7. පවාරණාසුත්තවණ්ණනා

215. තස්මිං අහූති තස්මිං අහනීති ආහ ‘‘තස්මිං දිවසෙ’’ති. අනසනෙනාති සබ්බසො ආහාරස්ස අභුඤ්ජනෙන. සාසනිකසීලෙන බාහිරකඅනසනෙන වා උපෙතා හුත්වාති යොජනා. වා-සද්දෙන ඛීරපානමධුසායනාදීනිපි සඞ්ගණ්හාති. පකාරෙහි දිට්ඨාදීහි වාරෙති කායකම්මාදිකෙ සරාපෙති ගාරය්හෙ කරොති එතායාති පවාරණා, පටිපත්තිවිසොධනාය අත්තනො අත්තනො වජ්ජසොධනාය ඔකාසදානං. යස්මා යෙභුය්‍යෙන වස්සංවුට්ඨෙහි කාතබ්බා එසා විසුද්ධිදෙසනා, තස්මා වුත්තං ‘‘වස්සංවුට්ඨපවාරණාය. විසුද්ධිපවාරණාතිපි එතිස්සාව නාම’’න්ති. තදා තස්ස භික්ඛුසඞ්ඝස්ස තුණ්හීභාවස්ස අනවසෙසතායපි වණ්ණං දස්සෙතුං පාළියං ‘‘තුණ්හීභූත’’න්ති වුත්තන්ති ආහ ‘‘යතො යතො…පෙ…නත්ථී’’ති. හත්ථස්ස කුක්කුච්චතා අසංයමො අසම්පජඤ්ඤකිරියා හත්ථකුක්කුච්චං. තථා පාදකුක්කුච්චං වෙදිතබ්බං, වා-සද්දො අවුත්තවිකප්පත්ථො, තෙන තදඤ්ඤෙසමභාවො විභාවිතොති දට්ඨබ්බං.

පඤ්චපසාදෙහීති පඤ්චවණ්ණෙහි පසාදෙහි. වොස්සග්ගත්ථො යථාරුචි කිරියාය වොස්සජ්ජනං. පුච්ඡනත්ථෙති පටික්ඛෙපමුඛෙනෙව පුච්ඡනත්ථෙ නකාරො, මෙ කිඤ්චි කිරියං වා වාචසිකං වා න ගරහථ, කිං නු ගරහථ කායවාචාහීති අත්ථො. කෙචි ‘‘ද්වාරානෙවා’’ති ද්වාරසීසෙන ද්වාරප්පවත්තචරියං වදන්ති. විසුද්ධිපවාරණාය අධිප්පෙතත්තා යෙන පවාරිතං, තෙනෙව විසුද්ධීති ඤායති, යෙන න පවාරිතං. කිං නු තං අවිසුද්ධන්ති සියා කස්සචි පුථුජ්ජනස්ස ආසඞ්කා? තන්නිවාරණත්ථමාහ ‘‘නො අපරිසුද්ධත්තා’’ති. මනොද්වාරං පරිසුද්ධං අසුචිකාරකඋපක්කිලෙසානං දූරීකතත්තා. ඉදානි එතරහි බුද්ධකාලෙ. එත්ථාති මනොද්වාරපරිසුද්ධියං.

කායවචීසමාචාරපරිසුද්ධියා පවෙදිතාය මනොසමාචාරපරිසුද්ධි අත්ථතො පවෙදිතාව හොතීති ‘‘කායිකං වා වාචසිකං වා’’ඉච්චෙවාහ. තථා හි වුත්තං ‘‘කායිකං වා වාචසිකං වාති ඉදං චතුන්නං අරක්ඛියතං සන්ධාය ථෙරො ආහා’’ති. ‘‘භික්ඛවෙ, පවාරෙමි වො’’ති භික්ඛුසඞ්ඝවිසයත්තා පවාරණාය තත්ථ භික්ඛුසඞ්ඝෙන වත්තබ්බං පටිවචනං දෙන්තො ධම්මසෙනාපති ‘‘භික්ඛුසඞ්ඝස්ස භාරං වහන්තො’’ති වුත්තො. තෙනාහ ‘‘න ඛො මයං, භන්තෙ’’තිආදි. අරක්ඛියානීති පරානුවාදතො න භායිතබ්බානි සුපරිසුද්ධභාවතො.

