2. කතාපත්තිවාරො
1. පාරාජිකකණ්ඩං
157. මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. අක්ඛායිතෙ සරීරෙ මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස; යෙභුය්යෙන ඛායිතෙ සරීරෙ මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; වට්ටකතෙ [විවටකතෙ (ස්යා.)] මුඛෙ අච්ඡුපන්තං අඞ්ගජාතං පවෙසෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස – මෙථුනං ධම්මං පටිසෙවන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.
158. අදින්නං ආදියන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? අදින්නං ආදියන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. පඤ්චමාසකං වා අතිරෙකපඤ්චමාසකං වා අග්ඝනකං අදින්නං ථෙය්යසඞ්ඛාතං ආදියති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස; අතිරෙකමාසකං වා ඌනපඤ්චමාසකං වා අග්ඝනකං අදින්නං ථෙය්යසඞ්ඛාතං ආදියති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; මාසකං වා ඌනමාසකං වා අග්ඝනකං අදින්නං ථෙය්යසඞ්ඛාතං ආදියති, ආපත්ති දුක්කටස්ස – අදින්නං ආදියන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.
159. සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. මනුස්සං ඔදිස්ස ඔපාතං ඛණති ‘‘පපතිත්වා මරිස්සතී’’ති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; පපතිතෙ දුක්ඛා වෙදනා උප්පජ්ජති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; මරති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස – සඤ්චිච්ච මනුස්සවිග්ගහං ජීවිතා වොරොපෙන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.
160. අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. පාපිච්ඡො ඉච්ඡාපකතො අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස; ‘‘යො තෙ විහාරෙ වසති, සො භික්ඛු අරහා’’ති භණති, පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; න පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති දුක්කටස්ස – අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපන්තො ඉමා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.
චත්තාරො පාරාජිකා නිට්ඨිතා.
2. සඞ්ඝාදිසෙසකණ්ඩං
161. උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. චෙතෙති උපක්කමති මුච්චති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; චෙතෙති උපක්කමති න මුච්චති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; පයොගෙ දුක්කටං.
මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. කායෙන කායං ආමසති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; කායෙන කායපටිබද්ධං ආමසති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; කායපටිබද්ධෙන කායපටිබද්ධං ආමසති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. වච්චමග්ගං පස්සාවමග්ගං ආදිස්ස වණ්ණම්පි භණති, අවණ්ණම්පි භණති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; වච්චමග්ගං පස්සාවමග්ගං ඨපෙත්වා අධක්ඛකං උබ්භජාණුමණ්ඩලං ආදිස්ස වණ්ණම්පි භණති අවණ්ණම්පි භණති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; කායපටිබද්ධං ආදිස්ස වණ්ණම්පි භණති අවණ්ණම්පි භණති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
අත්තකාමපාරිචරියා වණ්ණං භාසන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. මාතුගාමස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; පණ්ඩකස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; තිරච්ඡානගතස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. පටිග්ගණ්හාති වීමංසති පච්චාහරති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; පටිග්ගණ්හාති වීමංසති න පච්චාහරති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; පටිග්ගණ්හාති න වීමංසති න පච්චාහරති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
සඤ්ඤාචිකාය කුටිං කාරාපෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; එකං පිණ්ඩං අනාගතෙ, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; තස්මිං පිණ්ඩෙ ආගතෙ, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
මහල්ලකං විහාරං කාරාපෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; එකං පිණ්ඩං අනාගතෙ, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; තස්මිං පිණ්ඩෙ ආගතෙ, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
භික්ඛුං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. අනොකාසං කාරාපෙත්වා චාවනාධිප්පායො වදෙති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසෙන දුක්කටස්ස; ඔකාසං කාරාපෙත්වා අක්කොසාධිප්පායො වදෙති, ආපත්ති ඔමසවාදස්ස.
