නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස

ඛුද්දකනිකායෙ

ධම්මපදපාළි

1. යමකවග්ගො

1. මනොපුබ්බඞ්ගමා ධම්මා, මනොසෙට්ඨා මනොමයා;

මනසා චෙ පදුට්ඨෙන, භාසති වා කරොති වා;

තතො නං දුක්ඛමන්වෙති, චක්කංව වහතො පදං.

2. මනොපුබ්බඞ්ගමා ධම්මා, මනොසෙට්ඨා මනොමයා;

මනසා චෙ පසන්නෙන, භාසති වා කරොති වා;

තතො නං සුඛමන්වෙති, ඡායාව අනපායිනී [අනුපායිනී (ක.)].

3. අක්කොච්ඡි මං අවධි මං, අජිනි [අජිනී (?)] මං අහාසි මෙ;

යෙ ච තං උපනය්හන්ති, වෙරං තෙසං න සම්මති.

4. අක්කොච්ඡි මං අවධි මං, අජිනි මං අහාසි මෙ;

යෙ ච තං නුපනය්හන්ති, වෙරං තෙසූපසම්මති.

5. න හි වෙරෙන වෙරානි, සම්මන්තීධ කුදාචනං;

අවෙරෙන ච සම්මන්ති, එස ධම්මො සනන්තනො.

6. පරෙ ච න විජානන්ති, මයමෙත්ථ යමාමසෙ;

යෙ ච තත්ථ විජානන්ති, තතො සම්මන්ති මෙධගා.

7. සුභානුපස්සිං විහරන්තං, ඉන්ද්‍රියෙසු අසංවුතං;

භොජනම්හි චාමත්තඤ්ඤුං, කුසීතං හීනවීරියං;

තං වෙ පසහති මාරො, වාතො රුක්ඛංව දුබ්බලං.

8. අසුභානුපස්සිං විහරන්තං, ඉන්ද්‍රියෙසු සුසංවුතං;

භොජනම්හි ච මත්තඤ්ඤුං, සද්ධං ආරද්ධවීරියං;

තං වෙ නප්පසහති මාරො, වාතො සෙලංව පබ්බතං.

9. අනික්කසාවො කාසාවං, යො වත්ථං පරිදහිස්සති;

අපෙතො දමසච්චෙන, න සො කාසාවමරහති.

10. යො ච වන්තකසාවස්ස, සීලෙසු සුසමාහිතො;

උපෙතො දමසච්චෙන, ස වෙ කාසාවමරහති.

11. අසාරෙ සාරමතිනො, සාරෙ චාසාරදස්සිනො;

තෙ සාරං නාධිගච්ඡන්ති, මිච්ඡාසඞ්කප්පගොචරා.

12. සාරඤ්ච සාරතො ඤත්වා, අසාරඤ්ච අසාරතො;

තෙ සාරං අධිගච්ඡන්ති, සම්මාසඞ්කප්පගොචරා.

13. යථා අගාරං දුච්ඡන්නං, වුට්ඨී සමතිවිජ්ඣති;

එවං අභාවිතං චිත්තං, රාගො සමතිවිජ්ඣති.

14. යථා අගාරං සුඡන්නං, වුට්ඨී න සමතිවිජ්ඣති;

එවං සුභාවිතං චිත්තං, රාගො න සමතිවිජ්ඣති.

15. ඉධ සොචති පෙච්ච සොචති, පාපකාරී උභයත්ථ සොචති;

සො සොචති සො විහඤ්ඤති, දිස්වා කම්මකිලිට්ඨමත්තනො.

16. ඉධ මොදති පෙච්ච මොදති, කතපුඤ්ඤො උභයත්ථ මොදති;

සො මොදති සො පමොදති, දිස්වා කම්මවිසුද්ධිමත්තනො.

17. ඉධ තප්පති පෙච්ච තප්පති, පාපකාරී [පාපකාරි (?)] උභයත්ථ තප්පති;

‘‘පාපං මෙ කත’’න්ති තප්පති, භිය්‍යො [භීයො (සී.)] තප්පති දුග්ගතිං ගතො.

