6. සුරාපානවග්ගො

1. සුරාපානසික්ඛාපදවණ්ණනා

328. ඡට්ඨවග්ගස්ස පඨමෙ පාළියං කිණ්ණපක්ඛිත්තාති පිට්ඨපූවාදිං අපක්ඛිපිත්වා කිණ්ණසඞ්ඛාතං ධඤ්ඤඞ්කුරාදිසුරාබීජං පක්ඛිපිත්වා කතා. සම්භාරසංයුත්තාති සාසපාදිඅනෙකසම්භාරෙහි සඤ්ඤුත්තා.

මධුකතාලනාළිකෙරාදිපුප්ඵාදිරසො චිරපරිවාසිතො පුප්ඵාසවො නාම. තථා පනසාදි ඵලාසවො. මුද්දිකරසො මධ්වාසවො. උච්ඡුරසො ගුළාසවො. තිඵලතිකටුකාදිනානාසම්භාරානං රසො චිරපරිවාසිතො සම්භාරසංයුත්තො. බීජතො පට්ඨායාති යථාවුත්තානං පිට්ඨාදීනං මජ්ජත්ථාය භාජනෙ පක්ඛිත්තකාලතො පට්ඨාය.

329. ලොණසොවීරකං සුත්තඤ්ච අනෙකෙහි දබ්බසම්භාරෙහි අභිසඞ්ඛතො භෙසජ්ජවිසෙසො. උය්‍යුත්තසික්ඛාපදානං අචිත්තකලොකවජ්ජෙසු ලොකවජ්ජතා පුබ්බෙ වුත්තනයාවාති තත්ථ කිඤ්චිපි අවත්වා ඉධ තෙහි අසාධාරණවත්ථුවිසෙසසිද්ධාය අචිත්තකපක්ඛෙපි අකුසලචිත්තතාය තං ලොකවජ්ජතාදිවිසෙසං දස්සෙතුමෙව ‘‘වත්ථුඅජානනතාය චෙත්ථා’’තිආදිනා වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං. යං පනෙත්ථ වත්තබ්බං, තං පඨමපාරාජිකවණ්ණනායං විත්ථාරතො සාරත්ථදීපනියං විරද්ධට්ඨානවිසොධනවසෙන වුත්තන්ති තත්ථෙව ගහෙතබ්බං. මජ්ජභාවො, තස්ස පානඤ්චාති ඉමානෙත්ථ ද්වෙ අඞ්ගානි.

සුරාපානසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. අඞ්ගුලිපතොදකසික්ඛාපදවණ්ණනා

330. දුතියෙ හසාධිප්පායතා, උපසම්පන්නස්ස කායෙන කායාමසනන්ති ඉමානෙත්ථ ද්වෙ අඞ්ගානි.

අඞ්ගුලිපතොදකසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. හසධම්මසික්ඛාපදවණ්ණනා

338. තතියෙ පාළියං හසධම්මෙ හසධම්මසඤ්ඤීතිආදීසු උප්ලවාදිමත්තං කිං හසධම්මො හොතීති ගහණවසෙන සති කරණීයෙ කරියමානං හසධම්මං හසධම්මොති ගහණවසෙන අත්ථො වෙදිතබ්බො. උස්සාරෙන්තොති උදකෙ ඨිතං නාවං තීරෙ ආරොපෙන්තො.

පතනුප්පතනවාරෙසූති උදකස්ස උපරිතලෙ මණ්ඩූකගතියා පතනුප්පතනවසෙන ගමනත්ථං ඛිත්තාය එකිස්සා කථලාය වසෙන වුත්තං. උදකස්ස උපරිගොප්ඵකතා, හසාධිප්පායෙන කීළනන්ති ද්වෙ අඞ්ගානි.

හසධම්මසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

4. අනාදරියසික්ඛාපදවණ්ණනා

344. චතුත්ථෙ සුත්තානුලොමන්ති මහාපදෙසා. අට්ඨකථාතිපි වදන්ති. උපසම්පන්නස්ස පඤ්ඤත්තෙන වචනං, අනාදරියකරණන්ති ද්වෙ අඞ්ගානි.

අනාදරියසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

5. භිංසාපනසික්ඛාපදවණ්ණනා

345. පඤ්චමෙ උපසම්පන්නතා, තස්ස දස්සනසවනවිසයෙ භිංසාපෙතුකාමතාය වායමනන්ති ද්වෙ අඞ්ගානි.

භිංසාපනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. ජොතිසික්ඛාපදවණ්ණනා

354. ඡට්ඨෙ අලාතං පතිතන්ති අග්ගිකපාලතො බහි පතිතං. විජ්ඣාතන්ති විජ්ඣාතං අලාතං කපාලග්ගිම්හි පක්ඛිපිත්වා ජාලෙන්තස්ස පාචිත්තියං, තථා කෙවලං ඉන්ධනං පාතෙන්තස්සපි විජ්ඣාතං කපාලග්ගිං මුඛවාතාදිනා උජ්ජාලෙන්තස්සපි. ගිලානතාදිකාරණාභාවො, විසිබ්බෙතුකාමතා, සමාදහනන්ති තීණි අඞ්ගානි.

ජොතිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7. නහානසික්ඛාපදවණ්ණනා

357. සත්තමෙ පාළියං නගරෙ ථකිතෙති එත්ථ රඤ්ඤා චිරං නහායිතුකාමෙන ‘‘අහං බහි උය්‍යානෙ කතාරක්ඛො වසිස්සාමි, නගරං ථකෙත්වා ගොපෙථා’’ති අනුඤ්ඤාතා, තෙ ථකිංසූති දට්ඨබ්බං. අසම්භින්නෙනාති අනට්ඨෙන, තං දිවසං පුන අග්ගහිතාලඞ්කාරෙන පබුද්ධමත්තෙනාති අධිප්පායො. මජ්ඣිමදෙසෙ ඌනකද්ධමාසනහානං, සමයාදීනං අභාවොති ද්වෙ අඞ්ගානි.

නහානසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

8. දුබ්බණ්ණකරණසික්ඛාපදවණ්ණනා

368. අට්ඨමෙ පටිලද්ධනවචීවරෙනාති එත්ථ පුබ්බෙ අකතකප්පං කතිපාහං නිවාසනත්ථාය තාවකාලිකවසෙන ලද්ධම්පි සඞ්ගය්හතීති වදන්ති.

369. ‘‘නවං නාම අකතකප්ප’’න්ති සාමඤ්ඤතො වුත්තත්තා අඤ්ඤෙන භික්ඛුනා කප්පබින්දුං දත්වා පරිභුත්තං චීවරං, තෙන වා, තතො ලභිත්වා අඤ්ඤෙන වා කෙනචි දින්නම්පි කතකප්පමෙව නවං නාම න හොතීති දට්ඨබ්බං. ‘‘නිවාසෙතුං වා පාරුපිතුං වා’’ති වුත්තත්තා අංසබද්ධකාසාවම්පි පාරුපිතබ්බතො කප්පං කාතබ්බන්ති වදන්ති. චම්මකාරනීලං නාම චම්මං නීලවණ්ණං කාතුං යොජියමානං නීලං. පකතිනීලමෙවාති කෙචි. යථාවුත්තචීවරස්ස අකතකප්පතා, අනට්ඨචීවරාදිතා, නිවාසනාදිතාති තීණි අඞ්ගානි.

දුබ්බණ්ණකරණසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

9. විකප්පනසික්ඛාපදවණ්ණනා

374. නවමෙ යෙනාති යෙන සද්ධිං, යස්ස සන්තිකෙති අත්ථො. සාමං විකප්පිතස්ස අපච්චුද්ධාරො, විකප්පනුපගචීවරතා, අවිස්සාසෙන පරිභොගොති තීණි අඞ්ගානි.

විකප්පනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

10. චීවරඅපනිධානසික්ඛාපදවණ්ණනා

378. දසමෙ පාළියං අන්තමසො හසාපෙක්ඛොපීති අපි-සද්දෙන අථෙය්‍යචිත්තං කොධෙන දුක්ඛාපෙතුකාමං, අවණ්ණං පකාසෙතුකාමඤ්ච සඞ්ගය්හති. තෙනෙව ‘‘තිවෙදන’’න්ති වුත්තං. උපසම්පන්නස්ස පත්තාදීනං අපනිධානං, විහෙසෙතුකාමතාදීති ද්වෙ අඞ්ගානි.

චීවරඅපනිධානසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

නිට්ඨිතො සුරාපානවග්ගො ඡට්ඨො.