2. දුතියවග්ගො

1-2. ඉච්ඡානඞ්ගලසුත්තාදිවණ්ණනා

987-988. කස්මාතිආදි විහාරසමාපත්තිආචික්ඛණෙ කාරණං විභාවෙතුං ආරද්ධං.

එව-වාකාරොති එව-කාරො වා-කාරො ච. එකන්තසන්තත්තා එකන්තෙන සන්තමනසිකාරභාවතො. සෙක්ඛවචනෙනෙව තෙසං සික්ඛිතබ්බස්ස අත්ථිභාවෙ සිද්ධෙපි සික්ඛිතබ්බරහිතෙසු තෙසුපි සෙක්ඛපරියායස්ස වුච්චමානත්තා සික්ඛිතබ්බසද්දෙන සෙක්ඛෙ විසෙසෙත්වා වුත්තා. ආසවක්ඛයත්ථං සික්ඛිතබ්බස්ස අභාවෙපි දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරත්ථං ඣානාදිසික්ඛනෙන විනා සික්ඛිතබ්බාභාවා ‘‘අසෙක්ඛා නාමා’’ති වුත්තා. බුද්ධානං පන සබ්බසො සම්මදෙව පරිනිට්ඨිතසික්ඛත්තා ‘‘සික්ඛාමී’’ති න වුත්තං. ආනාපානජ්ඣානඵලසමාපත්ති තථාගතවිහාරො.

3-10. පඨමආනන්දසුත්තාදිවණ්ණනා

989-996. අනිච්චාදිවසෙනාති අනිච්චදුක්ඛානත්තවසෙන. පවිචිනති පකාරෙහි විචිනති. නික්කිලෙසාති අපගතකිලෙසා වික්ඛම්භිතකිලෙසා. පීතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො, පස්සද්ධිසම්බොජ්ඣඞ්ගොති පාඨො.

යාය අනොසක්කනං අනතිවත්තනඤ්ච හොති, අයං තත්‍රමජ්ඣත්තුපෙක්ඛා මජ්ඣත්තාකාරොති වුත්තා. එකචිත්තක්ඛණිකාති එකචිත්තුප්පාදපරියාපන්නත්තා.

චත්තුන්නං චතුක්කානං වසෙන සොළසක්ඛත්තුකා. ආනාපානසන්නිස්සයෙන පවත්තත්තා ආරම්මණවසෙන පවත්තා ආනාපානාරම්මණාපි අපරභාගෙ සති ආනාපානස්සතීති පරියායෙන වත්තබ්බතං අරහතීති ‘‘ආනාපානස්සති මිස්සකා කථිතා’’ති වුත්තං. ආනාපානමූලකාති ආනාපානසන්නිස්සයෙන පවත්තා සතිපට්ඨානා. තෙසං මූලභූතාති තෙසං සතිපට්ඨානානං මූලකාරණභූතා. බොජ්ඣඞ්ගමූලකාති බොජ්ඣඞ්ගපච්චයභූතා. තෙපි බොජ්ඣඞ්ගාති එතෙ වීසති සතිපට්ඨානහෙතුකා බොජ්ඣඞ්ගා. විජ්ජාවිමුත්තිපූරකාති තතියවිජ්ජාය තස්ස ඵලස්ස ච පරිපූරණවසෙන පවත්තා බොජ්ඣඞ්ගා. ඵලසම්පයුත්තාති චතුත්ථඵලසම්පයුත්තා, චතුබ්බිධඵලසම්පයුත්තා වා.

දුතියවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ආනාපානසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.