18. ඉධ නන්දති පෙච්ච නන්දති, කතපුඤ්ඤො උභයත්ථ නන්දති;

‘‘පුඤ්ඤං මෙ කත’’න්ති නන්දති, භිය්‍යො නන්දති සුග්ගතිං ගතො.

19. බහුම්පි චෙ සංහිත [සහිතං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)] භාසමානො, න තක්කරො හොති නරො පමත්තො;

ගොපොව ගාවො ගණයං පරෙසං, න භාගවා සාමඤ්ඤස්ස හොති.

20. අප්පම්පි චෙ සංහිත භාසමානො, ධම්මස්ස හොති [හොතී (සී. පී.)] අනුධම්මචාරී;

රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං, සම්මප්පජානො සුවිමුත්තචිත්තො;

අනුපාදියානො ඉධ වා හුරං වා, ස භාගවා සාමඤ්ඤස්ස හොති.

යමකවග්ගො පඨමො නිට්ඨිතො.

2. අප්පමාදවග්ගො

21. අප්පමාදො අමතපදං [අමතං පදං (ක.)], පමාදො මච්චුනො පදං;

අප්පමත්තා න මීයන්ති, යෙ පමත්තා යථා මතා.

22. එවං [එතං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)] විසෙසතො ඤත්වා, අප්පමාදම්හි පණ්ඩිතා;

අප්පමාදෙ පමොදන්ති, අරියානං ගොචරෙ රතා.

23. තෙ ඣායිනො සාතතිකා, නිච්චං දළ්හපරක්කමා;

ඵුසන්ති ධීරා නිබ්බානං, යොගක්ඛෙමං අනුත්තරං.

24. උට්ඨානවතො සතීමතො [සතිමතො (සී. ස්‍යා. ක.)], සුචිකම්මස්ස නිසම්මකාරිනො;

සඤ්ඤතස්ස ධම්මජීවිනො, අප්පමත්තස්ස [අපමත්තස්ස (?)] යසොභිවඩ්ඪති.

25. උට්ඨානෙනප්පමාදෙන, සංයමෙන දමෙන ච;

දීපං කයිරාථ මෙධාවී, යං ඔඝො නාභිකීරති.

26. පමාදමනුයුඤ්ජන්ති, බාලා දුම්මෙධිනො ජනා;

අප්පමාදඤ්ච මෙධාවී, ධනං සෙට්ඨංව රක්ඛති.

27. මා පමාදමනුයුඤ්ජෙථ, මා කාමරතිසන්ථවං [සන්ධවං (ක)];

අප්පමත්තො හි ඣායන්තො, පප්පොති විපුලං සුඛං.

28. පමාදං අප්පමාදෙන, යදා නුදති පණ්ඩිතො;

පඤ්ඤාපාසාදමාරුය්හ, අසොකො සොකිනිං පජං;

පබ්බතට්ඨොව භූමට්ඨෙ [භුම්මට්ඨෙ (සී. ස්‍යා.)], ධීරො බාලෙ අවෙක්ඛති.

29. අප්පමත්තො පමත්තෙසු, සුත්තෙසු බහුජාගරො;

අබලස්සංව සීඝස්සො, හිත්වා යාති සුමෙධසො.

30. අප්පමාදෙන මඝවා, දෙවානං සෙට්ඨතං ගතො;

අප්පමාදං පසංසන්ති, පමාදො ගරහිතො සදා.

31. අප්පමාදරතො භික්ඛු, පමාදෙ භයදස්සි වා;

සංයොජනං අණුං ථූලං, ඩහං අග්ගීව ගච්ඡති.

32. අප්පමාදරතො භික්ඛු, පමාදෙ භයදස්සි වා;

අභබ්බො පරිහානාය, නිබ්බානස්සෙව සන්තිකෙ.

අප්පමාදවග්ගො දුතියො නිට්ඨිතො.

3. චිත්තවග්ගො

33. ඵන්දනං චපලං චිත්තං, දූරක්ඛං [දුරක්ඛං (සබ්බත්ථ)] දුන්නිවාරයං;

උජුං කරොති මෙධාවී, උසුකාරොව තෙජනං.