භික්ඛුං අඤ්ඤභාගියස්ස අධිකරණස්ස කිඤ්චි දෙසං ලෙසමත්තං උපාදාය පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. අනොකාසං කාරාපෙත්වා චාවනාධිප්පායො වදෙති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසෙන දුක්කටස්ස; ඔකාසං කාරාපෙත්වා අක්කොසාධිප්පායො වදෙති, ආපත්ති ඔමසවාදස්ස.
සඞ්ඝභෙදකො භික්ඛු යාවතතියං සමනුභාසනාය න පටිනිස්සජ්ජන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඤත්තියා දුක්කටං; ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා; කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
භෙදකානුවත්තකා භික්ඛූ යාවතතියං සමනුභාසනාය [සමනුභාසියමානා (ස්යා.)] න පටිනිස්සජ්ජන්තා තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජන්ති. ඤත්තියා දුක්කටං; ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා; කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
දුබ්බචො භික්ඛු යාවතතියං සමනුභාසනාය [සමනුභාසියමානො (ස්යා.)] න පටිනිස්සජ්ජන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඤත්තියා දුක්කටං; ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා; කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
කුලදූසකො භික්ඛු යාවතතියං සමනුභාසනාය න පටිනිස්සජ්ජන්තො තිස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඤත්තියා දුක්කටං; ද්වීහි කම්මවාචාහි ථුල්ලච්චයා; කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස.
තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසා නිට්ඨිතා.
3. නිස්සග්ගියකණ්ඩං
1. කථිනවග්ගො
162. අතිරෙකචීවරං දසාහං අතික්කාමෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
එකරත්තං තිචීවරෙන විප්පවසන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අකාලචීවරං පටිග්ගහෙත්වා මාසං අතික්කාමෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා පුරාණචීවරං ධොවාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ධොවාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; ධොවාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා හත්ථතො චීවරං පටිග්ගණ්හන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ගණ්හාති, පයොගෙ දුක්කටං; ගහිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා චීවරං විඤ්ඤාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විඤ්ඤාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; විඤ්ඤාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා තතුත්තරි චීවරං විඤ්ඤාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විඤ්ඤාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; විඤ්ඤාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකං ගහපතිකං උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විකප්පං ආපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; විකප්පං ආපන්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකෙ ගහපතිකෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විකප්පං ආපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; විකප්පං ආපන්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අතිරෙකතික්ඛත්තුං චොදනාය අතිරෙකඡක්ඛත්තුං ඨානෙන චීවරං අභිනිප්ඵාදෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අභිනිප්ඵාදෙති, පයොගෙ දුක්කටං; අභිනිප්ඵාදිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
කථිනවග්ගො පඨමො.
2. කොසියවග්ගො
163. කොසියමිස්සකං සන්ථතං කාරාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; කාරාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
සුද්ධකාළකානං එළකලොමානං සන්ථතං කාරාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; කාරාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අනාදියිත්වා තුලං ඔදාතානං තුලං ගොචරියානං නවං සන්ථතං කාරාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; කාරාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අනුවස්සං සන්ථතං කාරාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; කාරාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අනාදියිත්වා පුරාණසන්ථතස්ස සාමන්තා සුගතවිදත්ථිං නවං නිසීදනසන්ථතං කාරාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කාරාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; කාරාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
එළකලොමානි පටිග්ගහෙත්වා තියොජනං අතික්කාමෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පඨමං පාදං තියොජනං අතික්කාමෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; දුතියං පාදං අතික්කාමෙති, නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා එළකලොමානි ධොවාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ධොවාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; ධොවාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
රූපියං පටිග්ගණ්හන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ගණ්හාති, පයොගෙ දුක්කටං; ගහිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
නානප්පකාරකං රූපියසංවොහාරං සමාපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සමාපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; සමාපන්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
නානප්පකාරකං කයවික්කයං සමාපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සමාපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; සමාපන්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
කොසියවග්ගො දුතියො.
