்’’தி ஏகஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹூனம் அத்தனா லத்³த⁴ ஸமாபத்தீனம். தேஸு புது²ஜ்ஜன ஸோதாபன்ன ஸகதா³கா³மீஸு. ‘‘புது²ஜ்ஜனோ’’தி ஜா²னலாபி⁴ புது²ஜ்ஜனோ. ‘‘நிகந்தியாஸதீ’’தி காமப⁴வனிகந்தியா ஸதி. ‘‘இதரே பனா’’தி ஸோதாபன்ன ஸகதா³கா³மினோ பன. பரிஹீனஜ்ஜா²னா ஏவ தத்த² நிப்³ப³த்தந்தி. ந நிகந்தி ப³லேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. விபா⁴வனிபாடே² ‘‘தேஸம் பீ’’தி ஜா²னலாபி⁴ ஸோதாபன்ன ஸகதா³கா³மீனம்பி. இச்ச²ந்தேன டீகாசரியேன. ததா² நிகந்தியா ஸதி புது²ஜ்ஜனாத³யோ காமாவசர கம்ம ப³லேன காமப⁴வேபி நிப்³ப³த்தந்தீதி யோஜனா. சேதோபணிதி⁴ இஜ்ஜ²தி. கஸ்மா, விஸுத்³த⁴த்தா. ஸீலவிஸுத்³த⁴த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தே’’தி ஜா²னலாபி⁴ ஸோதாபன்ன ஸகதா³கா³மினோ. அங்கு³த்தர பாடே². ‘‘ஸஹத³ஸ்ஸனுப்பாதா³’’தி ஸோதாபத்தி மக்³க³ஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனந்தி வுச்சதி. த³ஸ்ஸனஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேன ஸத்³தி⁴ம். நத்தி² தஸ்ஸ தம் ஸம்யோஜனந்திபி பாடோ². ‘‘இமம் லோகம்’’தி இமம் காமலோகம். ‘‘விபஸ்ஸனா நிகந்தி தண்ஹா’’தி தேனேவ த⁴ம்மராகே³ன தாய த⁴ம்ம நந்தி³யாதி ஏவம் வுத்தா விபஸ்ஸனா ஸுகே² நிகந்தி தண்ஹா. பச்சயே ஸதி குப்பந்தி நஸ்ஸந்தீதி குப்பா. குப்பா த⁴ம்மா யேஸம் தே குப்ப த⁴ம்மா. ‘‘த⁴ம்மா’’தி மஹக்³க³த த⁴ம்மா. இமே த்³வே ஸோதாபன்ன ஸகதா³கா³மினோ ஸீலேஸு பரிபூரகாரினோ நாம. ஸீலப்படி பக்கா²னம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³ஸோ பஹீனத்தா. தஸ்மா தே ஸீலேஸு அகுப்ப த⁴ம்மாதி வுச்சந்தி. ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பன குப்ப த⁴ம்மா ஏவ. ‘‘மஹாப்³ரஹ்மேஸு ந நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி மஹாப்³ரஹ்மத்தம் ந லப⁴ந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஹீனஜ்ஜா²ஸயத்தா’’தி ஏத்த² இத்தி²யோ நாம பகதியாவ ஹீனஜ்ஜா²ஸயா ஹோந்தி நீச ச²ந்தா³ நீச சித்தா மந்த³வீரியா மந்த³பஞ்ஞா. கஸ்மா, ஹீனலிங்க³த்தா. கஸ்மா ச தா ஹீனலிங்கா³ ஹோந்தி. து³ப்³ப³ல கம்மனிப்³ப³த்தத்தா. து³ப்³ப³ல கம்மந்தி ச புரிஸத்த ஜனகம் கம்மம் உபாதா³ய வுச்சதி. ப்³ரஹ்மபுரோஹிதானம்பி ஸங்க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். கஸ்மா, ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜானந்தி அட்ட²கதா² வசனஸ்ஸ யேபூ⁴ய்யவசனத்தா. தேனாஹ ‘‘ந மஹாப்³ரஹ்மானம்’’தி. இதரதா² ந ப்³ரஹ்மபுரோஹிதானம் ந ச மஹாப்³ரஹ்மானந்தி வுத்தம் ஸியா. ந ச ததா² ஸக்கா வத்தும் ‘ப்³ரஹ்மத்தந்தி மஹாப்³ரஹ்மத்த’ந்தி இமினா வசனேன விருஜ்ஜ²னதோ. அயஞ்ச அத்தோ² ந கேவலம் யேபூ⁴ய்யனயமத்தேன ஸித்³தோ⁴. அத² கோ² ப்³யஞ்ஜன ஸாமத்தி²யேனாபி ஸித்³தோ⁴தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தேஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘தே’’தி ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா. ஸம்யுத்தபாடே². ‘‘படிபா⁴துதம்’’தி ஏத்த² ‘‘தம்’’தி துய்ஹம். த⁴ம்மீகதா² துய்ஹம் படிபா⁴து, பாதுப்³ப⁴வது. கதே²து இச்சேவ வுத்தம் ஹோதி. ‘‘ப்³ராஹ்மணா’’தி அபி⁴பு⁴ம் பி⁴க்கு²ம் ஆலபதி. ‘‘ப்³ரஹ்முனோ’’தி மஹாப்³ரஹ்முனோ அத்தா²ய. ஏவம் ஸேஸேஸு த்³வீஸு. ‘‘தேஸம்’’தி ப்³ரஹ்மபுரோஹிதானம். விபா⁴வனிபாடே² ‘‘இதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி ‘‘ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜேஸு யேவா’’தி புல்லிங்க³ வசனத்தா புக்³க³லப்பதா⁴னம் ஹோதி. நபூ⁴மிப்பதா⁴னம். தஸ்மா அயமத்தோ² யுத்திவஸேன த³ட்ட²ப்³போ³தி. ‘‘தீஸுப⁴வக்³கே³ஸூ’’தி வேஹப்ப²லபூ⁴மி புது²ஜ்ஜனப⁴வக்³கோ³ நாம ஹோதி ரூபலோகே. ததோ உபரி புது²ஜ்ஜனபூ⁴மியா அபா⁴வதோ. அகனிட்ட²பூ⁴மி அரியப⁴வக்³கோ³ நாம. தத்த² டி²தானம் அரியானம் தத்தே²வ நிட்டா²னதோ. நேவஸஞ்ஞாபூ⁴மி லோகப⁴வக்³கோ³ நாம. ததோ உபரி லோகஸ்ஸேவ அபா⁴வதோதி.

கம்மசதுக்கானுதீ³பனா நிட்டி²தா.

