5. පඤ්චකවාරො

325. පඤ්ච ආපත්තියො. පඤ්ච ආපත්තික්ඛන්ධා. පඤ්ච විනීතවත්ථූනි. පඤ්ච කම්මානි ආනන්තරිකානි. පඤ්ච පුග්ගලා නියතා. පඤ්ච ඡෙදනකා ආපත්තියො. පඤ්චහාකාරෙහි ආපත්තිං ආපජ්ජති. පඤ්ච ආපත්තියො. මුසාවාදපච්චයා පඤ්චහාකාරෙහි කම්මං න උපෙති – සයං වා කම්මං න කරොති, පරං වා න අජ්ඣෙසති, ඡන්දං වා පාරිසුද්ධිං වා න දෙති, කයිරමානෙ කම්මෙ පටික්කොසති, කතෙ වා පන කම්මෙ අධම්මදිට්ඨි හොති. පඤ්චහාකාරෙහි කම්මං උපෙති – සයං වා කම්මං කරොති, පරං වා අජ්ඣෙසති, ඡන්දං වා පාරිසුද්ධිං වා දෙති, කයිරමානෙ කම්මෙ නප්පටික්කොසති, කතෙ වා පන කම්මෙ ධම්මදිට්ඨි හොති. පඤ්ච පිණ්ඩපාතිකස්ස භික්ඛුනො කප්පන්ති – අනාමන්තචාරො, ගණභොජනං, පරම්පරභොජනං, අනධිට්ඨානං, අවිකප්පනා. [අ. නි. 5.102] පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු උස්සඞ්කිතපරිසඞ්කිතො හොති – පාපභික්ඛුපි අකුප්පධම්මොපි වෙසියාගොචරො වා හොති, විධවාගොචරො වා හොති, ථුල්ලකුමාරිගොචරො වා හොති, පණ්ඩකගොචරො වා හොති, භික්ඛුනිගොචරො වා හොති. පඤ්ච තෙලානි – තිලතෙලං, සාසපතෙලං, මධුකතෙලං, එරණ්ඩකතෙලං, වසාතෙලං. පඤ්ච වසානි – අච්ඡවසං, මච්ඡවසං, සුසුකාවසං, සූකරවසං, ගද්‍රභවසං. [අ. නි. 5.130; දී. නි. 3.316] පඤ්ච බ්‍යසනානි – ඤාතිබ්‍යසනං, භොගබ්‍යසනං, රොගබ්‍යසනං, සීලබ්‍යසනං, දිට්ඨිබ්‍යසනං. [අ. නි. 5.130; දී. නි. 3.316] පඤ්ච සම්පදා – ඤාතිසම්පදා, භොගසම්පදා, අරොගසම්පදා, සීලසම්පදා, දිට්ඨිසම්පදා. පඤ්ච නිස්සයපටිප්පස්සද්ධියො උපජ්ඣායම්හා – උපජ්ඣායො පක්කන්තො වා හොති, විබ්භන්තො වා, කාලඞ්කතො වා, පක්ඛසඞ්කන්තො වා, ආණත්තියෙව පඤ්චමී. පඤ්ච පුග්ගලා න උපසම්පාදෙතබ්බා – අද්ධානහීනො, අඞ්ගහීනො, වත්ථුවිපන්නො, කරණදුක්කටකො, අපරිපූරො. පඤ්ච පංසුකූලානි – සොසානිකං, පාපණිකං, උන්දූරක්ඛායිකං, උපචිකක්ඛායිකං, අග්ගිදඩ්ඪං. අපරානිපි පඤ්ච පංසුකූලානි – ගොඛායිකං, අජක්ඛායිකං, ථූපචීවරං, ආභිසෙකිකං, ගතපටියාගතං [භතපටියාභතං (ක.)]. පඤ්ච අවහාරා – ථෙය්‍යාවහාරො, පසය්හාවහාරො, පරිකප්පාවහාරො, පටිච්ඡන්නාවහාරො, කුසාවහාරො. පඤ්ච මහාචොරා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. පඤ්ච අවිස්සජ්ජනියානි. පඤ්ච අවෙභඞ්ගියානි. පඤ්චාපත්තියො කායතො සමුට්ඨන්ති, න වාචතො න චිත්තතො. පඤ්චාපත්තියො කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨන්ති, චිත්තතො. පඤ්චාපත්තියො දෙසනාගාමිනියො. පඤ්ච සඞ්ඝා. පඤ්ච පාතිමොක්ඛුද්දෙසා. සබ්බපච්චන්තිමෙසු ජනපදෙසු විනයධරපඤ්චමෙන ගණෙන උපසම්පාදෙතබ්බං. පඤ්චානිසංසා කථිනත්ථාරෙ. පඤ්ච කම්මානි. යාවතතියකෙ පඤ්ච ආපත්තියො. පඤ්චහාකාරෙහි අදින්නං ආදියන්තස්ස ආපත්ති පාරාජිකස්ස. පඤ්චහාකාරෙහි අදින්නං ආදියන්තස්ස ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස. පඤ්චහාකාරෙහි අදින්නං ආදියන්තස්ස ආපත්ති දුක්කටස්ස. පඤ්ච අකප්පියානි න පරිභුඤ්ජිතබ්බානි – අදින්නඤ්ච හොති, අවිදිතඤ්ච හොති, අකප්පියඤ්ච හොති, අප්පටිග්ගහිතඤ්ච හොති, අකතාතිරිත්තඤ්ච හොති. පඤ්ච කප්පියානි පරිභුඤ්ජිතබ්බානි – දින්නඤ්ච හොති, විදිතඤ්ච හොති, කප්පියඤ්ච හොති, පටිග්ගහිතඤ්ච හොති, කතාතිරිත්තඤ්ච හොති. පඤ්ච දානානි අපුඤ්ඤානි පුඤ්ඤසම්මතානි ලොකස්මිං [ලොකස්ස (ස්‍යා.)] – මජ්ජදානං, සමජ්ජදානං, ඉත්ථිදානං, උසභදානං, චිත්තකම්මදානං. පඤ්ච උප්පන්නා දුප්පටිවිනොදයා [විනොදියා (ස්‍යා.)] – උප්පන්නො රාගො දුප්පටිවිනොදයො, උප්පන්නො දොසො දුප්පටිවිනොදයො, උප්පන්නො මොහො දුප්පටිවිනොදයො, උප්පන්නං පටිභානං දුප්පටිවිනොදයං, උප්පන්නං ගමියචිත්තං දුප්පටිවිනොදයං. පඤ්චානිසංසා සම්මජ්ජනියා – සකචිත්තං පසීදති, පරචිත්තං පසීදති, දෙවතා අත්තමනා හොන්ති, පාසාදිකසංවත්තනිකකම්මං උපචිනති, කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. අපරෙපි පඤ්චානිසංසා සම්මජ්ජනියා – සකචිත්තං පසීදති, පරචිත්තං පසීදති, දෙවතා අත්තමනා හොන්ති, සත්ථුසාසනං කතං හොති, පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති.

පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො ‘‘බාලො’’ ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – අත්තනො භාසපරියන්තං න උග්ගණ්හාති, පරස්ස භාසපරියන්තං න උග්ගණ්හාති, අත්තනො භාසපරියන්තං න උග්ගහෙත්වා පරස්ස භාසපරියන්තං න උග්ගහෙත්වා අධම්මෙන කාරෙති අප්පටිඤ්ඤාය. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො ‘‘පණ්ඩිතො’’ ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – අත්තනො භාසපරියන්තං උග්ගණ්හාති, පරස්ස භාසපරියන්තං උග්ගණ්හාති, අත්තනො භාසපරියන්තං උග්ගහෙත්වා පරස්ස භාසපරියන්තං උග්ගහෙත්වා ධම්මෙන කාරෙති පටිඤ්ඤාය. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තිං න ජානාති, ආපත්තියා මූලං න ජානාති, ආපත්තිසමුදයං න ජානාති, ආපත්තිනිරොධං න ජානාති, ආපත්තිනිරොධගාමිනිං පටිපදං න ජානාති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තිං ජානාති, ආපත්තියා මූලං ජානාති, ආපත්තිසමුදයං ජානාති, ආපත්තිනිරොධං ජානාති, ආපත්තිනිරොධගාමිනිං පටිපදං ජානාති. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – අධිකරණං න ජානාති, අධිකරණස්ස මූලං න ජානාති, අධිකරණසමුදයං න ජානාති, අධිකරණනිරොධං න ජානාති, අධිකරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං න ජානාති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – අධිකරණං ජානාති, අධිකරණස්ස මූලං ජානාති, අධිකරණසමුදයං ජානාති, අධිකරණනිරොධං ජානාති, අධිකරණනිරොධගාමිනිං පටිපදං ජානාති. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – වත්ථුං න ජානාති, නිදානං න ජානාති, පඤ්ඤත්තිං න ජානාති, අනුපඤ්ඤත්තිං න ජානාති, අනුසන්ධිවචනපථං න ජානාති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – වත්ථුං ජානාති, නිදානං ජානාති, පඤ්ඤත්තිං ජානාති, අනුපඤ්ඤත්තිං ජානාති, අනුසන්ධිවචනපථං ජානාති. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ඤත්තිං න ජානාති, ඤත්තියා කරණං න ජානාති, න පුබ්බකුසලො හොති, න අපරකුසලො හොති, අකාලඤ්ඤූ ච හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ඤත්තිං ජානාති, ඤත්තියා කරණං ජානාති, පුබ්බකුසලො හොති, අපරකුසලො හොති, කාලඤ්ඤූ ච හොති. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං න ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං න ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං න ජානාති, ආචරියපරම්පරා ඛො පනස්ස න සුග්ගහිතා හොති න සුමනසිකතා න සූපධාරිතා. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතොත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං ජානති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, ආචරියපරම්පරා ඛො පනස්ස සුග්ගහිතා හොති සුමනසිකතා සූපධාරිතා. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං න ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං න ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, උභයානි ඛො පනස්ස පාතිමොක්ඛානි න විත්ථාරෙන ස්වාගතානි හොන්ති න සුවිභත්තානි න සුප්පවත්තීනි න සුවිනිච්ඡිතානි සුත්තසො අනුබ්‍යඤ්ජනසො. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, උභයානි ඛො පනස්ස පාතිමොක්ඛානි විත්ථාරෙන ස්වාගතානි හොන්ති සුවිභත්තානි සුප්පවත්තීනි සුවිනිච්ඡිතානි සුත්තසො අනුබ්‍යඤ්ජනසො. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො බාලො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං න ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං න ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං න ජානාති, අධිකරණෙ ච න විනිච්ඡයකුසලො හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො විනයධරො පණ්ඩිතො ත්වෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති – ආපත්තානාපත්තිං ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, අධිකරණෙ ච විනිච්ඡයකුසලො හොති.

