10. චොදකචුදිතකපටිසංයුත්තකථා
401. ‘‘අධම්මචොදකස්ස, භන්තෙ, භික්ඛුනො කතීහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති? ‘‘අධම්මචොදකස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො පඤ්චහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො – අකාලෙනායස්මා චොදෙසි, නො කාලෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; අභූතෙනායස්මා චොදෙසි, නො භූතෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; ඵරුසෙනායස්මා චොදෙසි, නො සණ්හෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; අනත්ථසංහිතෙනායස්මා චොදෙසි, නො අත්ථසංහිතෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; දොසන්තරො ආයස්මා චොදෙසි, නො මෙත්තචිත්තො, අලං තෙ විප්පටිසාරායාති. අධම්මචොදකස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො ඉමෙහි පඤ්චහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? යථා න අඤ්ඤොපි භික්ඛු අභූතෙන චොදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්යා’’ති.
‘‘අධම්මචුදිතස්ස පන, භන්තෙ, භික්ඛුනො කතිහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති? ‘‘අධම්මචුදිතස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො පඤ්චහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො – අකාලෙනායස්මා චුදිතො, නො කාලෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; අභූතෙනායස්මා චුදිතො, නො භූතෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; ඵරුසෙනායස්මා චුදිතො, නො සණ්හෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; අනත්ථසංහිතෙනායස්මා චුදිතො, නො අත්ථසංහිතෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; දොසන්තරෙනායස්මා චුදිතො, නො මෙත්තචිත්තෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරායාති. අධම්මචුදිතස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො ඉමෙහි පඤ්චහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති.
‘‘ධම්මචොදකස්ස, භන්තෙ, භික්ඛුනො කතිහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති? ‘‘ධම්මචොදකස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො පඤ්චහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො – කාලෙනායස්මා චොදෙසි, නො අකාලෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; භූතෙනායස්මා චොදෙසි, නො අභූතෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; සණ්හෙනායස්මා චොදෙසි, නො ඵරුසෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; අත්ථසංහිතෙනායස්මා චොදෙසි, නො අනත්ථසංහිතෙන, අලං තෙ අවිප්පටිසාරාය; මෙත්තචිත්තො ආයස්මා චොදෙසි, නො දොසන්තරො, අලං තෙ අවිප්පටිසාරායාති. ධම්මචොදකස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො ඉමෙහි පඤ්චහාකාරෙහි අවිප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො. තං කිස්ස හෙතු? යථා අඤ්ඤොපි භික්ඛු භූතෙන චොදෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්යා’’ති.
‘‘ධම්මචුදිතස්ස පන, භන්තෙ, භික්ඛුනො කතිහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති? ‘‘ධම්මචුදිතස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො පඤ්චහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො – කාලෙනායස්මා චුදිතො, නො අකාලෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; භූතෙනායස්මා චුදිතො, නො අභූතෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; සණ්හෙනායස්මා චුදිතො, නො ඵරුසෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; අත්ථසංහිතෙනායස්මා චුදිතො, නො අනත්ථසංහිතෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරාය; මෙත්තචිත්තෙනායස්මා චුදිතො, නො දොසන්තරෙන, අලං තෙ විප්පටිසාරායාති. ධම්මචුදිතස්ස, උපාලි, භික්ඛුනො ඉමෙහි පඤ්චහාකාරෙහි විප්පටිසාරො උපදහාතබ්බො’’ති.
[පරි. 438] ‘‘චොදකෙන, භන්තෙ, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන කති ධම්මෙ අජ්ඣත්තං මනසි කරිත්වා පරො චොදෙතබ්බො’’ති? ‘‘චොදකෙනුපාලි, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං මනසි කරිත්වා පරො චොදෙතබ්බො – කාරුඤ්ඤතා, හිතෙසිතා, අනුකම්පිතා, [අනුකම්පතා (ක.)] ආපත්තිවුට්ඨානතා, විනයපුරෙක්ඛාරතාති. චොදකෙනුපාලි, භික්ඛුනා පරං චොදෙතුකාමෙන ඉමෙ පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං මනසි කරිත්වා පරො චොදෙතබ්බො’’ති.
‘‘චුදිතෙන පන, භන්තෙ, භික්ඛුනා කතිසු ධම්මෙසු පතිට්ඨාතබ්බ’’න්ති? ‘‘චුදිතෙනුපාලි, භික්ඛුනා ද්වීසු ධම්මෙසු පතිට්ඨාතබ්බං – සච්චෙ ච අකුප්පෙ චා’’ති.