34. වාරිජොව ථලෙ ඛිත්තො, ඔකමොකතඋබ්භතො;

පරිඵන්දතිදං චිත්තං, මාරධෙය්‍යං පහාතවෙ.

35. දුන්නිග්ගහස්ස ලහුනො, යත්ථකාමනිපාතිනො;

චිත්තස්ස දමථො සාධු, චිත්තං දන්තං සුඛාවහං.

36. සුදුද්දසං සුනිපුණං, යත්ථකාමනිපාතිනං;

චිත්තං රක්ඛෙථ මෙධාවී, චිත්තං ගුත්තං සුඛාවහං.

37. දූරඞ්ගමං එකචරං [එකචාරං (ක.)], අසරීරං ගුහාසයං;

යෙ චිත්තං සංයමෙස්සන්ති, මොක්ඛන්ති මාරබන්ධනා.

38. අනවට්ඨිතචිත්තස්ස, සද්ධම්මං අවිජානතො;

පරිප්ලවපසාදස්ස, පඤ්ඤා න පරිපූරති.

39. අනවස්සුතචිත්තස්ස, අනන්වාහතචෙතසො;

පුඤ්ඤපාපපහීනස්ස, නත්ථි ජාගරතො භයං.

40. කුම්භූපමං කායමිමං විදිත්වා, නගරූපමං චිත්තමිදං ඨපෙත්වා;

යොධෙථ මාරං පඤ්ඤාවුධෙන, ජිතඤ්ච රක්ඛෙ අනිවෙසනො සියා.

41. අචිරං වතයං කායො, පථවිං අධිසෙස්සති;

ඡුද්ධො අපෙතවිඤ්ඤාණො, නිරත්ථංව කලිඞ්ගරං.

42. දිසො දිසං යං තං කයිරා, වෙරී වා පන වෙරිනං;

මිච්ඡාපණිහිතං චිත්තං, පාපියො [පාපියං (?)] නං තතො කරෙ.

43. න තං මාතා පිතා කයිරා, අඤ්ඤෙ වාපි ච ඤාතකා;

සම්මාපණිහිතං චිත්තං, සෙය්‍යසො නං තතො කරෙ.

චිත්තවග්ගො තතියො නිට්ඨිතො.

4. පුප්ඵවග්ගො

44. කො ඉමං [කොමං (ක.)] පථවිං විචෙස්සති [විජෙස්සති (සී. ස්‍යා. පී.)], යමලොකඤ්ච ඉමං සදෙවකං;

කො ධම්මපදං සුදෙසිතං, කුසලො පුප්ඵමිව පචෙස්සති [පුප්ඵමිවප්පචෙස්සති (ක.)].

45. සෙඛො පථවිං විචෙස්සති, යමලොකඤ්ච ඉමං සදෙවකං;

සෙඛො ධම්මපදං සුදෙසිතං, කුසලො පුප්ඵමිව පචෙස්සති.

46. ඵෙණූපමං කායමිමං විදිත්වා, මරීචිධම්මං අභිසම්බුධානො;

ඡෙත්වාන මාරස්ස පපුප්ඵකානි [සපුප්ඵකානි (ටීකා)], අදස්සනං මච්චුරාජස්ස ගච්ඡෙ.

47. පුප්ඵානි හෙව පචිනන්තං, බ්‍යාසත්තමනසං [බ්‍යාසත්තමානසං (ක.)] නරං;

සුත්තං ගාමං මහොඝොව, මච්චු ආදාය ගච්ඡති.

48. පුප්ඵානි හෙව පචිනන්තං, බ්‍යාසත්තමනසං නරං;

අතිත්තඤ්ඤෙව කාමෙසු, අන්තකො කුරුතෙ වසං.

49. යථාපි භමරො පුප්ඵං, වණ්ණගන්ධමහෙඨයං [වණ්ණගන්ධමපොඨයං (ක.)];

පලෙති රසමාදාය, එවං ගාමෙ මුනී චරෙ.

50. න පරෙසං විලොමානි, න පරෙසං කතාකතං;

අත්තනොව අවෙක්ඛෙය්‍ය, කතානි අකතානි ච.

