1. ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³

1. அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வஜ்ஜீஸு விஹரதி ப⁴ண்ட³கா³மே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘சதுன்னம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. கதமேஸம் சதுன்னம்? அரியஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸீலஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. அரியஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. அரியாய, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞாய அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. அரியாய, பி⁴க்க²வே, விமுத்தியா அனனுபோ³தா⁴ அப்படிவேதா⁴ ஏவமித³ம் தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச. தயித³ம், பி⁴க்க²வே, அரியம் ஸீலம் அனுபு³த்³த⁴ம் படிவித்³த⁴ம், அரியோ ஸமாதி⁴ அனுபு³த்³தோ⁴ படிவித்³தோ⁴, அரியா பஞ்ஞா அனுபு³த்³தா⁴ படிவித்³தா⁴, அரியா விமுத்தி அனுபு³த்³தா⁴ படிவித்³தா⁴, உச்சி²ன்னா ப⁴வதண்ஹா, கீ²ணா ப⁴வனேத்தி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘ஸீலம் ஸமாதி⁴ பஞ்ஞா ச, விமுத்தி ச அனுத்தரா;

அனுபு³த்³தா⁴ இமே த⁴ம்மா, கோ³தமேன யஸஸ்ஸினா.

‘‘இதி பு³த்³தோ⁴ அபி⁴ஞ்ஞாய, த⁴ம்மமக்கா²ஸி பி⁴க்கு²னம்;

து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஸத்தா², சக்கு²மா பரினிப்³பு³தோ’’தி. பட²மம்;

2. பபதிதஸுத்தம்

2. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி. கதமேஹி சதூஹி? அரியேன, பி⁴க்க²வே, ஸீலேன அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியேன, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴னா அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியாய, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞாய அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியாய, பி⁴க்க²வே, விமுத்தியா அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி அஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா பபதிதோ’தி வுச்சதி.

‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி [அப்பபதிதோதி (க.)] வுச்சதி. கதமேஹி சதூஹி? அரியேன, பி⁴க்க²வே, ஸீலேன ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியேன, பி⁴க்க²வே, ஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியாய, பி⁴க்க²வே, பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி வுச்சதி. அரியாய, பி⁴க்க²வே, விமுத்தியா ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி வுச்சதி. இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ‘இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா அபபதிதோ’தி வுச்சதீ’’தி.

‘‘சுதா பதந்தி பதிதா, கி³த்³தா⁴ ச புனராக³தா;

கதம் கிச்சம் ரதம் ரம்மம், ஸுகே²னான்வாக³தம் ஸுக²’’ந்தி. து³தியம்;

3. பட²மக²தஸுத்தம்

3. ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பா³லோ அப்³யத்தோ [அவ்யத்தோ (ஸீ. பீ.)] அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஹி சதூஹி? அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, அனனுவிச்ச அபரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பா³லோ அப்³யத்தோ அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி.

‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பண்டி³தோ வியத்தோ [வ்யத்தோ (ஸீ. பீ.), ப்³யத்தோ (ஸ்யா. கம்.)] ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஹி சதூஹி? அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அவண்ணாரஹஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா வண்ணாரஹஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா அப்பஸாத³னீயே டா²னே அப்பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி, அனுவிச்ச பரியோகா³ஹேத்வா பஸாத³னீயே டா²னே பஸாத³ம் உபத³ம்ஸேதி – இமேஹி கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ பண்டி³தோ வியத்தோ ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி.

[ஸு. நி. 663; ஸம். நி. 1.180] ‘‘யோ நிந்தி³யம் பஸம்ஸதி,

தம் வா நிந்த³தி யோ பஸம்ஸியோ;

விசினாதி முகே²ன ஸோ கலிம்,

கலினா தேன ஸுக²ம் ந விந்த³தி.

[ஸு. நி. 663; ஸம். நி. 1.180] ‘‘அப்பமத்தோ அயம் கலி,

யோ அக்கே²ஸு த⁴னபராஜயோ;

ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸஹாபி அத்தனா,

அயமேவ மஹந்ததரோ கலி;

யோ ஸுக³தேஸு மனம் பதோ³ஸயே.

