6. அப்³யாகதவக்³கோ³

1. அப்³யாகதஸுத்தம்

54. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ விசிகிச்சா² நுப்பஜ்ஜதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸூ’’தி?

‘‘தி³ட்டி²னிரோதா⁴ கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ விசிகிச்சா² நுப்பஜ்ஜதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸு. ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², தி³ட்டி²க³தமேதம்; ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², தி³ட்டி²க³தமேதம்; ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², தி³ட்டி²க³தமேதம்; ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², தி³ட்டி²க³தமேதம். அஸ்ஸுதவா, பி⁴க்கு², புது²ஜ்ஜனோ தி³ட்டி²ம் நப்பஜானாதி, தி³ட்டி²ஸமுத³யம் நப்பஜானாதி, தி³ட்டி²னிரோத⁴ம் நப்பஜானாதி, தி³ட்டி²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா தி³ட்டி² பவட்³ட⁴தி, ஸோ ந பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, ந பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி.

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்கு², அரியஸாவகோ தி³ட்டி²ம் பஜானாதி, தி³ட்டி²ஸமுத³யம் பஜானாதி, தி³ட்டி²னிரோத⁴ம் பஜானாதி, தி³ட்டி²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸா தி³ட்டி² நிருஜ்ஜ²தி, ஸோ பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி; ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி; ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி; ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ஏவம் அப்³யாகரணத⁴ம்மோ ஹோதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸு. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ந ச²ம்ப⁴தி, ந கம்பதி, ந வேத⁴தி, ந ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸு.

‘‘‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², தண்ஹாக³தமேதம்…பே… ஸஞ்ஞாக³தமேதம் …பே… மஞ்ஞிதமேதம்…பே… பபஞ்சிதமேதம்…பே… உபாதா³னக³தமேதம்…பே… ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², விப்படிஸாரோ ஏஸோ; ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², விப்படிஸாரோ ஏஸோ; ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², விப்படிஸாரோ ஏஸோ; ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி கோ², பி⁴க்கு², விப்படிஸாரோ ஏஸோ. அஸ்ஸுதவா, பி⁴க்கு², புது²ஜ்ஜனோ விப்படிஸாரம் நப்பஜானாதி, விப்படிஸாரஸமுத³யம் நப்பஜானாதி, விப்படிஸாரனிரோத⁴ம் நப்பஜானாதி, விப்படிஸாரனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ விப்படிஸாரோ பவட்³ட⁴தி, ஸோ ந பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி, ந பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி.

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்கு², அரியஸாவகோ விப்படிஸாரம் பஜானாதி, விப்படிஸாரஸமுத³யம் பஜானாதி, விப்படிஸாரனிரோத⁴ம் பஜானாதி, விப்படிஸாரனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஸோ விப்படிஸாரோ நிருஜ்ஜ²தி, ஸோ பரிமுச்சதி ஜாதியா…பே… து³க்க²ஸ்மாதி வதா³மி. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி ந ப்³யாகரோதி. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ஏவம் அப்³யாகரணத⁴ம்மோ ஹோதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸு. ஏவம் ஜானம் கோ², பி⁴க்கு², ஸுதவா அரியஸாவகோ ஏவம் பஸ்ஸம் ந ச²ம்ப⁴தி, ந கம்பதி, ந வேத⁴தி, ந ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸு. அயம் கோ², பி⁴க்கு², ஹேது அயம் பச்சயோ யேன ஸுதவதோ அரியஸாவகஸ்ஸ விசிகிச்சா² நுப்பஜ்ஜதி அப்³யாகதவத்தூ²ஸூ’’தி. பட²மம்.

2. புரிஸக³திஸுத்தம்

55. ‘‘ஸத்த ச [ஸத்த (ஸீ.), ஸத்த ச கோ² (க.)], பி⁴க்க²வே, புரிஸக³தியோ தே³ஸேஸ்ஸாமி அனுபாதா³ ச பரினிப்³பா³னம் [பரினிப்³பா³ணம் (ஸீ.)]. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸத்த புரிஸக³தியோ?

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹாமீ’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே [தி³வஸஸந்தத்தே (ஸீ. ஸ்யா.) ம. நி. 2.154] அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹாமீ’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹாமீ’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா அனுபஹச்ச தலம் நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா உபஹச்ச தலம் நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா பரித்தே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய. ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய, தூ⁴மம்பி ஜனேய்ய, அக்³கி³ம்பி ஜனேத்வா தூ⁴மம்பி ஜனேத்வா தமேவ பரித்தம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா விபுலே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய. ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய, தூ⁴மம்பி ஜனேய்ய, அக்³கி³ம்பி ஜனேத்வா தூ⁴மம்பி ஜனேத்வா தமேவ விபுலம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ ஹோதி.

‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹாமீ’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மபஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தி³வஸம்ஸந்தத்தே அயோகபாலே ஹஞ்ஞமானே பபடிகா நிப்³ப³த்தித்வா உப்பதித்வா மஹந்தே திணபுஞ்ஜே வா கட்ட²புஞ்ஜே வா நிபதேய்ய. ஸா தத்த² அக்³கி³ம்பி ஜனேய்ய, தூ⁴மம்பி ஜனேய்ய, அக்³கி³ம்பி ஜனேத்வா தூ⁴மம்பி ஜனேத்வா தமேவ மஹந்தம் திணபுஞ்ஜம் வா கட்ட²புஞ்ஜம் வா பரியாதி³யித்வா க³ச்ச²ம்பி த³ஹேய்ய [ட³ஹேய்ய (அஞ்ஞத்த²)], தா³யம்பி த³ஹேய்ய, க³ச்ச²ம்பி த³ஹித்வா தா³யம்பி த³ஹித்வா ஹரிதந்தம் வா பத²ந்தம் வா [பந்த²ந்தம் வா (ஸீ.) ஸ்யாமபோத்த²கே இத³ம் ந தி³ஸ்ஸதி] ஸேலந்தம் வா உத³கந்தம் வா ரமணீயம் வா பூ⁴மிபா⁴க³ம் ஆக³ம்ம அனாஹாரா நிப்³பா³யேய்ய. ஏவமேவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா…பே… ஸோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா உத்³த⁴ம்ஸோதோ ஹோதி அகனிட்ட²கா³மீ. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த புரிஸக³தியோ.

‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஏவம் படிபன்னோ ஹோதி – ‘நோ சஸ்ஸ நோ ச மே ஸியா, ந ப⁴விஸ்ஸதி ந மே ப⁴விஸ்ஸதி, யத³த்தி² யம் பூ⁴தம் தம் பஜஹாமீ’தி உபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ஸோ ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதி, அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. தஞ்ச க்²வஸ்ஸ பத³ம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸச்சி²கதம் ஹோதி, தஸ்ஸ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் மானானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ப⁴வராகா³னுஸயோ பஹீனோ ஹோதி, ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அவிஜ்ஜானுஸயோ பஹீனோ ஹோதி. ஸோ ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம். இமா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த புரிஸக³தியோ அனுபாதா³ ச பரினிப்³பா³ன’’ந்தி. து³தியம்.

3. திஸ்ஸப்³ரஹ்மாஸுத்தம்

56. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² த்³வே தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் கி³ஜ்ஜ²கூடம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஏகா தே³வதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ விமுத்தா’’தி. அபரா தே³வதா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏதா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ அனுபாதி³ஸேஸா ஸுவிமுத்தா’’தி. இத³மவோசும் தா தே³வதா. ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸி. அத² கோ² தா தே³வதா ‘‘ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா²’’தி ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யிம்ஸு.

அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘இமம், பி⁴க்க²வே, ரத்திம் த்³வே தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் கி³ஜ்ஜ²கூடம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தா கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘ஏதா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ விமுத்தா’தி. அபரா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘ஏதா, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னியோ அனுபாதி³ஸேஸா ஸுவிமுத்தா’தி. இத³மவோசும், பி⁴க்க²வே, தா தே³வதா. இத³ம் வத்வா மம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யிம்ஸூ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதமேஸானம் கோ² தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி? தேன கோ² பன ஸமயேன திஸ்ஸோ நாம பி⁴க்கு² அது⁴னாகாலங்கதோ அஞ்ஞதரம் ப்³ரஹ்மலோகம் உபபன்னோ ஹோதி. தத்ராபி நம் ஏவம் ஜானந்தி – ‘‘திஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே அந்தரஹிதோ தஸ்மிம் ப்³ரஹ்மலோகே பாதுரஹோஸி. அத்³த³ஸா கோ² திஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஹி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான; ஸ்வாக³தம், மாரிஸ மோக்³க³ல்லான! சிரஸ்ஸம் கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, இமம் பரியாயமகாஸி, யதி³த³ம் இதா⁴க³மனாய. நிஸீத³, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி. நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. திஸ்ஸோபி கோ² ப்³ரஹ்மா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² திஸ்ஸம் ப்³ரஹ்மானம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏதத³வோச – ‘‘கதமேஸானம் கோ², திஸ்ஸ, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி? ‘‘ப்³ரஹ்மகாயிகானம் கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ கோ², திஸ்ஸ, ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி? ‘‘ந கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, ஸப்³பே³ஸம் ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘யே கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, ப்³ரஹ்மகாயிகா தே³வா ப்³ரஹ்மேன ஆயுனா ஸந்துட்டா² ப்³ரஹ்மேன வண்ணேன ப்³ரஹ்மேன ஸுகே²ன ப்³ரஹ்மேன யஸேன ப்³ரஹ்மேன ஆதி⁴பதேய்யேன ஸந்துட்டா², தே உத்தரி நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி. தேஸம் ந ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’தி. யே ச கோ² தே, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, ப்³ரஹ்மகாயிகா தே³வா ப்³ரஹ்மேன ஆயுனா அஸந்துட்டா², ப்³ரஹ்மேன வண்ணேன ப்³ரஹ்மேன ஸுகே²ன ப்³ரஹ்மேன யஸேன ப்³ரஹ்மேன ஆதி⁴பதேய்யேன அஸந்துட்டா², தே ச உத்தரி நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி. தேஸம் ஏவம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘இத⁴, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஹோதி. தமேனம் தே தே³வா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ. யாவஸ்ஸ காயோ ட²ஸ்ஸதி தாவ நம் த³க்க²ந்தி தே³வமனுஸ்ஸா. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ந நம் த³க்க²ந்தி தே³வமனுஸ்ஸா’தி. ஏவம்பி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தேஸம் தே³வானம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² பஞ்ஞாவிமுத்தோ ஹோதி. தமேனம் தே தே³வா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா பஞ்ஞாவிமுத்தோ. யாவஸ்ஸ காயோ ட²ஸ்ஸதி தாவ நம் த³க்க²ந்தி தே³வமனுஸ்ஸா. காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ந நம் த³க்க²ந்தி தே³வமனுஸ்ஸா’தி. ஏவம்பி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தேஸம் தே³வானம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² காயஸக்கீ² ஹோதி. தமேனம் தே³வா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா காயஸக்கீ². அப்பேவ நாம அயமாயஸ்மா அனுலோமிகானி ஸேனாஸனானி படிஸேவமானோ கல்யாணமித்தே ப⁴ஜமானோ இந்த்³ரியானி ஸமன்னானயமானோ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி. ஏவம்பி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தேஸம் தே³வானம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

‘‘இத⁴ பன, மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² தி³ட்டி²ப்பத்தோ ஹோதி…பே… ஸத்³தா⁴விமுத்தோ ஹோதி…பே… த⁴ம்மானுஸாரீ ஹோதி. தமேனம் தே தே³வா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா த⁴ம்மானுஸாரீ. அப்பேவ நாம அயமாயஸ்மா அனுலோமிகானி ஸேனாஸனானி படிஸேவமானோ கல்யாணமித்தே ப⁴ஜமானோ இந்த்³ரியானி ஸமன்னானயமானோ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி. ஏவம்பி கோ², மாரிஸ மோக்³க³ல்லான, தேஸம் தே³வானம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ திஸ்ஸஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – ப்³ரஹ்மலோகே அந்தரஹிதோ கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே பாதுரஹோஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ யாவதகோ அஹோஸி திஸ்ஸேன ப்³ரஹ்முனா ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ தம் ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி.

