ගාථාසඞ්ගණිකං

1. සත්තනගරෙසු පඤ්ඤත්තසික්ඛාපදං

335. එකංසං චීවරං කත්වා, පග්ගණ්හිත්වාන අඤ්ජලිං;

ආසීසමානරූපොව [ආසිංසමානරූපොව (සී. ස්‍යා.)], කිස්ස ත්වං ඉධ මාගතො.

ද්වීසු විනයෙසු යෙ පඤ්ඤත්තා;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු;

කති තෙ සික්ඛාපදා හොන්ති;

කතිසු නගරෙසු පඤ්ඤත්තා.

භද්දකො තෙ උම්මඞ්ගො, යොනිසො පරිපුච්ඡසි;

තග්ඝ තෙ අහමක්ඛිස්සං, යථාසි කුසලො තථා.

ද්වීසු විනයෙසු යෙ පඤ්ඤත්තා;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු;

අඩ්ඪුඩ්ඪසතානි තෙ හොන්ති;

සත්තසු නගරෙසු පඤ්ඤත්තා.

කතමෙසු සත්තසු නගරෙසු පඤ්ඤත්තා;

ඉඞ්ඝ මෙ ත්වං බ්‍යාකර නං [ඉඞ්ඝ මෙ තං බ්‍යාකර (ක.)];

තං වචනපථං [තව වචනපථං (ස්‍යා.)] නිසාමයිත්වා;

පටිපජ්ජෙම හිතාය නො සියා.

වෙසාලියං රාජගහෙ, සාවත්ථියඤ්ච ආළවියං;

කොසම්බියඤ්ච සක්කෙසු, භග්ගෙසු චෙව පඤ්ඤත්තා.

කති වෙසාලියං පඤ්ඤත්තා, කති රාජගහෙ කතා;

සාවත්ථියං කති හොන්ති, කති ආළවියං කතා.

කති කොසම්බියං පඤ්ඤත්තා, කති සක්කෙසු වුච්චන්ති;

කති භග්ගෙසු පඤ්ඤත්තා, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.

දස වෙසාලියං පඤ්ඤත්තා, එකවීස රාජගහෙ කතා;

ඡඌන තීණිසතානි, සබ්බෙ සාවත්ථියං කතා.

ඡ ආළවියං පඤ්ඤත්තා, අට්ඨ කොසම්බියං කතා;

අට්ඨ සක්කෙසු වුච්චන්ති, තයො භග්ගෙසු පඤ්ඤත්තා.

යෙ වෙසාලියං පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං [යථාකථං (සී. ස්‍යා. එවමුපරිපි)];

මෙථුනවිග්ගහුත්තරි, අතිරෙකඤ්ච කාළකං.

භූතං පරම්පරභත්තං, දන්තපොනෙන [දන්තපොණෙන (ක.)] අචෙලකො;

භික්ඛුනීසු ච අක්කොසො, දසෙතෙ වෙසාලියං කතා.

යෙ රාජගහෙ පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

අදින්නාදානං රාජගහෙ, ද්වෙ අනුද්ධංසනා ද්වෙපි ච භෙදා.

අන්තරවාසකං රූපියං සුත්තං, උජ්ඣාපනෙන ච පාචිතපිණ්ඩං;

ගණභොජනං විකාලෙ ච, චාරිත්තං නහානං ඌනවීසති.

චීවරං දත්වා වොසාසන්ති, එතෙ රාජගහෙ කතා;

ගිරග්ගචරියා තත්ථෙව, ඡන්දදානෙන එකවීසති.

යෙ සාවත්ථියං පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝාදිසෙසා භවන්ති සොළස.

අනියතා ච ද්වෙ හොන්ති, නිස්සග්ගියා චතුවීසති;

ඡපඤ්ඤාසසතඤ්චෙව, ඛුද්දකානි පවුච්චන්ති.

දසයෙව ච ගාරය්හා, ද්වෙසත්තති ච සෙඛියා;

ඡඌන තීණිසතානි, සබ්බෙ සාවත්ථියං කතා.

යෙ ආළවියං පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

කුටිකොසියසෙය්‍යා ච, ඛණනෙ ගච්ඡ දෙවතෙ;

සප්පාණකඤ්ච සිඤ්චන්ති, ඡ එතෙ ආළවියං කතා.

යෙ කොසම්බියං පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

මහාවිහාරො දොවචස්සං, අඤ්ඤං ද්වාරං සුරාය ච;

අනාදරියං සහධම්මො, පයොපානෙන අට්ඨමං.

යෙ සක්කෙසු පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

එළකලොමානි පත්තො ච, ඔවාදො චෙව භෙසජ්ජං.

