14. සඞ්ඝභෙදකාදිසික්ඛාපදවණ්ණනා

සඞ්ඝභෙදාදීසු චතූසු වුත්තනයෙනෙව විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො. කෙවලඤ්හි භික්ඛුනී සඞ්ඝං න භින්දති, භෙදාය පන පරක්කමති චෙව අනුවත්තති ච. උද්දිට්ඨා ඛො අය්‍යායො සත්තරස සඞ්ඝාදිසෙසා ධම්මාති භික්ඛූ ආරබ්භ පඤ්ඤත්තා සාධාරණා සත්ත, අසාධාරණා දසාති එවං සත්තරස. උභතොසඞ්ඝෙ පක්ඛමානත්තං චරිතබ්බන්ති භික්ඛුනියා හි ආපත්තිං ඡාදෙන්තියාපි පරිවාසො නාම නත්ථි, ඡාදනපච්චයාපි න දුක්කටං ආපජ්ජති, තස්මා ඡාදෙත්වාපි අඡාදෙත්වාපි එකං පක්ඛමානත්තමෙව චරිතබ්බං. තං භික්ඛුනීහි අත්තනො සීමං සොධෙත්වා විහාරසීමාය වා, සොධෙතුං අසක්කොන්තීහි ඛණ්ඩසීමාය වා සබ්බන්තිමෙන පරිච්ඡෙදෙන චතුවග්ගං ගණං සන්නිපාතාපෙත්වා දාතබ්බං. සචෙ එකා ආපත්ති හොති, එකිස්සා වසෙන, සචෙ ද්වෙ වා තිස්සො වා සම්බහුලා වා එකවත්ථුකා වා නානාවත්ථුකා වා, තාසං තාසං වසෙන භික්ඛුපාතිමොක්ඛවණ්ණනායං වුත්තවත්ථුගොත්තනාමආපත්තිභෙදෙසු යං යං ඉච්ඡති, තං තං ආදාය යොජනා කාතබ්බා.

තත්‍රිදං පඨමාපත්තිවසෙන මුඛමත්තනිදස්සනං – තාය ආපන්නාය භික්ඛුනියා භික්ඛුනිසඞ්ඝං උපසඞ්කමිත්වා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා වුඩ්ඪානං භික්ඛුනීනං පාදෙ වන්දිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා එවමස්සවචනීයො ‘‘අහං, අය්‍යෙ, එකං ආපත්තිං ආපජ්ජිං උස්සයවාදං, සාහං, අය්‍යෙ, සඞ්ඝං එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං යාචාමී’’ති, එවං තික්ඛත්තුං යාචාපෙත්වා බ්‍යත්තාය භික්ඛුනියා පටිබලාය සඞ්ඝො ඤාපෙතබ්බො –

‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො, අයං ඉත්ථන්නාමා භික්ඛුනී එකං ආපත්තිං ආපජ්ජිං උස්සයවාදං, සා සඞ්ඝං එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං යාචති, යදි සඞ්ඝස්ස පත්තකල්ලං, සඞ්ඝො ඉත්ථන්නාමාය භික්ඛුනියා එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං දදෙය්‍ය, එසා ඤත්ති.

‘‘සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො, අයං ඉත්ථන්නාමා භික්ඛුනී…පෙ… දුතියම්පි…පෙ… තතියම්පි එතමත්ථං වදාමි, සුණාතු මෙ, අය්‍යෙ, සඞ්ඝො…පෙ… සා භාසෙය්‍ය. දින්නං සඞ්ඝෙන ඉත්ථන්නාමාය භික්ඛුනියා එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං. ඛමති සඞ්ඝස්ස, තස්මා තුණ්හී, එවමෙතං ධාරයාමී’’ති.