‘‘ந ஹி பன தே, மோக்³க³ல்லான, திஸ்ஸோ ப்³ரஹ்மா ஸத்தமம் அனிமித்தவிஹாரிம் புக்³க³லம் தே³ஸேதி’’. ‘‘ஏதஸ்ஸ, ப⁴க³வா, காலோ; ஏதஸ்ஸ, ஸுக³த, காலோ! யம் ப⁴க³வா ஸத்தமம் அனிமித்தவிஹாரிம் புக்³க³லம் தே³ஸேய்ய. ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹி, மோக்³க³ல்லான, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴, மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தமேனம் தே தே³வா ஏவம் ஜானந்தி – ‘அயம் கோ² ஆயஸ்மா ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அப்பேவ நாம அயமாயஸ்மா அனுலோமிகானி ஸேனாஸனானி படிஸேவமானோ கல்யாணமித்தே ப⁴ஜமானோ இந்த்³ரியானி ஸமன்னானயமானோ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி. ஏவம் கோ², மோக்³க³ல்லான, தேஸம் தே³வானம் ஞாணம் ஹோதி – ‘ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி, அனுபாதி³ஸேஸே வா அனுபாதி³ஸேஸோ’’’தி. ததியம்.

4. ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தம்

57. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸீஹோ ஸேனாபதி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸக்கா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸந்தி³ட்டி²கம் தா³னப²லம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி?

‘‘தேன ஹி, ஸீஹ, தஞ்ஞேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி, யதா² தே க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, இத⁴ த்³வே புரிஸா – ஏகோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, ஏகோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கம் நு கோ² [கிம் நு கோ² (க.)] அரஹந்தோ பட²மம் அனுகம்பந்தா அனுகம்பேய்யும் – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி?

‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிந்தம் [கிந்தி (க.)] அரஹந்தோ பட²மம் அனுகம்பந்தா அனுகம்பிஸ்ஸந்தி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ தம்யேவ அரஹந்தோ பட²மம் அனுகம்பந்தா அனுகம்பேய்யும்’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கம் நு கோ² அரஹந்தோ பட²மம் உபஸங்கமந்தா உபஸங்கமேய்யும் – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிந்தம் அரஹந்தோ பட²மம் உபஸங்கமந்தா உபஸங்கமிஸ்ஸந்தி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ தம்யேவ அரஹந்தோ பட²மம் உபஸங்கமந்தா உபஸங்கமேய்யும்’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கஸ்ஸ நு கோ² அரஹந்தோ பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தா படிக்³க³ண்ஹேய்யும் – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிந்தம் தஸ்ஸ அரஹந்தோ பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தா படிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸந்தி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ தஸ்ஸேவ அரஹந்தோ பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தா படிக்³க³ண்ஹேய்யும்’’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கஸ்ஸ நு கோ² அரஹந்தோ பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா தே³ஸேய்யும் – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிந்தம் தஸ்ஸ அரஹந்தோ பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா தே³ஸேஸ்ஸந்தி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ தஸ்ஸேவ அரஹந்தோ பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா தே³ஸேய்யும்’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கஸ்ஸ நு கோ² கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சே²ய்ய – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிந்தம் தஸ்ஸ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சி²ஸ்ஸதி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ தஸ்ஸேவ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சே²ய்ய’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கோ நு கோ² யம்யதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமேய்ய, யதி³ க²த்தியபரிஸம் யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம் யதி³ க³ஹபதிபரிஸம் யதி³ ஸமணபரிஸம் விஸாரதோ³ உபஸங்கமேய்ய அமங்குபூ⁴தோ – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிம் ஸோ யம்யதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமிஸ்ஸதி, யதி³ க²த்தியபரிஸம் யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம் யதி³ க³ஹபதிபரிஸம் யதி³ ஸமணபரிஸம் விஸாரதோ³ உபஸங்கமிஸ்ஸதி அமங்குபூ⁴தோ! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ ஸோ யம்யதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமேய்ய, யதி³ க²த்தியபரிஸம் யதி³ ப்³ராஹ்மணபரிஸம் யதி³ க³ஹபதிபரிஸம் யதி³ ஸமணபரிஸம் விஸாரதோ³ உபஸங்கமேய்ய அமங்குபூ⁴தோ’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஸீஹ, கோ நு கோ² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய – ‘யோ வா ஸோ புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, யோ வா ஸோ புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ’’’தி? ‘‘யோ ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ மச்ச²ரீ கத³ரியோ பரிபா⁴ஸகோ, கிம் ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதி! யோ ச கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, புரிஸோ ஸத்³தோ⁴ தா³னபதி அனுப்பதா³னரதோ ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய’’.

