8. සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා

360. ‘‘යො කොචි පුරිසො පාණාතිපාතී මුසාවාදී, සබ්බො සො ආපායිකො’’ති වත්වා පුන ‘‘යංබහුලං යංබහුලං කරොති, තෙන දුග්ගතිං ගච්ඡතී’’ති වදන්තො අත්තනාව අත්තනො වාදං භින්දති. එවං සන්තෙති යදි බහුසො කතෙන පාපකම්මෙන ආපායිකො, ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිවචනං මිච්ඡාති. චත්තාරි පදානීති ‘‘යො කොචි පාණමතිපාතෙතී’’තිආදිනා නයෙන වුත්තා චත්තාරො අත්ථකොට්ඨාසා. දිට්ඨියා පච්චයා හොන්ති ‘‘අත්ථි ඛො පන මයා’’තිආදිනා අයොනිසො උම්මුජ්ජන්තස්ස. බලසම්පන්නොති සමත්ථො. සඞ්ඛධමකොති සඞ්ඛස්ස ධමනකිච්චෙ ඡෙකො. අදුක්ඛෙනාති සුඛෙන. උපචාරොපි අප්පනාපි වට්ටති උභින්නං සාමඤ්ඤවචනභාවතො. අප්පමාණකතභාවො ලබ්භතෙව. තථා හි තං කිලෙසානං වික්ඛම්භනසමත්ථතාය දීඝසන්තානතාය විපුලඵලතාය ච ‘‘මහග්ගත’’න්ති වුච්චති.

න ඔහීයතීති යස්මිං සන්තානෙ කාමාවචරකම්මං, මහග්ගතකම්මඤ්ච කතූපචිතං විපාකදානෙ ලද්ධාවසරං හුත්වා ඨිතං, තෙසු කාමාවචරකම්මං ඉතරං නීහරිත්වා සයං තත්ථ ඔහීයිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං න සක්කොති, මහග්ගතකම්මමෙව පන ඉතරං පටිබාහිත්වා අත්තනො විපාකං දාතුං සක්කොති ගරුභාවතො. තෙනාහ ‘‘තං කාමාවචරකම්ම’’න්තිආදි. කිලෙසවසෙනාති පාපකම්මස්ස මූලභූතකිලෙසවසෙන. පාණාතිපාතාදයො හි දොසමොහලොභාදිමූලකිලෙසසමුට්ඨානා. කිලෙසවසෙනාති වා කම්මකිලෙසවසෙන. වුත්තඤ්හෙතං – ‘‘පාණාතිපාතො ඛො, ගහපතිපුත්ත, කම්මකිලෙසො’’තිආදි (දී. නි. 3.245). යථානුසන්ධිනාව ගතන්ති යථානුසන්ධිසඞ්ඛාතඅනුසන්ධිනා ඔසානං ගතං සංකිලෙසසම්මුඛෙන උට්ඨිතාය වොදානධම්මවසෙන නිට්ඨාපිතත්තා.

සඞ්ඛධමසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.