2. විලෙඛනසික්ඛාපදවණ්ණනා

438. දුතියෙ අලජ්ජිතාති අලජ්ජිතාය. එවං සෙසෙසුපි. සඤ්චිච්ච ආපත්තිං ආපජ්ජතීතිආදි භික්ඛුභික්ඛුනීනඤ්ඤෙව වුත්තං අලජ්ජිලක්ඛණං, සාමණෙරාදීනං, පන ගහට්ඨානඤ්ච සාධාරණවසෙන යථාසකං සික්ඛාපදවීතික්කමනපටිගූහනාදිතො වෙදිතබ්බං. ලජ්ජිලක්ඛණෙපි එසෙව නයො. කිඤ්චාපි කුක්කුච්චෙ උප්පන්නෙපි මද්දිත්වා කරොන්තො, කප්පියෙ අකප්පියසඤ්ඤිතාය කරොන්තොපි තඞ්ඛණිකාය අලජ්ජිතාය එවං කරොන්ති. තථාපි කුක්කුච්චාදිභෙදෙ විසුං ගහිතාති දට්ඨබ්බං.

වජ්ජිපුත්තකා දසවත්ථුදීපකා. පරූපහාරඅඤ්ඤාණකඞ්ඛාපරවිතාරණාදිවාදාති එත්ථ අරහත්තං පටිජානන්තානං කුහකානං සුක්කවිස්සට්ඨිං දිස්වා ‘‘මාරකායිකා දෙවතා අසුචිං උපසංහරන්තී’’තිගාහිනො පරූපහාරවාදා නාම. අරහතො සබ්බෙසං ඉත්ථිපුරිසාදීනං නාමාදිඅජානනෙ අඤ්ඤාණං, තත්ථ සන්නිට්ඨානභාවෙන කඞ්ඛා, පරතො සුත්වා නාමාදිජානනෙන පරවිතාරණො අත්ථීතිවාදිනො අඤ්ඤාණවාදා, කඞ්ඛාවාදා, පරවිතාරණවාදා ච තෙසං, මහාසඞ්ඝිකාදීනඤ්ච විභාගො කථාවත්ථුප්පකරණෙ වුත්තො.

චත්තාරො මග්ගා ච ඵලානි චාති එත්ථ ච-කාරෙන අභිඤ්ඤාපටිසම්භිදාපි සඞ්ගහිතාති දට්ඨබ්බං. කෙචීති පරියත්තිධරා ධම්මකථිකා. පුන කෙචීති පටිපත්තිධරා පංසුකූලිකත්ථෙරා. ඉතරෙ පනාතිආදීසු අයං අධිප්පායො – ධම්මකථිකත්ථෙරා පන පංසුකූලිකත්ථෙරෙහි ආභතං සුත්තං සුත්වා –

‘‘යාව තිට්ඨන්ති සුත්තන්තා, විනයො යාව දිප්පති;

තාව දක්ඛන්ති ආලොකං, සූරියෙ අබ්භුට්ඨිතෙ යථා.

‘‘සුත්තන්තෙසු අසන්තෙසු, පමුට්ඨෙ විනයම්හි ච;

තමො භවිස්සති ලොකෙ, සූරියෙ අත්ථඞ්ගතෙ යථා.

‘‘සුත්තන්තෙ රක්ඛිතෙ සන්තෙ, පටිපත්ති හොති රක්ඛිතා;

පටිපත්තියං ඨිතො ධීරො, යොගක්ඛෙමා න ධංසතී’’ති. (අ. නි. අට්ඨ. 1.1.130) –

ඉදං සුත්තං ආහරිත්වා අත්තනොව වාදං පතිට්ඨපෙන්තා පාරාජිකානාපජ්ජනවසෙන ඨිතා පටිපත්තිසඞ්ගහිතා පරියත්තියෙව මූලන්ති ආහංසූති. තෙනාහ ‘‘සචෙ පඤ්ච භික්ඛූ චත්තාරි පාරාජිකානි රක්ඛණකා…පෙ… සාසනං වුඩ්ඪිං විරුළ්හිං ගමයිස්සන්තී’’ති. එතෙන ච පරික්ඛීණෙ කාලෙ ලජ්ජිගණං අලභන්තෙන විනයධරෙන අලජ්ජිනොපි පකතත්තෙ සඞ්ගහෙත්වා තෙහි සහ ධම්මාමිසසම්භොගං සංවාසං කරොන්තෙන බහූ කුලපුත්තෙ උපසම්පාදෙත්වා සාසනං පග්ගහෙතුං වට්ටතීති ඉදං සිජ්ඣතීති දට්ඨබ්බං. ගරහිතුකාමතා, උපසම්පන්නස්ස සන්තිකෙ සික්ඛාපදවිවණ්ණනන්ති ද්වෙ අඞ්ගානි.

විලෙඛනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.