[අ. නි. 5.181; පරි. 443] පඤ්ච ආරඤ්ඤිකා – මන්දත්තා මොමූහත්තා ආරඤ්ඤිකො හොති, පාපිච්ඡො ඉච්ඡාපකතො ආරඤ්ඤිකො හොති, උම්මාදා චිත්තක්ඛෙපා ආරඤ්ඤිකො හොති, වණ්ණිතං බුද්ධෙහි බුද්ධසාවකෙහීති ආරඤ්ඤිකො හොති, අපි ච අප්පිච්ඡඤ්ඤෙව නිස්සාය සන්තුට්ඨිඤ්ඤෙව නිස්සාය සල්ලෙඛඤ්ඤෙව නිස්සාය පවිවෙකඤ්ඤෙව නිස්සාය ඉදමත්ථිතඤ්ඤෙව [ඉදමට්ඨිතඤ්ඤෙව (සී. ස්‍යා.)] නිස්සාය ආරඤ්ඤිකො හොති. පඤ්ච පිණ්ඩපාතිකා…පෙ… පඤ්ච පංසුකූලිකා…පෙ… පඤ්ච රුක්ඛමූලිකා…පෙ… පඤ්ච සොසානිකා…පෙ… පඤ්ච අබ්භොකාසිකා…පෙ… පඤ්ච තෙචීවරිකා…පෙ… පඤ්ච සපදානචාරිකා…පෙ… පඤ්ච නෙසජ්ජිකා…පෙ… පඤ්ච යථාසන්ථතිකා…පෙ… පඤ්ච එකාසනිකා…පෙ… පඤ්ච ඛලුපච්ඡාභත්තිකා…පෙ… පඤ්ච පත්තපිණ්ඩිකා – මන්දත්තා මොමූහත්තා පත්තපිණ්ඩිකො හොති, පාපිච්ඡො ඉච්ඡාපකතො පත්තපිණ්ඩිකො හොති, උම්මාදා චිත්තක්ඛෙපා පත්තපිණ්ඩිකො හොති, වණ්ණිතං බුද්ධෙහි බුද්ධසාවකෙහීති පත්තපිණ්ඩිකො හොති, අපි ච අප්පිච්ඡඤ්ඤෙව නිස්සාය සන්තුට්ඨිඤ්ඤෙව නිස්සාය සල්ලෙඛඤ්ඤෙව නිස්සාය පවිවෙකඤ්ඤෙව නිස්සාය ඉදමත්ථිතඤ්ඤෙව නිස්සාය පත්තපිණ්ඩිකො හොති.

