4. නසන්තිසුත්තවණ්ණනා
34. කමනීයානීති කන්තානි. තතො එව එතානි ඉට්ඨාරම්මණානි සුඛාරම්මණානි රූපාදීනි, තෙ පන වත්ථුකාමා, තදාරම්මණකිලෙසකාමා වා. ‘‘න සන්ති කාමා මනුජෙසූ’’ති දෙසනාසීසමෙතං, නිච්ඡයෙන කාමා අනිච්චායෙව. මච්චු ධීයති එත්ථාති මච්චුධෙය්‍යං. න පුන ආගච්ඡති එත්ථ තං අපුනාගමනං. අපුනාගමනසඞ්ඛාතං නිබ්බානං අනුපගච්ඡනතො. නිබ්බානං හීතිආදි වුත්තස්සෙවත්ථස්ස විවරණං. බද්ධොති පටිබද්ධචිත්තො. පමත්තොති වොස්සග්ගපමාදං ආපන්නො.
තණ්හාඡන්දතො ජාතං තස්ස විසෙසපච්චයත්තා. ඉච්ඡිතං හනතීති අඝං, දුක්ඛං. ඉධ පන අනවසෙසපරියාදානවසෙන පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා දුක්ඛන්ති. ඡන්දවිනයා අඝවිනයොති හෙතුනිරොධෙන හි ඵලනිරොධො, එවං සඋපාදිසෙසනිබ්බානං වත්වා අඝවිනයා දුක්ඛවිනයොති අනුපාදිසෙසනිබ්බානං වදති.
චිත්‍රානීති කිලෙසකාමාපි වෙදනාදිට්ඨිසම්පයොගභෙදෙන හොන්ති, ආකාරභෙදෙන ච අත්ථි සවිඝාතාවිඝාතාති තතො විසෙසෙතුං ‘‘ආරම්මණචිත්තානී’’ති වුත්තං. සඞ්කප්පිතරාගොති සුභාදිවසෙන සඞ්කප්පිතවත්ථුම්හි රාගො. කිලෙසකාමො කාමොති වුත්තො තස්සෙවිධ විසෙසතො කාමභාවසිද්ධිතො. පසූරසුත්තෙන විභාවෙතබ්බො ‘‘න තෙ කාමා’’තිආදිනා තස්ස වත්ථුම්හි ආගතත්තා. ඉදානි තමත්ථං සඞ්ඛෙපෙනෙව විභාවෙන්තො ‘‘පසූරපරිබ්බාජකො හී’’තිආදිමාහ. න තෙ කාමා යානි චිත්‍රානි ලොකෙති තෙ චෙ කාමා න හොන්ති, යානි ලොකෙ චිත්‍රානි රූපාදිආරම්මණානි. වෙදෙසීති කෙවලං සඞ්කප්පරාගඤ්ච කාමං කත්වා වදෙසි චෙ. හෙහින්තීති භවෙය්‍යුන්ති අත්ථො. සුණන්තො සද්දානි මනොරමානි, සත්ථාපි තෙ හෙහිති කාමභොගීති පච්චෙකං ගාථා, ඉධ පන සංඛිපිත්වා දස්සිතා. ධීරා නාම ධිතිසම්පන්නාති ආහ ‘‘පණ්ඩිතා’’ති.
තස්සාති යො පහීනකොධමානො සබ්බසො සංයොජනාතිගො නාමරූපස්මිං අසජ්ජන්තො රාගාදිකිඤ්චනරහිතො, තස්ස. මොඝරාජා නාම ථෙරො බාවරීබ්‍රාහ්මණස්ස පරිචාරකානං සොළසන්නං අඤ්ඤතරො. යථානුසන්ධිං අප්පත්තො සාවසෙස-අත්ථො, කිඤ්චි වත්තබ්බං අත්ථීති අධිප්පායො. සබ්බසො විමුත්තත්තාව දෙවමනුස්සා නමස්සන්ති, යෙ තං පටිපජ්ජන්ති. තෙසං කිං හොති? කිඤ්චිපි න සියාති අයමෙත්ථ අත්ථවිසෙසො? දසබලං සන්ධායෙවමාහ උක්කට්ඨනිද්දෙසෙන. අනුපටිපත්තියාති පටිපත්තිං අනුගන්ත්වා පටිපජ්ජනෙන. නමස්සන්ති තං පූජෙන්ති.
චතුසච්චධම්මං ජානිත්වාති තෙන පටිවිද්ධං චතුසච්චධම්මං පටිවිජ්ඣිත්වා. තථා ච බුද්ධසුබුද්ධතාය නිබ්බෙමතිකා හොන්තීති ආහ ‘‘විචිකිච්ඡං පහායා’’ති. තතො පරං පන අනුක්කමෙන අග්ගමග්ගාධිගමෙන සඞ්ගාතිගාපි හොන්ති. අසෙක්ඛධම්මපාරිපූරියා පසංසියා විඤ්ඤූනං පසංසාපි හොන්තීති.
නසන්තිසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.