1. පඨමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා

679. සඞ්ඝාදිසෙසකණ්ඩෙ ‘‘දුතියස්ස ආරොචෙතී’’ති එත්ථාපි ද්වීසුපි අඩ්ඩකාරකෙසු යස්ස කස්සචි දුතියස්ස කථං යො කොචි ආරොචෙතීති එවමත්ථො ගහෙතබ්බොති ආහ ‘‘එසෙව නයො’’ති.

ගතිගතන්ති චිරකාලප්පවත්තං. ආපත්තීති ආපජ්ජනං. ‘‘නිස්සාරණීය’’න්ති ඉදං කත්තුඅත්ථෙ සිද්ධන්ති ආහ ‘‘නිස්සාරෙතී’’ති. ආපන්නං භික්ඛුනිං සඞ්ඝතො වියොජෙති, වියොජනහෙතු හොතීති අත්ථො.

ගීවායෙවාති ආණත්තියා අභාවතො. තෙසං අනත්ථකාමතායාති ‘‘චොරො’’ති වුත්තං මම වචනං සුත්වා කෙචි දණ්ඩිස්සන්ති ජීවිතා වොරොපෙස්සන්තීති එවං සඤ්ඤාය. එතෙන කෙවලං භයෙන වා පරික්ඛාරග්ගහණත්ථං වා සහසා ‘‘චොරො’’ති වුත්තෙ දණ්ඩිතෙපි න දොසොති දස්සෙති. රාජපුරිසානඤ්හි ‘‘චොරො අය’’න්ති උද්දිස්ස කථනෙ එව ගීවා, භික්ඛූනං, පන ආරාමිකාදීනං වා සම්මුඛා ‘‘අසුකො චොරො එවමකාසී’’ති කෙනචි වුත්තවචනං නිස්සාය ආරාමිකාදීසු රාජපුරිසානං වත්වා දණ්ඩාපෙන්තෙසුපි භික්ඛුස්ස න ගීවා රාජපුරිසානං අවුත්තත්තා. යෙසඤ්ච වුත්තං, තෙහි සයං චොරස්ස අදණ්ඩිතත්තාති ගහෙතබ්බං. ‘‘ත්වං එතස්ස සන්තකං අච්ඡින්දා’’ති ආණත්තොපි හි සචෙ අඤ්ඤෙන අච්ඡින්දාපෙති, ආණාපකස්ස අනාපත්ති විසඞ්කෙතත්තා. ‘‘අත්තනො වචනකර’’න්ති ඉදං සාමීචිවසෙන වුත්තං. වචනං අකරොන්තානං රාජපුරිසානම්පි ‘‘ඉමිනා ගහිතපරික්ඛාරං ආහරාපෙහි, මා චස්ස දණ්ඩං කරොහී’’ති උද්දිස්ස වදන්තස්සාපි දණ්ඩෙ ගහිතෙපි න ගීවා එව දණ්ඩග්ගහණස්ස පටික්ඛිත්තත්තා, ‘‘අසුකභණ්ඩං අවහරා’’ති ආණාපෙත්වා විප්පටිසාරෙ උප්පන්නෙ පුන පටික්ඛිපනෙ (පාරා. 121) විය.

දාසාදීනං සම්පටිච්ඡනෙ විය තදත්ථාය අඩ්ඩකරණෙ භික්ඛූනම්පි දුක්කටන්ති ආහ ‘‘අකප්පියඅඩ්ඩො නාම න වට්ටතී’’ති. කෙනචි පන භික්ඛුනා ඛෙත්තාදිඅත්ථාය වොහාරිකානං සන්තිකං ගන්ත්වා අඩ්ඩෙ කතෙපි තං ඛෙත්තාදිසම්පටිච්ඡනෙ විය සබ්බෙසං අකප්පියං න හොති පුබ්බෙ එව සඞ්ඝස්ස සන්තකත්තා, භික්ඛුස්සෙව පන පයොගවසෙන ආපත්තියො හොන්ති. දාසාදීනම්පි පන අත්ථාය රක්ඛං යාචිතුං වොහාරිකෙන පුට්ඨෙන සඞ්ඝස්ස උප්පන්නං කප්පියක්කමං වත්තුං, ආරාමිකාදීහි ච අඩ්ඩං කාරාපෙතුඤ්ච වට්ටති එව. විහාරවත්ථාදිකප්පියඅඩ්ඩං පන භික්ඛුනො සයම්පි කාතුං වට්ටති.

භික්ඛුනීනං වුත්තොති රක්ඛං යාචන්තීනං භික්ඛුනීනං වුත්තො උද්දිස්සඅනුද්දිස්සවසෙන රක්ඛායාචනවිනිච්ඡයො, න සබ්බො සික්ඛාපදවිනිච්ඡයො අසාධාරණත්තා සික්ඛාපදස්ස. තෙනාහ ‘‘භික්ඛුනොපී’’තිආදි. අනාකඩ්ඪිතාය අඩ්ඩකරණං, අඩ්ඩපරියොසානන්ති ද්වෙ අඞ්ගානි.

පඨමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.