2. දුතියවග්ගො
1. මාරසුත්තං
170. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘මාරො, මාරො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, මාරො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, මාරො, වෙදනා මාරො, සඤ්ඤා මාරො, සඞ්ඛාරා මාරො, විඤ්ඤාණං මාරො. එවං පස්සං, රාධ, සුතවා අරියසාවකො රූපස්මිම්පි නිබ්බින්දති, වෙදනායපි නිබ්බින්දති, සඤ්ඤායපි නිබ්බින්දති, සඞ්ඛාරෙසුපි නිබ්බින්දති, විඤ්ඤාණස්මිම්පි නිබ්බින්දති. නිබ්බින්දං විරජ්ජති; විරාගා විමුච්චති. විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාතී’’ති. පඨමං.
2. මාරධම්මසුත්තං
171. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘මාරධම්මො, මාරධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, මාරධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, මාරධම්මො, වෙදනා මාරධම්මො, සඤ්ඤා මාරධම්මො, සඞ්ඛාරා මාරධම්මො, විඤ්ඤාණං මාරධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. දුතියං.
3. අනිච්චසුත්තං
172. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘අනිච්චං, අනිච්ච’න්ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමං නු ඛො, භන්තෙ, අනිච්ච’’න්ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, අනිච්චං, වෙදනා අනිච්චා, සඤ්ඤා අනිච්චා, සඞ්ඛාරා අනිච්චා, විඤ්ඤාණං අනිච්චං. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. තතියං.
4. අනිච්චධම්මසුත්තං
173. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘අනිච්චධම්මො, අනිච්චධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, අනිච්චධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, අනිච්චධම්මො, වෙදනා අනිච්චධම්මො, සඤ්ඤා අනිච්චධම්මො, සඞ්ඛාරා අනිච්චධම්මො, විඤ්ඤාණං අනිච්චධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. චතුත්ථං.
5. දුක්ඛසුත්තං
174. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘දුක්ඛං, දුක්ඛ’න්ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමං නු ඛො, භන්තෙ, දුක්ඛ’’න්ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, දුක්ඛං, වෙදනා දුක්ඛා, සඤ්ඤා දුක්ඛා, සඞ්ඛාරා දුක්ඛා, විඤ්ඤාණං දුක්ඛං. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. පඤ්චමං.
6. දුක්ඛධම්මසුත්තං
175. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘දුක්ඛධම්මො, දුක්ඛධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, දුක්ඛධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, දුක්ඛධම්මො, වෙදනා දුක්ඛධම්මො, සඤ්ඤා දුක්ඛධම්මො, සඞ්ඛාරා දුක්ඛධම්මො, විඤ්ඤාණං දුක්ඛධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. ඡට්ඨං.
7. අනත්තසුත්තං
176. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘අනත්තා, අනත්තා’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, අනත්තා’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, අනත්තා, වෙදනා අනත්තා, සඤ්ඤා අනත්තා, සඞ්ඛාරා අනත්තා, විඤ්ඤාණං අනත්තා. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. සත්තමං.
8. අනත්තධම්මසුත්තං
177. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘අනත්තධම්මො, අනත්තධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, අනත්තධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, අනත්තධම්මො, වෙදනා අනත්තධම්මො, සඤ්ඤා අනත්තධම්මො, සඞ්ඛාරා අනත්තධම්මො, විඤ්ඤාණං අනත්තධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. අට්ඨමං.
9.ඛයධම්මසුත්තං
178. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘ඛයධම්මො, ඛයධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, ඛයධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, ඛයධම්මො, වෙදනා ඛයධම්මො, සඤ්ඤා ඛයධම්මො, සඞ්ඛාරා ඛයධම්මො, විඤ්ඤාණං ඛයධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. නවමං.
10. වයධම්මසුත්තං
179. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘වයධම්මො, වයධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, වයධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, වයධම්මො, වෙදනා වයධම්මො, සඤ්ඤා වයධම්මො, සඞ්ඛාරා වයධම්මො, විඤ්ඤාණං වයධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. දසමං.
11. සමුදයධම්මසුත්තං
180. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘සමුදයධම්මො, සමුදයධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, සමුදයධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, සමුදයධම්මො, වෙදනා සමුදයධම්මො, සඤ්ඤා සමුදයධම්මො, සඞ්ඛාරා සමුදයධම්මො, විඤ්ඤාණං සමුදයධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. එකාදසමං.
12. නිරොධධම්මසුත්තං
181. සාවත්ථිනිදානං. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාධො භගවන්තං එතදවොච – ‘‘‘නිරොධධම්මො, නිරොධධම්මො’ති, භන්තෙ, වුච්චති. කතමො නු ඛො, භන්තෙ, නිරොධධම්මො’’ති? ‘‘රූපං ඛො, රාධ, නිරොධධම්මො, වෙදනා නිරොධධම්මො, සඤ්ඤා නිරොධධම්මො, සඞ්ඛාරා නිරොධධම්මො, විඤ්ඤාණං නිරොධධම්මො. එවං පස්සං…පෙ… නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’’ති. ද්වාදසමං.
රාධසංයුත්තස්ස දුතියො වග්ගො.
තස්සුද්දානං –
මාරො ච මාරධම්මො ච, අනිච්චෙන අපරෙ දුවෙ;
දුක්ඛෙන ච දුවෙ වුත්තා, අනත්තෙන [අනත්තෙහි (සී. ස්යා. කං.)] තථෙව ච;
ඛයවයසමුදයං, නිරොධධම්මෙන ද්වාදසාති.