‘‘யானிமானி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸந்தி³ட்டி²கானி தா³னப²லானி அக்கா²தானி, நாஹம் ஏத்த² ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மி. அஹம்பி ஏதானி ஜானாமி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி, மம் அரஹந்தோ பட²மம் அனுகம்பந்தா அனுகம்பந்தி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி, மம் அரஹந்தோ பட²மம் உபஸங்கமந்தா உபஸங்கமந்தி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி, மய்ஹம் அரஹந்தோ பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தா படிக்³க³ண்ஹந்தி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி, மய்ஹம் அரஹந்தோ பட²மம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா தே³ஸேந்தி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி, மய்ஹம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘ஸீஹோ ஸேனாபதி தா³யகோ காரகோ ஸங்கு⁴பட்டா²கோ’தி. அஹம், ப⁴ந்தே, தா³யகோ தா³னபதி யம்யதே³வ பரிஸம் உபஸங்கமாமி, யதி³ க²த்தியபரிஸம்…பே… யதி³ ஸமணபரிஸம் விஸாரதோ³ உபஸங்கமாமி அமங்குபூ⁴தோ. யானிமானி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸந்தி³ட்டி²கானி தா³னப²லானி அக்கா²தானி, நாஹம் ஏத்த² ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மி. அஹம்பி ஏதானி ஜானாமி. யஞ்ச கோ² மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஏவமாஹ – ‘தா³யகோ, ஸீஹ, தா³னபதி காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதீ’தி. ஏதாஹம் ந ஜானாமி, ஏத்த² ச பனாஹம், ப⁴க³வதோ ஸத்³தா⁴ய க³ச்சா²மீ’’தி. ‘‘ஏவமேதம், ஸீஹ; ஏவமேதம், ஸீஹ! தா³யகோ, ஸீஹ, தா³னபதி காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. அரக்கே²ய்யஸுத்தம்

58. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ அரக்கே²ய்யானி, தீஹி ச அனுபவஜ்ஜோ. கதமானி சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ அரக்கே²ய்யானி? பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ; நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ காயது³ச்சரிதம் யம் ததா²க³தோ ரக்கே²ய்ய – ‘மா மே இத³ம் பரோ அஞ்ஞாஸீ’தி. பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ; நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ வசீது³ச்சரிதம் யம் ததா²க³தோ ரக்கே²ய்ய – ‘மா மே இத³ம் பரோ அஞ்ஞாஸீ’தி. பரிஸுத்³த⁴மனோஸமாசாரோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ; நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ மனோது³ச்சரிதம் யம் ததா²க³தோ ரக்கே²ய்ய – ‘மா மே இத³ம் பரோ அஞ்ஞாஸீ’தி. பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ; நத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவோ யம் ததா²க³தோ ரக்கே²ய்ய – ‘மா மே இத³ம் பரோ அஞ்ஞாஸீ’தி. இமானி சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ அரக்கே²ய்யானி.

‘‘கதமேஹி தீஹி அனுபவஜ்ஜோ? ஸ்வாக்கா²தத⁴ம்மோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதி – ‘இதிபி த்வம் ந ஸ்வாக்கா²தத⁴ம்மோ’தி. நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம் [ஏதம்பஹம் (ஸீ. ஸ்யா.)], பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘ஸுபஞ்ஞத்தா கோ² பன மே, பி⁴க்க²வே, ஸாவகானம் நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³. யதா²படிபன்னா மம ஸாவகா ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதி – ‘இதிபி தே ந ஸுபஞ்ஞத்தா ஸாவகானம் நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³. யதா²படிபன்னா தவ ஸாவகா ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’தி. நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘அனேகஸதா கோ² பன மே, பி⁴க்க²வே, ஸாவகபரிஸா ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதி – ‘இதிபி தே ந அனேகஸதா ஸாவகபரிஸா ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’தி. நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி. இமேஹி தீஹி அனுபவஜ்ஜோ.

‘‘இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ அரக்கே²ய்யானி, இமேஹி ச தீஹி அனுபவஜ்ஜோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. கிமிலஸுத்தம்

59. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கிமிலாயம் விஹரதி நிசுலவனே [வேளுவனே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) அ. நி. 5.202; 7.40]. அத² கோ² ஆயஸ்மா கிமிலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா கிமிலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ ந சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி?

‘‘இத⁴, கிமில, ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ஸத்த²ரி அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, த⁴ம்மே அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, ஸங்கே⁴ அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, ஸிக்கா²ய அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, அப்பமாதே³ அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா, படிஸந்தா²ரே அகா³ரவா விஹரந்தி அப்பதிஸ்ஸா. அயம் கோ², கிமில, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ ந சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி.

‘‘கோ பன, ப⁴ந்தே, ஹேது கோ பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி? ‘‘இத⁴, கிமில, ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ஸத்த²ரி ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, த⁴ம்மே ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, ஸங்கே⁴ ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, ஸிக்கா²ய ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, ஸமாதி⁴ஸ்மிம் ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, அப்பமாதே³ ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா, படிஸந்தா²ரே ஸகா³ரவா விஹரந்தி ஸப்பதிஸ்ஸா. அயம் கோ², கிமில, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன ததா²க³தே பரினிப்³பு³தே ஸத்³த⁴ம்மோ சிரட்டி²திகோ ஹோதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸத்தத⁴ம்மஸுத்தம்

60. ‘‘ஸத்தஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய. கதமேஹி ஸத்தஹி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸீலவா ஹோதி, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி, படிஸல்லீனோ ஹோதி, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஹோதி, ஸதிமா ஹோதி, பஞ்ஞவா ஹோதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்தஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² நசிரஸ்ஸேவ ஆஸவானம் க²யா…பே… ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’’தி. ஸத்தமம்.

