7. සත්තමො පරිච්ඡෙදො

සබ්බසඞ්ගහවිභාගො

617. චතුපඤ්ඤාස ධම්මා හි, නාමනාමෙන භාසිතා;

අට්ඨාරසවිධා වුත්තා, රූපධම්මාති සබ්බථා.

618. අභිඤ්ඤෙය්‍යා සභාවෙන, ද්වාසත්තති සමීරිතා;

සච්චිකට්ඨපරමත්ථා, වත්ථුධම්මා සලක්ඛණා.

619. තෙසං දානි පවක්ඛාමි, සබ්බසඞ්ගාහිකං නයං;

ආභිධම්මිකභික්ඛූනං, හත්ථසාරමනුත්තරං.

620. දුකා තිකා ච ඛන්ධායතනතො ධාතුසච්චතො;

පටිච්චසමුප්පාදා ච, පච්චයා ච සමඤ්ඤතො.

621. පච්චයො එව නිබ්බානමපච්චයමසඞ්ඛතං;

අසඞ්ඛාරමනුප්පාදං, සස්සතං නිච්චලක්ඛණං.

622. පච්චයා චෙව සඞ්ඛාරා, සඞ්ඛතා ච තතොපරෙ;

උප්පාදවයධම්මා ච, පච්චයට්ඨිතිකා තථා.

623. නිබ්බානං රූපධම්මා ච, විප්පයුත්තාව කෙවලං;

ආරම්මණා එව නාම, නාලම්බන්ති හි කිඤ්චිපි.

624. එකුප්පාදනිරොධා ච, එකාලම්බණවත්ථුකා;

සංසට්ඨා සම්පයුත්තා ච, සහජාතා යථාරහං.

625. අඤ්ඤමඤ්ඤෙනුපත්ථද්ධා, සබ්බත්ථ සහවුත්තිනො;

සාරම්මණාරම්මණා ච, චිත්තචෙතසිකා මතා.

626. විපස්සනාය භූමීති, තත්ථ තෙභූමකා මතා;

ලොකියා පරියාපන්නා, වට්ටධම්මා සඋත්තරා.

627. සක්කායධම්මා සභයා, තීරමොරිමනාමකං;

සංයොජනියා සමලා, තථා නීවරණීයකා.

628. සංක්ලෙසිකා පරාමට්ඨා, උපාදානීයසාසවා;

ඔඝනීයා යොගනීයා, ගන්ථනීයාති භාසිතා.

629. අඤ්ඤෙ අපරියාපන්නා, විවට්ටා චාවිපස්සියා;

ලොකුත්තරානුත්තරා ච, නොසංයොජනියාදයො.

630. කම්මජාතා උපාදින්නා, නාම වුච්චන්ති සාසවා;

අනුපාදින්නකා නාම, තතො සෙසා පවුච්චරෙ.

631. ධම්මා සප්පටිභාගාති, කුසලාකුසලා මතා;

අප්පටිභාගධම්මාති, තදඤ්ඤෙ පරිදීපයෙ.

632. සරණා ච පහාතබ්බා, ද්වාදසාකුසලා පන;

තදඤ්ඤෙ අරණා නාම, පහාතබ්බා න කෙහිචි.

633. රූපිනො රූපධම්මා ච, නාමධම්මා අරූපිනො;

එවමාදිප්පභෙදෙන, ද්විධා භෙදං විභාවයෙ.

634. බාලා ධම්මා තපනීයා, කණ්හා ච කටුකප්ඵලා;

අසෙවිතබ්බා සාවජ්ජා, ද්වාදසාකුසලා මතා.

635. පණ්ඩිතා චාතපනීයා, සුක්කා ච සුඛදායකා;

සෙවිතබ්බානවජ්ජා ච, කුසලා එකවීසති.

636. ක්‍රියා විපාකා රූපඤ්ච, නිබ්බානන්ති චතුබ්බිධා;

වුත්තා අබ්‍යාකතා නාම, ධම්මා තබ්බිපරීතතො.

637. හීනා ධම්මා පරිත්තා ච, කාමාවචරභූමිකා;

රූපාරූපා පවුච්චන්ති, මජ්ඣිමා ච මහග්ගතා.

638. අප්පමාණා පණීතා ච, ධම්මා ලොකුත්තරා මතා;

සංකිලිට්ඨසංක්ලෙසිකා, ද්වාදසාකුසලා තථා.

639. අසංකිලිට්ඨසංක්ලෙසිකා, ධම්මා තෙභූමකාපරෙ;

අසංක්ලිට්ඨාසංක්ලෙසිකා, නව ලොකුත්තරා සියුං.

640. විපාකා තෙ පවුච්චන්ති, විපාකා චතුභූමකා;

විපාකධම්මා නාමාති, කුසලාකුසලා මතා.

641. ක්‍රියා රූපඤ්ච නිබ්බානං, න පාකං න තු පච්චති;

ආචයගාමිනො ධම්මා, පුඤ්ඤාපුඤ්ඤාව සාසවා.

