4. ஸம்வரஸுத்தம்
14. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, பதா⁴னானி. கதமானி சத்தாரி? ஸம்வரப்பதா⁴னம், பஹானப்பதா⁴னம், பா⁴வனாப்பதா⁴னம், அனுரக்க²ணாப்பதா⁴னம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்வரப்பதா⁴னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ. யத்வாதி⁴கரணமேனம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி, ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ, யத்வாதி⁴கரணமேனம் மனிந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி, ரக்க²தி மனிந்த்³ரியம், மனிந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்வரப்பதா⁴னம்.
‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பஹானப்பதா⁴னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி; உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்…பே… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பஹானப்பதா⁴னம்.
‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பா⁴வனாப்பதா⁴னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம், த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பா⁴வனாப்பதா⁴னம்.
‘‘கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, அனுரக்க²ணாப்பதா⁴னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உப்பன்னம் ப⁴த்³த³கம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் அனுரக்க²தி அட்டி²கஸஞ்ஞம் புளவகஸஞ்ஞம் வினீலகஸஞ்ஞம் விச்சி²த்³த³கஸஞ்ஞம் உத்³து⁴மாதகஸஞ்ஞம். இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுரக்க²ணாப்பதா⁴னம். இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி பதா⁴னானீ’’தி.
‘‘ஸம்வரோ ச பஹானஞ்ச, பா⁴வனா அனுரக்க²ணா;
ஏதே பதா⁴னா சத்தாரோ, தே³ஸிதாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;
யேஹி பி⁴க்கு² இதா⁴தாபீ, க²யம் து³க்க²ஸ்ஸ பாபுணே’’தி. சதுத்த²ம்;