1. අදන්තඅගුත්තසුත්තං

94. සාවත්ථිනිදානං. ‘‘ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනා අදන්තා අගුත්තා අරක්ඛිතා අසංවුතා දුක්ඛාධිවාහා හොන්ති. කතමෙ ඡ? චක්ඛු, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං අදන්තං අගුත්තං අරක්ඛිතං අසංවුතං දුක්ඛාධිවාහං හොති…පෙ… ජිව්හා, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං අදන්තං අගුත්තං අරක්ඛිතං අසංවුතං දුක්ඛාධිවාහං හොති…පෙ… මනො, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං අදන්තං අගුත්තං අරක්ඛිතං අසංවුතං දුක්ඛාධිවාහං හොති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, ඡ ඵස්සායතනා අදන්තා අගුත්තා අරක්ඛිතා අසංවුතා දුක්ඛාධිවාහා හොන්ති’’.

‘‘ඡයිමෙ, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනා සුදන්තා සුගුත්තා සුරක්ඛිතා සුසංවුතා සුඛාධිවාහා හොන්ති. කතමෙ ඡ? චක්ඛු, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං සුදන්තං සුගුත්තං සුරක්ඛිතං සුසංවුතං සුඛාධිවාහං හොති…පෙ… ජිව්හා, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං සුදන්තං සුගුත්තං සුරක්ඛිතං සුසංවුතං සුඛාධිවාහං හොති…පෙ… මනො, භික්ඛවෙ, ඵස්සායතනං සුදන්තං සුගුත්තං සුරක්ඛිතං සුසංවුතං සුඛාධිවාහං හොති. ඉමෙ ඛො, භික්ඛවෙ, ඡ ඵස්සායතනා සුදන්තා සුගුත්තා සුරක්ඛිතා සුසංවුතා සුඛාධිවාහා හොන්තී’’ති. ඉදමවොච භගවා…පෙ… එතදවොච සත්ථා –

‘‘සළෙව [ඡළෙව (ක.)] ඵස්සායතනානි භික්ඛවො,

අසංවුතො යත්ථ දුක්ඛං නිගච්ඡති;

තෙසඤ්ච යෙ සංවරණං අවෙදිසුං,

සද්ධාදුතියා විහරන්තානවස්සුතා.

‘‘දිස්වාන රූපානි මනොරමානි,

අථොපි දිස්වාන අමනොරමානි;

මනොරමෙ රාගපථං විනොදයෙ,

න චාප්පියං මෙති මනං පදොසයෙ.

‘‘සද්දඤ්ච සුත්වා දුභයං පියාප්පියං,

පියම්හි සද්දෙ න සමුච්ඡිතො සියා;

අථොප්පියෙ දොසගතං විනොදයෙ,

න චාප්පියං මෙති මනං පදොසයෙ.

‘‘ගන්ධඤ්ච ඝත්වා සුරභිං මනොරමං,

අථොපි ඝත්වා අසුචිං අකන්තියං;

අකන්තියස්මිං පටිඝං විනොදයෙ,

ඡන්දානුනීතො න ච කන්තියෙ සියා.

‘‘රසඤ්ච භොත්වාන අසාදිතඤ්ච සාදුං,

අථොපි භොත්වාන අසාදුමෙකදා;

සාදුං රසං නාජ්ඣොසාය භුඤ්ජෙ,

විරොධමාසාදුසු නොපදංසයෙ.

‘‘ඵස්සෙන ඵුට්ඨො න සුඛෙන මජ්ජෙ [මජ්ඣෙ (ස්‍යා. කං. පී.)],

දුක්ඛෙන ඵුට්ඨොපි න සම්පවෙධෙ;

ඵස්සද්වයං සුඛදුක්ඛෙ උපෙක්ඛෙ,

අනානුරුද්ධො අවිරුද්ධ කෙනචි.

‘‘පපඤ්චසඤ්ඤා ඉතරීතරා නරා,

පපඤ්චයන්තා උපයන්ති සඤ්ඤිනො;

මනොමයං ගෙහසිතඤ්ච සබ්බං,

පනුජ්ජ නෙක්ඛම්මසිතං ඉරීයති.

‘‘එවං මනො ඡස්සු යදා සුභාවිතො,

ඵුට්ඨස්ස චිත්තං න විකම්පතෙ ක්වචි;

තෙ රාගදොසෙ අභිභුය්‍ය භික්ඛවො,

භවත්ථ [භවථ (සී. ස්‍යා. කං.)] ජාතිමරණස්ස පාරගා’’ති. පඨමං;