51. යථාපි රුචිරං පුප්ඵං, වණ්ණවන්තං අගන්ධකං;

එවං සුභාසිතා වාචා, අඵලා හොති අකුබ්බතො.

52. යථාපි රුචිරං පුප්ඵං, වණ්ණවන්තං සුගන්ධකං [සගන්ධකං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)];

එවං සුභාසිතා වාචා, සඵලා හොති කුබ්බතො [සකුබ්බතො (සී. පී.), පකුබ්බතො (සී. අට්ඨ.), සුකුබ්බතො (ස්‍යා. කං.)].

53. යථාපි පුප්ඵරාසිම්හා, කයිරා මාලාගුණෙ බහූ;

එවං ජාතෙන මච්චෙන, කත්තබ්බං කුසලං බහුං.

54. න පුප්ඵගන්ධො පටිවාතමෙති, න චන්දනං තගරමල්ලිකා [තගරමල්ලිකා (සී. ස්‍යා. කං. පී.)];

සතඤ්ච ගන්ධො පටිවාතමෙති, සබ්බා දිසා සප්පුරිසො පවායති.

55. චන්දනං තගරං වාපි, උප්පලං අථ වස්සිකී;

එතෙසං ගන්ධජාතානං, සීලගන්ධො අනුත්තරො.

56. අප්පමත්තො අයං ගන්ධො, ය්වායං තගරචන්දනං [යායං තගරචන්දනී (සී. ස්‍යා. කං. පී.)];

යො ච සීලවතං ගන්ධො, වාති දෙවෙසු උත්තමො.

57. තෙසං සම්පන්නසීලානං, අප්පමාදවිහාරිනං;

සම්මදඤ්ඤා විමුත්තානං, මාරො මග්ගං න වින්දති.

58. යථා සඞ්කාරඨානස්මිං [සඞ්කාරධානස්මිං (සී. ස්‍යා. කං. පී.)], උජ්ඣිතස්මිං මහාපථෙ;

පදුමං තත්ථ ජායෙථ, සුචිගන්ධං මනොරමං.

59. එවං සඞ්කාරභූතෙසු, අන්ධභූතෙ [අන්ධීභූතෙ (ක.)] පුථුජ්ජනෙ;

අතිරොචති පඤ්ඤාය, සම්මාසම්බුද්ධසාවකො.

පුප්ඵවග්ගො චතුත්ථො නිට්ඨිතො.

5. බාලවග්ගො

60. දීඝා ජාගරතො රත්ති, දීඝං සන්තස්ස යොජනං;

දීඝො බාලානං සංසාරො, සද්ධම්මං අවිජානතං.

61. චරඤ්චෙ නාධිගච්ඡෙය්‍ය, සෙය්‍යං සදිසමත්තනො;

එකචරියං [එකචරියං (ක.)] දළ්හං කයිරා, නත්ථි බාලෙ සහායතා.

62. පුත්තා මත්ථි ධනම්මත්ථි [පුත්තමත්ථි ධනමත්ථි (ක.)], ඉති බාලො විහඤ්ඤති;

අත්තා හි [අත්තාපි (?)] අත්තනො නත්ථි, කුතො පුත්තා කුතො ධනං.

63. යො බාලො මඤ්ඤති බාල්‍යං, පණ්ඩිතො වාපි තෙන සො;

බාලො ච පණ්ඩිතමානී, ස වෙ ‘‘බාලො’’ති වුච්චති.

64. යාවජීවම්පි චෙ බාලො, පණ්ඩිතං පයිරුපාසති;

න සො ධම්මං විජානාති, දබ්බී සූපරසං යථා.

65. මුහුත්තමපි චෙ විඤ්ඤූ, පණ්ඩිතං පයිරුපාසති;

ඛිප්පං ධම්මං විජානාති, ජිව්හා සූපරසං යථා.

66. චරන්ති බාලා දුම්මෙධා, අමිත්තෙනෙව අත්තනා;

කරොන්තා පාපකං කම්මං, යං හොති කටුකප්ඵලං.