7. මහාසමයසුත්තං

331. එවං මෙ සුතං – එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං මහාවනෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි සබ්බෙහෙව අරහන්තෙහි; දසහි ච ලොකධාතූහි දෙවතා යෙභුය්‍යෙන සන්නිපතිතා හොන්ති භගවන්තං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. අථ ඛො චතුන්නං සුද්ධාවාසකායිකානං දෙවතානං [දෙවානං (සී. ස්‍යා. පී.)] එතදහොසි – ‘‘අයං ඛො භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං මහාවනෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි සබ්බෙහෙව අරහන්තෙහි; දසහි ච ලොකධාතූහි දෙවතා යෙභුය්‍යෙන සන්නිපතිතා හොන්ති භගවන්තං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. යංනූන මයම්පි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්‍යාම; උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ පච්චෙකං ගාථං [පච්චෙකගාථං (සී. ස්‍යා. පී.), පච්චෙකගාථා (ක. සී.)] භාසෙය්‍යාමා’’ති.

332. අථ ඛො තා දෙවතා සෙය්‍යථාපි නාම බලවා පුරිසො සමිඤ්ජිතං වා බාහං පසාරෙය්‍ය පසාරිතං වා බාහං සමිඤ්ජෙය්‍ය, එවමෙව සුද්ධාවාසෙසු දෙවෙසු අන්තරහිතා භගවතො පුරතො පාතුරහෙසුං. අථ ඛො තා දෙවතා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො එකා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි –

‘‘මහාසමයො පවනස්මිං, දෙවකායා සමාගතා;

ආගතම්හ ඉමං ධම්මසමයං, දක්ඛිතායෙ අපරාජිතසඞ්ඝ’’න්ති.

අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි –

‘‘තත්‍ර භික්ඛවො සමාදහංසු, චිත්තමත්තනො උජුකං අකංසු [උජුකමකංසු (සී. ස්‍යා. පී.)];

සාරථීව නෙත්තානි ගහෙත්වා, ඉන්ද්‍රියානි රක්ඛන්ති පණ්ඩිතා’’ති.

අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි –

‘‘ඡෙත්වා ඛීලං ඡෙත්වා පලිඝං, ඉන්දඛීලං ඌහච්ච [උහච්ච (ක.)] මනෙජා;

තෙ චරන්ති සුද්ධා විමලා, චක්ඛුමතා සුදන්තා සුසුනාගා’’ති.

අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි –

‘‘යෙකෙචි බුද්ධං සරණං ගතාසෙ, න තෙ ගමිස්සන්ති අපායභූමිං;

පහාය මානුසං දෙහං, දෙවකායං පරිපූරෙස්සන්තී’’ති.

දෙවතාසන්නිපාතා

333. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි – ‘‘යෙභුය්‍යෙන, භික්ඛවෙ, දසසු ලොකධාතූසු දෙවතා සන්නිපතිතා හොන්ති [( ) සී. ඉපොත්ථකෙසු නත්ථි], තථාගතං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, අහෙසුං අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙසම්පි භගවන්තානං එතංපරමායෙව [එතපරමායෙව (සී. ස්‍යා. පී.)] දෙවතා සන්නිපතිතා අහෙසුං සෙය්‍යථාපි මය්හං එතරහි. යෙපි තෙ, භික්ඛවෙ, භවිස්සන්ති අනාගතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙසම්පි භගවන්තානං එතංපරමායෙව දෙවතා සන්නිපතිතා භවිස්සන්ති සෙය්‍යථාපි මය්හං එතරහි. ආචික්ඛිස්සාමි, භික්ඛවෙ, දෙවකායානං නාමානි; කිත්තයිස්සාමි, භික්ඛවෙ, දෙවකායානං නාමානි; දෙසෙස්සාමි, භික්ඛවෙ, දෙවකායානං නාමානි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමී’’ති. ‘‘එවං, භන්තෙ’’ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං.

334. භගවා එතදවොච –

‘‘සිලොකමනුකස්සාමි, යත්ථ භුම්මා තදස්සිතා;

යෙ සිතා ගිරිගබ්භරං, පහිතත්තා සමාහිතා.

‘‘පුථූසීහාව සල්ලීනා, ලොමහංසාභිසම්භුනො;

ඔදාතමනසා සුද්ධා, විප්පසන්නමනාවිලා’’ [විප්පසන්නාමනාවිලා (පී. ක.)].

භිය්‍යො පඤ්චසතෙ ඤත්වා, වනෙ කාපිලවත්ථවෙ;

තතො ආමන්තයී සත්ථා, සාවකෙ සාසනෙ රතෙ.

‘‘දෙවකායා අභික්කන්තා, තෙ විජානාථ භික්ඛවො’’;

තෙ ච ආතප්පමකරුං, සුත්වා බුද්ධස්ස සාසනං.

තෙසං පාතුරහු ඤාණං, අමනුස්සානදස්සනං;

අප්පෙකෙ සතමද්දක්ඛුං, සහස්සං අථ සත්තරිං.

සතං එකෙ සහස්සානං, අමනුස්සානමද්දසුං;

අප්පෙකෙනන්තමද්දක්ඛුං, දිසා සබ්බා ඵුටා අහුං.

