10. තිරච්ඡානකථාසුත්තං
1080. ‘‘මා, භික්ඛවෙ, අනෙකවිහිතං තිරච්ඡානකථං කථෙය්‍යාථ, සෙය්‍යථිදං – රාජකථං චොරකථං මහාමත්තකථං සෙනාකථං, භයකථං යුද්ධකථං, අන්නකථං පානකථං වත්ථකථං සයනකථං මාලාකථං ගන්ධකථං, ඤාතිකථං යානකථං ගාමකථං නිගමකථං නගරකථං ජනපදකථං ඉත්ථිකථං [ඉත්ථිකථං පුරිසකථං (ස්‍යා. කං. පී. ක.)] සූරකථං විසිඛාකථං කුම්භට්ඨානකථං, පුබ්බපෙතකථං නානත්තකථං, ලොකක්ඛායිකං සමුද්දක්ඛායිකං ඉතිභවාභවකථං ඉති වා. තං කිස්ස හෙතු? නෙසා, භික්ඛවෙ, කථා අත්ථසංහිතා නාදිබ්‍රහ්මචරියකා න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති.
‘‘කථෙන්තා ච ඛො තුම්හෙ, භික්ඛවෙ, ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති කථෙය්‍යාථ, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති කථෙය්‍යාථ, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ති කථෙය්‍යාථ, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති කථෙය්‍යාථ. තං කිස්ස හෙතු? එසා, භික්ඛවෙ, කථා අත්ථසංහිතා, එසා ආදිබ්‍රහ්මචරියකා, එසා නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති.
‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යොගො කරණීයො…පෙ… ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යොගො කරණීයො’’ති. දසමං.
සමාධිවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං –
සමාධි පටිසල්ලානා, කුලපුත්තා අපරෙ දුවෙ;
සමණබ්‍රාහ්මණා විතක්කං, චින්තා විග්ගාහිකා කථාති.