155. மரணுப்பத்தியம். ‘‘ஆயுபரிமாணஸ்ஸா’’தி ஆயுகப்பஸ்ஸ. ‘‘தது³ப⁴யஸ்ஸா’’தி ஆயுகப்பஸ்ஸ ச கம்மஸ்ஸ ச. ‘‘உபகா⁴தக கம்மேனா’’தி ப³லவந்தேன பாணாதிபாதகம்மேன. ‘‘து³ஸ்ஸிமார கலாபு³ராஜாதீ³னம் வியா’’தி தேஸம் மரணம் விய. உபரோதி⁴தம் க²ந்த⁴ ஸந்தான மஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. ‘‘உபரோதி⁴தம்’’தி உபக³ந்த்வா நிரோதா⁴பிதம். கம்மம் கி²ய்யதியேவ. ஏவம் ஸதி, ஸப்³ப³ம்பி மரணம் ஏகேன கம்மக்க²யேன ஸித்³த⁴ம். தஸ்மா ஏகம் கம்மக்க²ய மரணமேவ வத்தப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘இதரேபி வுத்தா’’தி இதரானிபி தீணி மரணானி வுத்தானீதி சோத³னா. வுச்சதே பரிஹாரோ. ‘‘ஸரஸவஸேனேவா’’தி அத்தனோ த⁴ம்மதாவஸேனேவ. நானா ஆயு கப்பம் வித³ஹந்தி ஸங்க²ரோந்தீதி நானாஆயுகப்ப விதா⁴யகா. ‘‘ஸத்தனிகாயே’’தி ஸத்தஸமூஹே. நிச்சகாலம் டி²திம் கரோந்தீதி டி²திகரா. கதா³சி வுத்³தி⁴ம் கரோந்தி, கதா³சி ஹானிம் கரோந்தீதி வுத்³தி⁴கரா ஹானிகரா ச. ‘‘தேஸம் வஸேனா’’தி தேஸம் உது ஆஹாரானம் வஸேன. ‘‘தயோபி சேதே’’தி ஏதேதயோபி டி²திகராத³யோ. கம்மம் விபச்சமானம் த³த்வா கி²ய்யதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதேன ஏவரூபேடா²னே கம்மம் அப்பதா⁴னந்தி தீ³பேதி. ‘‘தத³னுரூபம் ஏவா’’தி தம் த³ஸவஸ்ஸகாலானு ரூபம் ஏவ. ‘‘போ⁴ க³ஞ்சா’’தி த⁴னத⁴ஞ்ஞாதி³பரிபோ⁴க³ஞ்ச. தேஸம் உதுஆஹாரானம் க³தி ஏதேஸந்தி தக்³க³திகா. தேஸம் உதுஆஹாரானம் க³திம் அனுவத்தந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தத³னுவத்திகா’’தி. ஸங்கா²ரவிதூ³ஹி அஞ்ஞத்ராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸங்கா²ரவிது³னோ ட²பேத்வாதி அத்தோ². இத்³தி⁴யா பகதாதி இத்³தி⁴மயா. ‘‘இத்³தி⁴யா’’தி தே³வித்³தி⁴யாவா பா⁴வனாமயித்³தி⁴யாவா. விஜ்ஜாய பகதாதி விஜ்ஜாமயா. ‘‘விஜ்ஜாயா’’தி க³ந்தா⁴ரிவிஜ்ஜாய. அட்டி² ந்ஹாரு மம்ஸ லோஹிதாதி³கா ரஸதா⁴துயோ அயந்தி வட்³ட⁴ந்தி ஏதேஹீதி ரஸாயனானி. தானி வித³ஹந்தி ஏதேஹீதி ரஸாயன வித⁴யோ. நயூபதே³ஸா. சிரட்டி²தி கத்தா²ய ஜீவிதம் ஸங்க²ரோந்தி ஏதேஹீதி ஜீவித ஸங்கா²ரா. இத்³தி⁴மய விஜ்ஜாமய ஜீவித ஸங்கா²ரேஸு ச ரஸாயன விதி⁴ஸங்கா²தேஸு ஜீவித ஸங்கா²ரேஸு ச விது³னோதி ஸமாஸோ. ‘‘த்³வி ஸமுட்டா²னிக ரூபத⁴ம்மேஸூ’’தி உதுஸமுட்டா²னிக ரூபத⁴ம்மேஸு ச ஆஹார ஸமுட்டா²னிக ரூபத⁴ம்மேஸு ச. ‘‘பரிணமந்தேஸூ’’தி விபரிணமந்தேஸு. தேனாஹ ‘‘ஜிய்யமானேஸூ’’திஆதி³ம். ‘‘யாவமஹந்தம் பீதி’’ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் கம்மம் விய கோடிபத்தவஸேன அதிமஹந்தம்பி. ‘‘அஸ்ஸா’’தி கம்மஸ்ஸ. ‘‘உபச்சே²த³க மரணேபி நேதப்³போ³’’தி ப³லவந்தே உபச்சே²த³க கம்மே ஆக³தே யாவமஹந்தம்பி ஜனக கம்மம் அத்தனோ விபாகாதி⁴ட்டா²ன விபத்தியா கி²ய்யதியேவ. ஸோ சஸ்ஸக²யோ ந ஸரஸேன ஹோதி, அத² கோ² உபச்சே²த³க கம்ம ப³லேன ஹோதீதி இத⁴ உபச்சே²த³க மரணம் விஸும் க³ஹிதந்தி ஏவம் உபச்சே²த³க மரணேபி நேதப்³போ³. ‘‘அகால மரணம்’’தி ஆயுக்க²யமரணாதீ³னி தீணி மரணானி காலமரணானி நாம, மரணா ரஹகாலே மரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. ததோ அஞ்ஞம் யம் கிஞ்சி மரணம் அகால மரணந்தி வுச்சதி. தேனாஹ ‘‘தஞ்ஹி பவத்தமானம்’’திஆதி³ம். ‘‘மூலபே⁴த³தோ’’தி மூலகாரணப்பபே⁴த³தோ. யஸ்மா பன மிலிந்த³ பஞ்ஹே வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸன்னிபதந்தீதி ஸன்னிபாதா. ஸன்னிபாதேஹி உப்பன்னா ஸன்னிபாதிகாதி அத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸன்னிபதிதானம்’’தி வுத்தம். அத²வா. ஸன்னிபதனம் ஸன்னிபாதோ. த்³வின்னம் திண்ணம் வா தோ³ஸானம் மிஸ்ஸகபா⁴வோ. ஸன்னிபாதேன உப்பன்னா ஸன்னிபாதிகாதிபி யுஜ்ஜதி. ‘‘அனிஸம்மகாரீனம்’’தி அனிஸாமேத்வா அனுபதா⁴ரேத்வா கரண ஸீலானம். பவத்தா ஆபா³தா⁴ விஸமபரிஹாரஜானாமாதி யோஜனா. ‘‘அத்தனா வாகதானம் பயோகா³னம்’’தி ஸத்த²ஹரண, விஸகா²த³ன, உத³கபாதனாதி³வஸேன கதானம். ‘‘வினாஸேந்தீ’’தி ஸத்த²வஸ்ஸ வாலுகவஸ்ஸாதீ³னி வஸ்ஸாபேத்வாவா ஸமுத்³த³ வீசியோ உட்டா²பேத்வாவா ஏவரூபே மஹந்தே ப⁴யுபத்³த³வே கத்வா வினாஸேந்தி. ‘‘மனுஸ்ஸ பதே²’’தி மனுஸ்ஸ பதே³ஸே. ‘‘தே’’தி சண்டா³ யக்கா². ‘‘ஜீவிதக்க²யம் பாபேந்தீ’’தி மனுஸ்ஸானம் வா கோ³மஹிம்ஸானம் வா மேத³லோஹிதானி பாதப்³யத்தா²ய தேஸு நானாரோக³ந்தர கப்பானி உப்பாதே³த்வா ஜீவிதக்க²யம் பாபேந்தீதி அத்தோ². ‘‘வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²’’தி ஸகலம் ரஜ்ஜம் வா ரட்ட²ம் வா தீ³பகம் வா வினாஸேந்தீதி வுத்தே ஸகலம் ஜனபத³ம் வா நக³ரம் வா நிக³மம் வா கா³மம் வா தம் தம் புக்³க³லம் வா வினாஸேந்தீதி