3. ධම්මදින්නසුත්තවණ්ණනා

1049. සත්තසු ජනෙසූති සත්තසු කිත්තියමානෙසු උපාසකජනෙසු. ගම්භීරාතිආදීසු ධම්මගම්භීරාති පාළිගතියා ගම්භීරා, තථා ච සල්ලසුත්තං හෙට්ඨා පකාසිතමෙව. ‘‘චෙතනාහං, භික්ඛවෙ, කම්මං වදාමී’’තිආදිනා (අ. නි. 6.63; කථා. 539) ආගතං චෙතනාසුත්තං. තත්ථ ‘‘චෙතනාසහජාතං නානාක්ඛණික’’න්තිආදිනා පට්ඨානෙ ආගතනයෙන, සුත්තෙසු (අ. නි. 3.101) ච ‘‘දිට්ඨධම්මවෙදනීය’’න්තිආදිනා ආගතනයෙන ගම්භීරභාවො වෙදිතබ්බො, නිබ්බානස්ස චෙව අරියමග්ගස්ස ච පකාසනතො අසඞ්ඛතසංයුත්තස්ස ලොකුත්තරත්ථදීපකතා. ‘‘අතීතංපාහං රූපෙන ඛජ්ජිං, එතරහි ඛජ්ජාමී’’තිආදිනා පඤ්චන්නං ඛන්ධානං ඛාදකභාවස්ස, පුග්ගලස්ස ඛාදිතබ්බතාය විභාවනෙන ඛජ්ජනීයපරියායෙ (සං. නි. 3.79) විසෙසතො නිස්සත්තනිජ්ජීවතා දීපිතාති වුත්තං ‘‘සත්තසුඤ්ඤතාදීපකා ඛජ්ජනිකසුත්තන්තාදයො’’ති. උපසම්පජ්ජ විහරිස්සාමාති යෙ තෙසු සුත්තෙසු වුත්තපටිපදං සම්මදෙව පරිපූරෙන්ති, තෙ තෙසු උපසම්පජ්ජ විහරන්ති නාම. එත්ථාති ‘‘න ඛො නෙත’’න්ති එත්ථ න-කාරො ‘‘අඤ්ඤමඤ්ඤ’’න්ති එත්ථ ම-කාරො විය බ්‍යඤ්ජනසන්ධිමත්තමෙව, නාස්ස කොචි අත්ථො.