1. විතක්කසුත්තං

38. වුත්තඤ්හෙතං භගවතා, වුත්තමරහතාති මෙ සුතං –

‘‘තථාගතං, භික්ඛවෙ, අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං ද්වෙ විතක්කා බහුලං සමුදාචරන්ති – ඛෙමො ච විතක්කො, පවිවෙකො ච [විවෙකො ච (ස්‍යා.)]. අබ්‍යාපජ්ඣාරාමො [අබ්‍යාපජ්ජාරාමො (ක.), අබ්‍යාබජ්ඣාරාමො (?)], භික්ඛවෙ, තථාගතො අබ්‍යාපජ්ඣරතො. තමෙනං, භික්ඛවෙ, තථාගතං අබ්‍යාපජ්ඣාරාමං අබ්‍යාපජ්ඣරතං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරති – ‘ඉමායාහං ඉරියාය න කිඤ්චි බ්‍යාබාධෙමි තසං වා ථාවරං වා’ති.

‘‘පවිවෙකාරාමො, භික්ඛවෙ, තථාගතො පවිවෙකරතො. තමෙනං, භික්ඛවෙ, තථාගතං පවිවෙකාරාමං පවිවෙකරතං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරති – ‘යං අකුසලං තං පහීන’න්ති.

‘‘තස්මාතිහ, භික්ඛවෙ, තුම්හෙපි අබ්‍යාපජ්ඣාරාමා විහරථ අබ්‍යාපජ්ඣරතා. තෙසං වො, භික්ඛවෙ, තුම්හාකං අබ්‍යාපජ්ඣාරාමානං විහරතං අබ්‍යාපජ්ඣරතානං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරිස්සති – ‘ඉමාය මයං ඉරියාය න කිඤ්චි බ්‍යාබාධෙම තසං වා ථාවරං වා’ති.

‘‘පවිවෙකාරාමා, භික්ඛවෙ, විහරථ පවිවෙකරතා. තෙසං වො, භික්ඛවෙ, තුම්හාකං පවිවෙකාරාමානං විහරතං පවිවෙකරතානං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරිස්සති – ‘කිං අකුසලං, කිං අප්පහීනං, කිං පජහාමා’’’ති. එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති –

‘‘තථාගතං බුද්ධමසය්හසාහිනං, දුවෙ විතක්කා සමුදාචරන්ති නං;

ඛෙමො විතක්කො පඨමො උදීරිතො, තතො විවෙකො දුතියො පකාසිතො.

‘‘තමොනුදං පාරගතං මහෙසිං, තං පත්තිපත්තං වසිමං අනාසවං;

විසන්තරං [වෙසන්තරං (සී. ක.), විස්සන්තරං (පී.)] තණ්හක්ඛයෙ විමුත්තං, තං වෙ මුනිං අන්තිමදෙහධාරිං;

මාරඤ්ජහං [මාරජහං (ස්‍යා.), මානජහං (සී. ක.), මානං ජහං (පී.)] බ්‍රූමි ජරාය පාරගුං.

‘‘සෙලෙ යථා පබ්බතමුද්ධනිට්ඨිතො, යථාපි පස්සෙ ජනතං සමන්තතො;

තථූපමං ධම්මමයං සුමෙධො, පාසාදමාරුය්හ සමන්තචක්ඛු;

සොකාවතිණ්ණං ජනතමපෙතසොකො, අවෙක්ඛති ජාතිජරාභිභූත’’න්ති.

අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති. පඨමං.