187. කථිනානුජානනා

306. තෙන සමයෙන බුද්ධො භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන තිංසමත්තා පාවෙය්‍යකා [පාඨෙය්‍යකා (සී. ස්‍යා.)] භික්ඛූ, සබ්බෙ ආරඤ්ඤිකා සබ්බෙ පිණ්ඩපාතිකා සබ්බෙ පංසුකූලිකා සබ්බෙ තෙචීවරිකා සාවත්ථිං ආගච්ඡන්තා භගවන්තං දස්සනාය උපකට්ඨාය වස්සූපනායිකාය නාසක්ඛිංසු සාවත්ථියං වස්සූපනායිකං සම්භාවෙතුං; අන්තරාමග්ගෙ සාකෙතෙ වස්සං උපගච්ඡිංසු. තෙ උක්කණ්ඨිතරූපා වස්සං වසිංසු – ආසන්නෙව නො භගවා විහරති ඉතො ඡසු යොජනෙසු, න ච මයං ලභාම භගවන්තං දස්සනායාති. අථ ඛො තෙ භික්ඛූ වස්සංවුට්ඨා, තෙමාසච්චයෙන කතාය පවාරණාය, දෙවෙ වස්සන්තෙ, උදකසඞ්ගහෙ උදකචික්ඛල්ලෙ ඔකපුණ්ණෙහි චීවරෙහි කිලන්තරූපා යෙන සාවත්ථි ජෙතවනං අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමො, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. ආචිණ්ණං ඛො පනෙතං බුද්ධානං භගවන්තානං ආගන්තුකෙහි භික්ඛූහි සද්ධිං පටිසම්මොදිතුං. අථ ඛො භගවා තෙ භික්ඛූ එතදවොච – ‘‘කච්චි, භික්ඛවෙ, ඛමනීයං, කච්චි යාපනීයං, කච්චි සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඵාසුකං වස්සං වසිත්ථ, න ච පිණ්ඩකෙන කිලමිත්ථා’’ති? ‘‘ඛමනීයං, භගවා; යාපනීයං, භගවා; සමග්ගා ච මයං, භන්තෙ, සම්මොදමානා අවිවදමානා වස්සං වසිම්හා, න ච පිණ්ඩකෙන කිලමිම්හා. ඉධ මයං, භන්තෙ, තිංසමත්තා පාවෙය්‍යකා භික්ඛූ සාවත්ථිං ආගච්ඡන්තා භගවන්තං දස්සනාය උපකට්ඨාය වස්සූපනායිකාය නාසක්ඛිම්හා සාවත්ථියං වස්සූපනායිකං සම්භාවෙතුං, අන්තරාමග්ගෙ සාකෙතෙ වස්සං උපගච්ඡිම්හා. තෙ මයං, භන්තෙ, උක්කණ්ඨිතරූපා වස්සං වසිම්හා – ‘ආසන්නෙව නො භගවා විහරති ඉතො ඡසු යොජනෙසු, න ච මයං ලභාම භගවන්තං දස්සනායා’ති. අථ ඛො මයං, භන්තෙ, වස්සංවුට්ඨා, තෙමාසච්චයෙන කතාය පවාරණාය, දෙවෙ වස්සන්තෙ, උදකසඞ්ගහෙ උදකචික්ඛල්ලෙ ඔකපුණ්ණෙහි චීවරෙහි කිලන්තරූපා අද්ධානං ආගතාති. අථ ඛො භගවා එතස්මිං නිදානෙ එතස්මිං පකරණෙ ධම්මිං කථං කත්වා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, වස්සංවුට්ඨානං භික්ඛූනං කථිනං [කඨිනං (සී. ස්‍යා.)] අත්ථරිතුං. අත්ථතකථිනානං වො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච කප්පිස්සන්ති – අනාමන්තචාරො, අසමාදානචාරො, ගණභොජනං, යාවදත්ථචීවරං, යො ච තත්ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සතීති. අත්ථතකථිනානං වො, භික්ඛවෙ, ඉමානි පඤ්ච කප්පිස්සන්ති. එවඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, කථිනං අත්ථරිතබ්බං. බ්‍යත්තෙන භික්ඛුනා පටිබලෙන සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –

307. ‘‘සුණාතු මෙ, භන්තෙ, සඞ්ඝො. ඉදං සඞ්ඝස්ස කථිනදුස්සං උප්පන්නං. යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො ඉමං කථිනදුස්සං ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො දදෙය්‍ය කථිනං අත්ථරිතුං. එසා ඤත්ති.

