3. පජහනවාරවණ්ණනා

132-197. පජහනවාරෙ යෙන කාමරාගානුසයාදයො සාවසෙසා පහීයන්ති, සො තෙ පජහතීති සන්නිට්ඨානං කත්වා වත්තබ්බො න හොති අපජහනසබ්භාවා, තස්මා සන්නිට්ඨානෙ නිරවසෙසප්පජහනකොයෙව පජහතීති වුත්තො, තස්මා ‘‘යො වා පන මානානුසයං පජහති, සො කාමරාගානුසයං පජහතීති? නො’’ති (යම. 2.අනුසයයමක.132) වුත්තං. යස්මා පන සංසයපදෙන පහානකරණමත්තමෙව පුච්ඡති, න සන්නිට්ඨානං කරොති, තස්මා යථාවිජ්ජමානං පහානං සන්ධාය ‘‘යො කාමරාගානුසයං පජහති, සො මානානුසයං පජහතීති? තදෙකට්ඨං පජහතී’’ති වුත්තං. පටිලොමෙ පන ‘‘නප්පජහතී’’ති පජහනාභාවො එව සන්නිට්ඨානපදෙන සංසයපදෙන ච විනිච්ඡිතො පුච්ඡිතො ච, තස්මා යෙසං පජහනං නත්ථි නිරවසෙසවසෙන පජහනකානං, තෙ ඨපෙත්වා අවසෙසා අප්පජහනසබ්භාවෙනෙව නප්පජහන්තීති වුත්තා, න ච යථාවිජ්ජමානෙන පහානෙනෙව වජ්ජිතාති දට්ඨබ්බාති. ‘‘අනාගාමිමග්ගසමඞ්ගිඤ්ච අට්ඨමකඤ්ච ඨපෙත්වා අවසෙසා පුග්ගලා කාමරාගානුසයඤ්ච නප්පජහන්ති විචිකිච්ඡානුසයඤ්ච නප්පජහන්තී’’ති (යම. 2.අනුසයයමක.165) එත්ථ අට්ඨකථායං ‘‘පුථුජ්ජනො පහානපරිඤ්ඤාය අභාවෙන නප්පජහති, සෙසා තෙසං අනුසයානං පහීනත්තා’’ති (යම. අට්ඨ. අනුසයයමක 132-197) වුත්තං.

තත්ථ කිඤ්චාපි කෙසඤ්චි විචිකිච්ඡානුසයො කෙසඤ්චි උභයන්ති සෙසානං තෙසං පහීනතා අත්ථි, තථාපි සොතාපන්නාදීනං විචිකිච්ඡානුසයස්ස පහීනතා උභයාපජහනස්ස කාරණං න හොතීති තෙසං පහීනත්තා ‘‘නප්පජහන්තී’’ති න සක්කා වත්තුං, අථ පන කාමරාගානුසයඤ්ච නප්පජහන්තීති ඉමං සන්නිට්ඨානෙන තෙසං පුග්ගලානං සඞ්ගහිතතාදස්සනත්ථං වුත්තන්ති න තත්ථ කාරණං වත්තබ්බං, පුච්ඡිතස්ස පන සංසයත්ථස්ස කාරණං වත්තබ්බං. එවං සති ‘‘සෙසා තස්ස අනුසයස්ස පහීනත්තා’’ති වත්තබ්බන්ති? න වත්තබ්බං ‘‘යො කාමරාගානුසයං නප්පජහති, සො දිට්ඨානුසයං විචිකිච්ඡානුසයං නප්පජහතී’’ති පටික්ඛිපිත්වා පුච්ඡිතෙ සදිසවිස්සජ්ජනකෙ දිට්ඨිවිචිකිච්ඡානුසයෙ සන්ධාය කාරණස්ස වත්තබ්බත්තා, තස්මා තෙසං අනුසයානං පහීනත්තාති තෙසං දිට්ඨිවිචිකිච්ඡානුසයානං පහීනත්තා තෙ සංසයත්ථසඞ්ගහිතෙ අනුසයෙ නප්පජහන්තීති අත්ථො දට්ඨබ්බො.

පජහනවාරවණ්ණනා නිට්ඨිතා.