8. பசலாயமானஸுத்தம்

61. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ மக³தே⁴ஸு கல்லவாளபுத்தகா³மே [கல்லவாலமுத்தகா³மே (ஸ்யா.)] பசலாயமானோ நிஸின்னோ ஹோதி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் மக³தே⁴ஸு கல்லவாளபுத்தகா³மே பசலாயமானம் நிஸின்னம். தி³ஸ்வா – ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்ய, ஏவமேவம் – ப⁴க்³கே³ஸு ஸுஸுமாரகி³ரே பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே அந்தரஹிதோ மக³தே⁴ஸு கல்லவாளபுத்தகா³மே ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ஸம்முகே² பாதுரஹோஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச –

‘‘பசலாயஸி நோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, பசலாயஸி நோ த்வம், மோக்³க³ல்லானா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தஸ்மாதிஹ, மோக்³க³ல்லான, யதா²ஸஞ்ஞிஸ்ஸ தே விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் ஓக்கமதி, தம் ஸஞ்ஞம் மா மனஸாகாஸி [மா மனஸிகாஸி (ஸீ.), மனஸி கரேய்யாஸி (ஸ்யா.), மனஸாகாஸி (க.)], தம் ஸஞ்ஞம் மா ப³ஹுலமகாஸி [தம் ஸஞ்ஞம் ப³ஹுலம் கரேய்யாஸி (ஸ்யா.), தம் ஸஞ்ஞம் ப³ஹுலமகாஸி (க.)]. டா²னம் கோ² பனேதம், மோக்³க³ல்லான, விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத²’’.

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் சேதஸா அனுவிதக்கேய்யாஸி அனுவிசாரேய்யாஸி, மனஸா அனுபேக்கே²ய்யாஸி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் வித்தா²ரேன ஸஜ்ஜா²யம் கரேய்யாஸி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, உபோ⁴ கண்ணஸோதானி ஆவிஞ்சே²ய்யாஸி [ஆவிஞ்ஜேய்யாஸி (ஸீ. ஸ்யா.)], பாணினா க³த்தானி அனுமஜ்ஜேய்யாஸி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, உட்டா²யாஸனா உத³கேன அக்கீ²னி அனுமஜ்ஜித்வா [பனிஞ்ஜித்வா (க.)] தி³ஸா அனுவிலோகேய்யாஸி, நக்க²த்தானி தாரகரூபானி உல்லோகேய்யாஸி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, ஆலோகஸஞ்ஞம் மனஸி கரேய்யாஸி, தி³வாஸஞ்ஞம் அதி⁴ட்ட²ஹேய்யாஸி – யதா² தி³வா ததா² ரத்திம் யதா² ரத்திம் ததா² தி³வா. இதி விவடேன [விவட்டேன (ஸ்யா.), மித்³த⁴விக³தேன (க.)] சேதஸா அபரியோனத்³தே⁴ன ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தம் பா⁴வேய்யாஸி. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, பச்சா²புரேஸஞ்ஞீ [பச்சா²புரே ததா²ஸஞ்ஞீ (கத்த²சி)] சங்கமம் அதி⁴ட்ட²ஹேய்யாஸி அந்தோக³தேஹி இந்த்³ரியேஹி அப³ஹிக³தேன மானஸேன. டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி யம் தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத².

‘‘நோ சே தே ஏவம் விஹரதோ தம் மித்³த⁴ம் பஹீயேத², ததோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸீஹஸேய்யம் கப்பேய்யாஸி பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴ய ஸதோ ஸம்பஜானோ உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸி கரித்வா. படிபு³த்³தே⁴ன ச [படிபு³த்³தே⁴னேவ (ஸ்யா.)] தே, மோக்³க³ல்லான, கி²ப்பஞ்ஞேவ பச்சுட்டா²தப்³ப³ம் – ‘ந ஸேய்யஸுக²ம் ந பஸ்ஸஸுக²ம் ந மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரிஸ்ஸாமீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, மோக்³க³ல்லான, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.

‘‘தஸ்மாதிஹ, மோக்³க³ல்லான, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந உச்சாஸோண்ட³ம் பக்³க³ஹேத்வா குலானி உபஸங்கமிஸ்ஸாமீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, மோக்³க³ல்லான, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். ஸசே, மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² உச்சாஸோண்ட³ம் பக்³க³ஹேத்வா குலானி உபஸங்கமதி, ஸந்தி ஹி, மோக்³க³ல்லான, குலேஸு கிச்சகரணீயானி. யேஹி மனுஸ்ஸா ஆக³தம் பி⁴க்கு²ம் ந மனஸி கரோந்தி, தத்ர பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘கோஸு நாம இதா³னி மம் இமஸ்மிம் குலே பரிபி⁴ந்தி³, விரத்தரூபா தா³னிமே மயி மனுஸ்ஸா’தி. இதிஸ்ஸ அலாபே⁴ன மங்குபா⁴வோ, மங்குபூ⁴தஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சம், உத்³த⁴தஸ்ஸ அஸம்வரோ, அஸம்வுதஸ்ஸ ஆரா சித்தம் ஸமாதி⁴ம்ஹா.

‘‘தஸ்மாதிஹ, மோக்³க³ல்லான, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந விக்³கா³ஹிககத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, மோக்³க³ல்லான, ஸிக்கி²தப்³ப³ம். விக்³கா³ஹிகாய, மோக்³க³ல்லான, கதா²ய ஸதி கதா²பா³ஹுல்லம் பாடிகங்க²ம், கதா²பா³ஹுல்லே ஸதி உத்³த⁴ச்சம், உத்³த⁴தஸ்ஸ அஸம்வரோ, அஸம்வுதஸ்ஸ ஆரா சித்தம் ஸமாதி⁴ம்ஹா [நாஹம் மோக்³க³லான ஸப்³பே³ஹேவ ஸமக்³க³ம் வண்ணயாமி க³ஹட்டே²ஹி. பப்³ப³ஜிதேஹி கோ² அஹம் மோக்³க³ல்லான ஸமக்³க³ம் வண்ணயாமி (க.)]. நாஹம், மோக்³க³ல்லான, ஸப்³பே³ஹேவ ஸம்ஸக்³க³ம் வண்ணயாமி. ந பனாஹம், மோக்³க³ல்லான, ஸப்³பே³ஹேவ ஸம்ஸக்³க³ம் ந வண்ணயாமி. ஸக³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதேஹி கோ² அஹம், மோக்³க³ல்லான, ஸம்ஸக்³க³ம் ந வண்ணயாமி [நாஹம் மோக்³க³ல்லான ஸப்³பே³ஹேவ ஸமக்³க³ம் வண்ணயாமி க³ஹட்டே²ஹி, பப்³ப³ஜிதேஹி கோ² அஹம் மோக்³க³ல்லான ஸமக்³க³ம் வண்ணயாமி (க.)]. யானி ச கோ² தானி ஸேனாஸனானி அப்பஸத்³தா³னி அப்பனிக்³கோ⁴ஸானி விஜனவாதானி மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகானி [மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகானி (ஸீ. ஸ்யா.)] படிஸல்லானஸாருப்பானி ததா²ரூபேஹி ஸேனாஸனேஹி ஸம்ஸக்³க³ம் [ஸமக்³க³ம் (க.)] வண்ணயாமீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² ஸம்கி²த்தேன தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தோ ஹோதி அச்சந்தனிட்டோ² அச்சந்தயோக³க்கே²மீ அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரீ அச்சந்தபரியோஸானோ ஸேட்டோ² தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி?

