9. රතනවග්ගො
1. අන්තෙපුරසික්ඛාපදවණ්ණනා
අසයනිඝරෙති පරික්ඛිත්තස්ස බහිභූතෙසු රුක්ඛමූලාදීසු. ‘‘සචෙ ඛත්තියොව හොති, නාභිසිත්තො, අභිසිත්තොව හොති, න ඛත්තියො, රක්ඛතී’’ති ආචරියො ‘‘ඛත්තියතා, අභිසිත්තතා’’ති ආපත්තියා අඞ්ගභාවෙන වුත්තත්තා. සමුට්ඨානාදීනි පඨමකථිනසදිසානි, ඉදං පන කිරියාකිරිය’’න්ති පාඨො.
අන්තෙපුරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
2. රතනසික්ඛාපදවණ්ණනා
සබ්බොපි කථාමග්ගො භණ්ඩාගාරිකසීසෙන නික්ඛිපනං, ගොපනඤ්ච පටික්ඛිපිත්වා පවත්තො.
රතනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
3. විකාලගාමප්පවෙසනසික්ඛාපදවණ්ණනා
‘‘සන්තං භික්ඛු’’න්ති ච ‘‘අනාපුච්ඡා’’ති ච ‘‘තථාරූපා අච්චායිකාති ච ඉමාති එත්ථ තිස්සො’’ති පාඨො. ‘‘සමුට්ඨානාදීනි කථිනසදිසානි, ඉදං පන කිරියාකිරිය’’න්ති පාඨො.
විකාලගාමප්පවෙසනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
4. සූචිඝරසික්ඛාපදවණ්ණනා
තං අස්සාති තං භෙදනකං අස්ස පාචිත්තියස්ස අත්ථි පඨමං භෙදනං කත්වා පච්ඡා දෙසෙතබ්බත්තා. එස නයො ඉතරෙසුපි. වාසිජටෙති වාසිදණ්ඩකෙ.
සූචිඝරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
5. මඤ්චපීඨසික්ඛාපදවණ්ණනා
අට්ඨඞ්ගුලපාදකන්ති භාවනපුංසකං. තුලාසඞ්ඝාතෙ ඨපනමෙව අට්ටකරණං.
මඤ්චපීඨසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
6. තූලොනද්ධසික්ඛාපදවණ්ණනා
කිඤ්චාපි පටිලාභෙයෙව පාචිත්තියං විය දිස්සති, පරිභොගෙ එව පන ආපත්ති දට්ඨබ්බා. ‘‘අඤ්ඤෙන කතං පටිලභිත්වා පරිභුඤ්ජති, ආපත්ති දුක්කටස්සා’’ති (පාචි. 529) වචනං එත්ථ සාධකං.
තූලොනද්ධසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
7. නිසීදනසික්ඛාපදවණ්ණනා
කිඤ්චාපි නිසීදනස්ස ජාති න දිස්සති එත්ථ, තථාපි චීවරක්ඛන්ධකෙ අනුඤ්ඤාතත්තා, ‘‘නව චීවරානි අධිට්ඨාතබ්බානී’’ති එත්ථ ච පරියාපන්නත්තා චීවරජාති එවස්ස ජාතීති වෙදිතබ්බං. ‘‘ලාභෙ සදසං, අලාභෙ අදසම්පි වට්ටතී’’ති එකෙ, තං න යුත්තං ‘‘නිසීදනං නාම සදසං වුච්චතී’’ති (පාචි. 531-532) තස්ස සණ්ඨානනියමනතො.
නිසීදනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
රතනවග්ගො නවමො.
සුද්ධපාචිත්තියවණ්ණනා නිට්ඨිතා.