කම්මවාචාපරියොසානෙ ‘‘වත්තං සමාදියාමි, මානත්තං සමාදියාමී’’ති සමාදියිත්වා සඞ්ඝස්ස ආරොචෙත්වා නික්ඛිත්තවත්තෙන තාව වසිතුකාමාය තත්ථෙව සඞ්ඝමජ්ඣෙ වා පක්කන්තාසු භික්ඛුනීසු එකභික්ඛුනියා වා දුතියිකාය වා සන්තිකෙ ‘‘වත්තං නික්ඛිපාමි, මානත්තං නික්ඛිපාමී’’ති නික්ඛිපිතබ්බං. අඤ්ඤිස්සා පන ආගන්තුකාය සන්තිකෙ ආරොචෙත්වා නික්ඛිපිතබ්බං, නික්ඛිත්තකාලතො පට්ඨාය පකතත්තට්ඨානෙ තිට්ඨති, තතො පුරෙඅරුණෙයෙව චතූහි භික්ඛුනීහි තං භික්ඛුනිං ගහෙත්වා ගාමූපචාරතො ච භික්ඛූනං විහාරූපචාරතො ච ද්වෙ ලෙඩ්ඩුපාතෙ අතික්කමිත්වා මහාමග්ගා ඔක්කම්ම ගුම්බවතිආදීහි පටිච්ඡන්නෙ ඔකාසෙ නිසීදිතබ්බං. චතූහි භික්ඛූහිපි තත්ථ ගන්තබ්බං, ගන්ත්වා භික්ඛුනීනං අවිදූරෙ විසුං නිසීදිතබ්බං. අථ තාය භික්ඛුනියා වුත්තනයෙනෙව වත්තං සමාදියිත්වා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්ස තාව එවං ආරොචෙතබ්බං –

‘‘අහං, අය්‍යෙ, එකං ආපත්තිං ආපජ්ජිං උස්සයවාදං, සාහං සඞ්ඝං එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං යාචිං, තස්සා මෙ සඞ්ඝො එකිස්සා ආපත්තියා උස්සයවාදාය පක්ඛමානත්තං අදාසි, සාහං මානත්තං චරාමි, වෙදයාමහං, අය්‍යෙ, ‘වෙදයතී’ති මං සඞ්ඝො ධාරෙතූ’’ති.

තතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා එවං ආරොචෙතබ්බං ‘‘අහං, අය්‍යා, එකං ආපත්තිං ආපජ්ජිං…පෙ… වෙදයාමහං, අය්‍යා, ‘වෙදයතී’ති මං සඞ්ඝො ධාරෙතූ’’ති. ආරොචෙත්වා භික්ඛුනිසඞ්ඝස්සෙව සන්තිකෙ නිසීදිතබ්බං, තතො පට්ඨාය භික්ඛූසු වා, දුතියිකං ඨපෙත්වා භික්ඛුනීසු වා පක්කන්තාසුපි උභතොසඞ්ඝෙ මානත්තං චිණ්ණමෙව හොති. යාව අරුණං න උට්ඨහති, තාව යං පඨමං පස්සති භික්ඛුං වා භික්ඛුනිං වා, තස්සා ආරොචෙතබ්බං. උට්ඨිතෙ අරුණෙ වත්තං නික්ඛිපිත්වා උපස්සයං ගන්තබ්බං, එවං පඤ්චදස අරුණා ගහෙතබ්බා.

අනික්ඛිත්තවත්තාය පන ආගන්තුකෙසු අසති චතුන්නං භික්ඛූනඤ්ච භික්ඛුනීනඤ්ච දෙවසිකං ආරොචෙත්වා, ආගන්තුකෙසු සති සබ්බෙසම්පි ආගන්තුකානං ආරොචෙන්තියා පඤ්චදස දිවසානි පාරිවාසිකක්ඛන්ධකෙ (චූළව. 75 ආදයො) වුත්තනයෙනෙව සම්මා වත්තිතබ්බන්ති අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරො පන සමන්තපාසාදිකායං (චූළව. අට්ඨ. 75 ආදයො) වුත්තො, චිණ්ණමානත්තාය භික්ඛුනියාති යදා එවං චිණ්ණමානත්තා භික්ඛුනී හොති, අථස්සා යත්ථ සියා වීසතිගණො භික්ඛුනිසඞ්ඝොති වුත්තනයෙනෙව අබ්භානකම්මං කාතබ්බං, සෙසං උත්තානමෙවාති.

කඞ්ඛාවිතරණියා පාතිමොක්ඛවණ්ණනාය

භික්ඛුනිපාතිමොක්ඛෙ

සඞ්ඝාදිසෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.