642. වුත්තාපචයගාමිනො, කුසලානුත්තරා පන;

ක්‍රියා රූපඤ්ච නිබ්බානං, පාකා චොභයවජ්ජිතා.

643. පඨමානුත්තරො මග්ගො, දස්සනං භාවනාපරෙ;

තදඤ්ඤෙ ද්වයනිම්මුත්තා, සබ්බෙපි පරමත්ථතො.

644. සත්ත ලොකුත්තරා හෙට්ඨා, වුත්තා සෙක්ඛාති තාදිනා;

අරහත්තඵලමෙව, අසෙක්ඛන්ති පකාසිතං.

645. ලොකියාපි ච නිබ්බානං, භාසිතොභයවජ්ජිතා;

එවමාදිප්පකාරෙහි, තිවිධාති විභාවයෙ.

646. අතීතානාගතං රූපං, පච්චුප්පන්නමථාපරං;

අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා, සුඛුමොළාරිකං තථා.

647. හීනං පණීතං යං දූරෙ, සන්තිකෙ වා තදෙකතො;

සබ්බං රූපං සමොධාය, රූපක්ඛන්ධොති වුච්චති.

648. තථෙව වෙදනාක්ඛන්ධො, නාම යා කාචි වෙදනා;

සඤ්ඤාක්ඛන්ධොති සඤ්ඤා ච, රාසිභාවෙන භාසිතා.

649. වට්ටධම්මෙසු අස්සාදං, තදස්සාදොපසෙවනං;

විනිභුජ්ජ නිදස්සෙතුං, ඛන්ධද්වයමුදාහටං.

650. විවාදමූලසංසාර-කමහෙතුනිදස්සනං;

සන්ධාය වෙදනා සඤ්ඤා, කතා නානාති කෙචන.

651. චිත්තසංසට්ඨධම්මානං, චෙතනාමුඛතො පන;

සඞ්ඛාරක්ඛන්ධනාමෙන, ධම්මා චෙතසිකා මතා.

652. සබ්බභෙදං තථා චිත්තං, විඤ්ඤාණක්ඛන්ධ සම්මතං;

භෙදාභාවෙන නිබ්බානං, ඛන්ධසඞ්ගහනිස්සටං.

653. ආලම්බනීයභාවෙන, උපාදානොපකාරතො;

පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධාති, ලොකුත්තරවිවජ්ජිතා.

654. යථා ථූලං හිතත්ථාය, පරිග්ගාහකයොගිනං;

ධම්මා තෙභූමකා එක-භූමිභාවාය දෙසිතා.

655. භාජනං භොජනං තස්ස, බ්‍යඤ්ජනං භොජකො තථා;

භුඤ්ජිතා චාති පඤ්චෙතෙ, උපමෙන්ති යථාක්කමං.

656. ගිලානසාලා ගෙලඤ්ඤං, අසප්පායොපසෙවනා;

සමුට්ඨානං ගිලානොති, උපමෙන්ති ච පණ්ඩිතා.

657. චාරකො කාරණං තත්ථ, අපරාධො ච කාරකො;

අපරාධකතො චොරො, ඉති චොපමිතා පුන.

658. නිච්චාධිපීළනට්ඨෙන, භාරාති පරිදීපිතා;

ක්ලෙසදුක්ඛමුඛෙනෙතෙ, ඛාදකා ච නිරන්තරං.

659. අනත්ථාවහිතා නිච්චමුක්ඛිත්තාසිකවෙරිනො;

මච්චුමාරාභිධෙය්‍යත්තා, වධකාති ච භාසිතා.

660. විමද්දාසහනං රූපං, ඵෙණපිණ්ඩංව දුබ්බලං;

මුහුත්තරමණීයත්තා, වෙදනා බුබ්බුළූපමා.

661. මරීචිකූපමා සඤ්ඤා, විපල්ලාසකභාවතො;

සඞ්ඛාරාපි ච නිස්සාරා, කදලික්ඛන්ධසාදිසා.

662. නානප්පකාරං චින්තෙන්තං, නානාක්ලෙසවිමොහිතං;

පලම්භතීති විඤ්ඤාණං, මායාසමමුදීරිතං.

663. ඉච්චෙවං පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා ඛන්ධා ච කෙවලං;

පඤ්චක්ඛන්ධාති නාමෙන, දෙසිතාති විභාවයෙ.

664. අජ්ඣත්තඤ්ච බහිද්ධා ච, විඤ්ඤාණුප්පත්තිකාරණං;

ද්වාරාලම්බණභෙදෙන, ද්වෙධායතනමීරිතං.

665. චක්ඛාදජ්ඣත්තිකං තත්ථ, ඡද්වාරායතනං භවෙ;

බාහිරායතනං නාම, තථා රූපාදිගොචරං.