விஸும் வத்தப்³ப³ம் நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸத்த²து³ப்³பி⁴க்க²ரோக³ந்தர கப்பாபீ’’தி ஸத்த²ந்தர கப்போ து³ப்³பி⁴க்க²ந்தர கப்போ ரோக³ந்தர கப்போதி இமே தயோ அந்தர கப்பாபி இத⁴ வத்தப்³பா³தி அத்தோ². தேஸு பன ரோக³ந்தர கப்போ யக்கா² வாளே அமனுஸ்ஸே ஓஸ்ஸஜ்ஜந்தி, தேன ப³ஹூ மனுஸ்ஸா காலங்கரோந்தீதி இமினா ஏகதே³ஸேன வுத்தோயேவ. ‘‘உபபீளகோ பகா⁴தகானம் கம்மானம் விபச்சனவஸேனா’’தி ஏத்த² தேஸம் கம்மானம் ஓகாஸப்படிலாபே⁴ன ஸத்தஸந்தானே ஸுக²ஸந்தானம் விபா³தே⁴த்வா மரணம் வா பாபேத்வா மரண மத்தம் வா து³க்க²ம் ஜனேத்வா பீளனஞ்ச கா⁴தனஞ்ச இத⁴ விபச்சன நாமேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபாகம் பன ஜனேந்துவா, மாவா, இத⁴ அப்பமாணந்தி. ஏத்த² ஸியா. அட்ட²ஸு காரணேஸு ஓபக்கமிகட்டா²னே ‘குப்பிதாஹி தே³வதா ஸகலம் ரஜ்ஜாதி³கம் அஸேஸம் கத்வா வினாஸேந்தீ’தி வுத்தம். தத்த² வினாஸிதா ஜனா கிம் நு கோ² அத்தனோ அத்தனோ கம்ம விபாகஜேஹி ஆபா³த⁴ன த³ண்டே³ஹி வா வினஸ்ஸந்தி, உதா³ஹு விஸும் ஓபக்கமிகேஹி ஆபா³த⁴ன த³ண்டே³ஹி வா வினஸ்ஸந்தி. யஞ்சேத்த² வுத்தம் ‘ஏவம் அகால மரணம் உபச்சே²த³க கம்முனா வா அஞ்ஞேஹி வா அனேக ஸஹஸ்ஸேஹி காரணேஹி ஹோதீ’தி. தத்த² யஸ்ஸ உபச்சே²த³க கம்மம் நாம நத்தி². கிம் தஸ்ஸ அஞ்ஞேன காரணேன அகால மரணம் நாம ப⁴வேய்யாதி. ஏத்த² வதே³ய்யும், தஸ்ஸ அஞ்ஞேன காரணேன அகால மரணம் நாம ந ப⁴வேய்ய. ஸப்³பே³ ஸத்தா கம்மஸ்ஸகா, கம்மதா³யாதா³, கம்மயோனீ, கம்ம ப³ந்தூ⁴, கம்மப்படிஸ்ஸரணாதிஹி வுத்தம்தி. தேஸம் தம் வாத³ம் பி⁴ந்த³ந்தோ ‘‘யேஹிகேசி லோகே தி³ஸ்ஸந்தீ’’திஆதி³மாஹ. புன தத³த்த²ம் த³ள்ஹம் கரோந்தோ ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ம் வத³தி. தத்த² து³வித⁴ம் கம்மப²லம், விபாக ப²லஞ்ச நிஸ்ஸந்த³ ப²லஞ்ச. தத்த² விபாக ப²லம் நாம விபாகக்க²ந்தா⁴ ச சக்கு² ஸோதாதீ³னி கடத்தா ரூபானி ச. தம் யேன புப்³பே³ கம்மம் கதம், தஸ்ஸேவ ஸாதா⁴ரணம் ஹோதி. தஸ்ஸ ஸந்தானே ஏவ பவத்ததி. நிஸ்ஸந்த³ ப²லம் நாம தஸ்ஸ ஸுகு²ப்பத்தியா வா து³க்கு²ப்பத்தியா வா அத்தனோ கம்மானுபா⁴வேன ப³ஹித்³தா⁴ ஸமுட்டி²தானி இட்டா²ரம்மணானி வா அனிட்டா² ரம்மணானி வா. தம் பன அஞ்ஞேஸம்பி ஸாதா⁴ரணம் ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸககம்மஸமுட்டி²தா ஏவ. ல. பரேஸம் ஸாதா⁴ரணா ஏவா’’தி. லோகே அட்ட²லோக த⁴ம்மா நாம ஸப்³பே³ கம்ம விபாகஜா ஏவாதி ந வத்தப்³பா³. இமே ச ஸத்தா ஸம்ஸாரே ஸம்ஸரந்தா அட்ட²ஸுலோக த⁴ம்மேஸு நிம்முஜ்ஜந்தா ஸம்ஸரந்தி, தஸ்மா தே வினாபி உபபீளக கம்மேன அஞ்ஞேஹி காரணேஹி நானாது³க்க²ம் பு²ஸந்தியேவ. ததா² வினாபி உபச்சே²த³க கம்மேன மரண து³க்க²ம் பாபுணந்தியேவ. தேன வுத்தம் ‘‘கம்மேன வினா யதோகுதோசி ஸமுட்டி²தா’’திஆதி³.

‘‘தே உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி தே நானாரோகா³த³யோ உப்பஜ்ஜந்தி. ‘‘ந உபாய குஸலா வா’’தி ததோ அத்தானம் மோசேதும் காரண குஸலா வா ந ஹோந்தி. ‘‘ந ச படிகார குஸலா வா’’தி உப்பன்னம் ரோகா³தி³ப⁴யம் அபனேதும் வூபஸமேதும் படிகார கம்மேதி கிச்ச²கம்மே குஸலா வா ந ஹோந்தி. ‘‘நாபி பரிஹார குஸலா வா’’தி ததோ மோசனத்த²ம் பரிஹரிதும் தே³ஸந்தரம் க³ந்தும் குஸலா வா ந ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘ரோகா³த³யோ ஏவ தம் கே²பேந்தா பவத்தந்தீ’’தி கத²ம் தே புப்³ப³கம்மம் கே²பேந்தீதி. தஸ்ஸ விபாகபூ⁴தம் ஜீவித ஸந்தானம் வினாஸேந்தா கே²பேந்தி. வினட்டே²ஹி ஜீவித ஸந்தானே தம் ப⁴வம் ஜனேந்தம் கி²ய்யதி யேவாதி. தேனாஹ ‘‘யதா²ஹீ’’திஆதி³ம். ‘‘கம்மஸ்ஸபி ததே²வா’’தி ததே²வ புப்³ப³கம்மஸ்ஸபி திணக்³கே³ உஸ்ஸாவ பி³ந்து³ஸ்ஸேவ பரிது³ப்³ப³லதா ஸித்³தா⁴ ஹோதி. ஜீவிதே பரிக்கீ²ணே தம் ப⁴வம் ஜனேந்தஸ்ஸ புப்³ப³கம்மஸ்ஸபி பரிக்கீ²ணத்தா. ‘‘ஏவஞ்சேதம்’’தி ஏதம் கம்மப்படி ஸம்யுத்த வசனம் இத⁴ அம்ஹேஹி வுத்தனயேன ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம் புப்³பே³கதஹேதுதி³ட்டி² நாம ஸப்³ப³ம் ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா ஸுசரிதம் வா து³ச்சரிதம் வா புப்³ப³ப⁴வே அத்தனா கதேன புப்³ப³கம்மஹேதுனா ஏவ உப்பஜ்ஜதீதி ஏவம் பவத்தா தி³ட்டி². ‘‘யம் கிஞ்சாயம்’’தி யம் கிஞ்சி அயம். மஹாபோ³தி⁴ஸத்தானம் அதி⁴முத்திகாலங்கரியா நாம இத⁴ மே சிரகாலம் டி²தஸ்ஸ பாரமிபூரண கிச்சம் நத்தி², இதா³னேவ இதோ சவித்வா மனுஸ்ஸலோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸாமி, உபருஜ்ஜ²து மே இத³ம் ஜீவிதந்தி அதி⁴முஞ்சித்வா த³ள்ஹம் மனஸிகரித்வா காலங்கரியா. ‘‘ஸயமேவ ஸத்த²ம் ஆஹரித்வா’’தி ஸயமேவ அத்தனோ கீ³வம் ஸத்தே²ன ஹனித்வாதி அத்தோ². ‘‘ஏத்தே²வா’’தி அகாலமரணே ஏவ.