‘‘අනුප්පන්නස්සා’’ති ඉදං අධිප්පායිකවචනන්ති තදධිප්පායං විවරන්තො ‘‘කස්සපසම්මාසම්බුද්ධතො පට්ඨායා’’තිආදිමාහ. කස්සපසම්මාසම්බුද්ධතොති විභත්තෙ නිස්සක්කං, තස්මා කස්සපසම්මාසම්බුද්ධතො ඔරන්ති අත්ථොති. අඤ්ඤෙනාති ඉතො භගවතො අඤ්ඤෙන. අනුප්පාදිතපුබ්බස්සාති පරසන්තානෙ න උප්පාදිතපුබ්බස්ස. සසන්තානෙ පන පච්චෙකබුද්ධානං වසෙන න උප්පාදිතොති න සක්කා වත්තුං. සමනුආගතාති සම්මා අනු උපගතා. භගවතො සීලාදයො ගුණාති බුද්ධභූතස්ස ගුණා අධිප්පෙතාති ආහ ‘‘අරහත්තමග්ගමෙව නිස්සාය ආගතා’’ති. සබ්බගුණාති දසබලඤාණාදයො සබ්බෙ බුද්ධගුණා. භන්තෙති එත්ථ ඉතිසද්දො ආදිඅත්ථො. තෙන ‘‘ඉමෙසං පන…පෙ… වාචසිකං වා’’ති යාවායං පාළිපදෙසො, තං සබ්බං ගණ්හාති. තෙනාහ ‘‘ඉදං ථෙරො…පෙ… පවාරෙන්තො ආහා’’ති.

යං අත්තනො පුඤ්ඤානුභාවසිද්ධං චක්කරතනං නිප්පරියායතො තෙන පවත්තිතං නාම, න ඉතරන්ති පඨමනයො වුත්තො. යස්මා පවත්තිතස්සෙව අනුපවත්තනං, පඨමනයො ච තංසදිසෙ තබ්බොහාරවසෙන වුත්තොති තං අනාදියිත්වා දුතියනයො වුත්තො. දසවිධන්ති අන්තොජනස්මිං, බලකායෙ රක්ඛාවරණගුත්තියා සංවිධානං, ඛත්තියෙසු අනුයුත්තෙසු, බ්‍රාහ්මණගහපතිකෙසු, නෙගමජානපදෙසු, සමණබ්‍රාහ්මණෙසු, මිගපක්ඛීසු අධම්මචාරපටික්ඛෙපො, අධනානං ධනානුප්පදානං, සමණබ්‍රාහ්මණෙ උපසඞ්කමිත්වා පඤ්හපුච්ඡනන්ති එවං දසවිධං. තත්ථ ගහපතිකෙ පක්ඛිජාතෙ ච විසුං කත්වා ගහණවසෙන ද්වාදසවිධං. චක්කවත්තිවත්තන්ති චක්කවත්තිභාවාවහං වත්තං. යස්මා යාථාවතො පවත්තිතං, තදනුරූපකං පන ඤායෙන යුත්තකෙන පවත්තිතං නාම හොතීති ආහ ‘‘සම්මා නයෙන හෙතුනා කාරණෙනා’’ති. උභතොභාගවිමුත්තාති උභයභාගෙහි උභයභාගතො විමුත්තාති අයමෙත්ථ අත්ථොති දස්සෙති ‘‘ද්වීහි භාගෙහි විමුත්තා, අරූපා…පෙ… නාමකායතො’’ති ඉමිනා. තෙවිජ්ජාදිභාවන්ති තෙවිජ්ජඡළභිඤ්ඤචතුප්පටිසම්භිදභාවං. පඤ්ඤාවිමුත්තා හි තං තිවිධං අප්පත්තා කෙවලං පඤ්ඤාය එව විමුත්තා.

විසුද්ධත්ථායාති විසුද්ධිපවාරණත්ථාය. සංයොජනට්ඨෙන සංයොජනසඞ්ඛාතෙ චෙව බන්ධනට්ඨෙන බන්ධනසඞ්ඛාතෙ ච. විජිතසඞ්ගාමන්ති යථා රාගාදයො පුන න සීසං උක්ඛිපන්ති, එවං අරියමග්ගසෙනාය වසෙන විජිතසඞ්ගාමං. තෙනාහ ‘‘විජිතරාගදොසමොහසඞ්ගාම’’න්ති. මාරබලස්සාති මාරසෙනාය, මාරස්ස වා සාමත්ථියස්ස. වෙනෙය්‍යසත්ථන්ති විනෙතබ්බජනසමූහං. සකටාදිසත්ථසභාගතො විනෙය්‍යොව සත්ථොති තං වෙනෙය්‍යසත්ථං. සීලසාරාදිඅභාවතො අන්තොතුච්ඡො.

පවාරණාසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.