‘‘இத⁴, மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு²னோ ஸுதம் ஹோதி – ‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாயா’தி; ஏவஞ்சேதம், மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு²னோ ஸுதம் ஹோதி – ‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாயா’தி. ஸோ ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜானாதி, ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஞ்ஞாய ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் பரிஜானாதி. ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் பரிஞ்ஞாய யம்கிஞ்சி வேத³னம் வேதி³யதி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா. ஸோ தாஸு வேத³னாஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ விஹரதி, விராகா³னுபஸ்ஸீ விஹரதி, நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ விஹரதி, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ விஹரதி. ஸோ தாஸு வேத³னாஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ விராகா³னுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ விஹரந்தோ ந கிஞ்சி [ந ச கிஞ்சி (ஸீ. ஸ்யா. க.) ம. நி. 1.390 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] லோகே உபாதி³யதி, அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. ஏத்தாவதா கோ², மோக்³க³ல்லான, பி⁴க்கு² ஸம்கி²த்தேன தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தோ ஹோதி அச்சந்தனிட்டோ² அச்சந்தயோக³க்கே²மீ அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரீ அச்சந்தபரியோஸானோ ஸேட்டோ² தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி. அட்ட²மம்.

9. மேத்தஸுத்தம்

62. [இதிவு. 22 இதிவுத்தகேபி] ‘‘மா, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞானம் பா⁴யித்த². ஸுக²ஸ்ஸேதம், பி⁴க்க²வே, அதி⁴வசனம் யதி³த³ம் புஞ்ஞானி [யதி³த³ம் புஞ்ஞந்தி (ஸீ.), யதி³த³ம் புஞ்ஞானி (க.)]. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம் [பி⁴க்க²வே தீ³க⁴ரத்தம் இட்ட²ம் (ஸ்யா.), பி⁴க்க²வே தீ³க⁴ரத்தம் புஞ்ஞானம் இட்ட²ம் (?)], பி⁴க்க²வே, தீ³க⁴ரத்தம் கதானம் புஞ்ஞானம் தீ³க⁴ரத்தம் இட்ட²ம் [பி⁴க்க²வே தீ³க⁴ரத்தம் இட்ட²ம் (ஸ்யா.), பி⁴க்க²வே தீ³க⁴ரத்தம் புஞ்ஞானம் இட்ட²ம் (?)] கந்தம் மனாபம் விபாகம் பச்சனுபூ⁴தம். ஸத்த வஸ்ஸானி மேத்தம் சித்தம் பா⁴வேஸிம். ஸத்த வஸ்ஸானி மேத்தம் சித்தம் பா⁴வேத்வா ஸத்த ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே நயிமம் லோகம் புனாக³மாஸிம். ஸம்வட்டமானே ஸுதா³ஹம் [ஸம்வட்டமானஸ்ஸுதா³ஹம் (க.)], பி⁴க்க²வே, லோகே ஆப⁴ஸ்ஸரூபகோ³ ஹோமி, விவட்டமானே லோகே ஸுஞ்ஞம் ப்³ரஹ்மவிமானம் உபபஜ்ஜாமி.

‘‘தத்ர ஸுத³ம், பி⁴க்க²வே, ப்³ரஹ்மா ஹோமி மஹாப்³ரஹ்மா அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோ அஞ்ஞத³த்து²த³ஸோ வஸவத்தீ. ச²த்திம்ஸக்க²த்தும் கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸக்கோ அஹோஸிம் தே³வானமிந்தோ³; அனேகஸதக்க²த்தும் ராஜா அஹோஸிம் சக்கவத்தீ த⁴ம்மிகோ த⁴ம்மராஜா சாதுரந்தோ விஜிதாவீ ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ ஸத்தரதனஸமன்னாக³தோ. தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வே, இமானி ஸத்த ரதனானி அஹேஸும், ஸேய்யதி²த³ம் – சக்கரதனம், ஹத்தி²ரதனம், அஸ்ஸரதனம், மணிரதனம், இத்தி²ரதனம், க³ஹபதிரதனம், பரிணாயகரதனமேவ ஸத்தமம். பரோஸஹஸ்ஸம் கோ² பன மே, பி⁴க்க²வே, புத்தா அஹேஸும் ஸூரா வீரங்க³ரூபா பரஸேனப்பமத்³த³னா. ஸோ இமம் பத²விம் ஸாக³ரபரியந்தம் அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன த⁴ம்மேன அபி⁴விஜிய அஜ்ஜா²வஸி’’ந்தி [அஜ்ஜா²வஸந்தி (ஸ்யா.) அஜ்ஜா²வஸதி (ஸீ. க.)].

‘‘பஸ்ஸ புஞ்ஞானம் விபாகம், குஸலானம் ஸுகே²ஸினோ [ஸுகே²ஸினம் (ஸீ.)];

மேத்தம் சித்தம் விபா⁴வேத்வா, ஸத்த வஸ்ஸானி பி⁴க்க²வோ [பி⁴க்க²வே (க.)];

ஸத்தஸம்வட்டவிவட்டகப்பே, நயிமம் லோகம் புனாக³மிம் [புனாக³மம் (ஸ்யா.)].

