1. පරිමණ්ඩලවග්ගවණ්ණනා

සෙඛියෙසු සික්ඛිතසික්ඛෙනාති චතූහි මග්ගෙහි තිස්සො සික්ඛා සික්ඛිත්වා ඨිතෙන, සබ්බසො පරිනිට්ඨිතකිච්චෙනාති වුත්තං හොති. තාදිනාති අට්ඨහි ලොකධම්මෙහි අකම්පියට්ඨෙන තාදිනා.

576. සික්ඛා කරණීයාති ‘‘එවං නිවාසෙස්සාමී’’ති ආරාමෙපි අන්තරඝරෙපි සබ්බත්ථ සික්ඛා කත්තබ්බා. එත්ථ ච යස්මා වත්තක්ඛන්ධකෙ වුත්තවත්තානිපි සික්ඛිතබ්බත්තා සෙඛියානෙව හොන්ති, තස්මා පාරාජිකාදීසු විය පරිච්ඡෙදො න කතො, චාරිත්තනයදස්සනත්ථඤ්ච ‘‘යො පන භික්ඛු ඔලම්බෙන්තො නිවාසෙය්‍ය, දුක්කට’’න්ති එවං ආපත්තිනාමෙන අවත්වා ‘‘සික්ඛා කරණීයා’’ති එවං සබ්බසික්ඛාපදෙසු පාළි ආරොපිතා. පදභාජනෙ පන ‘‘ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති වුත්තත්තා සබ්බත්ථ අනාදරියකරණෙ දුක්කටං වෙදිතබ්බං. වුත්තන්ති මහාඅට්ඨකථායං වුත්තං. යස්මා අට්ඨඞ්ගුලමත්තං ඔතාරෙත්වා නිවත්ථමෙව නිසින්නස්ස චතුරඞ්ගුලමත්තං හොති, තස්මා උභොපෙතෙ අට්ඨකථාවාදා එකපරිච්ඡෙදා. තෙ සබ්බෙති නිවාසනදොසා.

තං පනාති තං අනාදරියං. කිඤ්චාපි කුරුන්දිවාදං පච්ඡා වදන්තෙන ‘‘පරිමණ්ඩලං නිවාසෙතුං අජානන්තස්ස අනාපත්තී’’ති අයමත්ථො පතිට්ඨාපිතො, තථාපි නිවාසනවත්තං සාධුකං උග්ගහෙතබ්බමෙව. සඤ්චිච්ච අනුග්ගණ්හන්තස්ස අනාදරියං සියා. තෙනෙව මාතිකාට්ඨකථායං (කඞ්ඛා. අට්ඨ. පරිමණ්ඩලසික්ඛාපදවණ්ණනා) වුත්තං ‘‘අජානන්තස්සාති පරිමණ්ඩලං නිවාසෙතුං අජානන්තස්ස අනාපත්ති, අපිච නිවාසනවත්තං උග්ගහෙතබ්බ’’න්ති.

සචිත්තකන්ති වත්ථුවිජානනචිත්තෙන පණ්ණත්තිවිජානනචිත්තෙන ච සචිත්තකං ‘‘අනාදරියං පටිච්චා’’ති වුත්තත්තා. ‘‘පාණාතිපාතාදි විය නිවාසනදොසො ලොකගරහිතො න හොතීති පණ්ණත්තිවජ්ජ’’න්ති ඵුස්සදෙවත්ථෙරො ආහ. උපතිස්සත්ථෙරො පන ‘‘යස්මා අනාදරියවසෙනෙව ආපජ්ජිතබ්බත්තා කෙවලං අකුසලමෙව, තඤ්ච පකතියා වජ්ජං, සඤ්චිච්ච වීතික්කමනඤ්ච දොමනස්සිතස්සෙව හොති, තස්මා ලොකවජ්ජං අකුසලචිත්තං දුක්ඛවෙදන’’න්ති ආහ. අනාදරියං, අනාපත්තිකාරණාභාවො, අපරිමණ්ඩලනිවාසනන්ති ඉමානි පනෙත්ථ තීණි අඞ්ගානි. යථා චෙත්ථ, එවං සබ්බත්ථ පුරිමානි ද්වෙ තත්ථ තත්ථ වුත්තපටිපක්ඛකරණඤ්චාති තීණියෙව හොන්ති.

577. දුතියාදීසු අනෙකප්පකාරං ගිහිපාරුතන්ති සෙතපටපාරුතං පරිබ්බාජකපාරුතං එකසාටකපාරුතන්තිආදි අනෙකප්පභෙදං ගිහිපාරුතං. තස්සත්ථො ඛන්ධකෙයෙව ආවි භවිස්සති. විහාරෙපීති බුද්ධුපට්ඨානාදිකාලං සන්ධාය වුත්තං.

578. ‘‘සුප්පටිච්ඡන්නො’’ති වුත්තත්තා ‘‘සසීසං පාරුතො සබ්බථා සුප්පටිච්ඡන්නත්තා සුප්පටිච්ඡන්නො නාම හොතී’’ති යස්ස සියා, තං සන්ධායාහ ‘‘න සසීසං පාරුතෙනා’’තිආදි.

582. එකස්මිං පන ඨානෙ ඨත්වාති එත්ථ ‘‘ගච්ඡන්තොපි පරිස්සයාභාවං ඔලොකෙතුං ලභතියෙව, තථා ගාමෙ පූජ’’න්ති තීසුපි ගණ්ඨිපදෙසු වුත්තං.

පරිමණ්ඩලවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.