6. අඤ්ඤාතකවිඤ්ඤත්තිසික්ඛාපදං
515. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො පට්ටො [පට්ඨො (ස්‍යා. ක.)] හොති ධම්මිං කථං කාතුං. අථ ඛො අඤ්ඤතරො සෙට්ඨිපුත්තො යෙනායස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො තං සෙට්ඨිපුත්තං ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි. අථ ඛො සො සෙට්ඨිපුත්තො ආයස්මතා උපනන්දෙන සක්‍යපුත්තෙන ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං එතදවොච – ‘‘වදෙය්‍යාථ, භන්තෙ, යෙන අත්ථො. පටිබලා මයං අය්‍යස්ස දාතුං යදිදං චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාර’’න්ති. ‘‘සචෙ මෙ ත්වං, ආවුසො, දාතුකාමොසි, ඉතො එකං සාටකං දෙහී’’ති. ‘‘අම්හාකං ඛො, භන්තෙ, කුලපුත්තානං කිස්මිං විය එකසාටකං ගන්තුං. ආගමෙහි, භන්තෙ, යාව ඝරං ගච්ඡාමි. ඝරං ගතො ඉතො වා එකං සාටකං පහිණිස්සාමි ඉතො වා සුන්දරතර’’න්ති. දුතියම්පි ඛො ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො තං සෙට්ඨිපුත්තං එතදවොච ‘‘සචෙ මෙ ත්වං ආවුසො දාතුකාමොසි ඉතො එකං සාටකං දෙහී’’ති. අම්හාකං ඛො භන්තෙ කුලපුත්තානං කිස්මිං විය එකසාටකං ගන්තුං, ආගමෙහි භන්තෙ යාව ඝරං ගච්ඡාමි, ඝරං ගතො ඉතො වා එකං සාටකං පහිණිස්සාමි ඉතො වා සුන්දරතරන්ති. තතියම්පි ඛො ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො තං සෙට්ඨිපුත්තං එතදවොච ‘‘සචෙ මෙ ත්වං ආවුසො දාතුකාමොසි, ඉතො එකං සාටකං දෙහී’’ති. අම්හාකං ඛො භන්තෙ කුලපුත්තානං කිස්මිං විය එකසාටකං ගන්තුං, ආගමෙහි භන්තෙ යාව ඝරං ගච්ඡාමි, ඝරං ගතො ඉතො වා එකං සාටකං පහිණිස්සාමි ඉතො වා සුන්දරතරන්ති. ‘‘කිං පන තයා, ආවුසො, අදාතුකාමෙන පවාරිතෙන යං ත්වං පවාරෙත්වා න දෙසී’’ති.
අථ ඛො සො සෙට්ඨිපුත්තො ආයස්මතා උපනන්දෙන සක්‍යපුත්තෙන නිප්පීළියමානො එකං සාටකං දත්වා අගමාසි. මනුස්සා තං සෙට්ඨිපුත්තං එතදවොචුං – ‘‘කිස්ස ත්වං අය්‍යො එකසාටකො ආගච්ඡසී’’ති? අථ ඛො සො සෙට්ඨිපුත්තො තෙසං මනුස්සානං එතමත්ථං ආරොචෙසි. මනුස්සා උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘මහිච්ඡා ඉමෙ සමණා සක්‍යපුත්තියා අසන්තුට්ඨා. නයිමෙසං සුකරා ධම්මනිමන්තනාපි කාතුං [නයිමෙ සුකරා ධම්මනිමන්තනායපි කාතුං (ස්‍යා.)]. කථඤ්හි නාම සෙට්ඨිපුත්තෙන ධම්මනිමන්තනාය කයිරමානාය සාටකං ගහෙස්සන්තී’’ති! අස්සොසුං ඛො භික්ඛූ තෙසං මනුස්සානං උජ්ඣායන්තානං ඛිය්‍යන්තානං විපාචෙන්තානං. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම ආයස්මා උපනන්දො සක්‍යපුත්තො සෙට්ඨිපුත්තං චීවරං විඤ්ඤාපෙස්සතී’’ති! අථ ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මන්තං උපනන්දං සක්‍යපුත්තං අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං…පෙ… ‘‘සච්චං කිර ත්වං, උපනන්ද, සෙට්ඨිපුත්තං චීවරං විඤ්ඤාපෙසී’’ති? ‘‘සච්චං, භගවා’’ති. ‘‘ඤාතකො තෙ, උපනන්ද, අඤ්ඤාතකො’’ති? ‘‘අඤ්ඤාතකො, භගවා’’ති. ‘‘අඤ්ඤාතකො, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතකස්ස න ජානාති පතිරූපං වා අප්පතිරූපං වා සන්තං වා අසන්තං වා. තත්ථ නාම ත්වං, මොඝපුරිස, අඤ්ඤාතකං සෙට්ඨිපුත්තං චීවරං විඤ්ඤාපෙස්සසි! නෙතං, මොඝපුරිස, අප්පසන්නානං වා පසාදාය…පෙ… එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –
516. ‘‘යො පන භික්ඛු අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා චීවරං විඤ්ඤාපෙය්‍ය, නිස්සග්ගියං පාචිත්තිය’’න්ති.
