8. ආදීනවඤාණනිද්දෙසො

53. කථං භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං? උප්පාදො භයන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං. පවත්තං භයන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං. නිමිත්තං භයන්ති…පෙ… ආයූහනා භයන්ති…පෙ… පටිසන්ධි භයන්ති… ගති භයන්ති… නිබ්බත්ති භයන්ති… උපපත්ති භයන්ති… ජාති භයන්ති… ජරා භයන්ති… බ්‍යාධි භයන්ති … මරණං භයන්ති… සොකො භයන්ති… පරිදෙවො භයන්ති… උපායාසො භයන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං.

අනුප්පාදො ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. අප්පවත්තං ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… අනුපායාසො ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො භයං, අනුප්පාදො ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. පවත්තං භයං, අප්පවත්තං ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො භයං, අනුපායාසො ඛෙමන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො දුක්ඛන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං. පවත්තං දුක්ඛන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො දුක්ඛන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං.

අනුප්පාදො සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. අප්පවත්තං සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… අනුපායාසො සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො දුක්ඛං, අනුප්පාදො සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. පවත්තං දුක්ඛං, අප්පවත්තං සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො දුක්ඛං, අනුපායාසො සුඛන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො සාමිසන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං. පවත්තං සාමිසන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො සාමිසන්ති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං.

අනුප්පාදො නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. අප්පවත්තං නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… අනුපායාසො නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො සාමිසං, අනුප්පාදො නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. පවත්තං සාමිසං, අප්පවත්තං නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො සාමිසං, අනුපායාසො නිරාමිසන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො සඞ්ඛාරාති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං. පවත්තං සඞ්ඛාරාති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො සඞ්ඛාරාති – භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං.

අනුප්පාදො නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. අප්පවත්තං නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… අනුපායාසො නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදො සඞ්ඛාරා, අනුප්පාදො නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං. පවත්තං සඞ්ඛාරා, අප්පවත්තං නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං…පෙ… උපායාසො සඞ්ඛාරා, අනුපායාසො නිබ්බානන්ති – සන්තිපදෙ ඤාණං.

උප්පාදඤ්ච පවත්තඤ්ච, නිමිත්තං දුක්ඛන්ති පස්සති;

ආයූහනං පටිසන්ධිං, ඤාණං ආදීනවෙ ඉදං.

අනුප්පාදං අප්පවත්තං, අනිමිත්තං සුඛන්ති ච;

අනායූහනං අප්පටිසන්ධිං, ඤාණං සන්තිපදෙ ඉදං.

ඉදං ආදීනවෙ ඤාණං, පඤ්චඨානෙසු ජායති;

පඤ්චඨානෙ සන්තිපදෙ, දස ඤාණෙ පජානාති;

ද්වින්නං ඤාණානං කුසලතා, නානාදිට්ඨීසු න කම්පතීති.

තං ඤාතට්ඨෙන ඤාණං, පජානනට්ඨෙන පඤ්ඤා. තෙන වුච්චති – ‘‘භයතුපට්ඨානෙ පඤ්ඤා ආදීනවෙ ඤාණං’’.

ආදීනවඤාණනිද්දෙසො අට්ඨමො.