සරණගමනසංකිලෙසභෙදකථා
තත්ථ ච ලොකියසරණගමනං තීසු වත්ථූසු අඤ්ඤාණසංසයමිච්ඡාඤාණාදීහි සංකිලිස්සති, න මහාජුතිකං, න උජ්ජලං අපරිසුද්ධං අපරියොදාතං හොති, න මහාවිප්ඵාරං අනුළාරං. එත්ථ ච අඤ්ඤාණං නාම වත්ථුත්තයස්ස ගුණානං අජානනං තත්ථ සම්මොහො. ‘‘බුද්ධො නු ඛො, න නු ඛො’’තිආදිනා විචිකිච්ඡා සංසයො. මිච්ඡාඤාණං නාම තස්ස ගුණානං අගුණභාවපරිකප්පනෙන විපරීතග්ගාහොති වෙදිතබ්බං. ලොකුත්තරස්ස පන සරණගමනස්ස නත්ථි සංකිලෙසො. ලොකියස්ස ච සරණගමනස්ස දුවිධො භෙදො සාවජ්ජො අනවජ්ජො ච. තත්ථ සාවජ්ජො අඤ්ඤසත්ථාරාදීසු අත්තනිය්යාතනාදීහි හොති, සො අනිට්ඨඵලො. අනවජ්ජො පන කාලකිරියාය හොති. ලොකියඤ්හි සරණගමනං සික්ඛාපදසමාදානං විය අග්ගහිතකාලපරිච්ඡෙදකං ජීවිතපරියන්තමෙව හොති, තස්මා තස්ස ඛන්ධභෙදෙන භෙදො, සො අවිපාකත්තා අඵලො. ලොකුත්තරස්ස පන නෙවත්ථි භෙදො. භවන්තරෙපි හි අරියසාවකො අඤ්ඤං සත්ථාරං න උද්දිසතීති. එවං සරණගමනස්ස සංකිලෙසො ච භෙදො ච වෙදිතබ්බො.
කස්මා පනෙත්ථ වොදානං න ගහිතං, නනු වොදානවිභාවනාපි තත්ථ කොසල්ලාය හොතීති? සච්චමෙතං, තං පන සංකිලෙසග්ගහණෙන අත්ථතො දීපිතං හොතීති න ගහිතං. යානි හි තෙසං සංකිලෙසකාරණානි අඤ්ඤාණාදීනි, තෙසං සබ්බෙන සබ්බං අනුප්පාදනෙන උප්පන්නානඤ්ච පහානෙන වොදානං හොතීති. එවමෙත්ථ ‘‘සරණං සරණගමන’’න්තිආදීනං පපඤ්චො වෙදිතබ්බො. ඉමස්ස පන යථාවුත්තපපඤ්චස්ස ඉධ අවචනෙ කාරණං දස්සෙන්තො ආහ ‘‘සො පන ඉධ වුච්චමානො’’තිආදි. තත්ථ සරණවණ්ණනතොති සාමඤ්ඤඵලසුත්තෙ වුත්තසරණවණ්ණනතො.
සරණගමනසංකිලෙසභෙදකථා නිට්ඨිතා.