‘‘ஸதம் ஸஹஸ்ஸானம் நிரப்³பு³தா³னம்,

ச²த்திம்ஸதீ பஞ்ச ச அப்³பு³தா³னி;

யமரியக³ரஹீ [யமரியம் க³ரஹீய (ஸ்யா. கம்.)] நிரயம் உபேதி,

வாசம் மனஞ்ச பணிதா⁴ய பாபக’’ந்தி. ததியம்;

4. து³தியக²தஸுத்தம்

4. ‘‘சதூஸு, பி⁴க்க²வே, மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ பா³லோ அப்³யத்தோ அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஸு சதூஸு? மாதரி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ பா³லோ அப்³யத்தோ அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. பிதரி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ…பே… ததா²க³தே, பி⁴க்க²வே, மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ…பே… ததா²க³தஸாவகே, பி⁴க்க²வே, மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ பா³லோ அப்³யத்தோ அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. இமேஸு கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஸு மிச்சா² படிபஜ்ஜமானோ பா³லோ அப்³யத்தோ அஸப்புரிஸோ க²தம் உபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, ஸாவஜ்ஜோ ச ஹோதி ஸானுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி.

‘‘சதூஸு, பி⁴க்க²வே, ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ பண்டி³தோ வியத்தோ ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதி. கதமேஸு சதூஸு? மாதரி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ பண்டி³தோ வியத்தோ ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதி. பிதரி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ…பே… ததா²க³தே, பி⁴க்க²வே, ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ…பே… ததா²க³தஸாவகே, பி⁴க்க²வே, ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ பண்டி³தோ வியத்தோ ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதி. இமேஸு கோ², பி⁴க்க²வே, சதூஸு ஸம்மா படிபஜ்ஜமானோ பண்டி³தோ வியத்தோ ஸப்புரிஸோ அக்க²தம் அனுபஹதம் அத்தானம் பரிஹரதி, அனவஜ்ஜோ ச ஹோதி அனனுவஜ்ஜோ ச விஞ்ஞூனம், ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி.

‘‘மாதரி பிதரி சாபி, யோ மிச்சா² படிபஜ்ஜதி;

ததா²க³தே வா ஸம்பு³த்³தே⁴, அத² வா தஸ்ஸ ஸாவகே;

ப³ஹுஞ்ச ஸோ பஸவதி, அபுஞ்ஞம் தாதி³ஸோ நரோ.

‘‘தாய நம் அத⁴ம்மசரியாய [தாய அத⁴ம்மசரியாய (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], மாதாபிதூஸு பண்டி³தா;

இதே⁴வ நம் க³ரஹந்தி, பேச்சாபாயஞ்ச க³ச்ச²தி.

‘‘மாதரி பிதரி சாபி, யோ ஸம்மா படிபஜ்ஜதி;

ததா²க³தே வா ஸம்பு³த்³தே⁴, அத² வா தஸ்ஸ ஸாவகே;

ப³ஹுஞ்ச ஸோ பஸவதி, புஞ்ஞம் ஏதாதி³ஸோ [புஞ்ஞம்பி தாதி³ஸோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] நரோ.

‘‘தாய நம் த⁴ம்மசரியாய, மாதாபிதூஸு பண்டி³தா;

இதே⁴வ [இத⁴ சேவ (ஸீ.)] நம் பஸம்ஸந்தி, பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீ’’தி [ஸக்³கே³ ச மோத³தீதி (ஸீ.)]. சதுத்த²ம்;

5. அனுஸோதஸுத்தம்

5. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? அனுஸோதகா³மீ புக்³க³லோ, படிஸோதகா³மீ புக்³க³லோ, டி²தத்தோ புக்³க³லோ, திண்ணோ பாரங்க³தோ [பாரக³தோ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] த²லே திட்ட²தி ப்³ராஹ்மணோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அனுஸோதகா³மீ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ காமே ச படிஸேவதி, பாபஞ்ச கம்மம் கரோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அனுஸோதகா³மீ புக்³க³லோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, படிஸோதகா³மீ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ காமே ச நப்படிஸேவதி, பாபஞ்ச கம்மம் ந கரோதி, ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேன அஸ்ஸுமுகோ²பி ருத³மானோ பரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, படிஸோதகா³மீ புக்³க³லோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, டி²தத்தோ புக்³க³லோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா ஓபபாதிகோ ஹோதி, தத்த² பரினிப்³பா³யீ, அனாவத்தித⁴ம்மோ தஸ்மா லோகா. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, டி²தத்தோ புக்³க³லோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ திண்ணோ பாரங்க³தோ த²லே திட்ட²தி ப்³ராஹ்மணோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ திண்ணோ பாரங்க³தோ த²லே திட்ட²தி ப்³ராஹ்மணோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி.

