2. පඤ්හපුච්ඡකවණ්ණනා

223. ඉධ අනාභට්ඨන්ති එකන්තානාරම්මණත්තෙන භාසිතං. ‘‘රූපමිස්සකත්තා අනාරම්මණෙසු රූපධම්මෙසු සඞ්ගහිත’’න්ති කස්මා වුත්තං, නනු මිස්සකත්තා එව ජීවිතින්ද්‍රියං අනාරම්මණෙසු අසඞ්ගහිතං. න හි අට්ඨින්ද්‍රියා අනාරම්මණාති වුත්තාති? සච්චමෙතං, ජීවිතින්ද්‍රියඑකදෙසස්ස පන අනාරම්මණෙසු රූපධම්මෙසු සඞ්ගහිතතං සන්ධායෙතං වුත්තං, අරූපකොට්ඨාසෙන පරිත්තාරම්මණාදිතා අත්ථීති සියාපක්ඛෙ සඞ්ගහිතන්ති අධිප්පායො. අරූපකොට්ඨාසෙන පන පරිත්තාරම්මණාදිතා, රූපකොට්ඨාසෙන ච නවත්තබ්බතා අත්ථීති මිස්සකස්ස සමුදායස්සෙව වසෙන සියාපක්ඛෙ සඞ්ගහිතං, න එකදෙසවසෙනාති දට්ඨබ්බං. න හි අනාරම්මණං පරිත්තාරම්මණාදිභාවෙන නවත්තබ්බං න හොතීති. ‘‘රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච අනාරම්මණා, සත්තින්ද්‍රියා අනාරම්මණා’’තිආදිවචනඤ්ච අවිජ්ජමානාරම්මණානාරම්මණෙසු නවත්තබ්බෙසු අනාරම්මණත්තා නවත්තබ්බතං දස්සෙති, න සාරම්මණස්සෙව නවත්තබ්බතං, නවත්තබ්බස්ස වා සාරම්මණතං. න හි නවත්තබ්බ-සද්දො සාරම්මණෙ නිරුළ්හො. යදිපි සියා, ‘‘තිස්සො ච වෙදනා රූපඤ්ච නිබ්බානඤ්ච ඉමෙ ධම්මා නවත්තබ්බා සුඛාය වෙදනාය සම්පයුත්තා’’තිආදි න වුච්චෙය්‍ය, අථාපි පරිත්තාරම්මණාදිසම්බන්ධො නවත්තබ්බ-සද්දො සාරම්මණෙස්වෙව වත්තති, ‘‘ද්වායතනා සියා පරිත්තාරම්මණා’’තිආදිං අවත්වා ‘‘මනායතනං සියා පරිත්තාරම්මණං…පෙ… අප්පමාණාරම්මණ’’න්තිපි, ‘‘ධම්මායතනං සියා පරිත්තාරම්මණං…පෙ… අප්පමාණාරම්මණ’’න්තිපි, ‘‘සියා අනාරම්මණ’’න්තිපි වත්තබ්බං සියා. න හි පඤ්හපුච්ඡකෙ සාවසෙසා දෙසනා අත්ථීති. ‘‘අට්ඨින්ද්‍රියා සියා අජ්ඣත්තාරම්මණා’’ති එත්ථ ච ජීවිතින්ද්‍රියස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනකාලෙ අරූපස්ස රූපස්ස ච අනාරම්මණත්තා නවත්තබ්බතා වෙදිතබ්බා.

පඤ්හපුච්ඡකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.

ඉන්ද්‍රියවිභඞ්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.