‘‘ததா² சா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘ஸமாபத்தி லாபீ⁴னம்’’தி நித்³தா⁴ரணேபு⁴ம்ம வசனம். ‘‘ஜீவித ஸமஸீஸீனம்’’தி அரஹத்த மக்³க³ம் லபி⁴த்வா மக்³க³பச்சவேக்க²னவீதி² ஏவ மரணாஸன்னவீதி²ம் கத்வா பரினிப்³பா³னத்தா ஸமம் ஸீஸம் ஏதேஸந்தி ஸமஸீஸினோ. ‘‘ஸமம் ஸீஸம்’’தி ஜீவித ஸந்தான பரியந்தேன ஸமம் வட்டது³க்க² ஸந்தான பரியந்தம் வுச்சதி. ‘‘ஸப்³பே³ஸம் பீ’’தி ஸப்³பே³ஸம்பி கீ²ணாஸவானம். ‘‘இமம் ஸுத்தபத³ம்’’தி மஹாபரினிப்³பா³னஸுத்தே ஆக³தம் ஸுத்தபத³ம். ‘‘தே’’தி தே வாதி³னோ. ‘‘தேனா’’தி தேன வாத³வசனேன. க்ரியமனோதா⁴து நாம பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனம். க்ரியாஹேதுகமனோ விஞ்ஞாணதா⁴து நாம ஹஸிதுப்பாத³சித்தம். ‘‘அஸ்ஸா’’தி பரினிப்³பா³யந்தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘‘ந ஸமேதி யேவா’’தி ஸந்திம் அனுபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வாதி ஏத்த² பரினிப்³பா³ன ஜவனேஹி ஆரம்மணம் கத்வாதி வுத்தேபி ந ஸமேதியேவ. தேனாஹ ‘‘ததா²ஹீ’’திஆதி³ம். ‘‘ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா பரினிப்³பா³யதீ’’தி ஏத்த² பரினிப்³பா³ன சுதிசித்தமேவ ப⁴வங்க³ந்தி வுத்தம். சுதிசித்தந்தி ச ப⁴வந்தரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸேவ வுச்சதி. இத⁴ பன வோஹார மத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபா⁴வனிபாடே². சுதிபரியோஸானானம் மரணாஸன்ன சித்தானம். யதா² பன பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் யாவஜீவம் உப்பன்னம் மஹாப⁴வங்க³சித்தம் கம்மகம்மனிமித்தாத³யோ ஆரம்மணம் கரோதியேவ. ததா² பரினிப்³பா³ன சுதிசித்தம் பீதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ம். நனு மரணகாலே கம்மகம்மனிமித்தாதீ³னம் க³ஹணம் நாம ப⁴வந்தர க³மனத்தா²ய ஹோதி, பு³த்³தா⁴ ச ப⁴வந்தரம் ந க³ச்ச²ந்தி. தஸ்மா ‘‘ந ஹி. ல. ந கரோதீ’’தி இத³ம் ந யுத்தந்தி. நோ ந யுத்தம். ப⁴வந்தர க³மனத்தா²யாதி இத³ம் ஜவனேஹி க³ஹணே த³ட்ட²ப்³ப³ம். இத⁴ பன சுதிசித்தேன க³ஹணேதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நசசுதியாக³ஹிதானீ’’திஆதி³மாஹ. ‘‘கம்மஸித்³தி⁴யா’’தி கம்மஸிஜ்ஜ²னத்தா²ய.‘‘ஏத்த² சா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘தஸ்ஸா’’தி ஸோணத்தே²ர பிதுனோ. ‘‘கம்மப³லேனா’’திஆதீ³ஸு. ‘‘அஞ்ஞேனபி காரண ப³லேனா’’தி ஆசிண்ணபா⁴வாதி³கேன காரணப³லேன. க³தினிமித்தம் பன கம்மப³லேனேவாதி யுத்தம் ஸியா. ‘‘ததோ²பட்டி²தம்’’தி அந்திமவீதி²தோ புப்³பே³ ப³ஹூஸுவீதீ²ஸு உபட்டி²தப்பகாரந்திஅத்தோ². பாபபக்கி²யேஸு து³க்³க³தினிமித்தேஸு. கல்யாணபக்கி²யானி ஸக்³க³னிமித்தானி. த⁴ம்மாஸோகரஞ்ஞோ மரணகாலே பாபபக்கி²யானம் உபட்டா²னம் கத்த²சி ஸீஹளக³ந்தே² வுத்தம்.

ஸகலம் பத²விம் பு⁴த்வா,

த³த்வா கோடிஸதம் த⁴னம்;

அந்தே அட்³டா⁴மலகமத்தஸ்ஸ;

அஸோகோ இஸ்ஸரம் க³தோ; தி ச;

அஸோகோ ஸோக மாக³தோ; தி ச;

‘‘தம்’’தி விபச்சமானகம் கம்மம். ‘‘நியாமக ஸஹகாரி பச்சயபூ⁴தா’’தி ஏத்த² யதா² நாவாயம் நியாமகோ நாம நாவம் இச்சி²ததி³ஸாபி⁴முக²ம் நியாமேதி, நியோஜேதி. ததா² அயம் தண்ஹாபி ப⁴வனிகந்தி ஹுத்வா சித்தஸந்தானம் க³ந்தப்³ப³ப⁴வாபி⁴முக²ம் நியாமேதி, நியோஜேதி. கம்மஸ்ஸ ச அச்சாயத்த ஸஹாயபா⁴வேன ஸஹகாரீ பச்சயோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘குஸலாகுஸல கம்மனிமித்தானி வா’’தி அஞ்ஞானி குஸலா குஸலகம்மனிமித்தானி வா. ‘‘தது³பத்த²ம்பி⁴கா’’தி தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ உபத்த²ம்பி⁴கா. ‘‘நிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம்’’தி முக²னிமித்தாதீ³ஸு அஸ்ஸாதே³ந்தம் கி³ஜ்ஜ²ந்தம். ‘‘திட்ட²மானம் திட்ட²தீ’’தி திட்ட²மானம் ஹுத்வா திட்ட²தி. அமுஞ்சித்வா திட்ட²தீதி வுத்தம் ஹோதி. அனுப்³யஞ்ஜனம் நாம பியஸாதரூபோ கதி²தலபிதாதி³ க்ரியாவிஸேஸோ. ‘‘அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸா’’தி ஆஸன்ன மரணஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. அட்ட²கதா² பாடே². ‘‘கிலேஸ ப³லவினாமிதம்’’தி அவிஜ்ஜா தண்ஹாதீ³னம் கிலேஸானம் ப³லேன வினாமிதம். படிச்சா²தி³கா ஆதீ³ன வா யஸ்ஸாதி விக்³க³ஹோ. ‘‘தம்’’தி சித்தஸந்தானம். ‘‘தஸ்மிம்’’தி கம்மாதி³விஸயே. அட்ட²கதா²ய ந ஸமேதி. தஸ்மிம் விஸயேதிஹி தத்த² வுத்தம். ந வுத்தம் தஸ்மிம் ப⁴வேதி. ‘‘தஸ்மிம் வுத்தா