‘‘யே கேசி காமேஸு அஸஞ்ஞதா ஜனா,

அவீதராகா³ இத⁴ காமபோ⁴கி³னோ;

புனப்புனம் ஜாதிஜரூபகா³மி தே [ஜாதிஜரூபகா³ஹினோ (ஸீ.), ஜாதிஜரூபகா³ ஹி தே (ஸ்யா. கம்.)],

தண்ஹாதி⁴பன்னா அனுஸோதகா³மினோ.

‘‘தஸ்மா ஹி தீ⁴ரோ இது⁴பட்டி²தஸ்ஸதீ,

காமே ச பாபே ச அஸேவமானோ;

ஸஹாபி து³க்கே²ன ஜஹேய்ய காமே,

படிஸோதகா³மீதி தமாஹு புக்³க³லம்.

‘‘யோ வே கிலேஸானி பஹாய பஞ்ச,

பரிபுண்ணஸேகோ² அபரிஹானத⁴ம்மோ;

சேதோவஸிப்பத்தோ ஸமாஹிதிந்த்³ரியோ,

ஸ வே டி²தத்தோதி நரோ பவுச்சதி.

‘‘பரோபரா யஸ்ஸ ஸமேச்ச த⁴ம்மா,

விதூ⁴பிதா அத்த²க³தா ந ஸந்தி;

ஸ வே முனி [ஸ வேத³கூ³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோ,

லோகந்தகூ³ பாரக³தோதி வுச்சதீ’’தி. பஞ்சமம்;

6. அப்பஸ்ஸுதஸுத்தம்

6. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? அப்பஸ்ஸுதோ ஸுதேன அனுபபன்னோ, அப்பஸ்ஸுதோ ஸுதேன உபபன்னோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸுதேன அனுபபன்னோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஸுதேன உபபன்னோ. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன அனுபபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அப்பகம் ஸுதம் ஹோதி – ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம் கா³தா² உதா³னம் இதிவுத்தகம் ஜாதகம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் வேத³ல்லம். ஸோ தஸ்ஸ அப்பகஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய [ந த⁴ம்மமஞ்ஞாய (பீ. க.)] த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன அனுபபன்னோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன உபபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அப்பகம் ஸுதம் ஹோதி – ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம் கா³தா² உதா³னம் இதிவுத்தகம் ஜாதகம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் வேத³ல்லம். ஸோ தஸ்ஸ அப்பகஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ அப்பஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன உபபன்னோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன அனுபபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹுகம் ஸுதம் ஹோதி – ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம் கா³தா² உதா³னம் இதிவுத்தகம் ஜாதகம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் வேத³ல்லம். ஸோ தஸ்ஸ ப³ஹுகஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய [ந த⁴ம்மமஞ்ஞாய (பீ.)] த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன அனுபபன்னோ.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன உபபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹுகம் ஸுதம் ஹோதி – ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம் கா³தா² உதா³னம் இதிவுத்தகம் ஜாதகம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் வேத³ல்லம். ஸோ தஸ்ஸ ப³ஹுகஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, புக்³க³லோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதேன உபபன்னோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மி’’ந்தி.

‘‘அப்பஸ்ஸுதோபி சே ஹோதி, ஸீலேஸு அஸமாஹிதோ;

உப⁴யேன நம் க³ரஹந்தி, ஸீலதோ ச ஸுதேன ச.

‘‘அப்பஸ்ஸுதோபி சே ஹோதி, ஸீலேஸு ஸுஸமாஹிதோ;

ஸீலதோ நம் பஸம்ஸந்தி, தஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதே ஸுதம்.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோபி சே ஹோதி, ஸீலேஸு அஸமாஹிதோ;

ஸீலதோ நம் க³ரஹந்தி, நாஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதே ஸுதம்.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோபி சே ஹோதி, ஸீலேஸு ஸுஸமாஹிதோ;

உப⁴யேன நம் பஸம்ஸந்தி, ஸீலதோ ச ஸுதேன ச.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதம் த⁴ம்மத⁴ரம், ஸப்பஞ்ஞம் பு³த்³த⁴ஸாவகம்;

நேக்க²ம் ஜம்போ³னத³ஸ்ஸேவ, கோ தம் நிந்தி³துமரஹதி;

தே³வாபி நம் பஸம்ஸந்தி, ப்³ரஹ்முனாபி பஸம்ஸிதோ’’தி. ச²ட்ட²ம்;

7. ஸோப⁴னஸுத்தம்

7. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴ந்தி. கதமே சத்தாரோ? பி⁴க்கு², பி⁴க்க²வே, வியத்தோ வினீதோ விஸாரதோ³ ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴தி. பி⁴க்கு²னீ, பி⁴க்க²வே, வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴தி. உபாஸகோ, பி⁴க்க²வே, வியத்தோ வினீதோ விஸாரதோ³ ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴தி. உபாஸிகா, பி⁴க்க²வே, வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴தி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ வியத்தா வினீதா விஸாரதா³ ப³ஹுஸ்ஸுதா த⁴ம்மத⁴ரா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னா ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴ந்தீ’’தி.

