8. ඔඝවග්ගො
1. ඔඝසුත්තං
172. සාවත්ථිනිදානං. ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ඔඝා. කතමෙ චත්තාරො? කාමොඝො, භවොඝො, දිට්ඨොඝො, අවිජ්ජොඝො – ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ඔඝා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, චතුන්නං ඔඝානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. (යථා එසනා, එවං සබ්බං විත්ථාරෙතබ්බං.) පඨමං.
2. යොගසුත්තං
173. ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, යොගා. කතමෙ චත්තාරො? කාමයොගො, භවයොගො, දිට්ඨියොගො අවිජ්ජායොගො – ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො යොගා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, චතුන්නං යොගානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. දුතියං.
3. උපාදානසුත්තං
174. ‘‘චත්තාරිමානි, භික්ඛවෙ, උපාදානානි. කතමානි චත්තාරි? කාමුපාදානං, දිට්ඨුපාදානං, සීලබ්බතුපාදානං, අත්තවාදුපාදානං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරි උපාදානානි. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, චතුන්නං උපාදානානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. තතියං.
4. ගන්ථසුත්තං
175. ‘‘චත්තාරොමෙ, භික්ඛවෙ, ගන්ථා. කතමෙ චත්තාරො? අභිජ්ඣා කායගන්ථො, බ්යාපාදො කායගන්ථො, සීලබ්බතපරාමාසො කායගන්ථො, ඉදංසච්චාභිනිවෙසො කායගන්ථො – ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, චත්තාරො ගන්ථා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, චතුන්නං ගන්ථානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. චතුත්ථං.
5. අනුසයසුත්තං
176. ‘‘සත්තිමෙ, භික්ඛවෙ, අනුසයා. කතමෙ සත්ත? කාමරාගානුසයො, පටිඝානුසයො, දිට්ඨානුසයො, විචිකිච්ඡානුසයො, මානානුසයො, භවරාගානුසයො, අවිජ්ජානුසයො – ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, සත්තානුසයා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, සත්තන්නං අනුසයානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. පඤ්චමං.
6. කාමගුණසුත්තං
177. ‘‘පඤ්චිමෙ, භික්ඛවෙ, කාමගුණා. කතමෙ පඤ්ච? චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා, සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා…පෙ… ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා…පෙ… ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා…පෙ… කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා – ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච කාමගුණා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං කාමගුණානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. ඡට්ඨං.
7. නීවරණසුත්තං
178. ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, නීවරණානි. කතමානි පඤ්ච? කාමච්ඡන්දනීවරණං, බ්යාපාදනීවරණං, ථිනමිද්ධනීවරණං, උද්ධච්චකුක්කුච්චනීවරණං, විචිකිච්ඡානීවරණං – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්ච නීවරණානි. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං නීවරණානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. සත්තමං.
8. උපාදානක්ඛන්ධසුත්තං
179. ‘‘පඤ්චිමෙ, භික්ඛවෙ, උපාදානක්ඛන්ධා. කතමෙ පඤ්ච? සෙය්යථිදං – රූපුපාදානක්ඛන්ධො, වෙදනුපාදානක්ඛන්ධො, සඤ්ඤුපාදානක්ඛන්ධො, සඞ්ඛාරුපාදානක්ඛන්ධො, විඤ්ඤාණුපාදානක්ඛන්ධො. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චුපාදානක්ඛන්ධා. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං උපාදානක්ඛන්ධානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. අට්ඨමං.
9. ඔරම්භාගියසුත්තං
180. ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, ඔරම්භාගියානි සංයොජනානි. කතමානි පඤ්ච? සක්කායදිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බතපරාමාසො, කාමච්ඡන්දො, බ්යාපාදො – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චොරම්භාගියානි සංයොජනානි. ඉමෙසං ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය…පෙ… අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. නවමං.
10. උද්ධම්භාගියසුත්තං
181. ‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, උද්ධම්භාගියානි සංයොජනානි. කතමානි පඤ්ච? රූපරාගො, අරූපරාගො, මානො, උද්ධච්චං, අවිජ්ජා – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චුද්ධම්භාගියානි සංයොජනානි. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං උද්ධම්භාගියානං සංයොජනානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො. කතමො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සම්මාදිට්ඨිං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං…පෙ… සම්මාසමාධිං භාවෙති විවෙකනිස්සිතං විරාගනිස්සිතං නිරොධනිස්සිතං වොස්සග්ගපරිණාමිං. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං උද්ධම්භාගියානං සංයොජනානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති.
‘‘පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙ, උද්ධම්භාගියානි සංයොජනානි. කතමානි පඤ්ච? රූපරාගො, අරූපරාගො, මානො, උද්ධච්චං, අවිජ්ජා – ඉමානි ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චුද්ධම්භාගියානි සංයොජනානි. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං උද්ධම්භාගියානං සංයොජනානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො. කතමො අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො? ඉධ, භික්ඛවෙ, භික්ඛු සම්මාදිට්ඨිං භාවෙති…පෙ… සම්මාසමාධිං භාවෙති රාගවිනයපරියොසානං දොසවිනයපරියොසානං මොහවිනයපරියොසානං… අමතොගධං අමතපරායනං අමතපරියොසානං… නිබ්බානනින්නං නිබ්බානපොණං නිබ්බානපබ්භාරං. ඉමෙසං ඛො, භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං උද්ධම්භාගියානං සංයොජනානං අභිඤ්ඤාය පරිඤ්ඤාය පරික්ඛයාය පහානාය අයං අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො භාවෙතබ්බො’’ති. දසමං.
ඔඝවග්ගො අට්ඨමො.
තස්සුද්දානං –
ඔඝො යොගො උපාදානං, ගන්ථං අනුසයෙන ච;
කාමගුණා නීවරණං, ඛන්ධා ඔරුද්ධම්භාගියාති.
වග්ගුද්දානං –
අවිජ්ජාවග්ගො පඨමො, දුතියං විහාරං වුච්චති;
මිච්ඡත්තං තතියො වග්ගො, චතුත්ථං පටිපන්නෙනෙව.
තිත්ථියං පඤ්චමො වග්ගො, ඡට්ඨො සූරියෙන ච;
බහුකතෙ සත්තමො වග්ගො, උප්පාදො අට්ඨමෙන ච.
දිවසවග්ගො නවමො, දසමො අප්පමාදෙන ච;
එකාදසබලවග්ගො, ද්වාදස එසනා පාළියං;
ඔඝවග්ගො භවති තෙරසාති.
මග්ගසංයුත්තං පඨමං.