4. නීවරණවග්ගො

3-4. උපක්කිලෙසසුත්තාදිවණ්ණනා

214-215. න ච පභාවන්තන්ති න ච පභාසම්පන්නං. පභිජ්ජනසභාවන්ති තාපෙත්වා තාලනෙ පභඞ්ගුතං. අවසෙසං ලොහන්ති වුත්තාවසෙසං ජාතිලොහං, විජාතිලොහං, කිත්තිමලොහන්ති පභෙදං සබ්බම්පි ලොහං. උප්පජ්ජිතුං අප්පදානෙනාති එත්ථ නනු ලොකියකුසලචිත්තස්සපි සුවිසුද්ධස්ස උප්පජ්ජිතුං අප්පදානෙන උපක්කිලෙසතාති? සච්චමෙතං, යස්මිං පන සන්තානෙ නීවරණානි ලද්ධපතිට්ඨානි, තත්ථ මහග්ගතකුසලස්සපි අසම්භවො, පගෙව ලොකුත්තරකුසලස්ස, පරිත්තකුසලං පන යථාපච්චයං උප්පජ්ජති. නීවරණෙ හි වූපසන්තෙ සන්තානෙ උප්පත්තියා අපරිසුද්ධං හොති, උපක්කිලිට්ඨං නාම හොති, අපරිසුද්ධදීපකපල්ලිකවට්ඨිතෙලාදිසන්නිස්සයො දීපො විය, අපිච නිප්පරියායතො උප්පජ්ජිතුං අප්පදානෙනෙව තෙසං උපක්කිලෙසතාති දස්සෙන්තො ‘‘යදග්ගෙන හී’’තිආදිමාහ. ආරම්මණෙ වික්ඛිත්තප්පත්තිවසෙන චුණ්ණවිචුණ්ණතා වෙදිතබ්බා. න ආවරන්තීති කුසලධම්මෙ උප්පජ්ජිතුං අප්පදානවසෙන න ආවරන්ති, අථ ඛො තෙසං උප්පත්තියා හොන්ති. න පටිච්ඡාදෙන්තීති න විනන්ධන්ති. චතුභූමකචිත්තස්සාති චතුත්ථභූමකකුසලචිත්තස්ස අනුපක්කිලෙසා, තෙහි අකිලිස්සනතො.

8. ආවරණනීවරණසුත්තවණ්ණනා

219. පඤ්ඤා දුබ්බලා හොති, න බලවතී පටිපක්ඛෙන උපක්කිලිට්ඨභාවතො. තෙනාහ ‘‘මන්දා අවිසදා’’ති.

පඤ්ච නීවරණා දූරෙ හොන්ති ආවරණාභාවතො. තමෙව පීතින්ති සප්පායධම්මසවනෙ උප්පන්නං පීතිං. තස්සා තදා උප්පන්නාකාරසල්ලක්ඛණෙන අවිජහන්තො පුනප්පුනං තස්සා නිබ්බත්තනෙන. තෙනාහ ‘‘පඤ්ච නීවරණෙ වික්ඛම්භෙත්වා’’ති. ඉදං සන්ධායාති එත්තකෙ දිවසෙපි න විනස්සන්ති, සා ධම්මපීති ලද්ධපච්චයා හුත්වා විසෙසාවහාති ඉමමත්ථං සන්ධාය එතං ‘‘ඉමස්ස පඤ්ච නීවරණා තස්මිං සමයෙ න හොන්තී’’තිආදි වුත්තං. පීතිපාමොජ්ජපක්ඛියාති පීතිපාමොජ්ජපච්චයා. නස්සන්තීති නිරොධපච්චයවසෙන පවත්තනතො නස්සන්ති. සභාගපච්චයවසෙන පුන උප්පජ්ජන්තාපි…පෙ… වුච්චති කිච්චසාධනවසෙන පවත්තනතො.

9. රුක්ඛසුත්තවණ්ණනා

220. අභිරුහනකාති සමීපරුක්ඛෙ අභිභවිත්වා රුහනකා. අට්ඨිකච්ඡකොති අට්ඨිබහුලකච්ඡකො. කපිථනසදිසඵලත්තා කපිත්ථනොති ලද්ධනාමො.

10. නීවරණසුත්තවණ්ණනා

221. අන්ධභාවකරණා පඤ්ඤාචක්ඛුස්ස විබන්ධනතො. තථා හි තෙ ‘‘අචක්ඛුකරණා පඤ්ඤානිරොධිකා’’ති වුත්තා. විහනති විබාධතීති විඝාතො, දුක්ඛන්ති ආහ ‘‘විඝාතපක්ඛියාති දුක්ඛපක්ඛිකා’’ති. නිබ්බානත්ථාය න සංවත්තන්තීති අනිබ්බානසංවත්තනිකා. මිස්සකබොජ්ඣඞ්ගාව කථිතා පුබ්බභාගිකානං කථිතත්තා.

නීවරණවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.