එවඤ්චිදං භගවතා භික්ඛූනං සික්ඛාපදං පඤ්ඤත්තං හොති.
517. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා භික්ඛූ සාකෙතා සාවත්ථිං 2 අද්ධානමග්ගප්පටිපන්නා හොන්ති. අන්තරාමග්ගෙ චොරා නික්ඛමිත්වා තෙ භික්ඛූ අච්ඡින්දිංසු. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ – ‘‘භගවතා පටික්ඛිත්තං අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා චීවරං විඤ්ඤාපෙතු’’න්ති, කුක්කුච්චායන්තා න විඤ්ඤාපෙසුං. යථානග්ගාව සාවත්ථිං ගන්ත්වා භික්ඛූ අභිවාදෙන්ති. භික්ඛූ එවමාහංසු – ‘‘සුන්දරා ඛො ඉමෙ, ආවුසො, ආජීවකා යෙ ඉමෙ භික්ඛූසු අභිවාදෙන්තී’’ති. තෙ එවමාහංසු – ‘‘න මයං, ආවුසො, ආජීවකා, භික්ඛූ මය’’න්ති. භික්ඛූ ආයස්මන්තං උපාලිං එතදවොචුං – ‘‘ඉඞ්ඝාවුසො උපාලි, ඉමෙ අනුයුඤ්ජාහී’’ති. අථ ඛො ආයස්මතා උපාලිනා අනුයුඤ්ජියමානා තෙ භික්ඛූ එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො ආයස්මා උපාලි තෙ භික්ඛූ අනුයුඤ්ජිත්වා භික්ඛූ එතදවොච – ‘‘භික්ඛූ ඉමෙ, ආවුසො. දෙථ නෙසං චීවරානී’’ති. යෙ තෙ භික්ඛූ අප්පිච්ඡා…පෙ… තෙ උජ්ඣායන්ති ඛිය්‍යන්ති විපාචෙන්ති – ‘‘කථඤ්හි නාම භික්ඛූ නග්ගා ආගච්ඡිස්සන්ති! නනු නාම තිණෙන වා පණ්ණෙන වා පටිච්ඡාදෙත්වා ආගන්තබ්බ’’න්ති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ තෙ අනෙකපරියායෙන විගරහිත්වා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, අච්ඡින්නචීවරස්ස වා නට්ඨචීවරස්ස වා අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා චීවරං විඤ්ඤාපෙතුං. යං ආවාසං පඨමං උපගච්ඡති, සචෙ තත්ථ හොති සඞ්ඝස්ස විහාරචීවරං වා උත්තරත්ථරණං වා භූමත්ථරණං වා භිසිච්ඡවි වා, තං ගහෙත්වා පාරුපිතුං ලභිත්වා ඔදහිස්සාමී’’ති. නො චෙ හොති සඞ්ඝස්ස විහාරචීවරං වා උත්තරත්ථරණං වා භුමත්ථරණං වා භිසිච්ඡවි වා තිණෙන වා පණ්ණෙන වා පටිච්ඡාදෙත්වා ආගන්තබ්බං; න ත්වෙව නග්ගෙන ආගන්තබ්බං. යො ආගච්ඡෙය්‍ය, ආපත්ති දුක්කටස්ස. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, ඉමං සික්ඛාපදං උද්දිසෙය්‍යාථ –
518. ‘‘යො පන භික්ඛු අඤ්ඤාතකං ගහපතිං වා ගහපතානිං වා චීවරං විඤ්ඤාපෙය්‍ය, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං. තත්ථායං සමයො – අච්ඡින්නචීවරො වා හොති භික්ඛු නට්ඨචීවරො වා. අයං තත්ථ සමයො’’ති.
