3. පුබ්බකරණනිදානාදිවිභාගො

405. පුබ්බකරණං කිංනිදානං, කිංසමුදයං, කිංජාතිකං, කිංපභවං, කිංසම්භාරං, කිංසමුට්ඨානං? පච්චුද්ධාරො කිංනිදානො, කිංසමුදයො, කිංජාතිකො, කිංපභවො, කිංසම්භාරො, කිංසමුට්ඨානො? අධිට්ඨානං කිංනිදානං, කිංසමුදයං, කිංජාතිකං, කිංපභවං, කිංසම්භාරං, කිංසමුට්ඨානං? අත්ථාරො කිංනිදානො, කිංසමුදයො, කිංජාතිකො, කිංපභවො, කිංසම්භාරො, කිංසමුට්ඨානො? මාතිකා ච පලිබොධා ච කිංනිදානා, කිංසමුදයා, කිංජාතිකා, කිංපභවා, කිංසම්භාරා කිංසමුට්ඨානා? ආසා ච අනාසා ච කිංනිදානා, කිංසමුදයා, කිංජාතිකා, කිංපභවා, කිංසම්භාරා, කිංසමුට්ඨානා?

පුබ්බකරණං පයොගනිදානං, පයොගසමුදයං, පයොගජාතිකං, පයොගපභවං, පයොගසම්භාරං, පයොගසමුට්ඨානං. පච්චුද්ධාරො පුබ්බකරණනිදානො, පුබ්බකරණසමුදයො, පුබ්බකරණජාතිකො, පුබ්බකරණපභවො, පුබ්බකරණසම්භාරො, පුබ්බකරණසමුට්ඨානො. අධිට්ඨානං පච්චුද්ධාරනිදානං, පච්චුද්ධාරසමුදයං, පච්චුද්ධාරජාතිකං, පච්චුද්ධාරපභවං, පච්චුද්ධාරසම්භාරං, පච්චුද්ධාරසමුට්ඨානං. අත්ථාරො අධිට්ඨානනිදානො, අධිට්ඨානසමුදයො, අධිට්ඨානජාතිකො, අධිට්ඨානපභවො, අධිට්ඨානසම්භාරො, අධිට්ඨානසමුට්ඨානො. මාතිකා ච පලිබොධා ච අත්ථාරනිදානා, අත්ථාරසමුදයා, අත්ථාරජාතිකා, අත්ථාරපභවා, අත්ථාරසම්භාරා, අත්ථාරසමුට්ඨානා. ආසා ච අනාසා ච වත්ථුනිදානා, වත්ථුසමුදයා, වත්ථුජාතිකා, වත්ථුපභවා, වත්ථුසම්භාරා, වත්ථුසමුට්ඨානා.

406. පයොගො කිංනිදානො, කිංසමුදයො, කිංජාතිකො, කිංපභවො, කිංසම්භාරො, කිංසමුට්ඨානො, පුබ්බකරණං…පෙ… පච්චුද්ධාරො… අධිට්ඨානං… අත්ථාරො… මාතිකා ච පලිබොධා ච… වත්ථු… ආසා ච අනාසා ච කිංනිදානා, කිංසමුදයා, කිංජාතිකා, කිංපභවා, කිංසම්භාරා, කිංසමුට්ඨානා?

පයොගො හෙතුනිදානො, හෙතුසමුදයො, හෙතුජාතිකො, හෙතුපභවො, හෙතුසම්භාරො, හෙතුසමුට්ඨානො. පුබ්බකරණං…පෙ… පච්චුද්ධාරො… අධිට්ඨානං… අත්ථාරො … මාතිකා ච පලිබොධා ච… වත්ථු… ආසා ච අනාසා ච හෙතුනිදානා, හෙතුසමුදයා, හෙතුජාතිකා, හෙතුපභවා, හෙතුසම්භාරා, හෙතුසමුට්ඨානා.

407. පයොගො කිංනිදානො, කිංසමුදයො, කිංජාතිකො, කිංපභවො, කිංසම්භාරො, කිංසමුට්ඨානො? පුබ්බකරණං…පෙ… පච්චුද්ධාරො… අධිට්ඨානං… අත්ථාරො… මාතිකා ච පලිබොධා ච… වත්ථු… ආසා ච අනාසා ච කිංනිදානා, කිංසමුදයා, කිංජාතිකා, කිංපභවා, කිංසම්භාරා, කිංසමුට්ඨානා?