நம்’’தி தஸ்மிம் ‘யேபூ⁴ய்யேன ப⁴வந்தரே ச² த்³வாரக்³க³ஹிதம்’தி டா²னே டீகாஸு வுத்தானம். தம் ஸதி³ஸ ஜவனுப்பத்தி நாம கம்மகரணகாலே பவத்த ஜவனேஹி ஸதி³ஸானம் இதா³னி ஜவனானம் உப்பத்தி. ப⁴வப்படிச்ச²ன்னஞ்ச கம்மம் அபாகடஞ்ச கம்மம் ந ததா² உபட்டா²தி. கேவலம் அத்தானம் அபி⁴னவகரண வஸேன த்³வாரபத்தம் ஹுத்வா உபட்டா²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘விஸீத³ பத்தா’’தி விஸஞ்ஞீபா⁴வேன விரூபம் ஹுத்வா ஸீத³னபத்தா. ‘‘தப்³பி³பரீதேன பாபகம்ம ப³ஹுலாபி வத்தப்³பா³’’தி தேபிவிஸீத³ந்தரே ஆவுத⁴ ஹத்தா² பாணகா⁴தம் கரோந்தா க³ண்ஹத²ப³ந்த⁴தா²தி உக்³கோ⁴ஸந்தா து³ட்ட²சித்தா ஹோந்தீதிஆதி³னா வத்தப்³பா³. அட்ட²கதா² பாடே²ஸு. உக்கி²த்தோ அஸி யஸ்ஸாதி உக்கி²த்தா ஸிகோ. பதுத³ந்தி விஜ்ஜ²ந்தி ஏதேனாதி பதோத³னம். பாஜனத³ண்டோ³. தஸ்ஸ அக்³கே³ கதா ஸூசி பதோத³ன ஸூசி. ‘‘பதோத³ன து³க்க²ம்’’தி விஜ்ஜ²ன து³க்க²ம். கத²ம் பன உக்கி²த்தாஸிகாதி³பா⁴வேன உபட்டா²னம் கம்முபட்டா²னம் நாம ஹோதி. கத²ஞ்ச தம் படிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணபா⁴வம் உபேதீதி ஆஹ ‘‘ஸோ சா’’திஆதி³ம். உப்பஜ்ஜமானானம் ஸத்தானம். ‘‘இதரேஸம் பனா’’தி ரூபாரூப ப⁴வேஸு உப்பஜ்ஜமானானம் பன. ‘‘பரிபுண்ணம் கத்வா’’தி ததா³ரம்மண பரியோஸானாயவா ஸுத்³தா⁴ய வா ஜவனவீதி²யாதி ஏவம் பரிபுண்ணம் கத்வா. அயம் பன ப⁴வங்கா³வஸானே சுதிசித்துப்பத்தி நாம அட்ட²கதா²ஸு நத்தி². யஞ்ச ப⁴வங்க³ம் ஓதரித்வா பரினிப்³பா³யதீதிஆதி³ தத்த² தத்த² வுத்தம். தத்த²பி ‘‘ப⁴வங்க³ம்’’தி சுதிசித்தமேவ டீகாஸு வண்ணேந்தி. தஸ்மா ‘‘ப⁴வங்க³க்க²யேவா’’தி இத³ம் கத²ம் யுஜ்ஜேய்யாதி ஆஹ ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ம். அனுரூபம் ஸேதீதி அனுஸயோ. அனுப³ந்தோ⁴ ஹுத்வா ஸேதீதி அனுஸயோ. அனு அனு வா ஸேதீதி அனுஸயோ. ஏத்த² ச அனுஸயோ நாம ஜவனஸஹஜாதோ ந ஹோதி. இத⁴ ச அனுஸய நாமேன வுத்தம். நானாஜவன ஸஹஜாதா ச அவிஜ்ஜா தண்ஹா படிஸந்தி⁴யா விஸேஸ பச்சயா ஹோந்தேவ. கத²ம் தா இத⁴ க³ஹிதா ஸியுந்தி ஆஹ ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ம். ஏவம் ஸந்தே அவிஜ்ஜா பரிக்கி²த்தேன தண்ஹாமூலகேனாதி வுத்தேஸு ஸுட்டு² யுஜ்ஜதி. அனுஸயேஹி ஸஹ ஜவனஸஹஜாதானம்பி லத்³த⁴த்தா. தஸ்மா இத⁴ அனுஸய வசனம் ந யுத்தந்தி சோத³னா. யுத்தமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி சா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘பரியத்தா’’தி ஸமத்தா. ‘‘ஸோ பீ’’தி ப²ஸ்ஸாதி³ த⁴ம்ம ஸமூஹோபி.‘‘ததா² ரூபா யேவா’’தி அக்³க³மக்³கே³ன அப்பஹீன ரூபாயேவ, அனுஸயபூ⁴தாயேவாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘தம்’’தி சித்த ஸந்தானம். ‘‘தத்தா²’’தி தது³ப⁴யஸ்மிம். கத²ம் தம் தத்த² கி²பந்தீதி ஆஹ ‘‘தஸ்மிம்’’திஆதி³ம். ‘‘விஜானனதா⁴துயா’’தி விஞ்ஞாண தா⁴துயா. ஸங்கந்தா நாம நத்தி². யத்த² யத்த² உப்பஜ்ஜந்தி. தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. குதோ மரணகாலே ஸங்கந்தா நாம அத்தி² விஜ்ஜந்தீதி யோஜனா. ஏவம் ஸந்தே இத³ம் வசனம் அனமதக்³கி³ய ஸுத்தேன விருத்³த⁴ம் ஸியாதி. ந விருத்³த⁴ம். இத³ஞ்ஹி அபி⁴த⁴ம்ம வசனம், முக்²யவசனம், அனமதக்³கி³ய ஸுத்தம் பன ஸுத்தந்த வசனம் பரியாய வசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஞ்சா’’திஆதி³மாஹ. பரியாயேன வுத்தந்தி வத்வா தம் பரியாயம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³னா. ‘‘ஸோ’’தி ஸோ புக்³க³லோ. ‘‘தேஸம்’’தி அவிஜ்ஜா தண்ஹா ஸங்கா²ரானஞ்ச படிஸந்தி⁴ நாம ரூப த⁴ம்மானஞ்ச. ‘‘ஹேதுப்ப²லஸம்ப³ந்தே⁴ன ப⁴வந்தரம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீதி வுச்சதீ’’தி புப்³பே³ கம்மகரணகாலேபி தே அவிஜ்ஜா தண்ஹா ஸங்கா²ரா ஏவ ஸோ ஸத்தோதி வுச்சந்தி. பச்சா² தேஸம் ப²லபூ⁴தாயம் படிஸந்தி⁴யா பாதுப⁴வனகாலேபி ஸாபடிஸந்தி⁴ ஏவ ஸோ ஸத்தோதி வுச்சதி. மஜ்ஜே² த⁴ம்மப்பப³ந்தோ⁴பி ஸோ ஸத்தோதி வுச்சதி. ஏவம் ஹேதுத⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் ப²லத⁴ம்மே ஏகம் ஸத்தம் கரோந்தஸ்ஸ ஹேதுப்ப²ல ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹோதி. ஏவம் ஹேதுப்ப²ல ஸம்ப³ந்தே⁴ன ஸோ ஏவ கம்மம் கரோதி. தேன கம்மேன ஸோ ஏவ ப⁴வந்தரம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீதி வுச்சதி. ஏத்த² ச அனமதக்³கோ³ யம் பி⁴க்க²வே. ல. அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம்தி