519. යො පනාති යො යාදිසො…පෙ… භික්ඛූති…පෙ… අයං ඉමස්මිං අත්ථෙ අධිප්පෙතො භික්ඛූති.
අඤ්ඤාතකො නාම මාතිතො වා පිතිතො වා යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අසම්බද්ධො.
ගහපති නාම යො කොචි අගාරං අජ්ඣාවසති.
ගහපතානී නාම යා කාචි අගාරං අජ්ඣාවසති.
චීවරං නාම ඡන්නං චීවරානං අඤ්ඤතරං චීවරං විකප්පනුපගං පච්ඡිමං.
අඤ්ඤත්‍ර සමයාති ඨපෙත්වා සමයං.
අච්ඡින්නචීවරො නාම භික්ඛුස්ස චීවරං අච්ඡින්නං හොති රාජූහි වා චොරෙහි වා ධුත්තෙහි වා, යෙහි කෙහිචි වා අච්ඡින්නං හොති.
නට්ඨචීවරො නාම භික්ඛුස්ස චීවරං අග්ගිනා වා දඩ්ඪං හොති, උදකෙන වා වුළ්හං හොති, උන්දූරෙහි වා උපචිකාහි වා ඛායිතං හොති, පරිභොගජිණ්ණං වා හොති.
අඤ්ඤත්‍ර සමයා විඤ්ඤාපෙති, පයොගෙ දුක්කටං. පටිලාභෙන නිස්සග්ගියං හොති. නිස්සජ්ජිතබ්බං සඞ්ඝස්ස වා ගණස්ස වා පුග්ගලස්ස වා. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, නිස්සජ්ජිතබ්බං…පෙ… ඉදං මෙ, භන්තෙ, චීවරං අඤ්ඤාතකං ගහපතිකං, අඤ්ඤත්‍ර සමයා විඤ්ඤාපිතං, නිස්සග්ගියං. ඉමාහං සඞ්ඝස්ස නිස්සජ්ජාමීති…පෙ… දදෙය්‍යාති…පෙ… දදෙය්‍යුන්ති…පෙ… ආයස්මතො දම්මීති.
520. අඤ්ඤාතකෙ අඤ්ඤාතකසඤ්ඤී, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, චීවරං විඤ්ඤාපෙති, නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං. අඤ්ඤාතකෙ වෙමතිකො, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, චීවරං විඤ්ඤාපෙති, නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං. අඤ්ඤාතකෙ ඤාතකසඤ්ඤී, අඤ්ඤත්‍ර සමයා, චීවරං විඤ්ඤාපෙති, නිස්සග්ගියං පාචිත්තියං.
ඤාතකෙ අඤ්ඤාතකසඤ්ඤී, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතකෙ වෙමතිකො, ආපත්ති දුක්කටස්ස. ඤාතකෙ ඤාතකසඤ්ඤී, අනාපත්ති.
521. අනාපත්ති සමයෙ, ඤාතකානං, පවාරිතානං, අඤ්ඤස්සත්ථාය, අත්තනො ධනෙන, උම්මත්තකස්ස, ආදිකම්මිකස්සාති.
අඤ්ඤාතකවිඤ්ඤත්තිසික්ඛාපදං නිට්ඨිතං ඡට්ඨං.