8. වාසෙට්ඨසුත්තං

454. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ [ඉච්ඡානඞ්කලෙ (සී. පී.)] විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ පටිවසන්ති, සෙය්‍යථිදං – චඞ්කී බ්‍රාහ්මණො, තාරුක්ඛො බ්‍රාහ්මණො, පොක්ඛරසාති බ්‍රාහ්මණො, ජාණුස්සොණි [ජාණුස්සොණී (පී.), ජාණුසොණී (ක.)] බ්‍රාහ්මණො, තොදෙය්‍යො බ්‍රාහ්මණො, අඤ්ඤෙ ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්‍රාහ්මණමහාසාලා. අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජානං මාණවානං ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමන්තානං අනුවිචරන්තානං [අනුචඞ්කමමානානං අනුවිචරමානානං (සී. පී.)] අයමන්තරාකථා උදපාදි – ‘‘කථං, භො, බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති? භාරද්වාජො මාණවො එවමාහ – ‘‘යතො ඛො, භො, උභතො සුජාතො මාතිතො ච පිතිතො ච සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන – එත්තාවතා ඛො, භො, බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති. වාසෙට්ඨො මාණවො එවමාහ – ‘‘යතො ඛො, භො, සීලවා ච හොති වත්තසම්පන්නො [වතසම්පන්නො (පී.)] ච – එත්තාවතා ඛො, භො, බ්‍රාහ්මණො හොතී’’ති. නෙව ඛො අසක්ඛි භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං, න පන අසක්ඛි වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං. අථ ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං ආමන්තෙසි – ‘‘අයං ඛො, භො භාරද්වාජ, සමණො ගොතමො සක්‍යපුත්තො සක්‍යකුලා පබ්බජිතො ඉච්ඡානඞ්ගලෙ විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ. තං ඛො පන භවන්තං ගොතමං එවං කල්‍යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො – ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. ආයාම, භො භාරද්වාජ, යෙන සමණො ගොතමො තෙනුපසඞ්කමිස්සාම; උපසඞ්කමිත්වා සමණං ගොතමං එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාම. යථා නො සමණො ගොතමො බ්‍යාකරිස්සති තථා නං ධාරෙස්සාමා’’ති. ‘‘එවං, භො’’ති ඛො භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨස්ස මාණවස්ස පච්චස්සොසි.

455. අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජා මාණවා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු; උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු. සම්මොදනීයං කථං සාරණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භගවන්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි –

‘‘අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතා, තෙවිජ්ජා මයමස්මුභො;

අහං පොක්ඛරසාතිස්ස, තාරුක්ඛස්සායං මාණවො.

‘‘තෙවිජ්ජානං යදක්ඛාතං, තත්‍ර කෙවලිනොස්මසෙ;

පදකස්මා වෙය්‍යාකරණා [නො බ්‍යාකරණා (ස්‍යා. කං. ක.)], ජප්පෙ ආචරියසාදිසා;

තෙසං නො ජාතිවාදස්මිං, විවාදො අත්ථි ගොතම.

‘‘ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, භාරද්වාජො ඉති භාසති;

අහඤ්ච කම්මුනා [කම්මනා (සී. පී.)] බ්‍රූමි, එවං ජානාහි චක්ඛුම.

‘‘තෙ න සක්කොම ඤාපෙතුං [සඤ්ඤත්තුං (පී.), සඤ්ඤාපෙතුං (ක.)], අඤ්ඤමඤ්ඤං මයං උභො;

භවන්තං පුට්ඨුමාගමා, සම්බුද්ධං ඉති විස්සුතං.

‘‘චන්දං යථා ඛයාතීතං, පෙච්ච පඤ්ජලිකා ජනා;

වන්දමානා නමස්සන්ති, ලොකස්මිං ගොතමං.

‘‘චක්ඛුං ලොකෙ සමුප්පන්නං, මයං පුච්ඡාම ගොතමං;

ජාතියා බ්‍රාහ්මණො හොති, උදාහු භවති කම්මුනා [කම්මනා (සී. පී.)];

අජානතං නො පබ්‍රූහි, යථා ජානෙමු බ්‍රාහ්මණ’’න්ති.

456. ‘‘තෙසං වො අහං බ්‍යක්ඛිස්සං, (වාසෙට්ඨාති භගවා)

අනුපුබ්බං යථාතථං;

ජාතිවිභඞ්ගං පාණානං, අඤ්ඤමඤ්ඤාහි ජාතියො.

‘‘තිණරුක්ඛෙපි ජානාථ, න චාපි පටිජානරෙ;