[පරි. 417] පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා නානිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – උපොසථං න ජානාති, උපොසථකම්මං න ජානාති, පාතිමොක්ඛං න ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සො හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා අනිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – උපොසථං ජානාති, උපොසථකම්මං ජානාති, පාතිමොක්ඛං ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං ජානාති, පඤ්චවස්සො වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සො වා. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා නානිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – පවාරණං න ජානාති, පවාරණාකම්මං න ජානාති, පාතිමොක්ඛං න ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සො හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා අනිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – පවාරණං ජානාති, පවාරණාකම්මං ජානාති, පාතිමොක්ඛං ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං ජානාති, පඤ්චවස්සො වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සො වා. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා නානිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං න ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං න ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සො හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතෙන භික්ඛුනා අනිස්සිතෙන වත්ථබ්බං – ආපත්තානාපත්තිං ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, පඤ්චවස්සො වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සො වා. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා නානිස්සිතාය වත්ථබ්බං – උපොසථං න ජානාති, උපොසථකම්මං න ජානාති, පාතිමොක්ඛං න ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සා හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා අනිස්සිතාය වත්ථබ්බං – උපොසථං ජානාති, උපොසථකම්මං ජානාති, පාතිමොක්ඛං ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං ජානාති, පඤ්චවස්සා වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සා වා. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා නානිස්සිතාය වත්ථබ්බං – පවාරණං න ජානාති, පවාරණාකම්මං න ජානාති, පාතිමොක්ඛං න ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සා හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා අනිස්සිතාය වත්ථබ්බං – පවාරණං ජානාති, පවාරණාකම්මං ජානාති, පාතිමොක්ඛං ජානාති, පාතිමොක්ඛුද්දෙසං ජානාති, පඤ්චවස්සා වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සා වා. අපරෙහිපි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා නානිස්සිතාය වත්ථබ්බං – ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං න ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං න ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං න ජානාති, ඌනපඤ්චවස්සා හොති. පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතාය භික්ඛුනියා අනිස්සිතාය වත්ථබ්බං – ආපත්තානාපත්තිං ජානාති, ලහුකගරුකං ආපත්තිං ජානාති, සාවසෙසානවසෙසං ආපත්තිං ජානාති, දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං ජානාති, පඤ්චවස්සා වා හොති අතිරෙකපඤ්චවස්සා වා.

පඤ්ච ආදීනවා අපාසාදිකෙ – අත්තාපි අත්තානං උපවදති, අනුවිච්චපි විඤ්ඤූ ගරහන්ති, පාපකො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, සම්මූළ්හො කාලං කරොති, කායස්ස භෙදා පරං මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජති. පඤ්චානිසංසා පාසාදිකෙ – අත්තාපි අත්තානං න උපවදති, අනුවිච්චපි විඤ්ඤූ පසංසන්ති, කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගච්ඡති, අසම්මූළ්හො කාලං කරොති, කායස්ස භෙදා පරං මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. අපරෙපි පඤ්ච ආදීනවා අපාසාදිකෙ – අප්පසන්නා න පසීදන්ති, පසන්නානං එකච්චානං අඤ්ඤථත්තං හොති, සත්ථුසාසනං අකතං හොති, පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං නාපජ්ජති, චිත්තමස්ස න පසීදති. පඤ්චානිසංසා පාසාදිකෙ – අප්පසන්නා පසීදන්ති, පසන්නානං භිය්‍යොභාවාය හොති, සත්ථුසාසනං කතං හොති, පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති, චිත්තමස්ස පසීදති. පඤ්ච ආදීනවා කුලූපකෙ – අනාමන්තචාරෙ ආපජ්ජති, රහො නිසජ්ජාය ආපජ්ජති, පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ ආපජ්ජති, මාතුගාමස්ස උත්තරිඡප්පඤ්චවාචාහි ධම්මං දෙසෙන්තො ආපජ්ජති, කාමසඞ්කප්පබහුලො ච විහරති. පඤ්ච ආදීනවා කුලූපකස්ස භික්ඛුනො – අතිවෙලං කුලෙසු සංසට්ඨස්ස විහරතො මාතුගාමස්ස අභිණ්හදස්සනං, දස්සනෙ සති සංසග්ගො, සංසග්ගෙ සති විස්සාසො, විස්සාසෙ සති ඔතාරො, ඔතිණ්ණචිත්තස්සෙතං භික්ඛුනො පාටිකඞ්ඛං අනභිරතො වා බ්‍රහ්මචරියං චරිස්සති අඤ්ඤතරං වා සංකිලිට්ඨං ආපත්තිං ආපජ්ජිස්සති සික්ඛං වා පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිස්සති.