‘‘සුණාතු මෙ, භන්තෙ, සඞ්ඝො. ඉදං සඞ්ඝස්ස කථිනදුස්සං උප්පන්නං. සඞ්ඝො ඉමං කථිනදුස්සං ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො දෙති කථිනං අත්ථරිතුං. යස්සායස්මතො ඛමති ඉමස්ස කථිනදුස්සස්ස ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො දානං කථිනං අත්ථරිතුං, සො තුණ්හස්ස; යස්ස නක්ඛමති, සො භාසෙය්‍ය.

‘‘දින්නං ඉදං සඞ්ඝෙන කථිනදුස්සං ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො කථිනං අත්ථරිතුං. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.

308. ‘‘එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථතං හොති කථිනං, එවං අනත්ථතං. කථඤ්ච පන, භික්ඛවෙ, අනත්ථතං හොති කථිනං? න උල්ලිඛිතමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න ධොවනමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න චීවරවිචාරණමත්තෙන [න ගණ්ටුසකරණමත්තෙන (ක.)] අත්ථතං හොති කථිනං, න ඡෙදනමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න බන්ධනමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න ඔවට්ටියකරණමත්තෙන [න ඔවට්ටෙය්‍යකරණමත්තෙන (සී. ස්‍යා.), න ඔවදෙය්‍යකරණමත්තෙන (ක.)] අත්ථතං හොති කථිනං, න කණ්ඩුසකරණමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න දළ්හීකම්මකරණමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අනුවාතකරණමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න පරිභණ්ඩකරණමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න ඔවද්ධෙය්‍යකරණමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න කම්බලමද්දනමත්තෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න නිමිත්තකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න පරිකථාකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න කුක්කුකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න සන්නිධිකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න නිස්සග්ගියෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අකප්පකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අඤ්ඤත්‍ර සඞ්ඝාටියා අත්ථතං හොති කථිනං, න අඤ්ඤත්‍ර උත්තරාසඞ්ගෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අඤ්ඤත්‍ර අන්තරවාසකෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අඤ්ඤත්‍ර පඤ්චකෙන වා අතිරෙකපඤ්චකෙන වා තදහෙව සඤ්ඡින්නෙන සමණ්ඩලීකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, න අඤ්ඤත්‍ර පුග්ගලස්ස අත්ථාරා අත්ථතං හොති කථිනං; සම්මා චෙව අත්ථතං හොති කථිනං, තඤ්චෙ නිස්සීමට්ඨො අනුමොදති, එවම්පි අනත්ථතං හොති කථිනං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අනත්ථතං හොති කථිනං.

309. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, අත්ථතං හොති කථිනං? අහතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අහතකප්පෙන අත්ථතං හොති කථිනං, පිලොතිකාය අත්ථතං හොති කථිනං, පංසුකූලෙන අත්ථතං හොති කථිනං, පාපණිකෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අනිමිත්තකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අපරිකථාකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අකුක්කුකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අසන්නිධිකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අනිස්සග්ගියෙන අත්ථතං හොති කථිනං, කප්පකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, සඞ්ඝාටියා අත්ථතං හොති කථිනං, උත්තරාසඞ්ගෙන අත්ථතං හොති කථිනං, අන්තරවාසකෙන අත්ථතං හොති කථිනං, පඤ්චකෙන වා අතිරෙකපඤ්චකෙන වා තදහෙව සඤ්ඡින්නෙන සමණ්ඩලීකතෙන අත්ථතං හොති කථිනං, පුග්ගලස්ස අත්ථාරා අත්ථතං හොති කථිනං; සම්මා චෙ අත්ථතං හොති කථිනං, තඤ්චෙ සීමට්ඨො අනුමොදති, එවම්පි අත්ථතං හොති කථිනං. එවං ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථතං හොති කථිනං.

310. ‘‘කථඤ්ච, භික්ඛවෙ, උබ්භතං හොති කථිනං? අට්ඨිමා, භික්ඛවෙ, මාතිකා කථිනස්ස උබ්භාරාය – පක්කමනන්තිකා, නිට්ඨානන්තිකා, සන්නිට්ඨානන්තිකා, නාසනන්තිකා, සවනන්තිකා, ආසාවච්ඡෙදිකා, සීමාතික්කන්තිකා, සහුබ්භාරා’’ති [සඋබ්භාරාති (ක.)].

කථිනානුජානනා නිට්ඨිතා.