‘‘யோ ஹோதி வியத்தோ [வ்யத்தோ (ஸீ. பீ.), ப்³யத்தோ (ஸ்யா. கம்.)] ச விஸாரதோ³ ச,

ப³ஹுஸ்ஸுதோ த⁴ம்மத⁴ரோ ச ஹோதி;

த⁴ம்மஸ்ஸ ஹோதி அனுத⁴ம்மசாரீ,

ஸ தாதி³ஸோ வுச்சதி ஸங்க⁴ஸோப⁴னோ [ஸம்க⁴ஸோப⁴ணோ (க.)].

‘‘பி⁴க்கு² ச ஸீலஸம்பன்னோ, பி⁴க்கு²னீ ச ப³ஹுஸ்ஸுதா;

உபாஸகோ ச யோ ஸத்³தோ⁴, யா ச ஸத்³தா⁴ உபாஸிகா;

ஏதே கோ² ஸங்க⁴ம் ஸோபே⁴ந்தி, ஏதே ஹி ஸங்க⁴ஸோப⁴னா’’தி. ஸத்தமம்;

8. வேஸாரஜ்ஜஸுத்தம்

8. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி, யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி. கதமானி சத்தாரி? ‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’தி தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம் [ஏதம்பஹம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணா’தி தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யே கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், பி⁴க்க²வே, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், பி⁴க்க²வே, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி. இமானி கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி, யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீ’’தி.

‘‘யே கேசிமே வாத³பதா² புது²ஸ்ஸிதா,

யம் நிஸ்ஸிதா ஸமணப்³ராஹ்மணா ச;

ததா²க³தம் பத்வா ந தே ப⁴வந்தி,

விஸாரத³ம் வாத³பதா²திவத்தம் [வாத³பதா²பி⁴வத்தினம் (ஸீ.), வாத³பதா²தி வுத்தம் (பீ. க.)].

‘‘யோ த⁴ம்மசக்கம் அபி⁴பு⁴ய்ய கேவலீ [கேவலம் (ஸ்யா.), கேவலோ (க.)],

பவத்தயீ ஸப்³ப³பூ⁴தானுகம்பீ;

தம் தாதி³ஸம் தே³வமனுஸ்ஸஸேட்ட²ம்,

ஸத்தா நமஸ்ஸந்தி ப⁴வஸ்ஸ பாரகு³’’ந்தி. அட்ட²மம்;

9. தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தம்

9. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, தண்ஹுப்பாதா³ யத்த² பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி. கதமே சத்தாரோ? சீவரஹேது வா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி; பிண்ட³பாதஹேது வா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி; ஸேனாஸனஹேது வா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி; இதிப⁴வாப⁴வஹேது வா, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ தண்ஹுப்பாதா³ யத்த² பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதீ’’தி.

‘‘தண்ஹா து³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴ன ஸம்ஸரம்;

இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம், ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி.

‘‘ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வா, தண்ஹம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம்;

வீததண்ஹோ அனாதா³னோ, ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜே’’தி [இதிவு. 15, 105]. நவமம்;

10. யோக³ஸுத்தம்

10. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, யோகா³. கதமே சத்தாரோ? காமயோகோ³, ப⁴வயோகோ³, தி³ட்டி²யோகோ³, அவிஜ்ஜாயோகோ³. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, காமயோகோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ காமானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச [அத்த²க³மஞ்ச (ஸீ. பீ.)] அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ காமானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானதோ [நப்பஜானதோ (ஸ்யா. கம். க.)] யோ காமேஸு காமராகோ³ காமனந்தீ³ [காமனந்தி³ (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] காமஸ்னேஹோ காமமுச்சா² காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ காமஜ்ஜோ²ஸானம் காமதண்ஹா ஸானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காமயோகோ³. இதி காமயோகோ³.

‘‘ப⁴வயோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴வானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ப⁴வானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானதோ யோ ப⁴வேஸு ப⁴வராகோ³ ப⁴வனந்தீ³ ப⁴வஸ்னேஹோ ப⁴வமுச்சா² ப⁴வபிபாஸா ப⁴வபரிளாஹோ ப⁴வஜ்ஜோ²ஸானம் ப⁴வதண்ஹா ஸானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ப⁴வயோகோ³. இதி காமயோகோ³ ப⁴வயோகோ³.

