2. උප්පත්තානුප්පත්තිවාරවණ්ණනා

991. ‘‘කාමභවෙ’’ති ඉදං ඔකාසවසෙන වත්වා පුන සත්තසන්තානවසෙන වත්තුං ‘‘කාමධාතුසම්භූතානඤ්චා’’ති වුත්තන්ති තමත්ථවිසෙසං දස්සෙන්තො ‘‘ඉද්ධියා…පෙ… අත්ථො’’ති ආහ. ‘‘න වත්තබ්බං සියා’’ති කස්මා වුත්තං, යදිපි අසඤ්ඤසත්තානං අචක්ඛුකත්තා රූපායතනං අච්චන්තසුඛුමත්තා හෙට්ඨිමභූමිකානඤ්ච අගොචරො, සමානභූමිකානං පන වෙහප්ඵලානං, උපරිභූමිකානඤ්ච සුද්ධාවාසානං චක්ඛායතනස්ස ගොචරො හොතීති ආයතනාදිකිච්චං කරොතියෙවාති සක්කා වත්තුං. යං පනෙත්ථ විත්ථාරතො වත්තබ්බං, තං හෙට්ඨා වුත්තමෙව. ‘‘හෙට්ඨතො අවීචිනිරයං පරියන්තං කත්වා උපරිතො පරනිම්මිතවසවත්තිදෙවෙ අන්තොකරිත්වා යං එතස්මි’’න්තිආදිනා (ධ. ස. 1287) වුත්තපදෙසා කාමාවචරාදිඔකාසා. තෙ සත්තනිකායා ච ධාතූති වුච්චන්ති සමුදායස්ස අවයවාධාරභාවතො යථා ‘‘මාසපුඤ්ජො මාසො’’ති. සත්තා උප්පජ්ජන්ති එත්ථාති සත්තුප්පත්ති, උප්පජ්ජනට්ඨෙන සත්තාව උප්පත්ති සත්තුප්පත්තීති එවං ඔකාසසත්තලොකද්වයස්ස සත්තුප්පත්තිපරියායො වෙදිතබ්බො. සත්තභාවෙන උප්පත්ති, න අනුපාදින්නක්ඛන්ධා විය සඞ්ඛාරභාවෙනෙවාති අධිප්පායො. කෙ පන තෙති ආහ ‘‘සත්තාවාසවසෙන…පෙ… උපාදින්නකක්ඛන්ධා’’ති. තංතංපරියාපන්නානන්ති තංතංසත්තාවාසපරියාපන්නානං සත්තානං, සඞ්ඛාරානමෙව වා. සදිසාධිට්ඨානභාවෙනාති සදිසාකාරෙන පවත්තමානානං ඛන්ධානං පතිට්ඨානභාවෙන. යෙභුය්‍යෙන හි තස්මිං සත්තාවාසෙ ධම්මා සමානාකාරෙන පවත්තන්ති.

උප්පත්තානුප්පත්තිවාරවණ්ණනා නිට්ඨිතා.