6. පුඤ්ඤකිරියවත්ථුසුත්තවණ්ණනා

36. ඡට්ඨෙ පුජ්ජභවඵලං නිබ්බත්තෙන්ති, අත්තනො සන්තානං පුනන්තීති වා පුඤ්ඤානි ච තානි හෙතුපච්චයෙහි කත්තබ්බතො කිරියා චාති පුඤ්ඤකිරියා, තායෙව ච තෙසං තෙසං පියමනාපතාදිආනිසංසානං වත්ථුභාවතො පුඤ්ඤකිරියවත්ථූනි.

අනුච්ඡින්නභවමූලස්ස අනුග්ගහවසෙන, පූජාවසෙන වා අත්තනො දෙය්‍යධම්මස්ස පරස්ස පරිච්චාගචෙතනා දීයති එතෙනාති දානං, දානමෙව දානමයං. පදපූරණමත්තං මය-සද්දො. චීවරාදීසු චතූසු පච්චයෙසු (දී. නි. අට්ඨ. 3.305), අන්නාදීසු වා දසසු දානවත්ථූසු, රූපාදීසු වා ඡසු ආරම්මණෙසු තං තං දෙන්තස්ස තෙසං උප්පාදනතො පට්ඨාය පුබ්බභාගෙ පරිච්චාගකාලෙ පච්ඡා සොමනස්සචිත්තෙන අනුස්සරණෙ චාති තීසු කාලෙසු පවත්තචෙතනා දානමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු නාම.

නිච්චසීලඋපොසථසීලාදිවසෙන පඤ්ච අට්ඨ දස වා සීලානි සමාදියන්තස්ස ‘‘සීලපූරණත්ථං පබ්බජිස්සාමී’’ති විහාරං ගච්ඡන්තස්ස පබ්බජන්තස්ස, මනොරථං මත්ථකං පාපෙත්වා ‘‘පබ්බජිතො වතම්හි සාධු සුට්ඨූ’’ති ආවජ්ජෙන්තස්ස, සද්ධාය පාතිමොක්ඛං පරිපූරෙන්තස්ස, පඤ්ඤාය චීවරාදිකෙ පච්චයෙ පච්චවෙක්ඛන්තස්ස, සතියා ආපාථගතෙසු රූපාදීසු චක්ඛුද්වාරාදීනි සංවරන්තස්ස, වීරියෙන ආජීවං සොධෙන්තස්ස ච පවත්තචෙතනා සීලති, සීලෙතීති වා සීලමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු නාම.

පටිසම්භිදායං (පටි. ම. 1.48) වුත්තෙන විපස්සනාමග්ගෙන චක්ඛුං අනිච්චතො දුක්ඛතො අනත්තතො විපස්සන්තස්ස, සොතං…පෙ… ඝානං…පෙ… ජිව්හං…පෙ… කායං…පෙ… රූපෙ…පෙ… ධම්මෙ…පෙ… චක්ඛුවිඤ්ඤාණං…පෙ… මනොවිඤ්ඤාණං…පෙ… චක්ඛුසම්ඵස්සං …පෙ… මනොසම්ඵස්සං…පෙ… චක්ඛුසම්ඵස්සජං වෙදනං…පෙ… මනොසම්ඵස්සජං වෙදනං…පෙ… ජරාමරණං අනිච්චතො දුක්ඛතො අනත්තතො විපස්සන්තස්ස යා චෙතනා, යා ච පථවීකසිණාදීසු සබ්බාසු අට්ඨත්තිංසාය ආරම්මණෙසු පවත්තා ඣානචෙතනා, යා ච අනවජ්ජෙසු කම්මායතනසිප්පායතනවිජ්ජාට්ඨානෙසු පරිචයමනසිකාරාදිවසෙන පවත්තා චෙතනා, සබ්බා සා භාවෙති එතායාති භාවනාමයං වුත්තනයෙන පුඤ්ඤකිරියවත්ථු චාති භාවනාමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු.

එකමෙකඤ්චෙත්ථ යථාරහං පුබ්බභාගතො පට්ඨාය කරොන්තස්ස කායකම්මං හොති. තදත්ථං වාචං නිච්ඡාරෙන්තස්ස වචීකම්මං. කායඞ්ගං වාචඞ්ගඤ්ච අචොපෙත්වා මනසා චින්තයන්තස්ස මනොකම්මං. අන්නාදීනි දෙන්තස්ස චාපි ‘‘අන්නදානාදීනි දෙමී’’ති වා, දානපාරමිං ආවජ්ජෙත්වා වා දානකාලෙ දානමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු හොති. යථා හි කෙවලං ‘‘අන්නදානාදීනි දෙමී’’ති දානකාලෙ දානමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු හොති, එවං ‘‘ඉදං දානමයං සම්මාසම්බොධියා පච්චයො හොතූ’’ති දානපාරමිං ආවජ්ජෙත්වා දානකාලෙපි දානසීසෙනෙව පවත්තිතත්තා. වත්තසීසෙ ඨත්වා දදන්තො ‘‘එතං දානං නාම මය්හං කුලවංසහෙතු පවෙණිචාරිත්ත’’න්ති චාරිත්තසීසෙන වා දෙන්තො චාරිත්තසීලත්තා සීලමයං. ඛයතො වයතො සම්මසනං පට්ඨපෙත්වා දදතො භාවනාමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු හොති. යථා හි දෙය්‍යධම්මපරිච්චාගවසෙන වත්තමානාපි දානචෙතනා වත්තසීසෙ ඨත්වා දදතො සීලමයං පුඤ්ඤකිරියවත්ථු හොති පුබ්බාභිසඞ්ඛාරස්ස අපරභාගෙ චෙතනාය ච තථාපවත්තත්තා.

පුඤ්ඤකිරියවත්ථුසුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.