‘‘தி³ட்டி²யோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானதோ யோ தி³ட்டீ²ஸு தி³ட்டி²ராகோ³ தி³ட்டி²னந்தீ³ தி³ட்டி²ஸ்னேஹோ தி³ட்டி²முச்சா² தி³ட்டி²பிபாஸா தி³ட்டி²பரிளாஹோ தி³ட்டி²ஜ்ஜோ²ஸானம் [தி³ட்டி²அஜ்ஜோ²ஸானம் (ஸீ. பீ.)] தி³ட்டி²தண்ஹா ஸானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோகோ³. இதி காமயோகோ³ ப⁴வயோகோ³ தி³ட்டி²யோகோ³.

‘‘அவிஜ்ஜாயோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. தஸ்ஸ ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் அப்பஜானதோ யா ச²ஸு ப²ஸ்ஸாயதனேஸு அவிஜ்ஜா அஞ்ஞாணம் ஸானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜாயோகோ³. இதி காமயோகோ³ ப⁴வயோகோ³ தி³ட்டி²யோகோ³ அவிஜ்ஜாயோகோ³, ஸம்யுத்தோ பாபகேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்கிலேஸிகேஹி போனோப⁴விகேஹி [போனோ ப்³ப⁴விகேஹி (ஸ்யா. க.)] ஸத³ரேஹி து³க்க²விபாகேஹி ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணிகேஹி. தஸ்மா அயோக³க்கே²மீதி வுச்சதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ யோகா³.

‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, விஸம்யோகா³. கதமே சத்தாரோ? காமயோக³விஸம்யோகோ³, ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³, தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³, அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, காமயோக³விஸம்யோகோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ காமானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ காமானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானதோ யோ காமேஸு காமராகோ³ காமனந்தீ³ காமஸ்னேஹோ காமமுச்சா² காமபிபாஸா காமபரிளாஹோ காமஜ்ஜோ²ஸானம் காமதண்ஹா ஸா நானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காமயோக³விஸம்யோகோ³. இதி காமயோக³விஸம்யோகோ³.

‘‘ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ப⁴வானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ப⁴வானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானதோ யோ ப⁴வேஸு ப⁴வராகோ³ ப⁴வனந்தீ³ ப⁴வஸ்னேஹோ ப⁴வமுச்சா² ப⁴வபிபாஸா ப⁴வபரிளாஹோ ப⁴வஜ்ஜோ²ஸானம் ப⁴வதண்ஹா ஸா நானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³. இதி காமயோக³விஸம்யோகோ³ ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³.

‘‘தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானதோ யோ தி³ட்டீ²ஸு தி³ட்டி²ராகோ³ தி³ட்டி²னந்தீ³ தி³ட்டி²ஸ்னேஹோ தி³ட்டி²முச்சா² தி³ட்டி²பிபாஸா தி³ட்டி²பரிளாஹோ தி³ட்டி²ஜ்ஜோ²ஸானம் தி³ட்டி²தண்ஹா ஸா நானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³. இதி காமயோக³விஸம்யோகோ³ ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³ தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³.

‘‘அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³ ச கத²ம் ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ச²ன்னம் ப²ஸ்ஸாயதனானம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானதோ யா ச²ஸு ப²ஸ்ஸாயதனேஸு அவிஜ்ஜா அஞ்ஞாணம் ஸா நானுஸேதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³. இதி காமயோக³விஸம்யோகோ³ ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³ தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³ அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³, விஸம்யுத்தோ பாபகேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்கிலேஸிகேஹி போனோப⁴விகேஹி ஸத³ரேஹி து³க்க²விபாகேஹி ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணிகேஹி. தஸ்மா யோக³க்கே²மீதி வுச்சதி. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ விஸம்யோகா³’’தி.

‘‘காமயோகே³ன ஸம்யுத்தா, ப⁴வயோகே³ன சூப⁴யம்;

தி³ட்டி²யோகே³ன ஸம்யுத்தா, அவிஜ்ஜாய புரக்க²தா.

‘‘ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸம்ஸாரம், ஜாதிமரணகா³மினோ;

யே ச காமே பரிஞ்ஞாய, ப⁴வயோக³ஞ்ச ஸப்³ப³ஸோ.

‘‘தி³ட்டி²யோக³ம் ஸமூஹச்ச, அவிஜ்ஜஞ்ச விராஜயம்;

ஸப்³ப³யோக³விஸம்யுத்தா, தே வே யோகா³திகா³ முனீ’’தி. த³ஸமம்;

ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³ பட²மோ.