2. පුප්ඵසුත්තං

94. සාවත්ථිනිදානං. ‘‘නාහං, භික්ඛවෙ, ලොකෙන විවදාමි, ලොකොව මයා විවදති. න, භික්ඛවෙ, ධම්මවාදී කෙනචි ලොකස්මිං විවදති. යං, භික්ඛවෙ, නත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, අහම්පි තං ‘නත්ථී’ති වදාමි. යං, භික්ඛවෙ, අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, අහම්පි තං ‘අත්ථී’ති වදාමි’’.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, නත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, යමහං ‘නත්ථී’ති වදාමි? රූපං, භික්ඛවෙ, නිච්චං ධුවං සස්සතං අවිපරිණාමධම්මං නත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘නත්ථී’ති වදාමි. වෙදනා… සඤ්ඤා… සඞ්ඛාරා… විඤ්ඤාණං නිච්චං ධුවං සස්සතං අවිපරිණාමධම්මං නත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘නත්ථී’ති වදාමි. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, නත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘නත්ථී’ති වදාමි’’.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං, යමහං ‘අත්ථී’ති වදාමි? රූපං, භික්ඛවෙ, අනිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘අත්ථී’ති වදාමි. වෙදනා අනිච්චා…පෙ… විඤ්ඤාණං අනිච්චං දුක්ඛං විපරිණාමධම්මං අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘අත්ථී’ති වදාමි. ඉදං ඛො, භික්ඛවෙ, අත්ථිසම්මතං ලොකෙ පණ්ඩිතානං; අහම්පි තං ‘අත්ථී’ති වදාමි’’.

‘‘අත්ථි, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො, තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති; අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා තං ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති.

‘‘කිඤ්ච, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො, තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති, අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති? රූපං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති.

‘‘යො, භික්ඛවෙ, තථාගතෙන එවං ආචික්ඛියමානෙ දෙසියමානෙ පඤ්ඤපියමානෙ පට්ඨපියමානෙ විවරියමානෙ විභජියමානෙ උත්තානීකරියමානෙ න ජානාති න පස්සති තමහං, භික්ඛවෙ, බාලං පුථුජ්ජනං අන්ධං අචක්ඛුකං අජානන්තං අපස්සන්තං කින්ති කරොමි! වෙදනා, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො…පෙ… සඤ්ඤා, භික්ඛවෙ… සඞ්ඛාරා, භික්ඛවෙ… විඤ්ඤාණං, භික්ඛවෙ, ලොකෙ ලොකධම්මො තං තථාගතො අභිසම්බුජ්ඣති අභිසමෙති. අභිසම්බුජ්ඣිත්වා අභිසමෙත්වා ආචික්ඛති දෙසෙති පඤ්ඤපෙති පට්ඨපෙති විවරති විභජති උත්තානීකරොති.

‘‘යො, භික්ඛවෙ, තථාගතෙන එවං ආචික්ඛියමානෙ දෙසියමානෙ පඤ්ඤපියමානෙ පට්ඨපියමානෙ විවරියමානෙ විභජියමානෙ උත්තානීකරියමානෙ න ජානාති න පස්සති තමහං, භික්ඛවෙ, බාලං පුථුජ්ජනං අන්ධං අචක්ඛුකං අජානන්තං අපස්සන්තං කින්ති කරොමි!

‘‘සෙය්‍යථාපි, භික්ඛවෙ, උප්පලං වා පදුමං වා පුණ්ඩරීකං වා උදකෙ ජාතං උදකෙ සංවඩ්ඪං උදකා අච්චුග්ගම්ම ඨාති [තිට්ඨන්තං (ක.)] අනුපලිත්තං උදකෙන; එවමෙව ඛො, භික්ඛවෙ, තථාගතො ලොකෙ ජාතො ලොකෙ සංවඩ්ඪො ලොකං අභිභුය්‍ය විහරති අනුපලිත්තො ලොකෙනා’’ති. දුතියං.