සූචි ආරඤ්ඤිකො චෙව, අට්ඨෙතෙ [ඡ එතෙ (සබ්බත්ථ)] කාපිලවත්ථවෙ;

උදකසුද්ධියා ඔවාදො, භික්ඛුනීසු පවුච්චන්ති.

යෙ භග්ගෙසු පඤ්ඤත්තා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

සමාදහිත්වා විසිබ්බෙන්ති, සාමිසෙන සසිත්ථකං.

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝාදිසෙසානි භවන්ති;

සත්ත ච නිස්සග්ගියානි, අට්ඨ ද්වත්තිංස ඛුද්දකා.

ද්වෙ ගාරය්හා තයො සෙක්ඛා, ඡප්පඤ්ඤාස සික්ඛාපදා;

ඡසු නගරෙසු පඤ්ඤත්තා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා.

ඡඌන තීණිසතානි, සබ්බෙ සාවත්ථියං කතා;

කාරුණිකෙන බුද්ධෙන, ගොතමෙන යසස්සිනා.

2. චතුවිපත්තිං

336. යං තං [යං යං (ක.)] පුච්ඡිම්හ අකිත්තයි නො;

තං තං බ්‍යාකතං අනඤ්ඤථා;

අඤ්ඤං තං පුච්ඡාමි තදිඞ්ඝ බ්‍රූහි;

ගරුක ලහුකඤ්චාපි සාවසෙසං;

අනවසෙසං දුට්ඨුල්ලඤ්ච අදුට්ඨුල්ලං;

යෙ ච යාවතතියකා.

සාධාරණං අසාධාරණං;

විභත්තියො ච [විපත්තියො ච (සී. ස්‍යා.)] යෙහි සමථෙහි සම්මන්ති;

සබ්බානිපෙතානි වියාකරොහි;

හන්ද වාක්‍යං සුණොම තෙ.

එකතිංසා යෙ ගරුකා, අට්ඨෙත්ථ අනවසෙසා;

යෙ ගරුකා තෙ දුට්ඨුල්ලා, යෙ දුට්ඨුල්ලා සා සීලවිපත්ති;

පාරාජිකං සඞ්ඝාදිසෙසො, ‘‘සීලවිපත්තී’’ති වුච්චති.

ථුල්ලච්චයං පාචිත්තියා, පාටිදෙසනීයං දුක්කටං;

දුබ්භාසිතං යො චායං, අක්කොසති හසාධිප්පායො;

අයං සා ආචාරවිපත්තිසම්මතා.

විපරීතදිට්ඨිං ගණ්හන්ති, අසද්ධම්මෙහි පුරක්ඛතා;

අබ්භාචික්ඛන්ති සම්බුද්ධං, දුප්පඤ්ඤා මොහපාරුතා;

අයං සා දිට්ඨිවිපත්තිසම්මතා.

ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා පාපිච්ඡො ඉච්ඡාපකතො අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති, ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජති, ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා – ‘‘යො තෙ විහාරෙ වසති, සො භික්ඛු අරහා’’ති භණති, ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා භික්ඛු පණීතභොජනානි අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජති, ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා භික්ඛුනී පණීතභොජනානි අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජති, ආජීවහෙතු ආජීවකාරණා සූපං වා ඔදනං වා අගිලානො අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජති. අයං සා ආජීවවිපත්ති සම්මතා.

එකාදස යාවතතියකා, තෙ සුණොහි යථාතථං;

උක්ඛිත්තානුවත්තිකා, අට්ඨ යාවතතියකා;

අරිට්ඨො චණ්ඩකාළී ච, ඉමෙ තෙ යාවතතියකා.

3. ඡෙදනකාදි

337. කති ඡෙදනකානි? කති භෙදනකානි? කති උද්දාලනකානි? කති අනඤ්ඤපාචිත්තියානි? කති භික්ඛුසම්මුතියො? කති සාමීචියො? කති පරමානි?

කති ජානන්ති පඤ්ඤත්තා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා.

ඡ ඡෙදනකානි. එකං භෙදනකං. එකං උද්දාලනකං. චත්තාරි අනඤ්ඤපාචිත්තියානි. චතස්සො භික්ඛුසම්මුතියො. සත්ත සාමීචියො. චුද්දස පරමානි.

සොදස [සොළස (සී. ස්‍යා.) අට්ඨකථා ඔලොකෙතබ්බා] ජානන්ති පඤ්ඤත්තා, බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා.

4. අසාධාරණාදි

338. වීසං ද්වෙ සතානි භික්ඛූනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු;

තීණි සතානි චත්තාරි භික්ඛුනීනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු.