3. පත්තවග්ගො
164. අතිරෙකපත්තං දසාහං අතික්කාමෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
ඌනපඤ්චබන්ධනෙන පත්තෙන අඤ්ඤං නවං පත්තං චෙතාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. චෙතාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; චෙතාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
භෙසජ්ජානි පටිග්ගහෙත්වා සත්තාහං අතික්කාමෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අතිරෙකමාසෙ සෙසෙ ගිම්හානෙ වස්සිකසාටිකචීවරං පරියෙසන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පරියෙසති, පයොගෙ දුක්කටං; පරියිට්ඨෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
භික්ඛුස්ස සාමං චීවරං දත්වා කුපිතො අනත්තමනො අච්ඡින්දන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අච්ඡින්දති, පයොගෙ දුක්කටං; අච්ඡින්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
සාමං සුත්තං විඤ්ඤාපෙත්වා තන්තවායෙහි චීවරං වායාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. වායාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; වායාපිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
පුබ්බෙ අප්පවාරිතො අඤ්ඤාතකස්ස ගහපතිකස්ස තන්තවායෙ උපසඞ්කමිත්වා චීවරෙ විකප්පං ආපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විකප්පං ආපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; විකප්පං ආපන්නෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
අච්චෙකචීවරං පටිග්ගහෙත්වා චීවරකාලසමයං අතික්කාමෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
තිණ්ණං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං අන්තරඝරෙ නික්ඛිපිත්වා අතිරෙකඡාරත්තං විප්පවසන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
ජානං සඞ්ඝිකං ලාභං පරිණතං අත්තනො පරිණාමෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පරිණාමෙති, පයොගෙ දුක්කටං; පරිණාමිතෙ නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
පත්තවග්ගො තතියො.
තිංස නිස්සග්ගියා පාචිත්තියා නිට්ඨිතා.
4. පාචිත්තියකණ්ඩං
1. මුසාවාදවග්ගො
165. සම්පජානමුසාවාදං භාසන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? සම්පජානමුසාවාදං භාසන්තො පඤ්ච ආපත්තියො ආපජ්ජති. පාපිච්ඡො ඉච්ඡාපකතො අසන්තං අභූතං උත්තරිමනුස්සධම්මං උල්ලපති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස; භික්ඛුං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙති, ආපත්ති සඞ්ඝාදිසෙසස්ස; ‘‘යො තෙ විහාරෙ වසති, සො භික්ඛු අරහා’’ති භණති, පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; න පටිවිජානන්තස්ස ආපත්ති දුක්කටස්ස; සම්පජානමුසාවාදෙ පාචිත්තියං – සම්පජානමුසාවාදං භාසන්තො ඉමා පඤ්ච ආපත්තියො ආපජ්ජති.
ඔමසන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උපසම්පන්නං ඔමසති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස; අනුපසම්පන්නං ඔමසති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
පෙසුඤ්ඤං උපසංහරන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උපසම්පන්නස්ස පෙසුඤ්ඤං උපසංහරති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස; අනුපසම්පන්නස්ස පෙසුඤ්ඤං උපසංහරති, ආපත්ති දුක්කටස්ස.
අනුපසම්පන්නං පදසො ධම්මං වාචෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. වාචෙති, පයොගෙ දුක්කටං; පදෙ පදෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අනුපසම්පන්නෙන උත්තරිදිරත්තතිරත්තං සහසෙය්යං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; නිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මාතුගාමෙන සහසෙය්යං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; නිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මාතුගාමස්ස උත්තරිඡප්පඤ්චවාචාහි ධම්මං දෙසෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. දෙසෙති, පයොගෙ දුක්කටං; පදෙ පදෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අනුපසම්පන්නස්ස උත්තරිමනුස්සධම්මං භූතං ආරොචෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ආරොචෙති, පයොගෙ දුක්කටං; ආරොචිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුස්ස දුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං අනුපසම්පන්නස්ස ආරොචෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ආරොචෙති, පයොගෙ දුක්කටං; ආරොචිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
පථවිං ඛණන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඛණති, පයොගෙ දුක්කටං; පහාරෙ පහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මුසාවාදවග්ගො පඨමො.