තඤ්ච සබ්බං අභිඤ්ඤාය, වවත්ථිත්වාන [වවක්ඛිත්වාන (සී. ස්‍යා. පී.), අවෙක්ඛිත්වාන (ටීකා)] චක්ඛුමා;

තතො ආමන්තයී සත්ථා, සාවකෙ සාසනෙ රතෙ.

‘‘දෙවකායා අභික්කන්තා, තෙ විජානාථ භික්ඛවො;

යෙ වොහං කිත්තයිස්සාමි, ගිරාහි අනුපුබ්බසො.

335. ‘‘සත්තසහස්සා තෙ යක්ඛා, භුම්මා කාපිලවත්ථවා.

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘ඡසහස්සා හෙමවතා, යක්ඛා නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතීමන්තො [ජුතීමන්තො (සී. පී.)], වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘සාතාගිරා තිසහස්සා, යක්ඛා නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘ඉච්චෙතෙ සොළසසහස්සා, යක්ඛා නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘වෙස්සාමිත්තා පඤ්චසතා, යක්ඛා නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘කුම්භීරො රාජගහිකො, වෙපුල්ලස්ස නිවෙසනං;

භිය්‍යො නං සතසහස්සං, යක්ඛානං පයිරුපාසති;

කුම්භීරො රාජගහිකො, සොපාගා සමිතිං වනං.

336. ‘‘පුරිමඤ්ච දිසං රාජා, ධතරට්ඨො පසාසති.

ගන්ධබ්බානං අධිපති, මහාරාජා යසස්සිසො.

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, ඉන්දනාමා මහබ්බලා;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘දක්ඛිණඤ්ච දිසං රාජා, විරූළ්හො තං පසාසති [තප්පසාසති (ස්‍යා.)];

කුම්භණ්ඩානං අධිපති, මහාරාජා යසස්සිසො.

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, ඉන්දනාමා මහබ්බලා;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘පච්ඡිමඤ්ච දිසං රාජා, විරූපක්ඛො පසාසති;

නාගානඤ්ච අධිපති, මහාරාජා යසස්සිසො.

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, ඉන්දනාමා මහබ්බලා;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘උත්තරඤ්ච දිසං රාජා, කුවෙරො තං පසාසති;

යක්ඛානඤ්ච අධිපති, මහාරාජා යසස්සිසො.

‘‘පුත්තාපි තස්ස බහවො, ඉන්දනාමා මහබ්බලා;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘පුරිමං දිසං ධතරට්ඨො, දක්ඛිණෙන විරූළ්හකො;

පච්ඡිමෙන විරූපක්ඛො, කුවෙරො උත්තරං දිසං.

‘‘චත්තාරො තෙ මහාරාජා, සමන්තා චතුරො දිසා;

දද්දල්ලමානා [දද්දළ්හමානා (ක.)] අට්ඨංසු, වනෙ කාපිලවත්ථවෙ.

337. ‘‘තෙසං මායාවිනො දාසා, ආගුං [ආගූ (ස්‍යා.), ආගු (සී. පී.) එවමුපරිපි] වඤ්චනිකා සඨා.

මායා කුටෙණ්ඩු විටෙණ්ඩු [වෙටෙණ්ඩු (සී. ස්‍යා. පී.)], විටුච්ච [විටූ ච (ස්‍යා.)] විටුටො සහ.

‘‘චන්දනො කාමසෙට්ඨො ච, කින්නිඝණ්ඩු [කින්නුඝණ්ඩු (සී. ස්‍යා. පී.)] නිඝණ්ඩු ච;

පනාදො ඔපමඤ්ඤො ච, දෙවසූතො ච මාතලි.

‘‘චිත්තසෙනො ච ගන්ධබ්බො, නළොරාජා ජනෙසභො [ජනොසභො (ස්‍යා.)];

ආගා පඤ්චසිඛො චෙව, තිම්බරූ සූරියවච්චසා [සුරියවච්චසා (සී. පී.)].

‘‘එතෙ චඤ්ඤෙ ච රාජානො, ගන්ධබ්බා සහ රාජුභි;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

338. ‘‘අථාගුං නාගසා නාගා, වෙසාලා සහතච්ඡකා.

කම්බලස්සතරා ආගුං, පායාගා සහ ඤාතිභි.

‘‘යාමුනා ධතරට්ඨා ච, ආගූ නාගා යසස්සිනො;

එරාවණො මහානාගො, සොපාගා සමිතිං වනං.

‘‘යෙ නාගරාජෙ සහසා හරන්ති, දිබ්බා දිජා පක්ඛි විසුද්ධචක්ඛූ;

වෙහායසා [වෙහාසයා (සී. පී.)] තෙ වනමජ්ඣපත්තා, චිත්‍රා සුපණ්ණා ඉති තෙස නාමං.

‘‘අභයං තදා නාගරාජානමාසි, සුපණ්ණතො ඛෙමමකාසි බුද්ධො;

සණ්හාහි වාචාහි උපව්හයන්තා, නාගා සුපණ්ණා සරණමකංසු බුද්ධං.