පයොගො පච්චයනිදානො, පච්චයසමුදයො, පච්චයජාතිකො, පච්චයපභවො, පච්චයසම්භාරො, පච්චයසමුට්ඨානො. පුබ්බකරණං…පෙ… පච්චුද්ධාරො… අධිට්ඨානං… අත්ථාරො… මාතිකා ච පලිබොධා ච… වත්ථු… ආසා ච අනාසා ච පච්චයනිදානා, පච්චයසමුදයා, පච්චයජාතිකා, පච්චයපභවා, පච්චයසම්භාරා, පච්චයසමුට්ඨානා.

408. පුබ්බකරණං කතිහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතං? පුබ්බකරණං සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතං. ධොවනෙන, විචාරණෙන, ඡෙදනෙන, බන්ධනෙන, සිබ්බනෙන, රජනෙන, කප්පකරණෙන – පුබ්බකරණං ඉමෙහි සත්තහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතං.

පච්චුද්ධාරො කතිහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො? පච්චුද්ධාරො තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො – සඞ්ඝාටියා, උත්තරාසඞ්ගෙන, අන්තරවාසකෙන.

අධිට්ඨානං කතිහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතං? අධිට්ඨානං තීහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතං – සඞ්ඝාටියා, උත්තරාසඞ්ගෙන, අන්තරවාසකෙන.

අත්ථාරො කතිහි ධම්මෙහි සඞ්ගහිතො? අත්ථාරො එකෙන ධම්මෙන සඞ්ගහිතො – වචීභෙදෙන.

කථිනස්ස කති මූලානි, කති වත්ථූනි, කති භූමියො? කථිනස්ස එකං මූලං – සඞ්ඝො; තීණි වත්ථූනි – සඞ්ඝාටි, උත්තරාසඞ්ගො, අන්තරවාසකො, ඡ භූමියො – ඛොමං, කප්පාසිකං, කොසෙය්‍යං, කම්බලං, සාණං, භඞ්ගං.

කථිනස්ස කො ආදි, කිං මජ්ඣෙ, කිං පරියොසානං? කථිනස්ස පුබ්බකරණං ආදි, ක්‍රියා මජ්ඣෙ, අත්ථාරො පරියොසානං.

409. කතිහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං? කතිහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං? අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං. අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං. කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං? පුබ්බකරණං න ජානාති, පච්චුද්ධාරං න ජානාති, අධිට්ඨානං න ජානාති, අත්ථාරං න ජානාති, මාතිකං න ජානාති, පලිබොධං න ජානාති, උද්ධාරං න ජානාති, ආනිසංසං න ජානාති – ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො අභබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං. කතමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං? පුබ්බකරණං ජානාති, පච්චුද්ධාරං ජානාති, අධිට්ඨානං ජානාති, අත්ථාරං ජානාති, මාතිකං ජානාති, පලිබොධං ජානාති, උද්ධාරං ජානාති, ආනිසංසං ජානාති – ඉමෙහි අට්ඨහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො පුග්ගලො භබ්බො කථිනං අත්ථරිතුං.

410. කතිනං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා න රුහන්ති? කතිනං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා රුහන්ති? තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා න රුහන්ති. තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා රුහන්ති. කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා න රුහන්ති? නිස්සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො න වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො න පරං විඤ්ඤාපෙති – ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා න රුහන්ති. කතමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා රුහන්ති? සීමට්ඨො අනුමොදති, අනුමොදෙන්තො වාචං භින්දති, වාචං භින්දන්තො පරං විඤ්ඤාපෙති – ඉමෙසං තිණ්ණං පුග්ගලානං කථිනත්ථාරා රුහන්ති.

411. කති කථිනත්ථාරා න රුහන්ති? කති කථිනත්ථාරා රුහන්ති? තයො කථිනත්ථාරා න රුහන්ති. තයො කථිනත්ථාරා රුහන්ති. කතමෙ තයො කථිනත්ථාරා න රුහන්ති? වත්ථුවිපන්නඤ්චෙව හොති, කාලවිපන්නඤ්ච, කරණවිපන්නඤ්ච – ඉමෙ තයො කථිනත්ථාරා න රුහන්ති. කතමෙ තයො කථිනත්ථාරා රුහන්ති? වත්ථුසම්පන්නඤ්චෙව හොති, කාලසම්පන්නඤ්ච, කරණසම්පන්නඤ්ච – ඉමෙ තයො කථිනත්ථාරා රුහන්ති.