666. ඉති වීථිප්පවත්තානං, ද්වාරාලම්බණසඞ්ගහො;

ආගමෙ අභිධම්මෙ තු, සබ්බථාපි යථාරහං.

667. තථාහනන්තරාතීතො, ජායමානස්ස පච්ඡතො;

මනො සබ්බොපි සබ්බස්ස, මනස්සායතනං භවෙ.

668. තථා පුබ්බඞ්ගමට්ඨෙන, සහජානමරූපිනං;

ද්වාරභාවෙන විඤ්ඤාණං, සබ්බමායතනං මතං.

669. මනායතනමිච්චෙවං, පසාදායතනං තථා;

පඤ්චවිඤ්ඤාණධම්මානං, ඉති ඡද්ධා විභාවයෙ.

670. පඤ්චප්පසාදවිසයා, පඤ්චායතනසම්මතා;

සෙසං රූපඤ්ච නිබ්බානං, සබ්බෙ චෙතසිකාති ච.

671. එකූනසට්ඨිධම්මානං, ධම්මායතනසඞ්ගහො;

ඉති ඡද්ධා පකාසෙන්ති, බාහිරායතනං බුධා.

672. සුඤ්ඤගාමොව දට්ඨබ්බ-මජ්ඣත්තිකමසාරතො;

ගාමඝාතකචොරාව, තං හනන්තංව බාහිරං.

673. නාමප්පවත්තිමුළ්හානං, තදුප්පත්තිකකාරණං;

ද්වාදසායතනානීති, වුත්තමිත්ථං මහෙසිනා.

674. සමත්තා භාවමත්තෙන, ධාරෙන්තීති සලක්ඛණං;

ද්වාරාලම්බතදුප්පන්න-පරියායෙන භෙදිතා.

675. මනායතනමෙත්ථාහ, සත්ත විඤ්ඤාණධාතුයො;

එකාදස යථාවුත්තා, ඉච්චට්ඨාරස ධාතුයො.

676. අන්තාදිකා මනොධාතු, මනොවිඤ්ඤාණධාතුයා;

පවෙසාපගමෙ ද්වාර-පරියායෙන තිට්ඨති.

677. භෙරීතලදණ්ඩඝොස-සමං ඡක්කං යථාක්කමං;

කට්ඨාරණිපාවකාදි-සමඤ්ච තිවිධං භවෙ.

678. දුක්ඛං සමුදයො චෙව, නිරොධො ච තථාපරො;

මග්ගො චාති චතුද්ධාහ, සච්චං සච්චපරක්කමො.

679. භාරො ච භාරදානඤ්ච, භාරනික්ඛෙපනං තථා;

භාරනික්ඛෙපනූපායො, ඉච්චොපම්මං යථාක්කමං.

680. රොගො රොගනිදානඤ්ච, රොගවූපසමො තථා;

රොගභෙසජ්ජමිච්චෙව-මුපමාහි ච දීපිතං.

681. විසරුක්ඛො රුක්ඛමූලං, රුක්ඛච්ඡෙදො තථාපරො;

රුක්ඛච්ඡෙදකසත්ථන්ති, චතුධොපමිතං තථා.

682. තීරමොරිමසඞ්ඛාතං, මහොඝො පාරිමං තථා;

තදතික්කමුපායොති, උපමෙන්ති ච තං බුධා.

683. සච්ඡිකත්වාන පච්චක්ඛ-මිච්චොපම්මං යථාක්කමං;

සමාචික්ඛි විමොක්ඛාය, සච්චං තච්ඡනියාමතො.

684. තථා හි දුක්ඛං නාබාධං, නාඤ්ඤං දුක්ඛා ච බාධකං;

බාධකත්තනියාමෙන, දුක්ඛසච්චමිතීරිතං.

685. තං විනා නාඤ්ඤතො දුක්ඛං, න හොති න ච තං තතො;

දුක්ඛහෙතුනියාමෙන, සච්චමාහ විසත්තිකං.

686. නාඤ්ඤා නිබ්බානතො සන්ති, න ච සන්තං න තං යතො;

සන්තභාවනියාමෙන, නිබ්බානං සච්චමුත්තමං.

687. නාඤ්ඤං මග්ගාච නිය්‍යානං, අනිය්‍යානො න චාපි සො;

තස්මා නිය්‍යානභාවෙන, මග්ගො සච්චන්ති සම්මතො.

688. ඉති තච්ඡාවිපල්ලාස-භූතභාවො චතූසුපි;

සච්චට්ඨොති විනිද්දිට්ඨො, දුක්ඛාදීස්වවිසෙසතො.

689. පීළනට්ඨො සඞ්ඛතට්ඨො, සන්තාපට්ඨො ච භාසිතො;

විපරීණාමට්ඨො චාති, දුක්ඛස්සෙවං චතුබ්බිධා.

690. ආයූහනා නිදානා ච, සංයොගා පලිබොධතො;

දුක්ඛස්සමුදයස්සාපි, චතුධත්ථා පකාසිතා.