4. බාකුලසුත්තවණ්ණනා

209. යථා ‘‘ද්වත්තිංසා’’ති වත්තබ්බෙ ද්වි-සද්දස්ස බා-ආදෙසං කත්වා බාත්තිංසාති වුච්චති, එවං එත්ථ බා-කාරාදෙසං කත්වා බාකුලොති සමඤ්ඤා අහොසි, සායං තස්ස අන්වත්ථසඤ්ඤාති දස්සෙතුං, ‘‘තස්ස හී’’තිආදි වුත්තං. සීසං න්හාපෙත්වාති මඞ්ගලත්ථං මහාගඞ්ගාය සීසං න්හාපෙත්වා. නිමුජ්ජනවසෙනාති ජණ්ණුපමාණෙ උදකෙ ථොකංයෙව නිමුජ්ජනවසෙන. ඡඩ්ඩෙත්වා පලාතා මරණභයතජ්ජිතා. පහරියමානා මරන්ති, න ජාලෙන බන්ධිතමත්තෙන. දාරකස්ස තෙජෙනාති දාරකස්ස පුඤ්ඤතෙජෙන. නීහටමත්තොව මතො, තස්ස මරණත්ථං උපක්කමො න කතො, යෙන උපක්කමෙන දාරකස්ස බාධො සියා. තන්ති මච්ඡං. සකලමෙවාති පරිපුණ්ණාවයවමෙව.

න කෙලායතීති න මමායති කිස්මිඤ්චි න මඤ්ඤති. දාරකස්ස පුඤ්ඤතෙජෙන පිට්ඨිතො ඵාලෙන්තී. දාරකං ලභතීති උග්ඝොසනවසෙන භෙරිං චරාපෙත්වා. පවත්තිං ආචික්ඛි, අත්තනො පුත්තභාවං කථෙසි. කුච්ඡියා ධාරිතත්තා අමාතා කාතුං න සක්කා ජනනීභාවතො. මච්ඡං ගණ්හන්තාපීති මච්ඡං කිණිත්වා ගණ්හන්තාපි. තථා ගණ්හන්තා ච තප්පරියාපන්නං සබ්බං ගණ්හාති නාමාති ආහ – ‘‘වක්කයකනාදීනි බහි කත්වා ගණ්හන්තා නාම නත්ථී’’ති. අයම්පි අමාතා කාතුං න සක්කා සාමිකභාවතො. දාරකො උභින්නම්පි කුලානං දායාදො හොතු ද්වින්නං පුත්තභාවතො.

අසීතිමෙති ජාතියා අසීතිමෙ වස්සෙ. පබ්බජ්ජාමත්තෙන කිලෙසානං අසමුච්ඡිජ්ජනතො වීතික්කමිතුං කාමසඤ්ඤා උප්පන්නපුබ්බාති පුච්ඡා පන පුච්ඡිතබ්බා. තෙනාහ – ‘‘එවඤ්ච ඛො මං, ආවුසො කස්සප, පුච්ඡිතබ්බ’’න්ති.

210. නියමෙත්වාති තං තංවාරෙ සෙසවාරෙන නියමෙත්වා. කම්මපථභෙදකොති කම්මපථවිසෙසකරො. තත්ථ කාමවිතක්කො යථා කායවචීද්වාරෙසු චොපනප්පත්තො කම්මපථප්පත්තො නාම හොති; මනොද්වාරෙ පරභණ්ඩස්ස අත්තනො පරිණාමනවසෙන පවත්තඅභිජ්ඣාසහගතො; එවං කාමසඤ්ඤාති, තථා බ්‍යාපාදවිහිංසාවිතක්කසඤ්ඤාති ථෙරො, ‘‘උභයම්පෙතං කම්මපථභෙදකමෙවා’’ති ආහ. කම්මපථං අප්පත්තං සඤ්ඤං සන්ධාය, ‘‘සඤ්ඤා උප්පන්නමත්තාවා’’ති වුච්චමානෙ විතක්කිතම්පි සමානං කම්මපථං අප්පත්තමෙව, උභයස්ස පන වසෙන සුත්තපදං පවත්තන්ති ථෙරස්ස අධිප්පායො.

211. ආයූහනකම්මන්ති අත්තනා ආයූහිතබ්බකම්මං. ලොමකිලිට්ඨානීති කිලිට්ඨලොමානි, කිලිට්ඨංසූනීති අත්ථො. කිමෙවං භොගෙසු පරනිම්මිතභවෙ වසවත්තිදෙවානං විය සබ්බසො ආයූහනකම්මෙන විනා අඤ්ඤස්සපි පබ්බජිතස්ස පච්චයලාභො දිට්ඨපුබ්බො සුතපුබ්බොති ආහ ‘‘අනච්ඡරියඤ්චෙත’’න්ති. කුලූපකථෙරානමෙතං කම්මං, ථෙරො පන කදාචිපි කුලූපකො නාහොසි.

ගද්දුහනමත්තන්ති ගොදුහනමත්තකාලං. ඉධ පන සකලො ගොදුහනො අධිප්පෙතොති දස්සෙන්තො, ‘‘ගාවිං…පෙ… කාලමත්තම්පී’’ති ආහ. නිබන්ධීති නිබද්ධදාතබ්බං කත්වා ඨපෙසි.

සකිලෙසපුග්ගලස්ස අසෙරිභාවකරණෙන රණෙන සදිසතාය රණො, සංකිලෙසො. අඤ්ඤා උදපාදීති පනාහ, තස්මා අරහත්තං න පටිඤ්ඤාතන්ති දස්සෙති. නනු තථා වචනං පටිජානනං විය හොතීති ආහ ‘‘අපිචා’’තිආදි.

212. අවාපුරති ද්වාරං එතෙනාති අවාපුරණං. පඨමසඞ්ගහතො පච්ඡා දෙසිතත්තා දුතියසඞ්ගහෙ සඞ්ගිතං. සෙසං සුවිඤ්ඤෙය්‍යමෙව.

බාකුලසුත්තවණ්ණනාය ලීනත්ථප්පකාසනා සමත්තා.