[පාචි. 92] පඤ්ච බීජජාතානි – මූලබීජං, ඛන්ධබීජං, ඵළුබීජං, අග්ගබීජං, බීජබීජඤ්ඤෙව [බීජබීජමෙව (ක.)] පඤ්චමං. පඤ්චහි සමණකප්පෙහි ඵලං පරිභුඤ්ජිතබ්බං – අග්ගිපරිජිතං, සත්ථපරිජිතං, නඛපරිජිතං, අබීජං, නිබ්බත්තබීජඤ්ඤෙව [නිබ්බට්ටබීජඤ්ඤෙව (සී.), නිබ්බටබීජඤ්ඤෙව (ස්‍යා.), නිප්පට්ටබීජඤ්ඤෙව (ක.)] පඤ්චමං. පඤ්ච විසුද්ධියො – නිදානං උද්දිසිත්වා අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බං, අයං පඨමා විසුද්ධි; නිදානං උද්දිසිත්වා චත්තාරි පාරාජිකානි උද්දිසිත්වා අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බං, අයං දුතියා විසුද්ධි; නිදානං උද්දිසිත්වා චත්තාරි පාරාජිකානි උද්දිසිත්වා තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසෙ උද්දිසිත්වා අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බං, අයං තතියා විසුද්ධි; නිදානං උද්දිසිත්වා චත්තාරි පාරාජිකානි උද්දිසිත්වා තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසෙ උද්දිසිත්වා ද්වෙ අනියතෙ උද්දිසිත්වා අවසෙසං සුතෙන සාවෙතබ්බං, අයං චතුත්ථා විසුද්ධි; විත්ථාරෙනෙව පඤ්චමී. අපරාපි පඤ්ච විසුද්ධියො – සුත්තුද්දෙසො, පාරිසුද්ධිඋපොසථො, අධිට්ඨානුපොසථො, පවාරණා, සාමග්ගීඋපොසථොයෙව පඤ්චමො. පඤ්චානිසංසා විනයධරෙ – අත්තනො සීලක්ඛන්ධො සුගුත්තො හොති සුරක්ඛිතො, කුක්කුච්චපකතානං පටිසරණං හොති, විසාරදො සඞ්ඝමජ්ඣෙ වොහරති, පච්චත්ථිකෙ සහධම්මෙන සුනිග්ගහිතං නිග්ගණ්හාති, සද්ධම්මට්ඨිතියා පටිපන්නො හොති. පඤ්ච අධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානි. පඤ්ච ධම්මිකානි පාතිමොක්ඛට්ඨපනානීති.

පඤ්චකං නිට්ඨිතං.

තස්සුද්දානං –

ආපත්ති ආපත්තික්ඛන්ධා, විනීතානන්තරෙන ච;

පුග්ගලා ඡෙදනා චෙව, ආපජ්ජති ච පච්චයා.

න උපෙති උපෙති ච, කප්පන්තුසඞ්කිතෙලඤ්ච;

වසං බ්‍යසනා සම්පදා, පස්සද්ධි පුග්ගලෙන ච.

සොසානිකං ඛායිතඤ්ච, ථෙය්‍යං චොරො ච වුච්චති;

අවිස්සජ්ජි අවෙභඞ්ගි, කායතො කායවාචතො.

දෙසනා සඞ්ඝං උද්දෙසං, පච්චන්තිකථිනෙන ච;

කම්මානි යාවතතියං, පාරාජිථුල්ලදුක්කටං.

අකප්පියං කප්පියඤ්ච, අපුඤ්ඤදුවිනොදයා;

සම්මජ්ජනී අපරෙ ච, භාසං ආපත්තිමෙව ච.

අධිකරණං වත්ථු ඤත්ති, ආපත්තා උභයානි ච;

ලහුකට්ඨමකා එතෙ, කණ්හසුක්කා විජානථ.

අරඤ්ඤං පිණ්ඩපාතඤ්ච, පංසුරුක්ඛසුසානිකා;

අබ්භොකාසො චීවරඤ්ච, සපදානො නිසජ්ජිකො.

සන්ථති ඛලු පච්ඡාපි, පත්තපිණ්ඩිකමෙව ච;

උපොසථං පවාරණං, ආපත්තානාපත්තිපි ච.

කණ්හසුක්කපදා එතෙ, භික්ඛුනීනම්පි තෙ තථා;

අපාසාදිකපාසාදි, තථෙව අපරෙ දුවෙ.

කුලූපකෙ අතිවෙලං, බීජං සමණකප්පි ච;

විසුද්ධි අපරෙ චෙව, විනයාධම්මිකෙන ච;

ධම්මිකා ච තථා වුත්තා, නිට්ඨිතා සුද්ධිපඤ්චකාති.