2. භූතගාමවග්ගො
166. භූතගාමං පාතෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පාතෙති, පයොගෙ දුක්කටං; පහාරෙ පහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අනාරොපිතෙ අඤ්ඤවාදකෙ අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; ආරොපිතෙ අඤ්ඤවාදකෙ අඤ්ඤෙනඤ්ඤං පටිචරති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං උජ්ඣාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උජ්ඣාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; උජ්ඣාපිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සඞ්ඝිකං මඤ්චං වා පීඨං වා භිසිං වා කොච්ඡං වා අජ්ඣොකාසෙ සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පඨමං පාදං ලෙඩ්ඩුපාතං අතික්කාමෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; දුතියං පාදං අතික්කාමෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ සෙය්යං සන්ථරිත්වා අනුද්ධරිත්වා අනාපුච්ඡා පක්කමන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පඨමං පාදං පරික්ඛෙපං අතික්කාමෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; දුතියං පාදං අතික්කාමෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ ජානං පුබ්බුපගතං භික්ඛුං අනුපඛජ්ජ සෙය්යං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; නිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං කුපිතො අනත්තමනො සඞ්ඝිකා විහාරා නික්කඩ්ඪෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නික්කඩ්ඪති, පයොගෙ දුක්කටං; නික්කඩ්ඪිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සඞ්ඝිකෙ විහාරෙ උපරිවෙහාසකුටියා ආහච්චපාදකං මඤ්චං වා පීඨං වා අභිනිසීදන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අභිනිසීදති, පයොගෙ දුක්කටං; අභිනිසින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ද්වත්තිපරියායෙ අධිට්ඨහිත්වා තතුත්තරි අධිට්ඨහන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අධිට්ඨෙති, පයොගෙ දුක්කටං; අධිට්ඨිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං සප්පාණකං උදකං තිණං වා මත්තිකං වා සිඤ්චන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සිඤ්චති, පයොගෙ දුක්කටං; සිඤ්චිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භූතගාමවග්ගො දුතියො.
3. ඔවාදවග්ගො
167. අසම්මතො භික්ඛුනියො ඔවදන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඔවදති, පයොගෙ දුක්කටං; ඔවදිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනියො ඔවදන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඔවදති, පයොගෙ දුක්කටං; ඔවදිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා භික්ඛුනියො ඔවදන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඔවදති, පයොගෙ දුක්කටං; ඔවදිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
‘‘ආමිසහෙතු භික්ඛූ භික්ඛුනියො ඔවදන්තී’’ති භණන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භණති, පයොගෙ දුක්කටං; භණිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අඤ්ඤාතිකාය භික්ඛුනියා චීවරං දෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. දෙති, පයොගෙ දුක්කටං; දින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අඤ්ඤාතිකා භික්ඛුනියා චීවරං සිබ්බෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සිබ්බෙති, පයොගෙ දුක්කටං; ආරාපථෙ ආරාපථෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පටිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පටිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුනියා සද්ධිං සංවිධාය එකං නාවං අභිරුහන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අභිරුහති, පයොගෙ දුක්කටං; අභිරුළ්හෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං භික්ඛුනිපරිපාචිතං පිණ්ඩපාතං භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ‘‘භුඤ්ජිස්සාමී’’ති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුනියා සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිසීදති, පයොගෙ දුක්කටං; නිසින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ඔවාදවග්ගො තතියො.