ஏவம் ஸத்தவோஹாரேன வுத்தத்தா ஸாத⁴ம்மதே³ஸனா பரியாயதே³ஸனா ஹோதி. பரியாயதே³ஸனத்தா ச ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதந்தி பரியாயோபி ஸிஜ்ஜ²தி. யஸ்ஸம் பன த⁴ம்ம தே³ஸனாயம் த⁴ம்மதே³ஸனாதி வசனானு ரூபம் த⁴ம்மமேவ தே³ஸேதி, ந ஸத்தம், ந புக்³க³லம். அயம் த⁴ம்மதே³ஸனா ஏவ முக்²யதே³ஸனா நாம ஹோதி. தத்த² தே³ஸித த⁴ம்மா பன பகதிகாலேபி தே³ஸந்தரம் காலந்தரம் க²ணந்தரம் ஸங்கந்தா நாம நத்தி². யத்த² யத்த² உப்பன்னா, தத்த² தத்தே²வ பி⁴ஜ்ஜந்தி. க²யவயம் க³ச்ச²ந்தி. தேன வுத்தம் ‘ந ஹி உப்பன்னுப்பன்னா த⁴ம்மா. ல. ஸங்கந்தா நாம அத்தீ²’தி. படிகோ⁴ஸோ ச, பதீ³போ ச, முத்³தா³ ச. ஆதி³ஸத்³தே³ன படிபி³ம்ப³ச்சா²யா ச, பீ³ஜஸங்கா²ரோ ச, பாடிபோ⁴கோ³ ச, பா³லகுமார ஸரீரேஸு உபயுத்தா விஜ்ஜாஸிப்போஸதா⁴ சாதி ஏவம் அட்ட²கதா² யம் ஆக³தானி நித³ஸ்ஸனானி ஸங்க³ய்ஹந்தி. ‘‘நித³ஸ்ஸனா’’நீதி ச உபமாயோ வுச்சந்தி. தத்த² ‘‘படிகோ⁴ஸோ’’தி க³ம்பீ⁴ரலேண த்³வாரே ட²த்வா ஸத்³த³ம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தோலேணே படிகோ⁴ஸோ பவத்ததி. தத்த² த்³வாரே உப்பன்னோ மூலஸத்³தோ³ அந்தோலேணம் ந க³ச்ச²தி, உப்பன்னட்டா²னே ஏவ நிருஜ்ஜ²தி. படிகோ⁴ஸோ ச ததோ ஆக³தோ ந ஹோதி. ந ச வினா மூலஸத்³த³ + பச்சயேன அஞ்ஞதோ பவத்ததி. மூலஸத்³த³பச்சயா ஏவ தத்த² பவத்ததீதி. தத்த² மூலஸத்³தோ³ விய அதீத கம்மம். படிகோ⁴ஸோ விய அனந்தரே படிஸந்தி⁴. ஏஸனயோ பதீ³ப முத்³தா³ படிபி³ம்ப³ச்சா²யாஸு. தத்த² ‘‘பதீ³போ’’தி பத²மம் ஏகம் பதீ³பம் ஜாலேத்வா தேன அஞ்ஞம் பதீ³பஸதம்பி பதீ³ப ஸஹஸ்ஸம்பி ஜாலேதி. ‘‘முத்³தா³’’தி லஞ்ச²னலேகா². தத்த² ஏகேன லஞ்ச²னக்க²ந்தே⁴ன, தேன லஞ்ச²னலேகா²ஸதம்பி லஞ்ச²னலேகா² ஸஹஸ்ஸம்பி கரோதி. ‘‘படிபி³ம்ப³ச்சா²யா’’தி பஸன்னேஸு ஆதா³ஸபட்டேஸுவா உத³கேஸுவா உப்பன்னா ஸரீரச்சா²யா. ஏதேஹி நித³ஸ்ஸனேஹி ப²லம் நாம ஹேதுதோ ஆக³தம் ந ஹோதி. ஹேதுனா ச வினா ந ஸிஜ்ஜ²தீதி ஏத்தகமத்த²ம் தீ³பேதி. ‘‘பீ³ஜஸங்கா²ரோ’’தி காலந்தரே உப்பன்னேஸு புப்ப²ப²லேஸு இச்சி²தவண்ண க³ந்த⁴ரஸபாதுபா⁴வத்தா²ய ரோபனகாலே அம்ப³பீ³ஜாதீ³ஸு இச்சி²தவண்ண க³ந்த⁴ரஸதா⁴தூனம் பரிபா⁴வனா. தத்த² தப்பச்சயா காலந்தரே புப்ப²ப²லேஸு உப்பன்னேஸு தேவண்ணக³ந்த⁴ரஸா பாதுப்³ப⁴வந்தி. ‘‘பாடிபோ⁴கோ³’’தி கிஞ்சி அத்த²ம் ஸாதே⁴தும் பரஸ்ஸ ஸந்திகே இணம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ தவத⁴னம் ஸம்வச்ச²ரேன வுட்³டி⁴யா ஸஹ த³ஸ்ஸாமி, ஸசே நத³தே³ய்யம். அஸுகம் நாம மமகே²த்தம் வா வத்து²வா துய்ஹம் ஹோதூதி படிஞ்ஞாட²பனம். தத்த² தப்பச்சயா த⁴னம் லபி⁴த்வா தம் அத்த²ஞ்ச ஸாதே⁴தி. காலே ஸம்பத்தே வுட்³டி⁴யா ஸஹ இணஞ்ச ஸோதே⁴தி. ‘‘விஜ்ஜாஸிப்போஸதா⁴’’தி லோகே புத்தகே யாவஜீவம் ஹிதத்தா²ய த³ஹரகாலே கிஞ்சி விஜ்ஜம்வா ஸிப்பம்வா ஸிக்கா²பேந்தி. யாவஜீவம் க²ரரோகா³னம் அனுப்பாத³த்தா²ய த³ஹரகாலே ஓஜவந்தம் கிஞ்சி ஓஸத⁴ம் வா அஜ்ஜோ²ஹாரேந்தி. தத்த² தப்பச்சயா புத்தானம் யாவஜீவம் ஹிதப்படிலாபோ⁴ வா தாதி³ஸானம் ரோகா³னம் அனுப்பாதோ³ வா ஹோதியேவ. ஏதேஹி யதா² காலந்தரே அஸந்தேஸுயேவ பாடிபோ⁴கா³தீ³ஸு மூலகம்மேஸு புப்³ப³பா⁴கே³ கதபச்சயா ஏவ பச்சா² அத்த² ஸாத⁴னாதீ³னி ஸிஜ்ஜ²ந்தி. ததா² குஸலா குஸல கம்மானி கத்வா காலந்தரே தேஸு அஸந்தேஸுபி புப்³பே³ கதத்தா ஏவ பச்சா² படிஸந்தா⁴தீ³னி ப²லானி பாதுப்³ப⁴வந்தீதி தீ³பேதி. தேனவுத்தம் ‘‘படிகோ⁴ஸ பதீ³பமுத்³தா³தீ³னி சேத்த² நித³ஸ்ஸனானீ’’தி. ‘‘கம்மது³ப்³ப³லபா⁴வேனா’’தி ததா³ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ து³ப்³ப³லத்தா கம்மம்பி து³ப்³ப³லமேவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். காமஞ்சேத்த² அட்ட²கதா²யம் வத்வா த³ஸ்ஸிதம், ததா²பி ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ‘‘தம் பீ’’தி க³தினிமித்தம்பி. ‘‘ததா² சவந்தானம்’’தி தி³ப்³ப³ரதா²தீ³னி க³தினிமித்தம் கத்வா சவந்தானம். ‘‘த³ய்ஹமானகாயேனா’’தி இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே கரணவசனம். கா³தா²யம். பஞ்சத்³வாரே படிஸந்தி⁴கம்மம் வினா த்³விகோ³சரே ஸியாதி யோஜனா. தத்த² ‘‘த்³விகோ³சரே’’தி கம்மனிமித்த க³தினிமித்தபூ⁴தே த்³விகோ³சரே. தத்த² பஞ்சத்³வாரே படிஸந்தி⁴ நாம பஞ்சத்³வாரிக மரணாஸன்ன வீதி²சித்தானம் அந்தே ச வந்தானம் படிஸந்தி⁴. ஸாபி க³தினிமித்தபூ⁴தே கோ³சரே ஸியாதி வுத்தே பஞ்சத்³வாரிக வீதி²சித்தானி