2. දුතියවග්ගො

1. දුග්ගතසුත්තවණ්ණනා

134. දුග්ගතන්ති කිච්ඡජීවිකත්තා සබ්බථා දුක්ඛං ගතං උපගතං. තථාභූතො පන දලිද්දො වරාකො නාම හොතීති වුත්තං ‘‘දලිද්දං කපණ’’න්ති. හත්ථපාදෙහීති නිදස්සනමත්තං, අඤ්ඤෙහිපි සරීරාවයවෙහි දුස්සණ්ඨානෙහි උපෙතො දුරුපෙතො එවාති.

දුග්ගතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

2. සුඛිතසුත්තවණ්ණනා

135. සුඛිතන්ති සඤ්ජාතසුඛං. තෙනාහ ‘‘සුඛසමප්පිත’’න්තිආදි. සුසජ්ජිතන්ති සුඛුමුපකරණෙහි සබ්බථා සජ්ජිතං.

සුඛිතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3. තිංසමත්තසුත්තවණ්ණනා

136. ධුතඞ්ගසමාදානවසෙන, න අරඤ්ඤවාසාදිමත්තෙන. සසංයොජනා සබ්බසො සංයොජනානං අප්පහීනත්තා, න පුථුජ්ජනභාවතො. එකෙකවණ්ණකාලොව ගහෙතබ්බොති එතෙන මහිංසාදීනං රස්සදීඝපිඞ්ගලාදීසු එකෙකානෙව ගහෙත්වා දස්සෙති.

තිංසමත්තසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

4-9. මාතුසුත්තාදිවණ්ණනා

137-142. ලිඞ්ගනියමෙන චෙව චක්කවාළනියමෙන චාති ‘‘පුරිසානඤ්හි මාතුගාමකාලො, මාතුගාමානඤ්ච පුරිසකාලො’’ති යථා සත්තසන්තානෙ ලිඞ්ගනියමො නත්ථි, එවං කදාචි ඉමස්මිං චක්කවාළෙ නිබ්බත්තන්ති, කදාචි අඤ්ඤතරස්මින්ති චක්කවාළනියමොපි නත්ථි. එවමෙව ඨිතෙ

චක්කවාළෙ මාතුගාමකාලෙ නමාතාභූතපුබ්බො නත්ථීතිආදිනා ලිඞ්ගනියමෙන චක්කවාළනියමො ච වෙදිතබ්බො. තෙනාහ ‘‘තෙසූ’’තිආදි.

මාතුසුත්තාදිවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

10. වෙපුල්ලපබ්බතසුත්තවණ්ණනා

143. එකං අපදානං ආහරිත්වා දස්සෙති ‘‘එවං සංවෙගං ජනෙත්වා භික්ඛූ විසෙසං පාපෙස්සාමී’’ති. චතූහෙන ආරොහන්ති චතුයොජනුබ්බෙධත්තා. ද්වින්නං බුද්ධානන්ති කකුසන්ධස්ස කොණාගමනස්ස චාති ඉමෙසං ද්වින්නං බුද්ධානං. ‘‘තිවරා රොහිතස්සා සුප්පියා’’ති මනුස්සානං තස්මිං තස්මිං කාලෙ සමඤ්ඤා තත්ථ දෙසනාමවසෙන ජාතාති වෙදිතබ්බා, යථා එතරහි මාගධාති.

පුන වස්සසතන්ති පඨමවස්සසතතො උපරිවස්සසතං ජීවනකො නාම මනුස්සො නත්ථි. පරිහීනසදිසං කතං දෙසනාය. වඩ්ඪිත්වාති දසවස්සායුකභාවතො පට්ඨාය යාව අසඞ්ඛ්‍යෙය්‍යායුකභාවා වඩ්ඪිත්වා. ‘‘පරිහීන’’න්ති වත්වා තං පරිහීනභාවං දස්සෙන්තො ‘‘කථ’’න්තිආදිමාහ. යං ආයුප්පමාණෙසූති යත්තකං ආයුප්පමාණෙසූති.

වෙපුල්ලපබ්බතසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

දුතියවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය

අනමතග්ගසංයුත්තවණ්ණනාය ලීනත්ථප්පකාසනා සමත්තා.