දුතියභාණවාරො නිට්ඨිතො.
පාතිමොක්ඛට්ඨපනක්ඛන්ධකො නවමො.
ඉමම්හි ඛන්ධකෙ වත්ථූ තිංස.
තස්සුද්දානං –
උපොසථෙ යාවතිකං, පාපභික්ඛු න නික්ඛමි;
මොග්ගල්ලානෙන නිච්ඡුද්ධො, අච්ඡෙරා ජිනසාසනෙ.
නින්නොනුපුබ්බසික්ඛා ච, ඨිතධම්මො නාතික්කම්ම;
කුණපුක්ඛිපති සඞ්ඝො, සවන්තියො ජහන්ති ච.
සවන්ති පරිනිබ්බන්ති, එකරස විමුත්ති ච;
බහු ධම්මවිනයොපි, භූතට්ඨාරියපුග්ගලා.
සමුද්දං උපමං කත්වා, වාචෙසි [ඨාපෙසි (ක.)] සාසනෙ ගුණං;
උපොසථෙ පාතිමොක්ඛං, න අම්හෙ කොචි ජානාති.
පටිකච්චෙව උජ්ඣන්ති, එකො ද්වෙ තීණි චත්තාරි;
පඤ්ච ඡ සත්ත අට්ඨානි, නවා ච දසමානි ච.
සීල-ආචාර-දිට්ඨි ච, ආජීවං චතුභාගිකෙ;
පාරාජිකඤ්ච සඞ්ඝාදි, පාචිත්ති පාටිදෙසනි.
දුක්කටං පඤ්චභාගෙසු, සීලාචාරවිපත්ති ච;
අකතාය කතාය ච, ඡභාගෙසු යථාවිධි.
පාරාජිකඤ්ච සඞ්ඝාදි, ථුල්ලං පාචිත්තියෙන ච;
පාටිදෙසනියඤ්චෙව, දුක්කටඤ්ච දුබ්භාසිතං.
සීලාචාරවිපත්ති ච, දිට්ඨිආජීවවිපත්ති;
යා ච අට්ඨා කතාකතෙ, තෙනෙතා සීලාචාරදිට්ඨියා.
අකතාය කතායාපි, කතාකතායමෙව ච;
එවං නවවිධා වුත්තා, යථාභූතෙන ඤායතො.
පාරාජිකො විප්පකතා, පච්චක්ඛාතො තථෙව ච;
උපෙති පච්චාදියති, පච්චාදානකථා ච යා.
සීලාචාරවිපත්ති ච, තථා දිට්ඨිවිපත්තියා;
දිට්ඨසුතපරිසඞ්කිතං, දසධා තං විජානාථ.
භික්ඛු විපස්සති භික්ඛුං, අඤ්ඤො චාරොචයාති තං;
සො යෙව තස්ස අක්ඛාති [විපස්සඤ්ඤො චාරොචති; තං සුද්ධෙව තස්ස අක්ඛාති (ක.)], පාතිමොක්ඛං ඨපෙති සො.
වුට්ඨාති අන්තරායෙන, රාජචොරග්ගුදකා ච;
මනුස්සඅමනුස්සා ච, වාළසරීසපා ජීවිබ්රහ්මං.
දසන්නමඤ්ඤතරෙන, තස්මිං අඤ්ඤතරෙසු වා;
ධම්මිකාධම්මිකා චෙව, යථා මග්ගෙන ජානාථ.
කාලභූතත්ථසංහිතං, ලභිස්සාමි භවිස්සති;
කායවාචසිකා මෙත්තා, බාහුසච්චං උභයානි.
කාලභූතෙන සණ්හෙන, අත්ථමෙත්තෙන චොදයෙ;
විප්පටිසාරධම්මෙන, තථා වාචා [තථෙවාපි (ස්යා.)] විනොදයෙ.
ධම්මචොදචුදිතස්ස, විනොදෙති විප්පටිසාරො;
කරුණා හිතානුකම්පි, වුට්ඨානපුරෙක්ඛාරතො.
චොදකස්ස පටිපත්ති, සම්බුද්ධෙන පකාසිතා;
සච්චෙ චෙව අකුප්පෙ ච, චුදිතස්සෙව ධම්මතාති.
පාතිමොක්ඛට්ඨපනක්ඛන්ධකං නිට්ඨිතං.