பஞ்சாரம்மணபூ⁴தானி க³தினிமித்தானி ஆரம்மணம் கரோந்தீதிபி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. ஏவஞ்ச ஸதி. தேஸம் வீதி²சித்தானம் அந்தே அசவித்வா தத³னுப³ந்த⁴க மனோத்³வாரிகவீதி²சித்தேஹிபி கதா³சி கேஸஞ்சி ச வனம் நனஸம்ப⁴வதீதி ஸக்கா வத்தும். தேஸு பன அனுப³ந்த⁴க வீதீ²ஸு அதீதக்³க³ஹண ஸமுதா³யக்³க³ஹணேஹி ச வந்தானம் அதீதானிபி க³தினிமித்தானி லப்³ப⁴ந்தி. வத்து²க்³க³ஹணனாமக்³க³ஹணேஹி ச வந்தானம் த⁴ம்மா ரம்மணம்பி லப்³ப⁴தியேவ. தஸ்மா யம் வுத்தம் ஆசரியேன காமாவசர படிஸந்தி⁴யா ச² த்³வாரக்³க³ஹிதம் கம்மனிமித்தம் க³தினிமித்தஞ்ச பச்சுப்பன்னமதீதா ரம்மணம் உபலப்³ப⁴தீதி. தம் ஸுவுத்தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் பன ‘தமேவ ததோ²பட்டி²தம் ஆரம்மணம் ஆரப்³ப⁴ சித்தஸந்தானம் அபி⁴ண்ஹம் பவத்ததீ’தி ஏவம் அந்திமவீதி²தோ புப்³ப³பா⁴கே³ ப³ஹூனம் வீதி²வாரானம் பவத்தனம் ஆசரியேன வுத்தம். தம் ததோ²பட்டி²தம் க³தினிமித்தம் ஆரப்³பா⁴திபி லத்³து⁴ம் வட்டதியேவ. ஏவஞ்சஸதி, க³தினிமித்தம்பி அதீதம் லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா³பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘ஸந்ததி வஸேனா’’தி ஸந்ததி பச்சுப்பன்ன வஸேன. ‘‘தஸ்ஸா’’தி க³தினிமித்தஸ்ஸ. யேபூ⁴ய்யேன வுத்தோ, ந ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகேன வுத்தோதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘மனோத்³வாரிக மரணாஸன்ன ஜவனானம்பி இச்சி²தப்³ப³த்தா’’தி புரேஜாதபச்சய பா⁴வேன இச்சி²தப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘தத³னுப³ந்தா⁴யா’’தி தானி மனோத்³வாரி கமரணாஸன்ன ஜவனானி அனுக³தாய. ‘‘படிஸந்தி⁴யாபி ஸம்ப⁴வதோ’’தி தஸ்ஸ புரேஜாத பச்சயஸ்ஸ படிஸந்தி⁴யாபி புரேஜாத பச்சயதா ஸம்ப⁴வதோ. நனு தே²ரேன பி⁴ந்தி³த்வா அவுத்தேபி பி⁴ந்தி³தப்³பே³ ஸதி, பி⁴ந்த³னமேவ யுத்தந்தி சே. ந யுத்தம். கஸ்மா, கம்மனிமித்தேன ஸமானக³திகத்தா. தேனாஹ ‘‘நசதம்’’திஆதி³ம். விபா⁴வனியம் யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³ப³ம்தி வத்வா அபரேபன அவிஸேஸதோவ வண்ணேந்தீதி அபரேவாதோ³பி வுத்தோ. தத்த² ‘‘அவிஸேஸதோ வண்ணேந்தீ’’தி அபி⁴ந்தி³த்வாவ வண்ணேந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. புன தம் அபரேவாத³ம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ‘‘அட்ட²கதா²யம் பனா’’திஆதி³மாஹ. இத⁴ பன தம் அபரேவாத³ம் பக்³க³ண்ஹந்தோ புன ‘‘யஞ்ச தத்தா²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ததா³ரம்மணாயா’’தி தம் க³தினிமித்தா ரம்மணாய. ‘‘தேஸம் வசனம்’’தி அபரேஸம் வசனம். ‘‘அஞ்ஞத்ர அவிசாரணாயா’’தி கஸ்மா வுத்தம். நனு அட்ட²கதா²யம் பனாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் விசாரணா வசனமேவ ஹோதீதி. ஸச்சம் யதா² தி³ட்ட²பாட²வஸேன, ஸாவஸேஸ பாட²பா⁴வம் பன ந விசாரேதியேவ. தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞத்ர அவிசாரணாயா’’தி வுத்தம். ஏத்த² ஸியா. அட்ட²கதா²பாடோ² ஸாவஸேஸோ ஹோது, மூலடீகாபாடோ² பன மனோத்³வாரே யேவாதி நியமேத்வா வுத்தத்தா கத²ம் ஸாவஸேஸோ ஸியாதி. நியமேத்வா வுத்தோபி இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தே² அபரிபுண்ணே ஸாவஸேஸோ ஏவ ஹோதீதி. தேன வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞம் காரணம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர அவிசாரணாயா’’தி. ‘‘பச்சுப்பன்னமதீதம்’’திஆதீ³ஸு. ததா³ரம்மணாவஸானாய பஞ்சத்³வாரிக ஜவனவீதி²யா ச வனம் ஹோதீதி யோஜனா. ஏவம் அபரத்த²பி. ப³லவந்தேபி ஸதி. ததா³ரம்மணாவஸானாய ஏவ வீதி²யா. ‘‘வுத்தத்தா பனா’’தி அட்ட²கதா²யம் ஏவ வுத்தத்தா பன. ‘‘புரிமபா⁴கே³ ஏவா’’தி பஞ்சத்³வாரிக அந்திம வீதி²தோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஏவ. ‘‘தாஹீ’’தி தே³ய்யத⁴ம்மவத்தூ²ஹி. ‘‘யதா²தம்’’தி தம் அத்த²ஜாதம் கதமம் வியாதி அத்தோ². ‘‘இதோ’’தி மனுஸ்ஸ ப⁴வதோ. நிமித்த ஸதி³ஸம் ஸத்³த³ம் வண்ணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘நட்ட²சகாரம்’’தி பதிதசகாரம். அட்ட²கதா²பாடே² ஞாதகா மாதாத³யோ பஞ்சத்³வாரே உபஸம்ஹரந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தவத்தா²யா’’தி தவஅத்தா²ய. ‘‘சீனபடஸோமாரபடாதி³வஸேனா’’தி சீனரட்டே² பவத்தோ படோ சீனபடோ. ததா² ஸோமாரபடேபி. ‘‘தானீ’’தி ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³னி. போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பன அஞ்ஞம்பி யுஜ்ஜதேவ. அத்தி²தா³னீதி மனஸிகதத்தா பச்சுப்பன்னபூ⁴தானீதி வுத்தம். ‘‘அரூபீனம்’’தி அரூபப்³ரஹ்மானம். ‘‘தே’’தி அரூபினோ. ‘‘தானீ’’தி ஹேட்டி²மஜ்ஜா²னானி. விஸ்ஸட்ட²ம் லத்³த⁴ஜா²னம் யேஸம் தே விஸ்ஸட்ட²ஜ்ஜா²னா. ‘‘ததோயேவ சா’’தி விஸ்ஸட்ட²ஜ்ஜா²னத்தாயேவ ச. ஆகட்³டி⁴தம் மானஸம் சித்தம் ஏதேஸந்தி விக்³க³ஹோ. இத³ஞ்ச ஹேதுவிஸேஸன பத³ம். ஆகட்³டி⁴தமானஸத்தா காமப⁴வே உப்பஜ்ஜமானானந்தி தீ³பேதி. தேஸம் அரூபீனம். ‘‘அஞ்ஞம் து³ப்³ப³ல கம்மம்’’தி உபசாரஜ்ஜா²னகம்மதோ அஞ்ஞம் திஹேதுகோமகம் கம்மம். ‘‘தேஸம்’’தி ரூபலோகதோ ச வந்தானம். ‘‘ஸதோ’’தி ஸந்தஸ்ஸ ஸமானஸ்ஸ. ‘‘உபத்த²ம்ப⁴னே காரணம் நத்தீ²’’தி இத³ம் உபசாரஜ்ஜா²ன கம்மஸ்ஸ க³ருக கம்மக³திகத்தா வுத்தம். ஏகந்த க³ருககம்மபூ⁴தம்பி பன மஹக்³க³தஜ்ஜா²ன கம்மம் நாம நானானிகந்தி ப³லேன படிபா³ஹீயமானம் படிஸந்தி⁴ம் ந தே³தியேவ. உபசாரஜ்ஜா²ன கம்மே வத்தப்³ப³ம் நத்தீ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘தாதி³ஸானீ’’தி ததா² ரூபானி த்³விஹேதுகோமக கம்மானி தேஸம் ஓகாஸம் ந லப⁴ந்தி. நீவரணானம் ஸுட்டு²விக்க²ம்பி⁴தத்தாயேவ. ‘‘யேனா’’தி யேன ச²ந்தா³தீ³னம் பவத்தி காரணேன. ‘‘நானாகம்மானி பீ’’தி உபசாரஜ்ஜா²ன கம்மதோ அஞ்ஞானி பச்சுப்பன்ன கம்மானிபி அதீதப⁴வேஸு கதானி அபரபரியாய கம்மானிபி. ‘‘யேன சா’’தி யேன நானாகம்மானம்பி ஓகாஸ லாப⁴காரணேன ச. ‘‘தே’’தி ரூபீ ப்³ரஹ்மானோ. ‘‘வுத்தனயேனே வா’’தி ஸுட்டு²விக்க²ம்பி⁴தனீவரணானம் தேஸம் அப்பனா பத்தஜ்ஜா²னவிஸேஸேன [ யஸ்மா பனாதிஆதி³னா ச ] பரிபா⁴வித சித்தஸந்தானத்தா’தி ச வுத்தனயேனேவ. ‘‘தம் காரணம்’’தி அஹேதுக படிஸந்தி⁴யா அபா⁴வ காரணம். பரம்பர ப⁴வேஸுச வீதி²முத்தசித்தானம் பவத்தாகாரம் த³ஸ்ஸேதுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யதா² தானியேவ ஓஸதா⁴னீ’’தி லோகே ஏகம் ஓஸத⁴ம் லபி⁴த்வாதம் தே³வஸிகம் பு⁴ஞ்ஜதி. ஏகோபத²மதி³வஸே பு⁴ஞ்ஜந்தம் தி³ஸ்வா கதமம் நாம த்வம் ஓஸத⁴ம் பு⁴ஞ்ஜஸீதி புச்சி². இத³ம் நாம ஓஸத⁴ம் பு⁴ஞ்ஜாமீதி வத³தி. புனதி³வஸேஸுபி ஓஸத⁴ம் பு⁴ஞ்ஜந்தம் தி³ஸ்வா ததே²வ புச்சி². தமேவ ஓஸத⁴ம் பு⁴ஞ்ஜாமீதி வத³தி. தத்த² ‘‘தமேவ ஓஸத⁴ம்’’தி யம் பத²மதி³வஸே ஓஸத⁴ம் தயாச புச்சி²தம். மயா ச கதி²தம். தமேவ அஜ்ஜ பு⁴ஞ்ஜாமீதி அத்தோ². தத்த² பன பத²மதி³வஸே பு⁴த்தம் ஓஸத⁴ம் அஞ்ஞம். அஜ்ஜ பு⁴த்தம் அஞ்ஞம். தம்ஸதி³ஸம் பன அஞ்ஞம்பி தமேவாதி லோகே வோஹரந்தி தானியேவ ஓஸதா⁴னி பு⁴ஞ்ஜாமீதி. ஏவம் இத⁴பி தஸ்ஸதி³ஸே தப்³போ³ஹாரோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘தஸ்மிம்’’தி ப⁴வங்க³சித்தே. அவத்தமானே உபபத்திப⁴வோ ஓச்சி²ஜ்ஜதி. வத்தமானே ந ஓச்சி²ஜ்ஜதி. தஸ்மா தஸ்ஸ உபபத்தி ப⁴வஸ்ஸ அனோச்சே²த³ அங்க³த்தா²ய காரணத்தா ப⁴வங்க³ந்தி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘உபபத்தி ப⁴வோ’’தி ச கம்மஜக்க²ந்த⁴ஸந்தானம் வுச்சதி. ‘‘பரஸமயே’’தி உச்சே²த³ தி³ட்டீ²னம் வாதே³. ‘‘வட்டமூலானீ’’தி அவிஜ்ஜாதண்ஹா வுச்சந்தி. வட்டமூலானி ஸுட்டு²உச்சி²ஜ்ஜந்தி ஏத்தா²தி விக்³க³ஹோ. ‘‘யஸ்ஸ அத்தா²யா’’தி ஸஉபாதி³ஸேஸாதி³கஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ படிலாப⁴த்தா²ய. ‘‘பட்ட²பீயந்தீ’’தி பவத்தாபீயந்தி. பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி அரியா ஜனா ஏத்தா²தி பத³ம். பரதோ ஸமந்திபதே³ அனுபாதி³ஸேஸஸ்ஸ க³ய்ஹமானத்தா இத⁴ ஸஉபாதி³ஸேஸந்தி வுத்தம். பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி பு³தா⁴. ஸுட்டு² ஸத்³தி⁴ம் உச்சி²ன்னம் ஸினேஹப³ந்த⁴னம் யேஹி தே ஸுஸமுச்சி²ன்னஸினேஹப³ந்த⁴னா. கத²ஞ்ச ஸுட்டு²உச்சி²ன்னம், கேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் உச்சி²ன்னந்திஆஹ ‘‘அனுஸயமத்தம் பீ’’திஆதி³ம். ‘‘ஸேஸகிலேஸேஹீ’’தி தண்ஹாஸினேஹ ப³ந்த⁴னதோ அவஸேஸ கிலேஸேஹி. ‘‘அதி⁴ஸயிதம்’’தி விக்க²ம்பி⁴தும்பி அஸக்குணேய்யம் ஹுத்வா அதிரேகதரம் ஸயிதம். ‘‘அதி⁴க³மாவஹம்’’தி அதி⁴க³மோ வுச்சதி நவவிதோ⁴ லோகுத்தர த⁴ம்மோ. தம் ஆவஹதீதி அதி⁴க³மாவஹம். ‘‘ஸீலம்’’தி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ‘‘து⁴தங்க³ம்’’தி தேரஸது⁴தங்க³ம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

வீதி²முத்தஸங்க³ஹதீ³பனியாஅனுதீ³பனா நிட்டி²தா.