9. ඡත්තුපාහනවග්ගො

1-2. ඡත්තුපාහනාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා

වුත්තලක්ඛණං ඡත්තන්ති ‘‘ඡත්තං නාම තීණි ඡත්තානි – සෙතච්ඡත්තං, කිලඤ්ජච්ඡත්තං, පණ්ණච්ඡත්තං මණ්ඩලබද්ධං, සලාකබද්ධ’’න්ති (පාචි. 1181) එවං පදභාජනෙ වුත්තලක්ඛණං ඡත්තං. තාදිසං ඨානං පත්වාති ගච්ඡකද්දමාදීසු තං තං ඨානං පත්වා.

ඡත්තස්සෙවාති කද්දමාදීනි පත්වා උපාහනා ඔමුඤ්චිත්වා ඡත්තස්සෙව ධාරණං. උපාහනානංයෙව වාති ගච්ඡාදීනි දිස්වා ඡත්තං අපනාමෙත්වා උපාහනානංයෙව ධාරණං.

දුතියං උත්තානත්ථමෙව.

ඡත්තුපාහනාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

3-5. සඞ්ඝාණිආදිසික්ඛාපදවණ්ණනා

සඞ්ඝාණින්ති කටියං අනුභවිතබ්බං ආභරණං. තෙනාහ ‘‘යං කිඤ්චි කටූපග’’න්ති.

චතුත්ථපඤ්චමානි උත්තානත්ථානෙව.

සඞ්ඝාණිආදිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

6. වාසිතකසික්ඛාපදවණ්ණනා

ගන්ධවාසිතකෙනාති ගන්ධපරිභාවිතෙන.

වාසිතකසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

7-10. භික්ඛුනිඋම්මද්දාපනාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා

ගිලානායාති (පාචි. අට්ඨ. 1208) අන්තමසො මග්ගගමනපරිස්සමෙනාපි ආබාධිකාය. ආපදාසූති චොරභයාදිනා සරීරකම්පනාදීසු.

අට්ඨමනවමදසමෙසු කිඤ්චි වත්තබ්බං නත්ථි.

භික්ඛුනිඋම්මද්දාපනාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

11. අනාපුච්ඡාසික්ඛාපදවණ්ණනා

උපචාරං සන්ධායාති සමන්තා ද්වාදසහත්ථූපචාරං සන්ධාය.

අනාපුච්ඡාසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

12. පඤ්හාපුච්ඡනසික්ඛාපදවණ්ණනා

අනොදිස්සාති ‘‘අමුකස්මිං නාම ඨානෙ පුච්ඡාමී’’ති එවං අනියමෙත්වා කෙවලං ‘‘පුච්ඡිතබ්බං අත්ථි, පුච්ඡාමි, අය්‍යා’’ති එවං වත්වා.

පඤ්හාපුච්ඡනසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

13. අසංකච්චිකසික්ඛාපදවණ්ණනා

පරික්ඛිත්තස්ස ගාමස්ස පරික්ඛෙපං, අපරික්ඛිත්තස්ස උපචාරං අතික්කමන්තියා වා ඔක්කමන්තියා වාති එත්ථ පරික්ඛිත්තස්ස ගාමස්ස පරික්ඛෙපං අතික්කමන්තියා වා අපරික්ඛිත්තස්ස ගාමස්ස උපචාරං ඔක්කමන්තියා වාති යථාක්කමං සම්බන්ධො වෙදිතබ්බො. ආපදාසූති මහග්ඝං සංකච්චිකං පාරුපිත්වා ගච්ඡන්තියා උපද්දවො උප්පජ්ජති, එවරූපාසු ආපදාසු.

අසංකච්චිකසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ඡත්තුපාහනවග්ගො නවමො.

ඉති කඞ්ඛාවිතරණියා පාතිමොක්ඛවණ්ණනාය

විනයත්ථමඤ්ජූසායං ලීනත්ථප්පකාසනියං

භික්ඛුනිපාතිමොක්ඛෙ පාචිත්තියවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

අසාධාරණසමුට්ඨානවණ්ණනා

අචිත්තකානීති (සාරත්ථ. ටී. පාචිත්තිය 3.1214) ‘‘නච්ච’’න්තිආදිනා අජානිත්වා දස්සනාදිං කරොන්තියා ආපත්තිසම්භවතො වත්ථුඅජානනචිත්තෙන අචිත්තකානි. ලොකවජ්ජානීති ‘‘නච්ච’’න්තිආදිනා ජානිත්වා දස්සනාදිං කරොන්තියා අකුසලෙනෙව ආපජ්ජනතො ලොකවජ්ජානි. තෙනාහ ‘‘අයං පනෙත්ථ අධිප්පායො’’තිආදි සචිත්තකානීති ‘‘චොරී’’තිආදිනා වත්ථුං ජානිත්වා කරණෙයෙව ආපත්තිසම්භවතො සචිත්තකානි. උපසම්පදාදීනං එකන්තාකුසලචිත්තෙනෙව අකත්තබ්බත්තා පණ්ණත්තිවජ්ජානි. ‘‘ඉධ සචිත්තකාචිත්තකතා පණ්ණත්තිජානනාජානනතාය අග්ගහෙට්ඨා වත්ථුජානනාජානනතාය ගහෙතබ්බ’’න්ති වදන්ති.

අසාධාරණසමුට්ඨානවණ්ණනා නිට්ඨිතා.