10. දුතියඅරියසාවකසුත්තං

50. සාවත්ථියං විහරති…පෙ… ‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං සති කිං හොති, කිස්සුප්පාදා කිං උප්පජ්ජති? කිස්මිං සති සඞ්ඛාරා හොන්ති, කිස්මිං සති විඤ්ඤාණං හොති, කිස්මිං සති නාමරූපං හොති, කිස්මිං සති සළායතනං හොති, කිස්මිං සති ඵස්සො හොති, කිස්මිං සති වෙදනා හොති, කිස්මිං සති තණ්හා හොති, කිස්මිං සති උපාදානං හොති, කිස්මිං සති භවො හොති, කිස්මිං සති ජාති හොති, කිස්මිං සති ජරාමරණං හොතී’’’ති?

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං සති ඉදං හොති, ඉමස්සුප්පාදා ඉදං උප්පජ්ජති. අවිජ්ජාය සති සඞ්ඛාරා හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු සති විඤ්ඤාණං හොති; විඤ්ඤාණෙ සති නාමරූපං හොති; නාමරූපෙ සති සළායතනං හොති; සළායතනෙ සති ඵස්සො හොති; ඵස්සෙ සති වෙදනා හොති; වෙදනාය සති තණ්හා හොති; තණ්හාය සති උපාදානං හොති; උපාදානෙ සති භවො හොති; භවෙ සති ජාති හොති; ජාතියා සති ජරාමරණං හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො සමුදයතී’’’ති.

‘‘න, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස එවං හොති – ‘කිං නු ඛො කිස්මිං අසති කිං න හොති, කිස්ස නිරොධා කිං නිරුජ්ඣති? කිස්මිං අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති, කිස්මිං අසති විඤ්ඤාණං න හොති, කිස්මිං අසති නාමරූපං න හොති, කිස්මිං අසති සළායතනං න හොති, කිස්මිං අසති ඵස්සො න හොති, කිස්මිං අසති වෙදනා න හොති, කිස්මිං අසති තණ්හා න හොති…පෙ… උපාදානං… භවො… ජාති… කිස්මිං අසති ජරාමරණං න හොතී’’’ති?

‘‘අථ ඛො, භික්ඛවෙ, සුතවතො අරියසාවකස්ස අපරප්පච්චයා ඤාණමෙවෙත්ථ හොති – ‘ඉමස්මිං අසති ඉදං න හොති, ඉමස්ස නිරොධා ඉදං නිරුජ්ඣති. අවිජ්ජාය අසති සඞ්ඛාරා න හොන්ති; සඞ්ඛාරෙසු අසති විඤ්ඤාණං න හොති; විඤ්ඤාණෙ අසති නාමරූපං න හොති; නාමරූපෙ අසති සළායතනං න හොති…පෙ… ජාතියා අසති ජරාමරණං න හොතී’ති. සො එවං පජානාති – ‘එවමයං ලොකො නිරුජ්ඣතී’’’ති.

‘‘යතො ඛො, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො එවං ලොකස්ස සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච යථාභූතං පජානාති, අයං වුච්චති, භික්ඛවෙ, අරියසාවකො දිට්ඨිසම්පන්නො ඉතිපි, දස්සනසම්පන්නො ඉතිපි, ආගතො ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, පස්සති ඉමං සද්ධම්මං ඉතිපි, සෙක්ඛෙන ඤාණෙන සමන්නාගතො ඉතිපි, සෙක්ඛාය විජ්ජාය සමන්නාගතො ඉතිපි, ධම්මසොතං සමාපන්නො ඉතිපි, අරියො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො ඉතිපි, අමතද්වාරං ආහච්ච තිට්ඨති ඉතිපී’’ති. දසමං.

ගහපතිවග්ගො පඤ්චමො.

තස්සුද්දානං –

ද්වෙ පඤ්චවෙරභයා වුත්තා, දුක්ඛං ලොකො ච ඤාතිකං;

අඤ්ඤතරං ජාණුස්සොණි ච, ලොකායතිකෙන අට්ඨමං;

ද්වෙ අරියසාවකා වුත්තා, වග්ගො තෙන පවුච්චතීති.