‘‘ஸம்வட்டமானே லோகம்ஹி, ஹோமி ஆப⁴ஸ்ஸரூபகோ³;

விவட்டமானே லோகஸ்மிம், ஸுஞ்ஞப்³ரஹ்மூபகோ³ அஹும்.

‘‘ஸத்தக்க²த்தும் மஹாப்³ரஹ்மா, வஸவத்தீ ததா³ அஹும்;

ச²த்திம்ஸக்க²த்தும் தே³விந்தோ³, தே³வரஜ்ஜமகாரயிம்.

‘‘சக்கவத்தீ அஹும் ராஜா, ஜம்பு³மண்ட³ஸ்ஸ [ஜம்பு³தீ³பஸ்ஸ (ஸீ.), ஜம்பு³ஸண்ட³ஸ்ஸ (ஸ்யா.)] இஸ்ஸரோ;

முத்³தா⁴வஸித்தோ [முத்³தா⁴பி⁴ஸித்தோ (க.)] க²த்தியோ, மனுஸ்ஸாதி⁴பதீ அஹும்.

‘‘அத³ண்டே³ன அஸத்தே²ன, விஜேய்ய பத²விம் இமம்;

அஸாஹஸேன கம்மேன [த⁴ம்மேன (ஸீ. ஸ்யா.)], ஸமேன அனுஸாஸி தம்.

‘‘த⁴ம்மேன ரஜ்ஜம் காரேத்வா, அஸ்மிம் பத²விமண்ட³லே;

மஹத்³த⁴னே மஹாபோ⁴கே³, அட்³டே⁴ அஜாயிஹம் குலே.

‘‘ஸப்³ப³காமேஹி ஸம்பன்னே [ஸம்புண்ணே (க.)], ரதனேஹி ச ஸத்தஹி;

பு³த்³தா⁴ ஸங்கா³ஹகா லோகே, தேஹி ஏதம் ஸுதே³ஸிதம்.

‘‘ஏஸோ ஹேது மஹந்தஸ்ஸ, பத²ப்³யோ மே ந விபஜ்ஜதி [ஏஸ ஹேது மஹந்தஸ்ஸ, புத²ப்³யோ யேன வுச்சதி (ஸீ. ஸ்யா.)];

பஹூதவித்தூபகரணோ, ராஜா ஹோதி [ஹோமி (ஸீ. ஸ்யா.)] பதாபவா.

‘‘இத்³தி⁴மா யஸவா ஹோதி [ஹோமி (ஸீ. ஸ்யா.)], ஜம்பு³மண்ட³ஸ்ஸ [ஜம்பு³ஸண்ட³ஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா.)] இஸ்ஸரோ;

கோ ஸுத்வா நப்பஸீதே³ய்ய, அபி கண்ஹாபி⁴ஜாதியோ.

‘‘தஸ்மா ஹி அத்தகாமேன [அத்த²காமேன (ஸ்யா. க.)], மஹத்தமபி⁴கங்க²தா;

ஸத்³த⁴ம்மோ க³ருகாதப்³போ³, ஸரம் பு³த்³தா⁴னஸாஸன’’ந்தி. நவமம்;

10. ப⁴ரியாஸுத்தம்

63. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. தேன கோ² பன ஸமயேன அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனே மனுஸ்ஸா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ ஹோந்தி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கிம் நு தே, க³ஹபதி, நிவேஸனே மனுஸ்ஸா உச்சாஸத்³தா³ மஹாஸத்³தா³ கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபே’’தி? ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ஸுஜாதா க⁴ரஸுண்ஹா அட்³ட⁴குலா ஆனீதா. ஸா நேவ ஸஸ்ஸும் ஆதி³யதி, ந ஸஸுரம் ஆதி³யதி, ந ஸாமிகம் ஆதி³யதி, ப⁴க³வந்தம்பி ந ஸக்கரோதி ந க³ரும் கரோதி ந மானேதி ந பூஜேதீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸுஜாதம் க⁴ரஸுண்ஹம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி, ஸுஜாதே’’தி! ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸுஜாதா க⁴ரஸுண்ஹா ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஸுஜாதம் க⁴ரஸுண்ஹம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘ஸத்த கோ² இமா, ஸுஜாதே, புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியாயோ. கதமா ஸத்த? வத⁴கஸமா, சோரீஸமா, அய்யஸமா, மாதாஸமா, ப⁴கி³னீஸமா, ஸகீ²ஸமா, தா³ஸீஸமா. இமா கோ², ஸுஜாதே, ஸத்த புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியாயோ. தாஸம் த்வம் கதமா’’தி? ‘‘ந கோ² அஹம் [நாஹம் (ஸ்யா.)], ப⁴ந்தே, இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி. ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேது யதா²ஹம் இமஸ்ஸ ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஜானேய்ய’’ந்தி. ‘‘தேன ஹி, ஸுஜாதே, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸுஜாதா க⁴ரஸுண்ஹா ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘பது³ட்ட²சித்தா அஹிதானுகம்பினீ,

அஞ்ஞேஸு ரத்தா அதிமஞ்ஞதே பதிம்;

த⁴னேன கீதஸ்ஸ வதா⁴ய உஸ்ஸுகா,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘வதா⁴ ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘யம் இத்தி²யா விந்த³தி ஸாமிகோ த⁴னம்,

ஸிப்பம் வணிஜ்ஜஞ்ச கஸிம் அதி⁴ட்ட²ஹம்;

அப்பம்பி தஸ்ஸ அபஹாதுமிச்ச²தி,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘சோரீ ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘அகம்மகாமா அலஸா மஹக்³க⁴ஸா,

ப²ருஸா ச சண்டீ³ து³ருத்தவாதி³னீ;