4. භොජනවග්ගො
168. තතුත්තරි ආවසථපිණ්ඩං භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ගණභොජනං භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
පරම්පරභොජනං භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ද්වත්තිපත්තපූරෙ පූවෙ පටිග්ගහෙත්වා තතුත්තරි පටිග්ගණ්හන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ගණ්හාති, පයොගෙ දුක්කටං; ගහිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භුත්තාවී පවාරිතො අනතිරිත්තං ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං භුත්තාවිං පවාරිතං අනතිරිත්තෙන ඛාදනීයෙන වා භොජනීයෙන වා අභිහට්ඨුං පවාරෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. තස්ස වචනෙන ඛාදිස්සාමි භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; භොජනපරියොසානෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
විකාලෙ ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඛාදිස්සාමි භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සන්නිධිකාරකං ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඛාදිස්සාමි භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
පණීතභොජනානි අත්තනො අත්ථාය විඤ්ඤාපෙත්වා භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අදින්නං මුඛද්වාරං ආහාරං ආහරන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භුඤ්ජිස්සාමීති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භොජනවග්ගො චතුත්ථො.
5. අචෙලකවග්ගො
169. අචෙලකස්ස, වා පරිබ්බාජකස්ස වා පරිබ්බාජිකාය වා සහත්ථා ඛාදනීයං වා භොජනීයං වා දෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. දෙති, පයොගෙ දුක්කටං; දින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං – ‘‘එහාවුසො, ගාමං වා නිගමං වා පිණ්ඩාය පවිසිස්සාමා’’ති තස්ස දාපෙත්වා වා අදාපෙත්වා වා උය්යොජෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උය්යොජෙති, පයොගෙ දුක්කටං; උය්යොජිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සභොජනෙ කුලෙ අනුපඛජ්ජ නිසජ්ජං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිසීදති, පයොගෙ දුක්කටං; නිසින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මාතුගාමෙන සද්ධිං රහො පටිච්ඡන්නෙ ආසනෙ නිසජ්ජං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිසීදති, පයොගෙ දුක්කටං; නිසින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මාතුගාමෙන සද්ධිං එකො එකාය රහො නිසජ්ජං කප්පෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නිසීදති, පයොගෙ දුක්කටං; නිසින්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
නිමන්තිතො සභත්තො සමානො පුරෙභත්තං පච්ඡාභත්තං කුලෙසු චාරිත්තං ආපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පඨමං පාදං උම්මාරං අතික්කාමෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; දුතියං පාදං අතික්කාමෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
තතුත්තරි භෙසජ්ජං විඤ්ඤාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විඤ්ඤාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; විඤ්ඤාපිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
උය්යුත්තං සෙනං දස්සනාය ගච්ඡන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; යත්ථ ඨිතො පස්සති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අතිරෙකතිරත්තං සෙනාය වසන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. වසති, පයොගෙ දුක්කටං; වසිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
උය්යොධිකං ගච්ඡන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ගච්ඡති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; යත්ථ ඨිතො පස්සති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අචෙලකවග්ගො පඤ්චමො.
6. සුරාමෙරයවග්ගො
170. මජ්ජං පිවන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ‘‘පිවිස්සාමී’’ති පටිග්ගණ්හාති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; අජ්ඣොහාරෙ අජ්ඣොහාරෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං අඞ්ගුලිපතොදකෙන හාසෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. හාසෙති, පයොගෙ දුක්කටං; හසිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
උදකෙ කීළන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. හෙට්ඨාගොප්ඵකෙ උදකෙ කීළති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; උපරිගොප්ඵකෙ කීළති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අනාදරියං කරොන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. කරොති, පයොගෙ දුක්කටං; කතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුං භිංසාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භිංසාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; භිංසාපිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජොතිං සමාදහිත්වා විසිබ්බෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සමාදහති, පයොගෙ දුක්කටං; සමාදහිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ඔරෙනද්ධමාසං නහායන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. නහායති, පයොගෙ දුක්කටං; නහානපරියොසානෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
අනාදියිත්වා තිණ්ණං දුබ්බණ්ණකරණානං අඤ්ඤතරං දුබ්බණ්ණකරණං නවං චීවරං පරිභුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පරිභුඤ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පරිභුත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුස්ස වා භික්ඛුනියා වා සික්ඛමානාය වා සාමණෙරස්ස වා සාමණෙරියා වා සාමං චීවරං විකප්පෙත්වා අප්පච්චුද්ධාරණං පරිභුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පරිභුඤ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පරිභුත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුස්ස පත්තං වා චීවරං වා නිසීදනං වා සූචිඝරං වා කායබන්ධනං වා අපනිධෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අපනිධෙති, පයොගෙ දුක්කටං; අපනිධිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සුරාමෙරයවග්ගො ඡට්ඨො.