339. ‘‘ජිතා වජිරහත්ථෙන, සමුද්දං අසුරාසිතා.

භාතරො වාසවස්සෙතෙ, ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො.

‘‘කාලකඤ්චා මහාභිස්මා [කාලකඤ්ජා මහාභිංසා (සී. පී.)], අසුරා දානවෙඝසා;

වෙපචිත්ති සුචිත්ති ච, පහාරාදො නමුචී සහ.

‘‘සතඤ්ච බලිපුත්තානං, සබ්බෙ වෙරොචනාමකා;

සන්නය්හිත්වා බලිසෙනං [බලීසෙනං (ස්‍යා.)], රාහුභද්දමුපාගමුං;

සමයොදානි භද්දන්තෙ, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

340. ‘‘ආපො ච දෙවා පථවී, තෙජො වායො තදාගමුං.

වරුණා වාරණා [වාරුණා (ස්‍යා.)] දෙවා, සොමො ච යසසා සහ.

‘‘මෙත්තා කරුණා කායිකා, ආගුං දෙවා යසස්සිනො;

දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො.

‘‘ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘වෙණ්ඩුදෙවා සහලි ච [වෙණ්හූච දෙවා සහලීච (සී. පී.)], අසමා ච දුවෙ යමා;

චන්දස්සූපනිසා දෙවා, චන්දමාගුං පුරක්ඛත්වා.

‘‘සූරියස්සූපනිසා [සුරියස්සූපනිසා (සී. ස්‍යා. පී.)] දෙවා, සූරියමාගුං පුරක්ඛත්වා;

නක්ඛත්තානි පුරක්ඛත්වා, ආගුං මන්දවලාහකා.

‘‘වසූනං වාසවො සෙට්ඨො, සක්කොපාගා පුරින්දදො;

දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො.

‘‘ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘අථාගුං සහභූ දෙවා, ජලමග්ගිසිඛාරිව;

අරිට්ඨකා ච රොජා ච, උමාපුප්ඵනිභාසිනො.

‘‘වරුණා සහධම්මා ච, අච්චුතා ච අනෙජකා;

සූලෙය්‍යරුචිරා ආගුං, ආගුං වාසවනෙසිනො;

දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො.

‘‘ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘සමානා මහාසමනා, මානුසා මානුසුත්තමා;

ඛිඩ්ඩාපදොසිකා ආගුං, ආගුං මනොපදොසිකා.

‘‘අථාගුං හරයො දෙවා, යෙ ච ලොහිතවාසිනො;

පාරගා මහාපාරගා, ආගුං දෙවා යසස්සිනො;

දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො.

‘‘ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘සුක්කා කරම්භා [කරුම්හා (සී. ස්‍යා. පී.)] අරුණා, ආගුං වෙඝනසා සහ;

ඔදාතගය්හා පාමොක්ඛා, ආගුං දෙවා විචක්ඛණා.

‘‘සදාමත්තා හාරගජා, මිස්සකා ච යසස්සිනො;

ථනයං ආග පජ්ජුන්නො, යො දිසා අභිවස්සති.

‘‘දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘ඛෙමියා තුසිතා යාමා, කට්ඨකා ච යසස්සිනො;

ලම්බීතකා ලාමසෙට්ඨා, ජොතිනාමා ච ආසවා;

නිම්මානරතිනො ආගුං, අථාගුං පරනිම්මිතා.

‘‘දසෙතෙ දසධා කායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො;

ඉද්ධිමන්තො ජුතිමන්තො, වණ්ණවන්තො යසස්සිනො;

මොදමානා අභික්කාමුං, භික්ඛූනං සමිතිං වනං.

‘‘සට්ඨෙතෙ දෙවනිකායා, සබ්බෙ නානත්තවණ්ණිනො;

නාමන්වයෙන ආගච්ඡුං [ආගඤ්ඡුං (සී. ස්‍යා. පී.)], යෙ චඤ්ඤෙ සදිසා සහ.

‘‘‘පවුට්ඨජාතිමඛිලං [පවුත්ථජාතිං අඛිලං (සී. පී.)], ඔඝතිණ්ණමනාසවං;

දක්ඛෙමොඝතරං නාගං, චන්දංව අසිතාතිගං’.

341. ‘‘සුබ්‍රහ්මා පරමත්තො ච [පරමත්ථො ච (ක.)], පුත්තා ඉද්ධිමතො සහ.

සනඞ්කුමාරො තිස්සො ච, සොපාග සමිතිං වනං.

‘‘සහස්සං බ්‍රහ්මලොකානං, මහාබ්‍රහ්මාභිතිට්ඨති;

උපපන්නො ජුතිමන්තො, භිස්මාකායො යසස්සිසො.

‘‘දසෙත්ථ ඉස්සරා ආගුං, පච්චෙකවසවත්තිනො;

තෙසඤ්ච මජ්ඣතො ආග, හාරිතො පරිවාරිතො.

342. ‘‘තෙ ච සබ්බෙ අභික්කන්තෙ, සඉන්දෙ [සින්දෙ (ස්‍යා.)] දෙවෙ සබ්‍රහ්මකෙ.