3. පඤ්හපුච්ඡකවණ්ණනා
640. තීසූති පඨමාදීසු තීසු. චතුක්කනයෙන හි තං වුත්තං. එවංකොට්ඨාසිකාති අප්පමාණාති වුත්තා. තෙනාහ ‘‘ලොකුත්තරභූතා එවාති අධිප්පායො’’ති. පරිච්ඡින්නාකාස…පෙ… චතුත්ථානං වට්ටවිපස්සනාපාදකත්තා ‘‘සබ්බත්ථපාදකචතුත්ථෙ සඞ්ගහිතානී’’ති වුත්තං.
අයං කථාති පරිත්තාරම්මණාදිකථා. හෙට්ඨිමො අරියො උපරිමස්ස අරියස්ස ලොකුත්තරචිත්තානි පටිවිජ්ඣිතුං න සක්කොතීති වුත්තං ‘‘න ච…පෙ… සක්කොතී’’ති.
‘‘කිරියතො ද්වාදසන්න’’න්ති ච පාඨො අත්ථි. සහ වදති ලොකුත්තරඵලචතුත්ථතාසාමඤ්ඤෙනාති අධිප්පායො. ඉධ සබ්බසද්දස්ස පදෙසසබ්බවාචිභාවතො එකදෙසස්ස අසම්භවෙපි සබ්බත්ථපාදකතා එව වෙදිතබ්බාති දස්සෙතුං ‘‘සබ්බත්ථ…පෙ… දට්ඨබ්බ’’න්ති ආහ. පරිච්ඡින්නාකාසකසිණචතුත්ථාදීනීති ආදි-සද්දෙන ආනාපානචතුත්ථාදයො සඞ්ගහිතා. නවත්තබ්බතායාති නවත්තබ්බාරම්මණතාය.
නිබ්බානඤ්චාති වත්තබ්බං තදාරම්මණස්සාපි බහිද්ධාරම්මණභාවතො.
‘‘සසන්තානගතම්පී’’ති ඉදං රූප-සද්දෙන, කම්ම-සද්දෙන ච සම්බන්ධිතබ්බං ‘‘සසන්තානගතම්පි අපාකටං රූපං දිබ්බචක්ඛු විය සසන්තානගතම්පි අපාකටං කම්මං විභාවෙතී’’ති. පාකටෙ පන සසන්තානගතෙ රූපෙ, කම්මෙ ච අභිඤ්ඤාඤාණෙන පයොජනං නත්ථීති ‘‘අපාකට’’න්ති විසෙසෙත්වා වුත්තං.
පඤ්හපුච්ඡකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
ඣානවිභඞ්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.