7. සප්පාණකවග්ගො
171. සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙන්තො කති ආපත්තියො ආපජ්ජති? සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙන්තො චතස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති. අනොදිස්ස ඔපාතං ඛණති – ‘‘යො කොචි පපතිත්වා මරිස්සතී’’ති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; මනුස්සො තස්මිං පපතිත්වා මරති, ආපත්ති පාරාජිකස්ස; යක්ඛො වා පෙතො වා තිරච්ඡානගතමනුස්සවිග්ගහො වා තස්මිං පපතිත්වා මරති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්ස; තිරච්ඡානගතො තස්මිං පපතිත්වා මරති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස – සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙන්තො ඉමා චතස්සො ආපත්තියො ආපජ්ජති.
ජානං සප්පාණකං උදකං පරිභුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පරිභුඤ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පරිභුත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං යථාධම්මං නිහතාධිකරණං පුනකම්මාය උක්කොටෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උක්කොටෙති, පයොගෙ දුක්කටං; උක්කොටිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුස්ස ජානං දුට්ඨුල්ලං ආපත්තිං පටිච්ඡාදෙන්තො එකං ආපත්තිං ආපජ්ජති. පාචිත්තියං.
ජානං ඌනවීසතිවස්සං පුග්ගලං උපසම්පාදෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උපසම්පාදෙති, පයොගෙ දුක්කටං; උපසම්පාදිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං ථෙය්යසත්ථෙන සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පටිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පටිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මාතුගාමෙන සද්ධිං සංවිධාය එකද්ධානමග්ගං පටිපජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පටිපජ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; පටිපන්නෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
පාපිකාය දිට්ඨියා යාවතතියං සමනුභාසනාය න පටිනිස්සජ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. ඤත්තියා දුක්කටං; කම්මවාචාපරියොසානෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං තථාවාදිනා භික්ඛුනා අකටානුධම්මෙන තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සට්ඨෙන සද්ධිං සම්භුඤ්ජන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. සම්භුඤ්ජති, පයොගෙ දුක්කටං; සම්භුත්තෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
ජානං තථානාසිතං සමණුද්දෙසං උපලාපෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. උපලාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං; උපලාපිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
සප්පාණකවග්ගො සත්තමො.
8. සහධම්මිකවග්ගො
172. භික්ඛූහි සහධම්මිකං වුච්චමානො – ‘‘න තාවාහං, ආවුසො, එතස්මිං සික්ඛාපදෙ සික්ඛිස්සාමි යාව න අඤ්ඤං භික්ඛුං බ්යත්තං විනයධරං පරිපුච්ඡිස්සාමී’’ති භණන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. භණති, පයොගෙ දුක්කටං; භණිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
විනයං විවණ්ණෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. විවණ්ණෙති, පයොගෙ දුක්කටං; විවණ්ණිතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
මොහෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. අනාරොපිතෙ මොහෙ මොහෙති, ආපත්ති දුක්කටස්ස; ආරොපිතෙ මොහෙ මොහෙති, ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.
භික්ඛුස්ස කුපිතො අනත්තමනො පහාරං දෙන්තො ද්වෙ ආපත්තියො ආපජ්ජති. පහරති, පයොගෙ දුක්කටං; පහතෙ ආපත්ති පාචිත්තියස්ස.