ඡචත්තාරීසා භික්ඛූනං, භික්ඛුනීහි අසාධාරණා;

සතං තිංසා ච භික්ඛුනීනං, භික්ඛූහි අසාධාරණා.

සතං සත්තති ඡච්චෙව, උභින්නං අසාධාරණා;

සතං සත්තති චත්තාරි, උභින්නං සමසික්ඛතා.

වීසං ද්වෙ සතානි භික්ඛූනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු;

තෙ සුණොහි යථාතථං.

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝාදිසෙසානි භවන්ති තෙරස;

අනියතා ද්වෙ හොන්ති.

නිස්සග්ගියානි තිංසෙව, ද්වෙනවුති ච ඛුද්දකා;

චත්තාරො පාටිදෙසනීයා, පඤ්චසත්තති සෙඛියා.

වීසං ද්වෙ සතානි චිමෙ හොන්ති භික්ඛූනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු.

තීණි සතානි චත්තාරි, භික්ඛුනීනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු, තෙ සුණොහි යථාතථං.

පාරාජිකානි අට්ඨ, සඞ්ඝාදිසෙසානි භවන්ති සත්තරස;

නිස්සග්ගියානි තිංසෙව, සතං සට්ඨි ඡ චෙව ඛුද්දකානි පවුච්චන්ති.

අට්ඨ පාටිදෙසනීයා, පඤ්චසත්තති සෙඛියා;

තීණි සතානි චත්තාරි චිමෙ හොන්ති භික්ඛුනීනං සික්ඛාපදානි;

උද්දෙසං ආගච්ඡන්ති උපොසථෙසු.

ඡචත්තාරීසා භික්ඛූනං, භික්ඛුනීහි අසාධාරණා;

තෙ සුණොහි යථාතථං.

සඞ්ඝාදිසෙසා, ද්වෙ අනියතෙහි අට්ඨ;

නිස්සග්ගියානි ද්වාදස, තෙහි තෙ හොන්ති වීසති.

ද්වෙවීසති ඛුද්දකා, චතුරො පාටිදෙසනීයා;

ඡචත්තාරීසා චිමෙ හොන්ති, භික්ඛූනං භික්ඛුනීහි අසාධාරණා.

සතං තිංසා ච භික්ඛුනීනං, භික්ඛූහි අසාධාරණා;

තෙ සුණොහි යථාතථං.

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝම්හා දස නිස්සරෙ;

නිස්සග්ගියානි ද්වාදස, ඡන්නවුති ච ඛුද්දකා;

අට්ඨ පාටිදෙසනීයා.

සතං තිංසා චිමෙ හොන්ති භික්ඛුනීනං, භික්ඛූහි අසාධාරණා;

සතං සත්තති ඡච්චෙව, උභින්නං අසාධාරණා;

තෙ සුණොහි යථාතථං.

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝාදිසෙසානි භවන්ති සොළස;

අනියතා ද්වෙ හොන්ති, නිස්සග්ගියානි චතුවීසති;

සතං අට්ඨාරසා චෙව, ඛුද්දකානි පවුච්චන්ති;

ද්වාදස පාටිදෙසනීයා.

සතං සත්තති ඡච්චෙවිමෙ හොන්ති, උභින්නං අසාධාරණා;

සතං සත්තති චත්තාරි, උභින්නං සමසික්ඛතා;

තෙ සුණොහි යථාතථං.

පාරාජිකානි චත්තාරි, සඞ්ඝාදිසෙසානි භවන්ති සත්ත;

නිස්සග්ගියානි අට්ඨාරස, සමසත්තති ඛුද්දකා;

පඤ්චසත්තති සෙඛියානි.

සතං සත්තති චත්තාරි චිමෙ හොන්ති, උභින්නං සමසික්ඛතා;

අට්ඨෙ පාරාජිකා යෙ දුරාසදා, තාලවත්ථුසමූපමා.

පණ්ඩුපලාසො පුථුසිලා, සීසච්ඡින්නොව සො නරො;

තාලොව මත්ථකච්ඡින්නො, අවිරුළ්හී භවන්ති තෙ.

තෙවීසති සඞ්ඝාදිසෙසා, ද්වෙ අනියතා;

ද්වෙ චත්තාරීස නිස්සග්ගියා;

අට්ඨාසීතිසතං පාචිත්තියා, ද්වාදස පාටිදෙසනීයා.

පඤ්චසත්තති සෙඛියා, තීහි සමථෙහි සම්මන්ති;

සම්මුඛා ච පටිඤ්ඤාය, තිණවත්ථාරකෙන ච.

ද්වෙ උපොසථා ද්වෙ පවාරණා;