உட்டா²யகானம் அபி⁴பு⁴ய்ய வத்ததி,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘அய்யா ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘யா ஸப்³ப³தா³ ஹோதி ஹிதானுகம்பினீ,

மாதாவ புத்தம் அனுரக்க²தே பதிம்;

ததோ த⁴னம் ஸம்ப⁴தமஸ்ஸ ரக்க²தி,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘மாதா ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘யதா²பி ஜேட்டா² ப⁴கி³னீ கனிட்ட²கா [கணிட்டா² (ஸீ.), கனிட்டா² (ஸ்யா.)],

ஸகா³ரவா ஹோதி ஸகம்ஹி ஸாமிகே;

ஹிரீமனா ப⁴த்துவஸானுவத்தினீ,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;‘ப⁴கி³னீ ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘யாசீத⁴ தி³ஸ்வான பதிம் பமோத³தி,

ஸகீ² ஸகா²ரம்வ சிரஸ்ஸமாக³தம்;

கோலேய்யகா ஸீலவதீ பதிப்³ப³தா,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘ஸகீ² ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘அக்குத்³த⁴ஸந்தா வத⁴த³ண்ட³தஜ்ஜிதா,

அது³ட்ட²சித்தா பதினோ திதிக்க²தி;

அக்கோத⁴னா ப⁴த்துவஸானுவத்தினீ,

யா ஏவரூபா புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியா;

‘தா³ஸீ ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி.

‘‘யாசீத⁴ ப⁴ரியா வத⁴காதி வுச்சதி,

‘சோரீ ச அய்யா’தி ச யா பவுச்சதி;

து³ஸ்ஸீலரூபா ப²ருஸா அனாத³ரா,

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ நிரயம் வஜந்தி தா.

‘‘யாசீத⁴ மாதா ப⁴கி³னீ ஸகீ²தி ச,

‘தா³ஸீ ச ப⁴ரியா’தி ச ஸா பவுச்சதி;

ஸீலே டி²தத்தா சிரரத்தஸம்வுதா,

காயஸ்ஸ பே⁴தா³ ஸுக³திம் வஜந்தி தா’’தி.

‘‘இமா கோ², ஸுஜாதே, ஸத்த புரிஸஸ்ஸ ப⁴ரியாயோ. தாஸம் த்வம் கதமா’’தி? ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா³ஸீஸமம் ஸாமிகஸ்ஸ ப⁴ரியம் தா⁴ரேதூ’’தி. த³ஸமம்.

11. கோத⁴னஸுத்தம்

64. ‘‘ஸத்திமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸபத்தகந்தா ஸபத்தகரணா கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²ந்தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா. கதமே ஸத்த? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் து³ப்³ப³ண்ணோ அஸ்ஸா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ வண்ணவதாய நந்த³தி. கோத⁴னோயம் [கோத⁴னாயம் (க.)], பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ, கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி ஸுன்ஹாதோ ஸுவிலித்தோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸு ஓதா³தவத்த²வஸனோ [ஓதா³தவஸனோ (க.)]; அத² கோ² ஸோ து³ப்³ப³ண்ணோவ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் து³க்க²ம் ஸயேய்யா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஸுக²ஸேய்யாய நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ, கிஞ்சாபி ஸோ பல்லங்கே ஸேதி கோ³னகத்த²தே படலிகத்த²தே கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணே ஸஉத்தரச்ச²தே³ உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னே; அத² கோ² ஸோ து³க்க²ஞ்ஞேவ ஸேதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, து³தியோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் ந பசுரத்தோ² அஸ்ஸா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ பசுரத்த²தாய நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ, அனத்த²ம்பி க³ஹேத்வா ‘அத்தோ² மே க³ஹிதோ’தி மஞ்ஞதி, அத்த²ம்பி க³ஹேத்வா ‘அனத்தோ² மே க³ஹிதோ’தி மஞ்ஞதி. தஸ்ஸிமே த⁴ம்மா அஞ்ஞமஞ்ஞம் விபச்சனீகா க³ஹிதா தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ. அயம், பி⁴க்க²வே, ததியோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் ந போ⁴க³வா அஸ்ஸா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ போ⁴க³வதாய நந்த³தி. கோத⁴னஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லஸ்ஸ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ கோத⁴பரேதஸ்ஸ, யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி போ⁴கா³ உட்டா²னவீரியாதி⁴க³தா பா³ஹாப³லபரிசிதா ஸேதா³வக்கி²த்தா த⁴ம்மிகா த⁴ம்மலத்³தா⁴, தேபி ராஜானோ ராஜகோஸம் பவேஸேந்தி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தஸ்ஸ. அயம், பி⁴க்க²வே, சதுத்தோ² த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் ந யஸவா அஸ்ஸா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ யஸவதாய நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ, யோபிஸ்ஸ ஸோ ஹோதி யஸோ அப்பமாதா³தி⁴க³தோ, தம்ஹாபி த⁴ம்ஸதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சமோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் ந மித்தவா அஸ்ஸா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ மித்தவதாய நந்த³தி. கோத⁴னம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லம் கோதா⁴பி⁴பூ⁴தம் கோத⁴பரேதம், யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா, தேபி ஆரகா பரிவஜ்ஜந்தி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தம். அயம், பி⁴க்க²வே, ச²ட்டோ² த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ வதாயம் காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்யா’தி! தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஸுக³திக³மனே நந்த³தி. கோத⁴னோயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரதி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா வாசாய…பே… காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தமோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, ஸத்த த⁴ம்மா ஸபத்தகந்தா ஸபத்தகரணா கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²ந்தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா’’தி.

‘‘கோத⁴னோ து³ப்³ப³ண்ணோ ஹோதி, அதோ² து³க்க²ம்பி ஸேதி ஸோ;

அதோ² அத்த²ம் க³ஹேத்வான, அனத்த²ம் அதி⁴பஜ்ஜதி [அதி⁴க³ச்ச²தி (ஸீ.), படிபஜ்ஜதி (ஸ்யா.)].