9. බලකරණීයවග්ගො

1. බලසුත්තවණ්ණනා

149. කම්මානියෙව කම්මන්තා යථා සුත්තන්තා. අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගන්ති එත්ථ නානන්තරියකතාය විපස්සනාපි ගහිතා එව හොතීති වුත්තං ‘‘සහවිපස්සන’’න්ති.

2. බීජසුත්තවණ්ණනා

150. පඤ්චවිධම්පි සමූහට්ඨෙන බීජගාමො නාම. තදෙවාති මූලබීජාදි එව. සම්පන්නන්ති සහජාතමූලවන්තං. නීලභාවතො පට්ඨායාති නීලභාවාපත්තිතො පට්ඨාය.

3. නාගසුත්තවණ්ණනා

151. බලං ගාහෙන්තීති අත්තනො සරීරබලං ගාහෙන්ති. තං පන නාගානං බලප්පත්ති එවාති ආහ – ‘‘බලං ගණ්හන්තී’’ති. සම්භෙජ්ජමුඛද්වාරන්ති මහාසමුද්දෙන සම්භෙදගතමහානදීනං මුඛද්වාරං. නාගා කායං වඩ්ඪෙන්තීතිආදි යස්මා ච භගවතා උපමාවසෙන ආභතං, තස්මා එවමෙව ඛොති එත්ථාතිආදිනා උපමං සංසන්දති. ආගතෙසූතිආදීසු තීසු පදෙසු භාවෙනභාවලක්ඛණෙ.

5. කුම්භසුත්තවණ්ණනා

153. න පතිආවමතීති ච නිකුජ්ජිතභාවෙන උදකවමනො ඝටො, න තං පුන මුඛෙන ගණ්හාති. තෙනාහ ‘‘න අන්තො පවෙසෙතී’’ති.

7. ආකාසසුත්තවණ්ණනා

155. තෙනෙතං වුත්තන්ති තෙන අරියමග්ගස්ස ඉජ්ඣනෙන එතෙසං සබ්බෙසං බොධිපක්ඛියධම්මානං ඉජ්ඣනං වුත්තං.

8-9-10. පඨමමෙඝසුත්තාදිවණ්ණනා

156-158. පංසුරජොජල්ලන්ති භූමිරෙණුසහජාතමලං. වාණිජකොපමෙති වාණිජකොපමපඨමසුත්තෙ චාපි.

11-12. ආගන්තුකසුත්තාදිවණ්ණනා

159-160. සහවිපස්සනස්ස අරියමග්ගස්ස භාවනාය ඉජ්ඣනෙන එතං අභිඤ්ඤාපරිඤ්ඤෙය්‍යාදිධම්මානං අභිඤ්ඤාපරිජානනාදීනං ඉජ්ඣනං වුත්තං ඛත්තියාදීනං විසයආදිකං කරොන්තස්ස කථාය සජ්ජිතත්තා.

බලකරණීයවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.